Bijlage 2 Bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Tekst van het document
Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Inhoudsopgave Toelichting Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7
Inleiding
5
Aanleiding en doelstelling Ligging plangebied Geldende bestemmingsplannen Relatie Nieuw-Mathenesse en M4H Rotterdam Omgevingswet en overgangsrecht Ontwikkelingsgebied Crisis- en herstelwet. Leeswijzer
5 5 6 7 7 8 8
Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3
Planbeschrijving
9 9 10 12
13
Algemeen Uitgangspunten Duurzame Verstedelijking
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3
Beschrijving bestaande situatie
Ontstaansgeschiedenis Ruimtelijk - functionele beschrijving Cultuurhistorische waarden en monumenten
Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3
5
13 14 21
Beleidskader
25
Rijksbeleid Provinciaal en Regionaal beleid Gemeentelijk beleid
25 27 34
Hoofdstuk 5 Planologische en milieutechnische randvoorwaarden
47
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15
47 49 51 52 59 61 63 73 75 77 77 78 79 80 82
Milieueffectrapportage (MER) Waterparagraaf Mobiliteit Geluid Natuur en ecologie Externe veiligheid Milieuhinder bedrijvigheid Luchtkwaliteit Bodem Niet gesprongen explosieven Kabels en leidingen Archeologie Duurzaamheid Windhinder Bezonning
Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3 6.4
2 teld)
Juridische aspecten
Algemene juridische opzet Bestemmingen Dubbelbestemmingen Overige bepalingen
85 85 85 86 87
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Hoofdstuk 7 7.1 7.2
Hoofdstuk 8 8.1 8.2
Economische uitvoerbaarheid
Economische uitvoerbaarheid Exploitatieplan
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
Wettelijk overleg ex artikel 3.1.1 Bro Participatie en inspraak
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1
Concept watertoets NM Glasbuurt-Oost
Bijlage 2 Mobiliteitsplan NM Glasbuurt Bijlage 3 Akoestisch onderzoek NM Glasbuurt-Oost Bijlage 4 Notitie externe veiligheid en milieuhinder bedrijvigheid NM Glasbuurt-Oost Bijlage 5 Onderzoek luchtkwaliteit NM Glasbuurt-Oost Bijlage 6 Reactienota overleg NM Glasbuurt-Oost Bijlage 7
Windonderzoek NM Glasbuurt-Oost
Bijlage 8 Bezonningsonderzoek NM Glasbuurt-Oost Bijlage 9 Stikstofonderzoek NM Glasbuurt-Oost Bijlage 10 Bureauonderzoek bedrijfsvoering Kon. De Kuyper Bijlage 11 Stofonderzoek bedrijfsvoering BSR Van Uden
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 3
89 89 89
91 91 91
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
4 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Toelichting Hoofdstuk 1
Inleiding
1.1 Aanleiding en doelstelling Het bestemmingsplan is opgesteld als uitwerking van de Schiedamse gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse. Deze gebiedsontwikkeling ziet onder andere op de transformatie van het noordelijk deel van dit bedrijventerrein naar een gemengd woon-werkgebied. Nieuw-Mathenesse Noord valt uiteen in Glasbuurt-West en Glasbuurt-Oost. Glasbuurt-West ziet op de herontwikkeling van de voormalige glasfabriek, en betreft feitelijk een particuliere ontwikkeling. Glasbuurt-Oost is een gemeentelijk project. Beleidsmatig zijn de beide delen van de Glasbuurt gelijkluidend aangepakt en wordt beoogd geheel Nieuw-Mathenesse Noord om te vormen tot een gemengd woon-werkgebied binnen de stedelijke context van Schiedam en de Zuidelijke Randstad. De gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse ziet verder op de doorontwikkeling en opwaardering van het bedrijventerrein, waarvan onder andere het versterken van het distilleercluster als onderdeel van het Dutch Distillers District onderdeel is. Nieuw-Mathenesse Zuid blijft zo behouden als bedrijventerrein, en zal zich vanuit die optiek verder toegekomstgericht doorontwikkelen. Het voorliggende bestemmingsplan is specifiek opgesteld met als doel om de transformatie van het noordoostelijk deel van het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse naar een gemengd woon-werkgebied mogelijk te maken.
Het bestemmingsplan is een integrale herziening van de diverse geldende planologische regelingen in het plangebied. Het bestemmingsplan biedt waar mogelijk directe bouwtitels voor de beoogde ontwikkeling.
1.2 Ligging plangebied Het plangebied is globaal aangeduid op afbeelding 1. Het gaat om gronden gelegen tussen de gemeentegrens met Rotterdam (zuidzijde Van Deventerstraat), de Nieuw-Mathenesserstraat en de bebouwing aan de Rotterdamsedijk en van de Grensflat. Het plangebied is ruim drie hectare groot en nagenoeg geheel in gebruik als bedrijventerrein (waarvan circa twee hectare uitgeefbare bedrijfskavels). Het gebied maakt deel uit van de Schiedamse wijk Oost, en is binnen die wijk onderdeel van de Glasbuurt.
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 5
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Afbeelding 1 - Globale begrenzing plangebied Nieuw Mathenesse Noord-Oost met rode lijnen Aan de noordzijde grenst het plangebied aan de bestaande (woon)bebouwing aan de Rotterdamsedijk (ook vallend onder de wijk Schiedam-Oost). Het plangebied grenst aan de westzijde aan het terrein van de voormalige glasfabriek, waar eveneens een herontwikkeling tot gemengd woon-werkgebied in voorbereiding is. Aan de zuidzijde van de Van Deventerstraat ligt de gemeentegrens, en bevindt zich de Rotterdamse gebiedsontwikkeling Merwe-/Vierhavens (M4H). Verder naar het zuiden en zuidwesten is het Schiedamse bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse regulier in gebruik door bedrijven, waaronder diverse karakteristieke Schiedamse distilleerderijen.
1.3 Geldende bestemmingsplannen In het plangebied zijn momenteel zes bestemmingsplannen van kracht, welke met dit plan (gedeeltelijk) worden herzien. Het betreft de volgende plannen: Bestemmingsplan
IMRO-nummer / plan-idn Oost NL.IMRO.0606.BP0004Nieuw-Mathenesse NL.IMRO.0606.BP0024Nieuw-Mathenesse, eerste herziening NL.IMRO.0606.BP0034Parapluplan Parkeren NL.IMRO.0606.BP0044Paraplu-bestemmingsplan begrippen en NL.IMRO.0606.BP00100wijzen van meten Geluidzone Havens NoordWest / NL.IMRO.0606.BP00105Oost-Frankeland
6 teld)
Vastgesteld door de gemeenteraad 27 oktober 2011 25 juni 2013 13 september 2016 5 juni 2018 20 april 2021 6 februari 2024
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Voor het merendeel van het plangebied geldt momenteel het bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse. De bestemmingsplannen Oost en Nieuw-Mathenesse eerste herziening, zien op enkele specifieke percelen binnen het plangebied. De beide parapluplannen zien op een gemeentebrede implementatie en standaardisatie van diverse specifieke regels. Het bestemmingsplan Geluidzone ziet op de aanpassing van de begrenzing van het gezoneerd industrieterrein. Specifiek relevant is dat hiermee onder andere het gehele plangebied van het voorliggende bestemmingsplan niet meer is aangewezen als gezoneerd industrieterrein. Alle plannen zijn onherroepelijk in werking.
