Bijlage 1 Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS
Tekst van het document
gemeente Schiedam
Welzijn, Sport & Participatie Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam
Stroomopwaarts MVS T.a.v. het Dagelijks Bestuur Postbus 205 3140 AE MAASSLUIS
Uw kenmerk
Ons kenmerk
14 010 schiedam.nl
Datum
23UIT01677 Uw brief van
Doorkiesnummer
10 april 2023
010-2191542
ldv.vd.weijde@schiedam.nl
Onderwerp
Zienswijze op ontwerpbegroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS
Geacht bestuur, Allereerst dank voor het toesturen van de ontwerpbegroting 2024 en de 1e begrotingswijziging 2023. De stukken geven inzicht hoe u invulling wenst te geven aan uw opgaven alsmede de middelen die daarvoor nodig zijn. Voordat wij onze zienswijze kenbaar maken willen we graag ingaan op de oproep in de paragrafen Bedrijfsvoering en Onderhoud Kapitaalgoederen met betrekking tot de (huidige en toekomstige) huisvesting van Stroomopwaarts. Alhoewel wij van mening zijn dat de ontwerpbegroting 2024 niet de juiste plek is voor een dergelijke oproep willen wij via deze wijze het belang van een veilige, duurzame en adequate werkomgeving voor medewerkers van Stroomopwaarts mede onderschrijven. Dan willen wij nu graag met deze zienswijze een aantal punten onder uw aandacht brengen. Wij verwachten dat u deze zienswijze betrekt bij uw definitieve besluitvorming rond de begroting 2024 en de 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS. Ontwerpbegroting 2024 Ontwikkeling aantal uitkeringen In de ontwerpbegroting 2024 geeft Stroomopwaarts aan dat het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt dat voor 2024 rekening wordt gehouden met een stabilisatie van het aantal uitkeringen. Stroomopwaarts stelt in de ontwerpbegroting dat hen er alles aan gelegen is om, in tegenstelling tot de voorspelling van het CPB, ook in 2024 een daling te realiseren.
Daarnaast wil Stroomopwaarts in 2024 parttime werken meer stimuleren en/of de mogelijkheden van de verstrekking van loonkostensubsidie maximaal gebruiken. Hierbij rekent Stroomopwaarts erop, dat het Rijk hiervoor in de komende jaren extra middelen beschikbaar gaat stellen, zodat er echt “meters gemaakt kunnen worden”.
*23UIT01677*
U geeft verder aan dat in de doorontwikkeling van de werkprocessen veel aandacht is gegeven aan het in beeld krijgen en houden van alle uitkeringsgerechtigden en het aanbieden van trajecten op (menselijke) maat. Hierbij wordt ingespeeld op het wegnemen van belemmeringen bij cliënten, zoals bijvoorbeeld een te grote taalachterstand of het niet kunnen functioneren in een groep. De raad is blij met de ambitie om ook in 2024 een daling van het aantal uitkeringen te realiseren en met de aanpak waarbij de menselijke maat voorop staat. Tegelijkertijd maakt de raad zich zorgen over het feit dat Schiedam een toenemende groep bijstandsontvangers heeft met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. In de eind 2021 vastgestelde visie wordt ingezet op een hogere participatiegraad van kwetsbare groepen, het terugdringen van (langdurige) afhankelijkheid van een bijstandsuitkering en het vergroten van het bereik van armoedeverzachtende regelingen. Extra aandacht voor deze groep mensen, zoals gesteld in de strategische visie Werk en Inkomen, vindt de raad daarom wenselijk. We verzoeken Stroomopwaarts om ons via de bestuursrapportages te informeren welke vormen van (toekomstbestendig) werk en uitstroom er gerealiseerd is. Met hierbij per vorm van werk en uitstroom het aantal gerealiseerde werkplekken (output) ten opzichte van het beoogde resultaat.
Kritische Prestatie Indicatoren U werkt met een aantal kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) passend bij de opdracht van Stroomopwaarts. Deze methode is nodig om doelstellingen meetbaar te maken en om te kunnen monitoren of doelstellingen worden bereikt. Deze worden regelmatig kritisch bekeken wat betreft relevantie en inzicht. In dat kader geeft u aan dat in de begroting 2024 een aantal nieuwe KPI’s is toegevoegd aan de bestaande set omdat er meer behoefte is aan inzicht op de aanpak van taalproblemen en de sociale activering van cliënten die (nog) een beperkte mogelijke ureninzet hebben. De prestaties en indicatoren van Stroomopwaarts dienen goede aansluiting te vinden met het gemeentelijk ambitieniveau. Dit zien wij nog onvoldoende terug in de ontwerpbegroting 2024. De raad wil Stroomopwaarts daarom verzoeken om met de gemeente Schiedam verder in gesprek te gaan om passende, gezamenlijke KPI’s te formuleren die recht doen aan de doelstellingen en ambities van de gemeente. Deze KPI’s dienen vervolgens, in samenspraak met de gemeenten Vlaardingen en Maassluis, opgenomen te worden in de bestuursrapportages en toekomstige begrotingen van Stroomopwaarts. Indexeringen 2024 Door een forse stijging van de gemiddelde ambtelijke salarislasten geeft u in de ontwerpbegroting aan een gemiddelde stijging van de salarissen te berekenen van circa 8%.
