Bijlage 1 Reactie op zienswijzen Begroting 2024 SOW
Tekst van het document
Onderwerp
1.
Ingebracht door
BEGROTING 2024 EN EERSTE BEGROTINGSWIJZIGING 2023, REACTIE OP ZIENSWIJZEN VANUIT GEMEENTEN
Armoede en schulden In 2023 wordt het Schuldenlab geëvalueerd. Als na de evaluatie besloten wordt om het Schuldenlab te continueren, dan kan vanuit de extra structurele Rijksmiddelen de financiering worden geborgd vanaf 2024. De raad van Maassluis vraagt, indien na de evaluatie besloten wordt om het Schuldenlab niet te continueren, een ander weloverwogen best passend bestedingsdoel te vinden binnen het beschikbare budget.
M
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
De structurele middelen voor het SchuldenlabMVS zijn in de begroting 2024 opgenomen om de continuïteit te kunnen waarborgen indien uit de evaluatie in 2023 blijkt, dat voortzetting wenselijk is. De vast te stellen eerste begrotingswijziging voor 2023 gaat voorlopig uit van een incidentele toekenning van de middelen. Indien onverhoopt uit de evaluatie (die wij in de zomer verwachten) mocht blijken, dat voortzetting van het SchuldenlabMVS niet wenselijk is dan zullen wij in overleg met de gemeenten een ander passend bestedingsdoel aangeven (conform het verzoek van Maassluis).
Akkoord gaan met verbinden conclusies aan evaluatie, met betrekking tot SchuldenlabMVS ingaande 2024.
De raad van Schiedam is kritisch over het opnemen van een structureel bedrag in de begroting 2024 voor het SchuldenlabMVS via de 1e begrotingswijziging 2023 en willen deze afhankelijk stellen van de uitkomsten van de evaluatie in 2023. Zij verzoeken Stroomopwaarts om deze voorwaarde op te nemen in de voorgestelde 1e begrotingswijziging 2023.
S
De raad van Schiedam kan zich vinden in het voorstel van de extra inzet op vroegsignalering en schuldhulpverlening. Wel verzoeken zij om hen via de bestuursrapportages verder te informeren over het bereik op de onderdelen vroegsignalering en schuldhulpverlening en daarbij meer (in)zicht te verschaffen in het soort en hoogte van de (schulden)problematiek. Zij willen verder Stroomopwaarts voor de komende periode ook aanspreken op het innoverend vermogen van het SchuldenlabMVS en Stroomopwaarts vragen om met een voorstel te komen voor een meer vernieuwende aanpak en projecten.
S
SchuldenlabMVS is een zelfstandige organisatie die ondersteund wordt door SOW. Het verzoek van Schiedam voor een meer vernieuwende aanpak en projecten is zeer sympathiek en nuttig, maar is binnen de gegeven governance een onderwerp voor de stuurgroep van het SchuldenLab MVS.
Voor alle voorstellen geldt dat de raad van Schiedam het belangrijk vindt, dat de
S
Wij zien dit als een bekrachtiging van de bestaande werkwijze.
1|Pagina
Ingebracht door
Onderwerp
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
uitvoering ervan binnen de daadwerkelijk te ontvangen incidentele en structurele Rijksmiddelen past. Voortgang over de inzet van deze Rijksmiddelen zien wij graag terugkomen via de reguliere planning en control cyclus, zoals bijvoorbeeld in een bestuursrapportage. Wat betreft het activiteitenplan Armoede en Schulden mist de raad van Schiedam de evaluatie en de actualisatie. De raad wil het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts verzoeken om deze stukken zo snel mogelijk toe te sturen. Daarnaast verzoekt de raad om in 2023 met een voorstel voor het opstellen van een nieuwe visie Armoede en Schulden te komen en daar de uitkomsten van de evaluatie en actualisatie bij te betrekken.
2.
S
De evaluatie van het activiteitenplan Armoede en Schulden door Movisie is bijna klaar. De nieuwe visie Armoede en Schulden wordt conform afspraak in 2024 opgesteld, in samenspraak met gemeenten en maatschappelijke partners.
Schiedam vindt het opnemen van bedragen in de begroting 2023 die door de gemeente nog ontvangen moeten worden risicovol. Er is immers nog geen Voorjaarsnota 2023 van het kabinet en aan toezeggingen van ministeries kunnen geen rechten worden ontleend.