1.4 Relatie Nieuw-Mathenesse en M4H Rotterdam Het bestemmingsplan geeft het planologisch kader voor de beoogde herontwikkeling en transformatie van een deel van Nieuw-Mathenesse. De gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse is een Schiedamse ontwikkeling, waarbij beleidsmatig samenhang aanwezig is met de herontwikkeling van het terrein van de voormalige glasfabriek aan de westzijde van het plangebied. In het direct nabij het plangebied gelegen gebied Merwe-Vierhavens (M4H) is ook in de gemeente Rotterdam een gebiedsontwikkeling gaande. De insteek van deze ontwikkeling is enigszins vergelijkbaar. Ook hier wordt gewerkt aan transformatie van een deel van het bestaande bedrijventerrein naar een gemengd woon-werkgebied. De planologische wijzigingen hiervoor vinden in hoofdzaak plaats in het Rotterdamse bestemmingsplan Merwe-Vierhavens (NL.IMRO.0599.BP1122VierhMerwh-). Dat bestemmingsplan regelt onder andere de nieuwe bestemmingslegging voor het gebied waarmee woningbouw mogelijk wordt, geeft bedrijventerreinen een juiste bestemming en voert diverse aanpassingen in de begrenzing van het gezoneerde industrieterrein 'Havens Noord Oost - Frankenland' in Rotterdam door.
Om de regels voor de geluidzone buiten de plangrens van dit bestemmingsplan te regelen is door Rotterdam een zogenaamde parapluherziening opgesteld, waarmee de ligging van de geluidzone is afgestemd op de nieuwe situatie van het gezoneerd industrieterrein. Dit is het bestemmingsplan 'Parapluherziening geluidzone Havens Noordwest Oost-Frankenland' (IMRO-code NL.IMRO.0599.BP1235HavensNOF-). Beide Rotterdamse bestemmingsplannen zijn procedureel gelijktijdig opgesteld. De ontwerpen van de bestemmingsplannen zijn in mei 2023 door Rotterdam in procedure gebracht. Vaststelling door de raad van Rotterdam staat vooralsnog gepland voor eind 2024. Voor de gebiedsontwikkeling M4H en de aanpassing van de begrenzing van het gezoneerd industrieterrein is ook de procedure van opstelling van een milieueffectrapportage doorlopen. Voor een uitgebreidere toelichting hierop wordt verwezen naar paragraaf 5.1.3.
1.5 Omgevingswet en overgangsrecht Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Met de inwerkingtreding van deze wet is onder andere Wet ruimtelijke ordening komen te vervallen. Het voorliggend bestemmingsplan is als ontwerp in procedure gebracht voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (start ter inzage legging 21 december 2023). In het overgangsrecht bij de Omgevingswet, is bepaald dat een bestemmingsplan dat voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp in procedure is gebracht, conform het bepaalde in de Wet ruimtelijke ordening mag worden afgehandeld.
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 7
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
1.6 Ontwikkelingsgebied Crisis- en herstelwet. Het plangebied is bij besluit van 1 december 2023 door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangewezen als zogenaamd ontwikkelingsgebied zoals bedoeld in de Crisis- en herstelwet. Het plangebied van het voorliggend bestemmingsplan is bij de zesentwintigste tranche van wijziging en aanvulling, toegevoegd aan artikel 2 van de Regeling uitvoering Crisis- en herstelwet. Het besluit is op 4 december 2023 door de Minister gepubliceerd in de Staatscourant (publicatie nr. 32725). Het besluit is op 5 december 2023 in werking getreden, en vanaf dat moment kan gebruik worden gemaakt van de relevante mogelijkheden uit de Crisis- en herstelwet. Van deze mogelijkheden wordt specifiek voor het aspect geluid gebruik gemaakt in dit bestemmingsplan (zie verder paragraaf 5.4 van deze toelichting).
1.7 Leeswijzer Het bestemmingsplan bestaat uit drie delen: de toelichting: hierin worden de overwegingen beschreven die hebben geleid tot het geven van een bepaalde bestemming, evenals een uitleg van de gebruikte bestemmingen; de regels: hierin wordt per bestemming een omschrijving gegeven van het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing van de in dit plan begrepen gronden, en; een verbeelding, met daarop aangegeven de bestemmingen van alle gronden. De inhoud van de toelichting is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 beschrijft kort de geschiedenis en de huidige situatie van het plangebied. De visie op het plangebied is beschreven in hoofdstuk 3. Dit hoofdstuk is met name gebaseerd op het Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 1, zoals dat op 28 september 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld, en de stedenbouwkundige opzet voor de herontwikkeling van de Glasbuurt-Oost. In hoofdstuk 4 is een beknopt overzicht opgenomen van de belangrijkste beleidsvisies van andere overheden die relevant zijn voor het plangebied. Ook wordt in dit hoofdstuk ingegaan op het gemeentelijk beleidskader voor het gebied. De gevolgen of effecten van het bestemmingsplan op de planologische en milieutechnische aspecten, worden in hoofdstuk 5 beschreven. Hoofdstuk 6 geeft een korte toelichting op de gebruikte bestemmingen en bijbehorende regels.
Hoofdstuk 7 heeft betrekking op de economische uitvoerbaarheid van het plan. Hoofdstuk 8 behandelt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid. Hierin worden de resultaten beschreven van participatie en het wettelijk vooroverleg conform artikel 3.1.1 Bro.
8 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Hoofdstuk 2 situatie
Beschrijving
bestaande
2.1 Ontstaansgeschiedenis Het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse kent een interessante ontstaansgeschiedenis, waarbij de nabijheid van de Schiedamse binnenstad, de specifieke structuur van inpolderingen en de afwateringen in de rivierdelta van de Schie bepalend zijn geweest voor zijn vorming. De verschillende soorten industriële- en haven gerelateerde functies langs de Buitenhaven en de Nieuwe Waterweg maken het gebied rijk aan historie. Het plangebied omvat (delen van) de historische polder Nieuw-Mathenesse. De historische scheiding tussen deze polder en de polder Oost-Frankeland werd gevormd door de Groenedijk, die vanaf de Rotterdamsedijk in zuidelijke richting door het plangebied liep ter hoogte van waar nu ongeveer de Nieuw-Mathenesserstraat loopt. De polder Nieuw-Mathenesse werd rond 1350 ingepolderd ten zuiden van de toenmalige zeedijk (nu Rotterdamsedijk). Tussen 1340 en 1390 werd westelijk hiervan de Schieloop gekanaliseerd. In 1390 werd de zandplaat De Noort gekocht van de heer van Mathenesse, en vervolgens doorgraven. Met deze aanpassingen ontstond de Buitenhaven. Sinds 1394 behoorde het stuk grond aan weerszijden van de Buitenhaven tot de stadsvrijheid van Schiedam. Het plangebied bleef tot in de negentiende eeuw grotendeels onbebouwd.
Op de stadsplattegrond van Rutger van Bol'es uit 1770 is alleen wat bebouwing aanwezig langs de Rotterdamsedijk en het deel van de Buitenhavenweg direct grenzend aan de binnenstad (buiten het plangebied). De historische landschappelijke structuren zouden tot aan de grootschalige ingrepen in het omliggende gebied in de twintigste eeuw, met name het graven van de Merwe-/Vierhavens, op hoofdlijnen in stand blijven.
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 9
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Afbeelding 2 Historische foto van Nieuw-Mathenesse Noord, met de glasfabriek op de voorgrond en de Van Deventer-driehoek daarachter Wel was sinds medio 19e eeuw langs de Buitenhaven een cluster van bedrijvigheid rondom de jenever-industrie ontstaan, bestaande uit branderijen, pakhuizen en ondersteunende bedrijvigheid zoals glasfabrieken en een sodafabriek. Tegen het eind van de 19e eeuw begint een proces van schaalvergroting en concentratie in de industrie. Voor Nieuw-Mathenesse Noord betekent dit onder andere dat het terrein van de glasfabriek geleidelijk aan uitgroeit van de Buitenhavenweg naar de Nieuw-Mathenesserstraat. Vanaf het midden van de 20e eeuw wordt ook het plangebied in gebruik genomen voor huisvesting van bedrijven. Onder andere wordt een fabriek gebouwd waar Coca-Cola wordt gebotteld. Aan de noordzijde van de Couwenhovenstraat bevindt zich een langgerekt enkellaags bebouwingsblok, dat van oudsher in gebruik is voor garagebedrijven.
