Bijlage 1 Verantwoording Havenmonitor 2017 - 2021 gebiedsontwikkeling Schiedamse zeehavens

Havenmonitor 2017-2021 Gebiedsontwikkeling Schiedamse zeehavens

Een woord vooraf De intentie Mei 2014. Het bleek de start van grote veranderingen in de Schiedamse haven. Enkele grote ondernemingen spraken hun behoeften en wensen uit om de haven de behoefte uit de haven verder te ontwikkelen. Het havengebied van Schiedam moest verbeteren en beter aansluiten op de stad. Zo geschiedde. Op 29 oktober 2015 werd een intentieverklaring ondertekend door verschillende havenondernemingen, instellingen en de gemeente Schiedam met als centrale doel:

“Samenwerken aan een duurzame en op de toekomst toegeruste haven met een sterk maritiem cluster en een gezonde leefomgeving”.

Ambitiekaart De gemeente heeft vervolgens de inventarisatie vertaald naar een ambitiekaart, waarvan de ambities hieronder in willekeurige volgorde staan aangegeven: Ambitie 1. Ambitie 2. Ambitie 3. Ambitie 4. Ambitie 5. Ambitie 6. Ambitie 7. Ambitie 8. Ambitie 9. Ambitie 10. Ambitie 11. Ambitie 12. Ambitie 13. Ambitie 14. Ambitie 15. Ambitie 16.

Herontwikkeling van het slibdepot bij de Wiltonhaven Versterking van de kades in de Wiltonhaven Herstructurering van bedrijven in de Wiltonhaven en de Wilhelminahaven Verbetering van het milieu en de leefomgeving Verbetering verkeersdoorstroom knooppunt Vijfsluizen Mobiliteit en verkeer Aanpakken metrostation Vijfsluizen Watertaxihaltes Verbetering fietsroute Westfrankelandsedijk Aanleg natuurvriendelijke oever Wilhelminahaven Herinrichting Havenstraat Herstructurering Admiraal de Ruyterstraat en Nieuwe Waterwegstraat Ondersteuning duurzame projecten op het gebied van windenergie en hergebruik van energie Onderzoek naar Maritiem Onderwijs & Innovatie Centrum Schiedam Verbeteren imago van het havengebied Versterking externe organisatie en ondersteuning nieuwe ondernemersvereniging

De Schiedamse haven: verbeterd, vernieuwd en verbouwd Welke doelen zijn behaald en waar is geïnnoveerd?

Een prettig vestigingsklimaat: balans tussen bedrijvigheid en leefomgeving Ambitie 4: Verbetering van het milieu en de leefomgeving Het doel Industrie en wonen moeten in balans komen in de stad en in het bijzonder rond de haven. Er moet ruimte zijn voor de bedrijvigheid en industrie en een goede leefomgeving. Het resultaat Er was een probleem met geluid en daar hebben Havenbedrijf Rotterdam, Huisman en gemeente Schiedam, onder begeleiding van experts van Rebel naar een praktische en haalbare oplossing gezocht en gevonden. Waar mogelijk wordt deze oplossing nu toegepast. In dit geval zijn we tot een (innovatieve) universele demper gekomen en die naar tevredenheid functioneert.

Herstructurering verkeersknooppunt Vijsluizen Ambitie 5: Verbetering verkeersdoorstroom knooppunt Vijfsluizen

Het doel Gezien de toegenomen druk door de nieuwe A4 er opnieuw naar de verkeersafwikkeling gekeken moet worden en tegelijk alternatieve reisvormen richting de haven gestimuleerd moeten worden Het resultaat Het auto- en vrachtverkeer van en naar de bedrijventerreinen in Vlaardingen en Schiedam stagneerde te vaak. Daarom is onderzocht hoe de verkeersafwikkeling rond knooppunt Vijfsluizen kon worden geoptimaliseerd. Dit gebeurde in samenwerking met Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), gemeente Vlaardingen en Rijkswaterstaat. Om de haven bereikbaar en economisch aantrekkelijk te houden moest knooppunt Vijfsluizen op de schop. Het langzaam verkeer verplaatst naar de zuidzijde waardoor er minder kruisingen zijn van en naar de snelweg. Omgeving is goed geïnformeerd door de aannemer en de bedrijven in Vijfsluizen hebben hier hun waardering over uitgesproken.