De stijging van de salarissen van de WSW-medewerkers blijft daar (voorlopig) iets bij achter, maar ook daar zijn wellicht nog ontwikkelingen te verwachten. Ook bij prijsgevoelige onderdelen is er sprake van substantiële kostenstijgingen, omdat met name de energielasten in 2023 meer dan verdubbeld zijn. Voorlopig hanteert u een indexpercentage voor de algemene bijdrage van de gemeente van 4,9% vanaf 2023 (herindexatie 2023) en 3,6% vanaf 2024.
23UIT01677
Pagina 2
De raad is kritisch ten opzichte van het genoemde percentage voor de herindexatie 2023. Met name als daar het indexeringspercentage van 2024 nog eens op wordt doorberekend. De raad verzoekt het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts om de indexatiepercentages nog eens kritisch te bekijken en zo nodig een voorstel te doen voor een bijstelling. Verdeelsleutel De kosten voor de uitvoering van de taken van Stroomopwaarts op het gebied van Werk en Inkomen worden verdeeld over de MVS-gemeenten op basis van eerlijke, actuele en transparante maatstaven. De definitieve verdeelsleutel van de netto kosten voor een begrotingsjaar wordt met een begrotingswijziging in dat jaar aangepast. Tot dan wordt gewerkt met voorlopige percentages. In de ontwerpbegroting 2024 wordt voorgesteld om, conform bestaande afspraken, de definitieve verdeelsleutel voor 2022 als voorlopig uitgangspunt te nemen. Dit betekent: Maassluis 16,08%, Vlaardingen 40,30% en Schiedam 43,62%. Deze verdeelsleutel is in 2022 conform het voornemen in de eerder genoemde strategische visie tegen het licht gehouden. U geeft aan dat gezien de complexiteit van het onderwerp en de noodzakelijke zorgvuldigheid de concrete en definitieve uitwerking voor het begrotingsjaar 2024 meer tijd vergt dan voorzien.
De raad verwacht van u een zorgvuldige, maar ook een spoedige vaststelling van een nieuwe verdeelsleutel, die in 2023 met terugwerkende kracht geldt en voor 2024 in de begroting wordt verwerkt. Verbreding doelgroep loonkostensubsidie en maatschappelijk verantwoord ondernemen In de ontwerpbegroting 2024 geeft Stroomopwaarts aan in 2024 gebruik te willen gaan maken van de verwachte verruimingen van de Participatiewet. Met name de maatregelen in het kader van het Breed Offensief van het kabinet zijn interessant. Het gaat onder meer om de vereenvoudiging van het verkrijgen van loonkostensubsidie voor werkgevers en meer duidelijkheid over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken. Maar ook de mogelijkheid, dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer volledig gekort wordt op de bijstandsuitkering van de werknemer die werkt met loonkostensubsidie. De raad verzoekt het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts om deze ontwikkelingen te volgen. De raad wil verder graag aangeven dat in Schiedam maatschappelijk verantwoord ondernemen een speerpunt is. Schiedamse ondernemers vormen een belangrijke schakel in het proces om inwoners (parttime) deel te laten nemen aan het arbeidsproces en verzoekt Stroomopwaarts om een voorstel gericht op de Schiedamse werkgevers zodra de Participatiewet in 2024 op genoemde punten in werking is getreden.