Afbeelding 3 Historische ontwikkeling plangebied en omgeving (bron: www.topotijdreis.nl)
2.2 Ruimtelijk - functionele beschrijving De stedenbouwkundige opzet van het gebied is sinds de oorspronkelijke aanleg in het midden van de 20e eeuw nagenoeg onveranderd. Ook het functioneel gebruik is sinds die tijd grotendeels gelijk gebleven. Het plangebied wordt voor het grootste deel in gebruik genomen door bedrijfspanden en buitenruimte ten behoeve van die bedrijvigheid. Aan de noordzijde van de Couwenhovenstraat is een langgerekte gebouwreeks aanwezig, vooral in gebruik als garages. Enkele percelen zijn, vooruitlopend op de beoogde herontwikkeling, vrij van bebouwing en worden (tijdelijk) benut.
10 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Afbeelding 4 Luchtfoto situatie plangebied Het plangebied wordt door twee wegen ontsloten. De Nieuw-Mathenesserstraat loopt vanaf de Rotterdamsedijk in zuidelijke richting het bedrijventerrein op. In de zuidwestpunt van het plangebied takt de Van Deventerstraat aan op de Nieuw-Mathenesserstraat. De Van Deventerstraat verbindt Nieuw-Mathenesse over de Rotterdamsedijk, via het Marconiplein en de Tjalklaan met de A20. Deze ontsluiting is ook van blijvend groot belang voor de afwikkeling van (vracht)verkeer vanaf Nieuw-Mathenesse. Van de Van Deventerstraat loopt de Couwenhovenstraat langs de noordzijde van het plangebied naar de Nieuw-Mathenesserstraat. Tussen de Nieuw-Mathenesserstraat en de Couwenhovenstraat wordt het plangebied grofweg in tweeën gedeeld door de Van Cleeffstraat. De openbare ruimte in het plangebied bestaat met name uit wegen en parkeervoorzieningen. Openbaar groen is zeer beperkt aanwezig en bestaat letterlijk uit twee strookjes gras en een paar bomen en struiken. Het merendeel van het plangebied is bebouwd of verhard. Aan de zuidkant van het plangebied is een primaire waterkering aanwezig (de Van Deventerstraat). Deze dijk is beperkt als zodanig herkenbaar, omdat aangrenzende bebouwing deels in (het verlengde van) het dijktalud is gebouwd, en het plangebied ook enkele meters is opgehoogd.
Het dijktalud valt met name op door de hoogteverschillen wanneer de Van Deventerstraat wordt afgereden het plangebied in. Het eigendom van de gronden binnen het plangebied berust geheel bij de gemeente. Een deel van het gebied is nog in erfpacht uitgegeven ten behoeve van bedrijfsvestiging. Het proces om te komen tot beëindiging van alle erfpacht- en andersoortige gebruikscontracten is in gang gezet.
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 11
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
2.3 Cultuurhistorische waarden en monumenten De bijzondere historie van Nieuw-Mathenesse heeft zijn sporen in het plangebied nagelaten. Het erfgoed toont de ontstaansgeschiedenis en de gelaagdheid van dit stadsdeel en de verbondenheid ervan met bijzondere aspecten van de industriële geschiedenis van Schiedam. De gebouwen en bouwwerken bepalen mede de karakteristiek en de identiteit van het gebied. Het zijn de parels van het gebied en geven de plek zijn eigen karakter. De diverse monumentale panden kunnen de schakels vormen van routes waarbij verleden, heden en toekomst verbonden worden. Aan de Couwenhovenstraat ligt de voormalige Coca-Cola fabriek, een gemeentelijk monument. Daarnaast kent het gebied, en de directe omgeving, enkele karakteristieke panden. De bebouwing aan de noordzijde van de Couwenhovenstraat is daar een voorbeeld van, evenals de Grensflat met beheerderswoning direct ten oosten van het plangebied.
12 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Hoofdstuk 3
Planbeschrijving
3.1 Algemeen Het plangebied wordt op basis van het voorliggende bestemmingsplan nagenoeg geheel herontwikkeld. Het primaire kader voor de ontwikkeling is vastgelegd in het Ruimtelijk Raamwerk Nieuw Mathenesse fase 1. De hoofdstukken 3 en 4 van het Ruimtelijk Raamwerk geven een beschrijving van de visie voor het gebied voor diverse deelaspecten, en de richtlijnen voor uitwerking. Voor het plangebied is de visie uit het Ruimtelijk Raamwerk door de gemeente verder uitgewerkt tot een stedenbouwkundige opzet voor herontwikkeling die is vertaald in een ontwikkelkader. Dit ontwikkelkader maakt deel uit van de tender waarmee het eigendom van het gebied, en daarmee ook de realisatie van het voorliggende bestemmingsplan, uiteindelijk aan een ontwikkelende partij (of partijen) wordt overgedragen. Dit bestemmingsplan biedt het planologisch kader voor de ontwikkeling, maar bevat nog wel voldoende ruimte om in het kader van de tenderuitvraag ook de creativiteit van marktpartijen aan bod te laten komen. Dit betekent dat het bestemmingsplan een globale opzet kent. Via het uitgifteproces wordt verder gestuurd op, danwel worden afspraken gemaakt over, de verdere uitwerking van een ontwikkelplan.
Afbeelding 5 Indicatief beeld van het beoogd stedelijk concept met vier bouwblokken
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 13
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Dit hoofdstuk geeft een samenvattende beschrijving van de relevante delen uit het Ruimtelijk Raamwerk en de doorvertaling daarvan in de stedenbouwkundige uitwerking. Ook bevat dit hoofdstuk de onderbouwing op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking.
3.2 Uitgangspunten Nieuw-Mathenesse heeft het in zich om te stad Schiedam te verrijken als stedelijk gebied. Dat gebeurt onder andere door in het noordelijk deel van Nieuw-Mathenesse nieuwe woonmilieus te realiseren, en door bijzondere openbare ruimte toe te voegen die een meerwaarde voor de stad als geheel oplevert. De herontwikkeling van het noordelijk deel van Nieuw-Mathenesse betekent de transformatie van een verouderd en deels in onbruik geraakt bedrijventerrein, naar een uniek onderscheidend stadsdeel. Het geeft daarmee Schiedam ruimte om een aantal ontwikkelingen voor de toekomst in gang te zetten en daarmee nog beter aan te sluiten op het stedelijk netwerk in de wijdere omgeving van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Het voorliggende bestemmingsplan ziet op het noordoostelijke deel van Nieuw-Mathenesse, Glasbuurt-Oost. Na sloop van een groot deel van de bestaande bebouwing en het bouwrijp maken van het gebied, wordt dit in fasen ontwikkelt tot een gemengd woon-werkgebied. Het plangebied wordt in de komende jaren getransformeerd van industrieel bedrijventerrein naar een levendig en inclusief stuk stad waar zal worden gewoond, gewerkt en verbleven. Het is een uniek gebied, dicht bij het historische centrum van Schiedam.
Aan de westzijde fungeert de herontwikkeling van de voormalige glasfabriek als aanjager voor de gebiedsontwikkeling, ook omdat hiermee nieuwe routes ontstaan tussen de binnenstad en de Glasbuurt-Oost. Ook ligt het plangebied nabij de gebiedsontwikkeling M4H, het havengebied in Rotterdam wat in de nabije toekomst ook van karakter gaat veranderen. Samen met de gebiedsontwikkeling SchieDistrict, nabij station Schiedam Centrum, biedt de transformatie van Nieuw-Mathenesse Noord ruimte voor het realiseren van een substantieel deel van de woningbouw- en verdichtingsopgaves in Schiedam.