Verkeersmaatregelen in de haven Ambitie 6: Mobiliteit en verkeer Het doel De bereikbaarheid en mobiliteit van bedrijven in de Schiedamse haven verbeteren. Het resultaat Goede bereikbaarheid en mobiliteit is belangrijk voor bedrijven in de haven. Gelukkig biedt de haven een hoop kansen om dit te verbeteren. Autoverkeer van en naar de haven is onder de loep genomen. Hieruit zijn nieuwe mobiliteitsoplossingen en initiatieven gestart. De gemeente werkt hierbij nauw samen met veel bedrijven aan het bevorderen van duurzame mobiliteitskeuzes van werknemers in het havengebied. Zo zijn er met elkaar afspraken gemaakt over mobiliteitskeuzes, waaronder:  Ontwikkeling mobiliteitsplannen bij de dertien grootste werkgevers in de haven. Dit zorgt voor schaalgrootte en afstemming initiatieven;  Gunstigere tarieven voor de Watertaxi (Na onderhandelingen zijn er zoneringen gekomen, vanaf Schiedam naar RDM en M4H kan met een vast tarief van €7,- gevaren, waar dat bedrag eerst een factor 5 hoger lag);  Pendelbussen voor bedrijven aan de Havenstraat en bij bedrijf ERS Saipem, waardoor medewerkers een verbeterde aansluiting hebben op het reguliere OV-net;  Last Mile voorzieningen: deelfietsen voor de bedrijven Wartsila, Huisman, Klassmann-Deilmann & Damen.

Watertaxi als vervoersmiddel van en naar de haven Ambitie 8: Watertaxihaltes Het doel De Schiedamse haven beter verbinden met de nabije regio via vervoer over water. Het resultaat Via een verbinding over water razendsnel van de Schiedamse haven naar bijvoorbeeld de Merwe4Havens en het RDM-terrein in Rotterdam. Bezoekers en werknemers van de bedrijven en onderwijsinstellingen doen dat in een paar minuten met de watertaxi. Er zijn daarom drie nieuwe opstapplaatsen (twee plaatsen formeel met een bijdrage van MRDH, derde plaatse is een informele plek aan de Havenstraat/Wilhelminahaven) gerealiseerd voor de watertaxi in Schiedam. De maritieme hotspots van de regio zijn hierdoor met elkaar verbonden over water. Niet alleen de mobiliteit van bedrijven in de haven is hiermee verbeterd. Het is tevens ook een beleving op het water!

Reconstructie fietspad en verkeersveilige rotonde Ambitie 9: Verbetering fietsroute Westfrankelandsedijk Het doel Het verbeteren van een veilige fietsverbinding tussen Rotterdam en Hoek van Holland. Het resultaat

De Westfrankelandsedijk is een belangrijke schakel in de fietsverbinding tussen Rotterdam en Hoek van Holland. Deze weg is opnieuw aangelegd en verbeterd. Omdat de Westfrankelandsedijk een verkeersonveilige kruispunt kende, is deze meegenomen in de ruimtelijke aanpak. Noemenswaardig is het gegeven dat havenondernemingen meegedacht hebben over hoe de rotonde gemaakt moest worden. Doordat veel vrachtverkeer hier gebruik van maak is bewust het fietspad verder naar buiten geplaats om een beter overzicht te hebben vanuit de vrachtwagens op overstekende fietsers. Participatie in de beste vorm denkbaar!

Getijdenpark Wilhelminahaven Ambitie 10: Aanleg natuurvriendelijke oever Wilhelminahaven Het doel De flora en fauna in en langs de Nieuwe Waterweg verbeteren. Tegelijkertijd een recreatieplaats ontwikkelen die een groene verbinding maakt tussen stad en haven. Het resultaat De haven van Schiedam is een getijdenpark rijker. De aangelegde natuurvriendelijke oever zorgt dat een onopvallende rivierbedding is het omgetoverd tot een prachtige locatie waar ecologie, recreatie, cultuur, educatie en sport samenkomen. In de Wilhelminahaven, nabij Zwembad Zuid, is in een parkdeel gerealiseerd. Een promenade symboliseert de verbinding tussen stad en haven. Het is met voetpaden, straatmeubilair en een dijkbank ook een plaats geworden voor recreatie en zelfs kleine evenementen. Door het verwijderen van de bosschages en hekwerken rondom het zwembad is een wijds beeld op de haven ontstaan. Ten behoeve van de havenroute voor fietsers, heeft op twee locaties een fysieke ingreep plaatsgevonden.

Aanpak Havenstraat Waterwegstraat)

(Admiraal

de

Ruyterstraat

en

Nieuwe

Ambitie 11 & 12: Herinrichting Havenstraat, Admiraal de Ruyterstraat en Nieuwe Waterwegstraat

Het doel De kwaliteit van de Havenstraat, Admiraal de Ruyterstraat en Nieuwe Waterwegstraat verbeteren. Het resultaat Het is in deze periode goed gelukt om de Havenstraat her in te richten. De ingreep heeft geleid tot kwalitatief betere wegen die veiliger zijn voor verschillende weggebruikers: voetgangers, auto- en fietsverkeer.