S
De ramingen zijn gebaseerd op informatie van het rijk. Wij gaan ervan uit, dat het rijk zich zal opstellen als betrouwbare gesprekspartner. Mochten er alsnog substantieel lagere bedragen worden ontvangen, dan zal SOW aanvullende voorstellen doen. Het is in het belang van onze cliënten niet altijd wenselijk te wachten tot de rijksoverheid exacte budgetten vaststelt.
De raad van Maassluis geeft aan het belangrijk te vinden dat de besteding van de extra middelen voor armoede en schulden binnen de daadwerkelijk te ontvangen incidentele en structurele Rijksmiddelen past. Voortgang over de inzet van deze Rijksmiddelen zien zij graag terugkomen via de reguliere planning en control cyclus, zoals bijvoorbeeld in een bestuursrapportage.
M
Stroomopwaarts zal hierover conform verzoek rapporteren via de reguliere planning en control cyclus.
V
SOW zal met alle drie gemeenten in gesprek gaan over de verdere uitwerking van het in de begroting opgenomen handelingsperspectief. Bij de uitwerking van het handelingsperspectief zullen conform het verzoek van Maassluis ook de succesvolle aanpakken van
Ontwikkeling uitkeringsbestand Vlaardingen spreekt zorgen uit over het feit dat bij de gemeente Vlaardingen de netto daling van het aantal uitkeringsgerechtigden duidelijk achter blijft ten opzichte van de andere MVSgemeenten. In de ontwerpbegroting geeft SOW aan meer accent te gaan leggen op uitstroom. In overleg met het college van
In het najaar van 2023 zal met de drie gemeenten in gesprek worden getreden over de verdere uitwerking van het handelingsperspectief. Dat moet resulteren in een plan
2|Pagina
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
andere organisatie betrokken worden. Hierover wordt regulier gerapporteerd via de bestuursrapportages. De ambitie om netto uitstroom te realiseren is onverminderd groot, maar in de begroting gaat SOW uit van realistische verwachtingen ten aanzien van de resultaten. We zien landelijk in de afgelopen maanden een stagnatie van de daling van het aantal bijstandsuitkeringen.
voor aanvullende maatregelen gericht op uitstroom.
S
Wij zullen in overleg de gemeenten de mogelijkheden die het Breed Offensief en de aanpassing van de Participatiewet bieden zo optimaal mogelijk invullen.
Akkoord gaan met verzoek
M
SOW zal, zoals gesteld, met alle drie gemeenten in gesprek gaan over de verdere uitwerking van het in de begroting opgenomen handelingsperspectief.
Dit wordt onderschreven en in de uitvoering opgepakt.
Ingebracht door
Onderwerp
de gemeente Vlaardingen is gewerkt aan een handelingsperspectief om de uitstroom van bijstandsgerechtigden te stimuleren. Vlaardingen er op aan, dat SOW werk maakt van bovengenoemde punten en dat dit vertaalt naar een scherpere ambitie voor de gemeente Vlaardingen ten aan zien van de te realiseren netto daling. Zowel op het gebied van instroom als uitstroom. Wij gaan hierover op korte termijn graag met u in gesprek. De raad van Maassluis geeft aan zich zorgen te maken over de omvang van dit bestand en vraagt daarom concreet om werkwijzen die bij andere gemeenten positieve resultaten opleveren, en die Stroomopwaarts nog niet gebruikt, in te gaan zetten. En hierover in de eerste bestuursrapportage van 2024 te rapporteren. 3.
3.