Afbeelding 6 Hoofddoelen van de stedenbouwkundige opzet In deze paragraaf worden voor een aantal onderwerpen de uitgangspunten voor herontwikkeling kort toegelicht, op de wijze zoals die ook in de stedenbouwkundige opzet voor de transformatie zijn opgenomen.
14 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
3.2.1 Routes en verbindingen Het plangebied is strategisch gelegen op een schakelpunt in de stad Schiedam. De binnenstad ligt op korte afstand westelijk van het plangebied, eenvoudig bereikbaar via de Rotterdamsedijk of via de nieuwe buurt op het terrein van de voormalige glasfabriek. Het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse ligt direct ten zuiden van het plangebied. Oostelijk grenst het plangebied aan de Rotterdamse gebiedsontwikkeling M4H. Aan de noordkant van het plangebied ligt de bestaande wijk Schiedam-Oost, met op korte loop- en fietsafstand het station Schiedam Centrum (metro, bus, tram en intercitytrein). Nieuw-Mathenesse Noord heeft het daarom in zich om, met als basis de voorzieningen die in de directe nabijheid aanwezig te zijn, uit te groeien tot een autoluwe wijk, ingericht op fiets- en wandelverkeer. De transformatie van het gebied is een goed moment om verder in te zetten op de zogenaamde 10 minuten stad. De functies en voorzieningen in het gemengd stedelijk milieu zoals dat met dit bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, vormen een aanvulling op de omgeving. Insteek is dat deze niet met voorzieningen in de Schiedamse binnenstad of Schiedam-Oost gaan concurreren, maar dat ze wel voorzien in enkele specifieke dagelijkse levensbehoeften van nieuwe bewoners en gebruikers van het gebied.
Ambitie is om Nieuw-Mathenesse Noord, de Schiedamse binnenstad en Schiedam-Oost in de toekomst onlosmakelijk met elkaar te verbinden, zodat ze elkaar aanvullen en versterken. Ook de relatie met Rotterdam Oud-Mathenesse en M4H is daar onderdeel van. In de huidige situatie zijn hiervoor de routes naar, en verbindingen met, de omgeving nog niet optimaal. Binnen de bredere kaders van de gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse worden deze opgepakt. Daarbij wordt de ontwikkeling binnen het plangebied van het voorliggende bestemmingsplan als katalysator en aanjager gebruikt om diverse maatregelen (versneld) uit te werken en door te (kunnen) voeren. Binnen het plangebied zelf zijn uiteraard de routes binnen het gebied van belang, waarbij de oost-west route door het plangebied een goede verbinding maakt tussen de binnenstad, het westelijk gelegen terrein van de glasfabriek en de Rotterdamse M4H.
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 15
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Afbeelding 7 Indicatie (toekomstige) routes in en nabij het plangebied
3.2.2 Stedelijk concept De bestemmingslegging wijzigt van bedrijventerrein naar gemengd woon-werkgebied. Binnen de nieuwe woongebieden blijft onder voorwaarden vestiging van bedrijven mogelijk, passend bij de beoogde kwaliteit van een gemengd woon-werkgebied. Dit gaat dus om een ander type bedrijven dan die momenteel nog in het gebied aanwezig zijn (o.a. autobedrijven en -garages, aannemersbedrijven en meubelzaken). Daarnaast worden in de nieuwe opzet diverse wijkondersteunende voorzieningen mogelijk gemaakt, zoals maatschappelijke voorzieningen, horeca en kleinschalige detailhandel. De ambitie om van Nieuw-Mathenesse Noord een gemengd woon-werkgebied te maken, sluit onder andere aan bij de grote behoefte aan woningen in Schiedam. Nieuw-Mathenesse Noord is mede door de ligging naast de historische binnenstad en de nabijheid van het station Schiedam-Centrum aantrekkelijk om te wonen. Hier ontstaat een hoogstedelijk woongebied: een wijk met veel functies op een klein oppervlak (hoogbouw woningen, werken aan huis, voorzieningen) en goed openbaar vervoer in de buurt. De kwaliteit van de openbare ruimte is daarbij extra belangrijk, het gebied wordt (beter) openbaar toegankelijk en meer mensen maken er gebruik van. Op Nieuw-Mathenesse Noord wordt een woonmilieu gecreëerd dat onderscheidend en nieuw is voor Schiedam, maar dat wel aansluit bij de Schiedamse stedelijkheid.
De herontwikkeling van het plangebied versterkt de Schiedamse stedelijkheid: bestaande structuren worden doorgezet en aangevuld met bebouwing met een variatie in grootte. De transformatie van het gebied sluit daardoor naadloos aan bij de bestaande stad en voegt daaraan nieuwe kwaliteiten toe. 16 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Afbeelding 8 Indicatie van de beoogde stedenbouwkundig opzet voor Glasbuurt-Oost
3.2.3 Programma Het programma binnen het plangebied bestaat uit twee componenten. De transformatie ziet vooral op het toevoegen van de functie wonen, daarnaast blijft het gebied ook de mogelijkheid bieden voor huisvesting van bedrijven en ondernemingen. Deze laatste categorie valt uiteen in bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op het verzorgen van bewoners en bezoekers van het gebied (voorzieningen), en bedrijfsmatige activiteiten die bijdragen aan een levendige en aantrekkelijke wijk. De nieuwe wijk draagt daarmee bij aan het versterken van het woonklimaat en economisch vestigingsklimaat van Schiedam. Woningen Het beoogde aantal woningen binnen het plangebied bedraagt 500 tot 580, een kleine 10% van de Schiedamse woningbouwopgave tot 2030. Insteek is woningen voor verschillende doelgroepen te bouwen. De gemeente Schiedam heeft een groot tekort aan woningen voor middeninkomens, en kent naar verhouding een groot aantal woningen in de lagere prijsklassen (zowel koop als (sociale) huur). Door toevoegen van koopwoningen voor middeninkomens, wordt de doorstroming bevordert en is er gelegenheid om sociale stijgers vast te houden in Schiedam. Binnen het plangebied worden zowel koop- als huurwoningen gerealiseerd. Het gebied is groot genoeg om diverse typen woningen te bouwen, en deze ook op een goede manier te plaatsen.
Minimaal 30% van de woningen wordt als sociale huurwoning gerealiseerd (150 sociale huurwoningen bij planrealisatie met 500 woningen, 174 sociale huurwoningen bij planrealisatie met 580 woningen). Afspraken over de instandhouding van de sociale huurwoningen worden gemaakt tussen de uiteindelijke ontwikkelaar(s) en een woningcorporatie (toegelaten instelling). Voor de overige woningen wordt getalsmatig met name ingezet op het middensegment, en dan voornamelijk koopwoningen. Qua typologie zal dit voornamelijk bestaan uit appartementen en bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 17
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
woningen gericht op midden- en hogere inkomens bestaande uit 2- tot 4-persoonshuishoudens. Aandachtspunt hierbij is dat de stad Schiedam voldoende (kleinere) woningen voor 1-2 persoonshuishoudens kent, met name door de substantiële toevoeging van dergelijke woningen in de gebiedsontwikkeling Schieveste (Schiedistrict) en het reeds aanwezige aanbod van deze woningen in de bestaande voorraad. Mogelijk biedt het plangebied ook ruimte voor een woonzorgvoorziening. Deze specifieke combinatie van wonen en zorg is momenteel nog onderwerp van studie. Sociaal-maatschappelijke voorzieningen en werklocaties De transformatie naar woongebied betekent ook dat er in Glasbuurt-Oost voorzieningen komen, die bijdragen aan een levendige, gezonde en aantrekkelijke buurt. Passend bij de ambities en het karakter van een gezond Schiedam wordt er in Nieuw-Mathenesse ruimte geboden aan diverse sociaal-maatschappelijke voorzieningen. In de nieuw te ontwikkelen buurt is ruimte voor ontmoeting. Er komen kleinschalige speelplaatsen in de openbare ruimte nabij de woonomgeving, en er wordt gekeken naar het faciliteren van sport en spel op daken van de nieuwe bebouwing, om zo een intensiever ruimtegebruik te realiseren. Bewoners en bezoekers kunnen gebruik maken van deelvoorzieningen zoals elektrische deelauto’s, -scooters en -fietsen die beschikbaar zijn in de mobiliteitshub.