Verbetering imago van de haven en branding en beleving van het havengebied Ambitie 15: Verbeteren imago van het havengebied

Het doel De Schiedamse haven nationaal en internationaal meer bekendheid geven. Het resultaat De Schiedamse haven heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Er zijn daarom al veel internationaal opererende offshore- en maritieme bedrijven gevestigd. De ligging, in het midden van het groot Rotterdamse haven- en industriegebied en de nabijheid van grote kennis- en onderwijsinstellingen, maakt de Schiedamse haven uniek. Om dit cluster van maritieme- en offshorebedrijven te versterken is een (inter)nationale positionering en campagne gelanceerd, onder de titel “Offshore Valley”, where innovation is made. De Schiedamse haven is op de kaart gezet. Er zijn ook samenwerkingen aangegaan met onder andere de Port of Rotterdam, Deal Drechtsteden, Rotterdam Port Promotion Council, RDM, M4H, Innovation Quarter en lokale bedrijven. Allemaal om het netwerk in de haven te versterken. Jeugd interesseren in de haven Samen met de Kleine Ambassade vergroot de gemeente Schiedam de betrokkenheid van jeugd. De Kleine Ambassade betrekt jeugd bij onderwerpen die spelen in een buurt, stad of organisatie. De gemeente Schiedam heeft hierin geïnvesteerd. Er is een puzzel- en vaartocht door de haven ontwikkeld. De jeugd kan nu ervaren wat de haven is en welke activiteiten er plaatsvinden. Mogelijk inspireert het de kinderen om later zelf in de haven te werken!

Onderwijs en persoonlijke ontwikkeling in de haven Ambitie 14: Onderzoek naar Maritiem Onderwijs & Innovatie Centrum Schiedam

Het doel Stimuleren van ‘havenonderwijs’ in samenwerking met het bedrijfsleven. Het resultaat Verschillende bedrijven in het havengebied hebben de wens voor een onderwijsvoorziening uitgesproken, waar bedrijven elkaar kunnen ontmoeten. De gemeente Schiedam heeft daarom een kwartiermaker aangesteld om de haalbaarheid van een maritieme campus te onderzoeken. Voor campusontwikkeling is een onderwijsinstelling als trekkende partij een randvoorwaarde. Uit onderzoek is gebleken dat er (nog) geen onderwijspartij die maritieme campusvorming in Schiedam wil trekken, grotendeels doordat er in nabijheid van de stad reeds sterke onderwijsinstellingen zijn. Dit weerhoudt de koplopers niet om de samenwerking tussentijds te versterken. Ze richting zich op gezamenlijke onderwijsuitdagingen en komen periodiek bij elkaar. Ze geven aan dat de verbinding, onder leiding van de kwartiermaker, al als een succes bestempeld kan worden. Het initiatief draagt bij aan vertrouwen en het vormen van relaties. Vanaf daar is strategische samenwerking echt mogelijk. MRDH en de gemeente hebben dit succesvol geïnitieerd. Bedrijven pakken het op en willen er mee door! Crest Vanaf 2022 is dit initiatief overgegaan in een partnerschap van vier havenondernemingen, onder de naam Crest. Dit staat voor het inzetten van een golfbeweging. Met als primaire doel ‘leiderschap voor de energie en maritieme sector’.

Crest heeft de ambitie hèt collectief op het gebied van persoonlijke ontwikkeling binnen de gehele maritieme- en energie industrie te worden. De noodzaak om dit met elkaar voor de sector te ontwikkelen is ontstaan vanuit de constatering dat het bestaande training- en

ontwikkelaanbod in de markt onvoldoende effectief is. Het effect van trainingen vervliegt te snel omdat ze onvoldoende aansluiten op de specifieke praktijk van deze sector, deelnemers er geen relevant netwerk aan overhouden en ze vooral ‘consument’ zijn terwijl er behoefte bestaat als deelnemer vooral ook ‘producent’ te zijn. Dit zijn de ondernemingen die krachten hebben gebundeld:  Huisman;  Gusto;  Mammoet;  Jumbo.

Energietransitie: Zonnecellen op bedrijfsdaken in havengebied Ambitie 13: Ondersteuning duurzame projecten op het gebied van windenergie en hergebruik van energie Het doel Mogelijkheden onderzoeken en initiatieven ondersteunen op het gebied van duurzaamheid, windenergie en herbruikbare energie. Het resultaat In het kader van energietransitie is een samenwerking met de Stichting DUW! gestart. Met subsidie van de provincie Zuid-Holland, is zonne-energie gerealiseerd op bedrijfsdaken in het havengebied. In veel gebouwen is al LED verlichting geplaatst en er liggen op dit moment 7.800 zonnepanelen op de bedrijfsdaken in het havengebied, waarvan ruim twee derde op daken in de Wilhelminahaven. Dit aantal neemt echter snel toe. Dat is ook nodig, want er is nog veel potentieel dakoppervlak om te benutten.