Doelgroep WSW, Beschut en doelgroepen PW In de begroting 2023 heeft Stroomopwaarts scherpe doelstellingen opgenomen ten aanzien van de landelijke banenafspraak (externe loonkostensubsidies), parttime werk, beschut werk en interne participatiebanen (interne loonkostensubsidies). Deze doelstellingen komen terug in de ontwerpbegroting voor 2024. De cijfers zijn vergelijkbaar met die in de begroting 2023 en leiden niet tot grote financiële effecten. Met het oog op de Wet banenafspraak is een landelijke doelstelling geformuleerd van 125.000 banen in 2025. Het aantal plaatsingen van mensen uit de doelgroep banenafspraak bleef tot nu toe achter bij de verwachting. In lijn met de strategische visie Werk en Inkomen wilt u sterk inzetten op het realiseren van plaatsingen met loonkostensubsidies voor de meer kwetsbare groepen. 23UIT01677
Pagina 3
Wij verzoeken uw continue aandacht voor mensen met een arbeidsbeperking. Er staan namelijk nog te veel mensen met een beperking aan de kant waarbij de verwachting is dat de komende jaren nog meer, vooral jonge, mensen met een beperking van school komen en zich melden bij Stroomopwaarts voor ondersteuning naar werk. Het gaat dus ook op termijn om een grote opgave en dit maakt het een kwetsbaar onderdeel van de organisatie. We zijn het verder eens dat het Werkleerbedrijf een stabiele vangnetfunctie vervult voor de meest kwetsbare bijstandsgerechtigden. We verzoeken u dan ook om de orderportefeuille op peil te houden zodat er voor deze doelgroep voldoende geschikte werkzaamheden binnen het Werkleerbedrijf te verrichten zijn. Een goede balans tussen de orderportefeuille en de doorstroom van de doelgroep naar detachering en regulier werk is daarbij geboden. Extra inzet op aanpak armoede en schulden De effecten van de coronapandemie en inflatie leiden, naar verwachting, tot een grotere schuldhulpvraag. De lijn van de armoede- en schuldenaanpak moet dan ook met volle kracht worden doorgezet. U geeft aan dat minister Schouten voor haar aanpak geldzorgen, armoede en schulden met ingang van 2024 structurele middelen beschikbaar zal stellen. In de ontwerpbegroting 2024 wordt voorgesteld om deze middelen in te zetten voor onder meer vroegsignalering en schuldhulpverlening.
Daarnaast wil Stroomopwaarts de schuldenproblematiek op een vernieuwende manier aanpakken. Dit gebeurt, mede in samenwerking met het SchuldenlabMVS. Door inzet van vroegsignalering en meer kortlopende en (soms) experimentele projecten, zoals de doorbraakmethode, worden inwoners met schulden ondersteunt. Wij kunnen ons vinden in het voorstel van de extra inzet op vroegsignalering en schuldhulpverlening. We verzoeken u om ons via de bestuursrapportages verder te informeren over het bereik op de onderdelen vroegsignalering en schuldhulpverlening en ons daarbij meer (in)zicht te verschaffen in het soort en hoogte van de (schulden)problematiek. Wij willen verder Stroomopwaarts voor de komende periode ook aanspreken op het innoverend vermogen van het SchuldenlabMVS en Stroomopwaarts vragen om met een voorstel te komen voor een meer vernieuwende aanpak en projecten. Inburgering U voert sinds 2022 de Wet Inburgering uit voor de gemeente Schiedam. Op basis van gegevens vanuit het Rijk wordt er jaarlijks een meerjarige raming gemaakt van de verwachte instroom van statushouders en gezinsmigranten. Stroomopwaarts verwacht dat vanaf 2024 de instroom van statushouders en gezinsmigranten zich stabiliseert. In uw ontwerpbegroting geeft u aan dat de compensatie vanuit het Rijk onvoldoende lijkt. Dit baart ons zorgen.
Met name de trajecten voor onderwijs lijken in 2023 niet volledig te worden gecompenseerd. Wij verzoeken u daarom om de ontwikkelingen op dit punt nauwlettend te volgen en ons zo nodig een voorstel te doen voor een bijstelling. Duurzaamheid productieprocessen Duurzaamheid is voor de raad van Schiedam een belangrijk onderwerp. U geeft aan dat in dat kader in 2023 onderzoek is gedaan naar de CO2-“footprint” van de productie- en transportprocessen van Stroomopwaarts. 23UIT01677
Pagina 4
Daarbij is aangesloten op een onderzoek dat voor de gemeente Schiedam is uitgevoerd. In uw ontwerpbegroting 2024 wordt aangegeven dat waar nodig en gewenst dit in 2024 zal leiden tot een investeringsvoorstel. De raad ziet uw voorstel met betrekking tot de verduurzaming van de productie- en transportprocessen met belangstelling tegemoet. Hierbij wel de kanttekening dat dit voorstel past binnen de bestaande budgetten. 1e Begrotingswijziging 2023 Wat betreft de zienswijze op de begrotingswijziging 2023 willen wij graag de volgende punten bij u onder de aandacht brengen. Eenmalige energietoeslag 2023 U geeft in de begrotingswijziging aan dat deze is gebaseerd op de realisatie van 2022 en dat het om een voorlopige raming gaat. Op basis van beleidskeuzes van de betreffende gemeenten zal in de loop van 2023 een definitieve raming worden opgesteld. Wij vinden de raming op basis van de realisatie 2022 erg voorzichtig. Wij verwachten dat met de stijging van het minimumloon met 10% per 1 januari 2023 dat in 2023 meer mensen in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag. Dit staat ons inziens los van eventuele beleidskeuzes. Wij vragen het dagelijks bestuur om een nieuwe voorlopige raming te maken op basis van de verhoging van het minimumloon per 1 januari 2023.