In de nabijheid wordt mogelijk voorzien in de mogelijkheid van kinderopvang, en het autoluwe groene binnengebied van de wijk is aantrekkelijk voor spelen en bewegen in de buitenlucht. Voor wat betreft het primair onderwijs en het merendeel van de overige sociaal-maatschappelijke voorzieningen is de wijk gericht op het bestaande aanbod in (met name) de binnenstad en Oost. De nieuwe wijk zorgt hiermee voor het versterken van het economisch-maatschappelijk draagvlak van deze voorzieningen, en kan bijdragen aan de duurzame instandhouding op een goed kwalitatief niveau van de bestaande voorzieningen. Vanuit sociaal-maatschappelijk perspectief versterkt de Glasbuurt hiermee dus ook breder de wijk Oost. Naast voorzieningen voor de wijkbewoners en bezoekers, blijven reguliere werklocaties een belangrijk onderdeel van het plangebied. Deze zullen wel een ander profiel hebben dan de vroegere bedrijvigheid binnen het plangebied. Binnen de uitwerking van de stedenbouwkundige opzet voor het plangebied is gezocht naar vormen van bedrijvigheid die kunnen worden gecombineerd met woonfuncties. Het bestemmingsplan maakt circa 12.000 m2 bedrijfsruimte en voorzieningen mogelijk, waarbij voor diverse categorieën bedrijvigheid en voorzieningen nadere voorwaarden zijn gesteld.
3.2.4 Duurzame mobiliteit Nieuw-Mathenesse vormt een verbindende schakel tussen de Schiedamse binnenstad, het station Schiedam-Centrum, de Rotterdamse gebiedsontwikkeling M4H en de wijken Schiedam-Oost en Rotterdam Oud-Mathenesse. Het is een gebied omringd door (in potentie) veel fysieke barrières, zoals de dijk, het omliggende water en drukke wegen. Een heldere structuur ten aanzien van autoverkeer, langzaam verkeer en openbaar vervoer helpt met het versterken van duurzame bereikbaarheid, waarbij het accent verschuift naar de fietser, voetganger en het OV. Deze thema’s waren dan ook een belangrijk onderdeel in de visievorming voor Nieuw-Mathenesse. In de nieuwe wijk komen wonen en werken op een nieuwe en innovatieve manier samen, en zijn goede verbindingen met de omgeving essentieel. Dit betekent dat het gebied straks diverse vervoersmogelijkheden moet kunnen faciliteren met een juiste balans waarbij oog is voor aantrekkelijkheid, duurzaamheid, bedrijvigheid en een aantrekkelijke leefomgeving.
18 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Afbeelding 9 Concept ontwikkelkader voor afwikkeling autoverkeer en parkeren Belangrijk uitgangspunt is dat de parkeerbehoefte niet meer wordt opgevangen in het openbaar gebied. Net ten westen van het plangebied, aan de Nieuw-Mathenesserstraat, komt ook een grote gebouwde parkeervoorziening die mogelijk ook gebruikt kan worden om een deel van het parkeren uit het plangebied op te vangen. Het plangebied zelf wordt verder zo veel mogelijk ingericht op lopen, fietsen en andere vormen van langzaamverkeer, daarbij aansluitend op de te ontwikkelen structuur via het terrein van de glasfabriek naar de binnenstad. Naar het oosten toe wordt ook de gebiedsontwikkeling M4H goed bereikbaar gemaakt voor langzaam verkeer, evenals de wijk Schiedam-Oost.
3.2.5 Toekomstbestendig landschap De inrichting van de openbare ruimte vervult, naast invloed op het karakter en uitstraling van een gebied, ook een aantal belangrijke functies. Hierin komen ‘harde’, kwantificeerbare functies zoals ruimte voor verkeer, samen met ‘zachte’ functies die zorg dragen voor de leefbaarheid en kwaliteit van het terrein zoals spelen en bewegen. Over het gehele gebied geldt dat de sfeer van stedelijk industriegebied aan de haven voelbaar moet blijven. Historische elementen blijven bestaan en (nieuwe) bedrijvigheid mag worden gezien. Belangrijke ambities die een uitwerking moeten vinden in de inrichting van de openbare ruimte zijn: groen: bomen voor koeling en beperking van wind, minder verharding zodat in tijden van regen meer water in de grond kan trekken, bijdragen aan vergroten ecologische waarde; veiligheid: heldere routes en scheiding van langzaam verkeer ten opzichte van auto- en vrachtverkeer, goede logistieke routes voor bedrijven en (maatschappelijke) diensten; sociale veiligheid & gezondheid: veilige, zichtbare en aantrekkelijke plekken voor sport, spel en beweging in de buitenruimte. Nieuw-Mathenesse heeft veel potentie om het thema duurzaamheid naar een hoger niveau te tillen. Dit is ook nodig, omdat er ingespeeld moet worden op klimaatveranderingen en omdat de bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 19
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
klimaatverandering zoveel mogelijk beperkt moet worden in de toekomst. Grotere gebiedsontwikkelingen zijn de ideale gelegenheid om nieuwe duurzame standaarden effectief in te passen, en om te zorgen dat een ontwikkeling niet alleen in het plangebied zelf positief doorwerkt ten aanzien van klimaatbestendig en duurzaam functioneren, maar dit ook een bredere werking voor de stad kan krijgen. Nieuw-Mathenesse is groener en klimaatrobuuster Een belangrijke speerpunt is dat Nieuw-Mathenesse in de toekomst groen en klimaatrobuust moet worden. Het gebied transformeert van een werklocatie naar een gemengd stedelijk gebied. Er worden nieuwe woningen en functies toegevoegd, waardoor er meer mensen in het gebied gaan verblijven. De impact van bijvoorbeeld wateroverlast en hittestress zal dus groter worden, wanneer geen goede maatregelen worden getroffen. Het toevoegen van groen en water(berging) kan de mogelijke waterproblematiek en hittestress verminderen, door parken en groenstructuren, toepassing van groene gevels en aanleg van groene daken of waterdaken. Een ander aandachtspunt zijn windcorridors, vanaf het water van de nabijgelegen havens het gebied in. Wind, die over water een gebied in waait, kan een sterk koelend effect hebben.