Ambitie 16: Versterking ondernemersvereniging

externe

organisatie

Het doel Huidige netwerken verstevigen en nieuwe netwerken verkennen

en

ondersteuning

nieuwe

Het resultaat Vijfsluizen was in 1999 de eerste bedrijveninvesteringszone (BIZ) van Nederland die inmiddels voor de tweede maal is verlengd. Vanuit het BIZ-budget wordt de camerabewaking en het aanvullend groenonderhoud betaald. Het bestuur is nagenoeg hetzelfde als van Schiedam Havens.

Tevens onderhoudt de accountmanager havens structureel overleg met het initiatief (van de gemeente Maasluis, Vlaardingen en Schiedam) de Riverboard. In 2021 is samen met het Havenbedrijf Rotterdam en de Roverboard een digitaal event gehouden: The Future Flux.

Niet activeerbare investeringen Er is veel expertise aanwezig binnen de ambtelijke organisatie, maar lang niet alle. Er is een beroep gedaan op deskundigheid van buitenaf. Het betreft o.a. de volgende onderdelen:  voor onderwijs is dat MOIC,  voor branding is dat Offshore Valley,  voor verkeer onder andere watertaxi en mobiliteitsoplossingen,  voor duurzaamheid de scan kansrijke locaties.

Niet (volledig) gerealiseerde doelen Ambitie 1: Herontwikkeling van het slibdepot Ambitie 2: Versterking van de kades in de Wiltonhaven

bij

de

Wiltonhaven

Voor het slibdepot is er door de huidige vergunninghouder gevraagd om met haar nieuwe mogelijkheden te verkennen. Investeringen door ondernemingen zijn o.a. door de Corona omstandigheden uitgesteld.

Ambitie 7: Aanpakken metrostation Vijfsluizen Het doel Aantrekkelijker maken entree Vijfsluizen vanuit de metro, volwaardig OV punt met aantrekkelijke voorzieningen passend bij de schaal van Vijfsluizen Resultaat De functie van metrostation Vijfsluizen is in de jaren veranderd. Eerst lag de focus vooral op het overstappen van fiets, bus en auto op de metro. Nu ligt de focus op de verbinding met omliggende bedrijventerreinen en woonwijken. Er heeft een ruimtelijke ingreep plaatsgevonden: de hoofdentree is verplaatst naar zuidzijde om kruisend verkeer te elimineren.

Na de herinrichting van de Vlaardingerdijk is er een lift gerealiseerd in de zuidelijke station entree. Dit bevordert de toegankelijkheid van het station. Daarnaast brengt de werkgeversaanpak rondom mobiliteit een duidelijke gedragsverandering teweeg. Gebruik van het openbaar vervoer wordt hierin gestimuleerd. Daarom ontstaat er de laatste jaren een de duidelijke wens voor het faciliteren van last mile-voorzieningen. Bijvoorbeeld een Kiss&Ride en deelmobiliteit.

Financiën totaal

Met de Zomernota 2017 (16VR042) heeft de gemeenteraad meerjarig geld beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van de Schiedamse zeehavens, gekoppeld aan de zogeheten Ambitiekaart Schiedamse Zeehavens (gepubliceerd in 2016). De gemeenteraad heeft € 4.054.000 toegekend en deze is vervolgens verwerkt in de begroting 2017 t/m 2021. De gemeentelijke investeringen van Schiedam vloeien (deels) terug via de erfpachtherzieningen in 2024. De investeringen zorgen ervoor dat het gebied een hoge ruimtelijke beleving heeft en een veilige bereikbaarheid. Bereikbaarheid in algemene zin blijft een aandachtspunt, daarom zijn hiervoor ook vanaf 2020 extra middelen structureel opgenomen. Er is sprake van een opgebouwd vertrouwen bij de bedrijven dat de gemeente staat voor háár haven. Dat vertaalt zich in een goed ondernemersklimaat, behoud van werkgelegenheid en bij erfpachtherziening hogere grondwaardes en daarmee hogere canon. Er zijn nieuwe netwerken gestart en de naamsbekendheid van de Schiedamse haven is verbeterd. De haven heeft veel potentie en is er één waar regionaal rekening mee wordt gehouden.

VOORUITBLIK 2023 en verder