Aanpassing Participatiewet/Breed offensief In de ontwerpbegroting 2024 geeft Stroomopwaarts aan in 2024 gebruik te willen gaan maken van de verwachte verruimingen van de Participatiewet. Met name de maatregelen in het kader van het Breed Offensief van het kabinet zijn interessant. Het gaat onder meer om de vereenvoudiging van het verkrijgen van loonkostensubsidie voor werkgevers en meer duidelijkheid over welke reintegratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken. Maar ook de mogelijkheid, dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer volledig gekort wordt op de bijstandsuitkering van de werknemer die werkt met loonkostensubsidie. De raad van Schiedam verzoekt het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts om deze ontwikkelingen te volgen. Inzet op groep met lange afstand tot de arbeidsmarkt De actie om het klantenbestand beter in beeld te krijgen heeft nader in beeld gebracht dat Stroomopwaarts een relatief hoog aantal, te weten ruim 4.000 bijstandsontvangers, met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in het
M
3|Pagina
Ingebracht door
Onderwerp
klantenbestand heeft. Het gaat om ongeveer 80% van het aantal mensen met een uitkering. De raad van Maassluis heeft zorgen over de omvang van dit bestand en vindt het goed om te lezen dat er in het handelings-perspectief in de begeleiding naar werk een aantal zaken meer accent krijgen. Graag ziet Maassluis ook terug, dat er indien mogelijk nog intensiever inhoudelijk contact is met werkgevers in Maassluis om cliënten met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt te laten participeren. De raad van Schiedam maakt zich zorgen over het feit dat Schiedam een toenemende groep bijstandsontvangers heeft met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. In de eind 2021 vastgestelde visie wordt ingezet op een hogere participatiegraad van kwetsbare groepen, het terugdringen van (langdurige) afhankelijkheid van een bijstandsuitkering en het vergroten van het bereik van armoede verzachtende regelingen. Extra aandacht voor deze groep mensen, zoals gesteld in de strategische visie Werk en Inkomen, vindt de raad daarom wenselijk. Ze verzoeken Stroomopwaarts om via de bestuursrapportages te informeren welke vormen van (toekomstbestendig) werk en uitstroom er gerealiseerd is. Met hierbij per vorm van werk en uitstroom het aantal gerealiseerde werkplekken (output) ten opzichte van het beoogde resultaat.
In de 1e bestuursrapportage van 2024 wordt de raad van Maassluis graag geïnformeerd over de activiteiten die Stroomopwaarts anders dan gewoon heeft ondernomen om het aantal bedrijven dat sociaal onderneemt in Maassluis te vergroten en tot welk resultaat dit heeft geleid. Ook wordt gevraagd te kijken of reeds bestaande samenwerkingen verder kunnen worden uitgebouwd. De raad van Schiedam geeft aan, dat maatschappelijk verantwoord ondernemen een speerpunt is. Schiedamse ondernemers vormen een belangrijke
S
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
Maassluis en Schiedam formuleren wensen over het samenwerken met lokale werkgevers. Het voldoende bereiken van werkgevers om voldoende toekomstbestendige plekken (met of zonder loonkostensubsidie) in de MVS-regio te realiseren, is daarbij een prioriteit. SOW zal hier in afstemming met de gemeenten handen en voeten aan geven. Maar bij voorkeur wel op een consistente manier voor alle gemeenten en bedrijven: er kunnen weliswaar lokale verschillen zijn (zoals Schiedistrict of lokaal vestigingsklimaat), maar de arbeidsmarkt is per definitie een regionale. Over de resultaten hiervan zal worden gerapporteerd via de reguliere P&C cyclus (bestuursrapportages en jaarstukken).
M
S
4|Pagina
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
S
Dit sluit aan bij de inzet van SOW en wij zien dit dan ook als steun van het in de ontwerpbegroting beschreven beleid. Wij streven naar zo rendabel mogelijke opdrachten voor het Werkleerbedrijf, zonder het doel van deze faciliteit uit het oog te verliezen. Waar mogelijk begeleiden we mensen naar en tijdens een baan buiten de muren van SOW.
Akkoord
M
SOW is in gesprek met de gemeenten over de indexering en de daarvoor gebruikte methodiek. De eerste resultaten geven aan, dat de nu verstrekte indexering in 2023 ook met de extra indexering van 3% aan de lage kant is en in principe niet kostendekkend. SOW blijft dit in overleg met de gemeenten volgen en zal zo nodig in toekomstige bestuursrapportages aanpassingen meenemen.
In overleg met de gemeenten komen tot een eerlijke en evenwichtige methodiek voor de jaarlijkse indexering.
Ingebracht door
Onderwerp
schakel in het proces om inwoners (parttime) deel te laten nemen aan het arbeidsproces en verzoekt Stroomopwaarts om een voorstel gericht op de Schiedamse werkgevers zodra de Participatiewet in 2024 op genoemde punten in werking is getreden.
4.