Bouwblokken moeten daarom zodanig worden georiënteerd ten opzichte van het water, dat zogenaamde tochtgaten niet dicht groeien met opgaand groen of worden dichtgezet met andere bebouwing. Uiteraard moet daarbij wel goed worden gekeken in hoeverre er niet te veel wind staat, wat negatief kan uitwerken voor het verblijfsklimaat, of voor het lopen en fietsen door de buurt. Om Schiedam en het achterland blijvend te beschermen tegen het water uit de rivieren en de zee, is het noodzakelijk dat de primaire waterkering op (middel)lange termijn wordt versterkt en/of opgehoogd. De dijk loopt langs de zuidzijde van het plangebied. Het versterkingstraject valt buiten de scope van het voorliggende bestemmingsplan. Wel is in dit bestemmingsplan de gebruikelijke beschermingszone rondom de waterkering opgenomen, als ruimtereservering voor de dijk. Gelet op de diversiteit aan opgaven in Schiedam is het echter niet mogelijk de gehele ruimtereservering ongebruikt te laten. Invulling van de beschermingszone langs de dijk vraagt echter een zorgvuldige uitwerking, in samenspraak met de dijkbeheerder (Hoogheemraadschap van Delfland). Het toevoegen van groen en water zorgt niet alleen voor minder waterproblematiek en hittestress, het is ook waardevol voor de biodiversiteit.
Bij de inrichting van het openbaar gebied wordt daarom ook rekening gehouden met de meerwaarde van beplanting en andere inrichtingselementen voor dieren en planten. Nieuw-Mathenesse is energie-neutraal en circulair Verder is het belangrijk dat Nieuw-Mathenesse zich in de toekomst energieefficiënt en mogelijk ook circulair ontwikkelt. Voor energie (zowel produceren als gebruiken) liggen er grote kansen, gelet op de voorgenomen transformatie van Nieuw-Mathenesse Noord. Zeer goed geïsoleerde, aardgasvrije en energie producerende woningen en bedrijfspanden kunnen in de toekomst het straatbeeld van Nieuw-Mathenesse bepalen. De bouwopgave in het gebied biedt perspectief om op een andere manier na te denken over materiaalgebruik en kan gebruikt worden om partijen uit te dagen om af te zien van het veelvuldig gebruiken van primaire grondstoffen bij de realisatie van projecten. Daarnaast is het voor de gemeente een kans om te kijken of voor de inrichting van de openbare ruimte het gebruik van circulair geproduceerde elementen een plek kan worden geven. Circulariteit biedt kansen voor het maken van nieuwe verbindingen op bedrijventerreinen, door deelgebruik te stimuleren en reststromen waardevol in te zetten.
20 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
3.3 Duurzame Verstedelijking 3.3.1 Algemeen De Nationale Omgevingsvisie gaat uit van het vraaggericht programmeren en realiseren van verstedelijking. Om dit te bereiken is de ladder voor duurzame verstedelijking als motiveringseis opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening. De ladder voor duurzame verstedelijking is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten, waardoor de ruimte in stedelijke gebieden optimaal benut wordt. De ladder vereist dat indien een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt de behoefte aan deze ontwikkeling wordt beschreven. Indien de ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied plaatsvindt, moet gemotiveerd worden waarom dit niet kan binnen het bestaand stedelijk gebied. De uitgangspunten van duurzame verstedelijking zijn tevens onderdeel van de provinciale Omgevingsverordening. De vereisten wijken echter af van de vereisten uit het Besluit ruimtelijke ordening. De provinciale ladder vereist dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet voorzien in een actuele regionale behoefte, die zo nodig regionaal is afgestemd, en welke plaatsvindt binnen het bestaand stads- en dorpsgebied. Ontwikkeling buiten het bestaand stads- en dorpsgezicht zijn enkel toegelaten in de in de verordening genoemde gevallen en op de genoemde locaties.
3.3.2 Relatie tot ontwikkeling De beoogde ontwikkeling bestaat uit de realisatie van 500 tot 580 nieuwe woningen binnen het bestaand stedelijk gebied van Schiedam. Daarnaast voorziet het plan in het behoud en hernieuwde ontwikkeling van circa 12.000 m² aan bedrijfsfuncties en diverse ondersteunende voorzieningen behorend bij het beoogde woon-werkgebied, zoals horeca, dienstverlening en maatschappelijke voorzieningen. Voor de woningen en het toe te voegen commerciële- en bedrijfsprogramma dient de Ladder voor duurzame verstedelijking te worden doorlopen, omdat de ontwikkeling (mogelijk) te typeren is als stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro en de provinciale Omgevingsverordening. Wonen De projectlocatie is gelegen binnen bestaand stedelijk gebied. Dit betekent dat enkel de behoefte aan de ontwikkeling hoeft te worden aangetoond, waarbij gelet op het provinciale beleid tevens de regionale afstemming bij de beoordeling dient te worden betrokken. Voor het bepalen van de behoefte is gebruik gemaakt van beschikbaar provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid en op basis daarvan gemaakte afspraken (zie ook hoofdstuk 4). Voor de woningbehoefte zijn allereerst diverse afspraken met rijk, provincie en regiogemeenten relevant, zoals de Woondeal Rotterdamse regio van maart 2023 (zie ook hoofdstuk 4).
In hoofdzaak zijn de kwantitatieve afspraken in deze afspraken erop gericht om de productie van 100.000 woningen tot 2025 in de zuidelijke Randstad te versnellen en om te zorgen voor voldoende harde plancapaciteit voor de periode tot 2040 (bouwproductie van 230.000 woningen). Daarnaast hebben de gemeenten samen met woningcorporaties uit de regio Rijnmond begin 2023 het 'Regioakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2023-2030' gesloten. Daarmee zetten zij in op een uitbreiding van het aantal woningen in de regio Rotterdam met 54.000. In het akkoord is vastgelegd wat de bijdrage van iedere gemeente is aan het behalen van de regionale doelen. In dat kader is afgesproken dat de totale woningvoorraad in Schiedam wordt uitgebreid tot een totaal van 40.609 woningen in 2030. Om dit doel te realiseren zullen tot 2030, rekening houdend met de sloop van circa 1.200 verouderde woningen, in Schiedam in totaal 6.000 nieuwe woningen gebouwd worden. Om ten aanzien van de kwalitatieve behoefte een goede balans in de woningvoorraad te creëren is daarbij tevens besloten dat binnen Schiedam het aantal sociale woningen gelijk blijft bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 21
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
De Woonvisie van de gemeente Schiedam is afgestemd op deze regionale woningmarktafspraken. In de Woonvisie van september 2020 is het aantal te realiseren woningen vergroot. Daarnaast wordt ingezet op het ontwikkelen van 6.000 woningen en realiseren van 2.000 woningen voor ouderen. Een van de speerpunten in het gemeentelijk woonbeleid is het realiseren van een kwalitatief goede, gedifferentieerde en evenwichtige woningvoorraad die de wooncarrière van Schiedammers faciliteert: een wooncarrière die aantrekkelijk is voor hogere en midden inkomensgroepen van binnen en buiten stad, en die daarmee de doorstroming op de woningmarkt mogelijk maakt. Zodoende bestaat behoefte aan een gevarieerd woningaanbod, zodat bewoners zich kunnen binden en verbonden kunnen blijven voelen aan de stad doordat er goede mogelijkheden bestaan in de wooncarrière, aansluitend op de verschillende behoeftes per levensfase. Uit het bovenstaande blijkt dat er een aanzienlijke behoefte bestaat aan nieuwe woningen in de regio en de stad Schiedam in de komende jaren. Het bestemmingsplan maakt de bouw van 500 tot 580 nieuwe woningen mogelijk. Bouw van deze woningen vormt een belangrijke stap in het realiseren van de woningbouwambities tot 2030, het gaat om bijna 10% van de Schiedamse bouwopgave voor deze periode. Van de nieuw te bouwen woningen wordt minimaal 30% gerealiseerd in de sociale sector.