Bij de eenmalige energietoeslag 2023 geldt verder nog dat wetgeving pas in juni 2023 wordt verwacht en de middelen niet via de meicirculaire maar pas via de septembercirculaire beschikbaar kunnen komen. Wij vragen Stroomopwaarts om hier in de begroting 2023 rekening mee te houden. Extra inzet voor armoedebestrijding vanuit de middelen die in het gemeentefonds beschikbaar komen U geeft aan dat in het Regionaal Beleidsoverleg (RBO) afspraken zijn gemaakt over de voorstellen die aan de gemeenteraden worden aangeboden voor de inzet van de extra middelen voor armoedebestrijding. Deze middelen komen via het gemeentefonds vanaf 2023 incidenteel beschikbaar en worden door Stroomopwaarts uitgevoerd. De bestedingsvoorstellen voor 2023 zijn gericht op vroegsignalering (tijdelijke uitbreiding), het afhandelen en uitbetalen van de bijzondere bijstand energiearmoede (wanneer inwoners hun eindafrekening energie niet kunnen betalen), het activiteitenplan Armoede en Schulden (evaluatie en actualisatie), versterking schuldhulpverlening en ondersteuning van het SchuldenlabMVS. Wat betreft het activiteitenplan Armoede en Schulden mist de raad de evaluatie en de actualisatie. De raad wil het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts verzoeken om deze stukken zo snel mogelijk toe te sturen.
Daarnaast verzoekt de raad om in 2023 met een voorstel voor het opstellen van een nieuwe visie Armoede en Schulden te komen en daar de uitkomsten van de evaluatie en actualisatie bij te betrekken. Verder vinden wij het opnemen van bedragen in de begroting die door de gemeente nog ontvangen moeten worden risicovol. Er is immers nog geen Voorjaarsnota 2023 van het kabinet en aan toezeggingen van ministeries kunnen geen rechten worden ontleend.
23UIT01677
Pagina 5
Uitvoeren van de Wet Inburgering In september 2022 is de gewijzigde “gemeentelijke huisvestingstaakstelling vergunninghouders” over het eerste half jaar van 2023 bekend gemaakt. De taakstelling blijkt ten opzichte van 2022 verhoogd. De begrotingswijziging 2023 is gebaseerd op een aanpassing van de formatie als gevolg van de verhoogde taakstelling. De uiteindelijke afrekening gebeurt op basis van de werkelijke aantallen. Eventuele overschotten of tekorten op de begroting worden verrekend met het begrotingssaldo van het lopende jaar. De raad verzoekt Stroomopwaarts op de ontwikkelingen nauwgezet te blijven volgen, indien nodig passende beheersmaatregelen te treffen en de raad daarover tijdig te informeren. Lokaal Schuldenlab Het SchuldenlabMVS is eind 2021 opgericht. Het zet in op innovatieve projecten voor het bestrijden en voorkomen van schulden. Vanuit de invalshoek van de schuldenproblematiek wordt er binnen het Schuldenlab geëxperimenteerd met het aanpakken van domein overstijgende problematiek (Participatiewet, Wmo, Jeugdwet). De inzet voor een lokaal Schuldenlab is in aanvang voor een periode van 3 jaar gefinancierd. Het Schuldenlab wordt in 2023 geëvalueerd waarna besluitvorming voor structurele inzet 2024 en verder volgt.
De raad is kritisch over het opnemen van een structureel bedrag in de begroting 2024 voor het SchuldenlabMVS via de 1e begrotingswijziging 2023 en willen deze afhankelijk stellen van de uitkomsten van de evaluatie in 2023. Wij verzoeken Stroomopwaarts om deze voorwaarde op te nemen in de voorstelde 1e begrotingswijziging 2023. Tot slot De gemeenteraad gaat er vanuit dat het Algemeen bestuur van Stroomopwaarts de begroting 2024 en de 1e begrotingswijziging 2023 vaststelt met inachtneming van deze zienswijze. Wij worden graag geïnformeerd hoe hieraan tegemoet is gekomen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, {{esl:Signer1:capture:size(200,100)}}
de burgemeester, {{esl:Signer2:capture:size(200,100)}}
C.E. Bos
C.H.J. Lamers
23UIT01677
Pagina 6