Hiermee draagt de ontwikkeling dus ook bij aan de ambitie om de sociale woningvoorraad in Schiedam (minimaal) gelijk te laten blijven, maar wel evenrediger over de stad te verspreiden. Door op Nieuw-Mathenesse Noord sociale huurwoningen toe te voegen, kan in andere Schiedamse wijken het aantal sociale huurwoningen wellicht worden verkleind. Binnen het plangebied wordt verder een gevarieerd aanbod aan typologie en prijsklasse van de woningen beoogd, zodat sprake is van een evenwichtige voorraad met voldoende ruimte voor de diverse doelgroepen. Met de beoogde ontwikkeling wordt dan ook gebouwd naar behoefte. Het plan voldoet aan de vraag naar woningen en realisatie vindt plaats binnen bestaand stedelijk gebied. Daarmee voldoet het plan aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Werklocaties en commerciële voorzieningen Het voorheen geldende bestemmingsplan bood voor het plangebied de mogelijkheid voor vestiging van bedrijven in milieucategorie 1 en 2, met in grote delen van het gebied ook mogelijkheden voor bedrijven uit categorie 3.1 (totaal bruto oppervlak circa 1,7 hectare). Enkele bedrijven kenden een specifieke maatbestemming. In het nieuwe bestemmingsplan is in principe de mogelijkheid voor bedrijfstypen in categorie 1 en 2 binnen het plangebied behouden.
Wel is overgestapt op een andere systematiek voor wat betreft de indeling van bedrijven (de zogenaamde ABC-systematiek). Ook is het oppervlak aan bedrijfsfuncties gemaximeerd, wat in de praktijk een beperking betekent ten opzichte van het eerder geldende bestemmingsplan. Een aantal specifieke maatbestemmingen voor zwaardere bedrijvigheid is vervallen. Hierdoor is per saldo sprake van een afname aan mogelijkheden voor bedrijfsruimten en bedrijfstypen. Voor de gebiedsontwikkeling is in maart 2021 een WoonWerkAkkoord gesloten tussen de provincie Zuid-Holland en de gemeente Schiedam. In dit WoonWerkAkkoord zijn naast de afspraken over de beoogde woningbouw, ook afspraken gemaakt over de compensatie van het areaal bedrijventerrein dat door de transformatie van het gebied verdwijnt. Van een substantiële toename van mogelijkheden voor bedrijfsvestiging is geen sprake. Een specifieke onderbouwing van de behoefte aan bedrijfsruimte is dan ook niet noodzakelijk. Voor wat betreft de overige (commerciële en maatschappelijke) voorzieningen is primair sprake van voorzieningen die voor het goed functioneren van de nieuwe buurt wenselijk cq. noodzakelijk zijn. Het gaat om voorzieningen met een lokaal verzorgingsgebied, die geen verstorend effect hebben op bestaande voorzieningen in de omgeving. Met het toevoegen van een substantieel aantal nieuwe
22 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
woningen, waarvoor de behoefte is aangetoond, volgt in beperkte omvang ook de noodzaak om voorzieningen toe te voegen die bijdragen aan het het woon-werkgebied zoals dat wordt beoogd. Er is geen sprake van vestiging van bovenlokale voorzieningen zoals een supermarkt of andersoortige grootschalige detailhandel of maatschappelijke voorzieningen. De behoefte aan de voorzieningen die met het bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt volgt dus primair uit de behoefte aan nieuwe woningen. Indicatief is in het Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 1 ingegaan op de omvang van de beoogde voorzieningen. Het bestemmingsplan wijkt hier niet substantieel van af.
3.3.3 Conclusie De Ladder voor duurzame verstedelijking is doorlopen. Geconcludeerd kan worden dat het woningbouwprogramma dat met voorliggend bestemmingsplan wordt gerealiseerd aansluit op de behoefte in de regio en de stad Schiedam zelf, dan wel dat de realisatie van de functies niet leidt tot leegstand elders binnen de gemeente of de regio. Voor wat betreft de bedrijfs- en andere commerciële functies is met name sprake van een herschikking van bestaande mogelijkheden met een afname aan programma als geheel, waarbij op beperkte schaal functies passend bij het stedelijk woonmilieu worden toegevoegd. Dit past binnen de behoefte van de gebiedsontwikkeling zelf, en breder bij die in Schiedam en de regio. Realisatie van deze functies leidt niet tot substantiële leegstand binnen de gemeente of regio. Het bestemmingsplan voldoet daarmee aan het uitgangspunt van een duurzame verstedelijking en aan de Ladder voor duurzame verstedelijking.
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 23
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
24 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
Hoofdstuk 4
Beleidskader
Dit hoofdstuk geeft een beknopt overzicht van het relevante ruimtelijk beleid voor het bestemmingsplan op nationaal, provinciaal, regionaal en gemeentelijk schaalniveau. Per beleidsstuk is aangegeven in hoeverre deze haar doorwerking heeft in het bestemmingsplan.
4.1 Rijksbeleid 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie Ook in de toekomst moet Nederland een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving bieden en economisch kunnen floreren. Daarom is het van belang om inzicht te hebben in de opgaven waar Nederland voor staat. De druk op de ruimte, op onze leefomgeving, vraagt voortdurend om afweging van verschillende belangen. Internationale ontwikkelingen, de invloed van technologie en de groeiende verschillen tussen regio's vragen om snellere, creatieve en integrale afwegingen. Het klimaat verandert en er moet zorgvuldiger worden omgaan met energiebronnen en grondstoffen. Ook daaruit vloeien nieuwe opgaven. In aanloop naar de Omgevingswet is er één rijksvisie op de leefomgeving uitgewerkt: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. De NOVI schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050.
Dit toekomstperspectief voor Nederland is: Een klimaatbestendige delta, waarbij Nederland beschermd is tegen de negatieve gevolgen van klimaatverandering, waterveiligheid (ook voor de laaggelegen gebieden in het westen) gegarandeerd is en voldoende zoetwater beschikbaar is van goede kwaliteit; Duurzaam, concurrerend en circulair: een toekomstbestendige en volledig circulaire economie zonder vervuilende manieren van produceren en consumeren, met een uitstekend vestigingsklimaat en een hoge 'quality of life', met een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in onze leefomgeving en slimme combinaties van functies zonder de risico's en milieunadelen te vergroten. Een economie die veel maatschappelijke winst oplevert in termen van banen, innovatie en nieuwe bedrijvigheid en exportmogelijkheden; Kwaliteit van leven in stad en dorp: met een aantrekkelijke woon- en leefomgeving en een goede verbondenheid van stad en land. De ontwikkelingen zijn gericht op kwaliteit, met gecontroleerde en doordachte groei waar dat nodig is, waardoor diversiteit in wonen, een stedelijk netwerk, prettige woonmilieus, met rust en ruimte maar ook vitale en leefbare regio's ontstaan. Nabijheid en betrouwbare verbindingen: een uitstekende bereikbaarheid wordt met een goede en betrouwbare infrastructuur gegarandeerd, waarbij wordt ingespeeld op locatiekeuzes voor wonen en werken (nabijheid).
De infrastructuur is onderdeel van een mobiliteitssysteem dat een meer divers patroon van mobiliteit veilig, robuust en duurzaam afhandelt. Luchthavens blijven belangrijk voor een sterk internationaal netwerk voor de lange afstanden. De uitdaging is om het vliegverkeer net als het goederenvervoer op een zo veilige, efficiënte en duurzame manier vorm te geven. Veilig en gezond, herkenbaar en natuurlijk: een veilig en gezond leven voor iedereen staat voorop. De leefomgeving nodigt uit om te bewegen, elkaar te ontmoeten en te ontspannen. Daarbij horen een goede milieukwaliteit, robuuste natuur, klimaatbestendigheid en voor iedereen goede toegang tot wonen, werken en voorzieningen. Het realiseren van een fysieke leefomgeving die dit toekomstperspectief mogelijk maakt, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden. In de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen voor het omgevingsbeleid, inclusief de opgaven en de rol van het Rijk in het realiseren van bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 25
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
deze opgaven. Deze opgaven komen samen in vier prioriteiten. Deze prioriteiten vormen complexe, omvangrijke en dringende opgaven die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Deze prioriteiten zijn: 1. Naar een duurzame en concurrerende economie; 2. Naar een klimaatbestendige en klimaatneutrale samenleving; 3. Naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving; 4. Naar een waardevolle leefomgeving. Deze vier opgaven kunnen alleen in samenhang verder worden gebracht wanneer aandacht is voor thema's die hier dwars doorheen lopen, zoals omgevingskwaliteit, gezondheid, cultuurhistorie, klimaatadaptatie, water, bodem, (nationale) veiligheid en milieukwaliteit. De NOVI is een beleidsdocument dat zich kenmerkt door een hoog abstractieniveau en beleid bevat voor een aantal thema's van nationale betekenis. In de NOVI zelf is geen specifiek beleid opgenomen voor het plangebied. Wel draagt de herontwikkeling zoals die wordt voorgestaan in algemene zin bij aan een aantal nationale belangen. Het bestemmingsplan is daarmee in lijn met de NOVI.
4.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening De nationale belangen uit de structuurvisie die juridisch borging vragen zijn opgenomen in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Een aantal rijksbelangen wordt met dit besluit geborgd in bestemmingsplannen en andere ruimtelijke plannen van overheden. Onderwerpen die aan bod komen zijn: rijksvaarwegen, de mainportontwikkeling Rotterdam, kustfundament, grote rivieren, de Waddenzee en het waddengebied, defensie, hoofdwegen en landelijke spoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen, primaire waterkeringen, de ecologische hoofdstructuur, het IJsselmeergebied, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde en de ruimtereservering voor de parallelle Kaagbaan. Van deze rijksbelangen is voor dit plangebied alleen de primaire waterkering buiten het kustfundament van belang. De Delflandsedijk is een dergelijke primaire waterkering. Een deel van deze dijk ligt binnen het plangebied, langs de zuidelijke plangrens met de gemeente Rotterdam (Van Deventerstraat). Voor deze waterkering, met inbegrip van de bijbehorende beschermingszone, geldt conform het bepaalde in het Barro een beschermende dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterkering'. Op grond van deze regeling is een vergunning vereist voor het bouwen en het uitvoeren van werken of werkzaamheden.
De vergunning kan pas worden verleend na een positief advies van de beheerder van de waterkering. Ladder van duurzame verstedelijking Het Barro bevat daarnaast de zogenaamde Ladder van duurzame verstedelijking. Het doel van de ladder is zorg te dragen voor een zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving. De ladder geeft invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruimtelijke besluiten. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen moeten worden gemotiveerd volgens de ladder. Dit betekent dat een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling. Realisatie van bijvoorbeeld een woningbouwlocatie is aangeduid als een nieuwe stedelijke ontwikkeling (zie verder Provinciale Omgevingsverordening Zuid-Holland, in paragraaf 4.2.2).
26 teld)
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastges
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
4.1.3 Woondeal Rotterdamse regio Op 14 maart 2023 heeft de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening diverse regionale realisatieagenda's, ook wel woondeals genoemd, ondertekend voor Zuid-Holland. Met de woondeals spreken het Rijk, de provincie Zuid-Holland en de Zuid-Hollandse gemeenten de ambitie uit om tot en met 2030 circa 250.000 woningen te bouwen. Naast overheden hebben ook woningcorporaties de bouwplannen getekend, en wordt deze ondersteund door huurdersorganisaties, ontwikkelende partijen, netbeheerders en drinkwaterbedrijven. De bouwopgave voor Schiedam is onderdeel van de Woondeal Rotterdamse regio. Binnen de regio wordt beoogd circa 94.000 nieuwe woningen toe te voegen. De Schiedamse opgave is integraal onderdeel van deze bouwopgave. De locaties van te bouwen woningen staan in de planning en zijn opgenomen in de regionale realisatieagenda. In Zuid-Holland wordt zoveel mogelijk in bestaand stedelijk gebied gebouwd, met name langs de spoorwegverbinding tussen Leiden en Dordrecht (de Oude Lijn). Hiermee wordt optimaal gebruik gemaakt van bestaande infrastructuur en voorzieningen. Het plangebied van het voorliggend bestemmingsplan is een van de locaties binnen het bestaand stedelijk gebied langs de Oude Lijn. Het bestemmingsplan draagt dan ook bij aan realisatie van de rijksambities ten aanzien van wonen.
4.2 Provinciaal en Regionaal beleid 4.2.1 Omgevingsbeleid Zuid-Holland Het provinciale Omgevingsbeleid wordt gevormd door de Omgevingsvisie, het Omgevingsprogramma en de Omgevingsverordening, die per 1 april 2019 in werking zijn getreden, en daarna op verschillende momenten zijn geactualiseerd. Met het samenbrengen van verschillende beleidsplannen voor de fysieke leefomgeving tot één integraal Omgevingsbeleid sorteert de provincie voor op de Omgevingswet. Met haar Omgevingsbeleid streeft de provincie naar een optimale wisselwerking tussen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en een goede leefomgevingskwaliteit. Hieraan geeft men richting door het maken van samenhangende beleidskeuzes, die volgen uit de provinciale opgaven. 4.2.1.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland In de provinciale Omgevingsvisie zijn zeven ambities uitgewerkt. Relevant voor dit bestemmingsplan zijn met name de ambities Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland en Een concurrerend Zuid-Holland. De ambitie 'Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland' kent drie beleidsdoelen: 1. voldoende juiste woningen op de juiste plek; 2. vitaliteit en kwaliteit van de leefomgeving; 3. afspraken met regio's. De ambitie 'Een concurrend Zuid-Holland' kent ook drie beleidsdoelen: 1. innovatie: richting duurzaam en digitaal; 2. creëren van een rijk vestigingsklimaat; 3. erfgoed, cultuur en toerisme.
Aan de beleidsdoelen worden vervolgens beleidskeuzes gekoppeld. Voor de voorgenomen ontwikkeling zijn diverse provinciale beleidskeuzes relevant. Gelet op de integrale gebiedsontwikkeling die wordt geïnitieerd in het plangebied, komen alle provinciale opgaven in meer of mindere mate aan bod in de voorgestane ontwikkeling.
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost (vastgesteld) 27
bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost
De provincie hecht waarde aan de vestigingswens van haar inwoners en hanteert het uitgangspunt dat de woningen daar worden gerealiseerd waar de behoefte zich manifesteert. Daarbij moet de juiste woning op de juiste plek (op juiste moment) worden gerealiseerd. Dat gaat allereerst over dat gebouwd wordt naar behoefte. De bouw van nieuwe woningen moet bijdragen aan de bestaande woningvoorraad, de (sub)regionale schaal van woningmarkt en de lange termijn in ogenschouw nemend. Daarnaast gaat het over woningen zo te bouwen, in samenhang met investeringen in infrastructuur, werklocaties en een aantrekkelijke groenblauwe leefomgeving dat dit bijdraagt aan de maatschappelijke opgaven en transities waar Zuid-Holland voor staat. Daarbij wordt primair ingezet op bouwen binnen bestaand stads- en dorpsgebied, moet bouw bij voorkeur georiënteerd te zijn op hoogwaardig openbaar vervoer en moet de potentie van energietransitie en klimaatadaptatie te worden benut. Het bestemmingsplan ziet op de transformatie van een deel van het bestaande stedelijk gebied van Schiedam. Het monofunctionele industriegebied wordt omgevormd naar een gemengd woon-werkgebied, waarbij bouw van nieuwe woningen, het toevoegen van aantrekkelijke werklocaties en de opgaven voor onder andere de energietransitie en klimaatadaptatie integraal worden uitgevoerd.