Vangnetfunctie werkleerbedrijf De raad van Schiedam verzoekt onze continue aandacht voor mensen met een arbeidsbeperking. Er staan namelijk nog te veel mensen met een beperking aan de kant waarbij de verwachting is dat de komende jaren nog meer, vooral jonge, mensen met een beperking van school komen en zich melden bij Stroomopwaarts voor ondersteuning naar werk. Het gaat dus ook op termijn om een grote opgave en dit maakt het een kwetsbaar onderdeel van de organisatie. Schiedam is het verder eens, dat het Werkleerbedrijf een stabiele vangnetfunctie vervult voor de meest kwetsbare bijstandsgerechtigden. We verzoeken u dan ook om de orderportefeuille op peil te houden zodat er voor deze doelgroep voldoende geschikte werkzaamheden binnen het Werkleerbedrijf te verrichten zijn. Een goede balans tussen de orderportefeuille en de doorstroom van de doelgroep naar detachering en regulier werk is daarbij geboden.
5.
Indexering begroting Wij begrijpen dat het recentelijke principeakkoord Cao 2023 mede bij draagt aan het (‘moeten’) aanhouden van een hogere indexeringspercentage. Via een bestuursrapportage worden wij graag op de hoogte gehouden of deze extra indexering van +3% ( 3%+3,6%= 6,6%) voldoende is. En zo niet, wat hier de financiële consequentie voor gemeente Maassluis voor is. De raad van Schiedam is kritisch ten opzichte van het genoemde percentage voor de herindexatie 2023. Met name als
5|Pagina
daar het indexeringspercentage van 2024 nog eens op wordt doorberekend. De raad verzoekt het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts om de indexatiepercentages nog eens kritisch te bekijken en zo nodig een voorstel te doen voor een bijstelling.
6.
7.
8.
Dekkingsgraad werkleerbedrijf De gemiddelde dekking van de loonkosten werkleerbedrijf door opbrengsten over het jaar 2022 bedraagt 28%. Het oorspronkelijk geplande percentage bedroeg 32 %. De prestatie-indicator 2024 is gepland op 33%. Maassluis vraagt Stroomopwaarts in te zetten op opbrengsten die meer opleveren. Zoals externe detachering en het aantrekken van meer rendabele productielijnen. In de bestuursrapportages wordt Maassluis graag geïnformeerd over de activiteiten die Stroomopwaarts hieromtrent heeft ondernomen en tot welk resultaat dit heeft geleid. Inburgering. Maassluis en Schiedam vragen alert te zijn op de financiële risico's die gemoeid zijn met deze uitvoeringstaak. Zij worden graag tijdig op de hoogte gehouden van de resultaten rondom inburgering en eventuele negatieve ontwikkelingen ten aanzien van de financiën.
Kritische Prestatie Indicatoren De prestaties en indicatoren van Stroomopwaarts dienen goede aansluiting te vinden met het gemeentelijk ambitieniveau. Dit ziet de raad va Schiedam nog onvoldoende terug in de ontwerpbegroting 2024. De raad wil Stroomopwaarts daarom verzoeken om met de gemeente Schiedam verder in gesprek te gaan om passende, gezamenlijke KPI’s te formuleren die recht doen aan de doelstellingen en ambities van de gemeente. Deze KPI’s dienen vervolgens, in samenspraak met de gemeenten Vlaardingen en Maassluis,
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
M
Dit sluit aan bij de inzet van SOW en wij zien dit dan ook als steun van het in de ontwerpbegroting beschreven beleid. Hierover zal conform verzoek worden gerapporteerd in de bestuursrapportages.
Instemmen met verzoek
M/S
Vanwege de splitsing tussen regie op beleid (MVS) en uitvoering (SOW) vindt er over Inburgering regelmatig afstemmingsoverleg plaats en worden ontwikkelingen actueel geagendeerd en gedeeld. Formele rapportage hierover vanuit Stroomopwaarts vindt plaats via de bestuursrapportages.
Dit wordt onderschreven en in de uitvoering opgepakt. Eén en ander leidt niet tot tekstuele aanpassingen.
S
Stroomopwaarts zal in het najaar in overleg treden in MVS-verband om te kijken naar de gemeenschappelijke wensen, de haalbaarheid daarvan en de logische aansluiting met de huidige KPI’s en de vastgestelde Strategische Visie Werk en Inkomen. Van belang is, dat de KPI’s door alle deelnemers worden onderschreven en afgestemd.
Instemmen: In het najaar worden hier verdere gesprekken over gevoerd.
Ingebracht door
Onderwerp
S
Dit overleg zal in overleg met de gemeentelijke accounthouders
6|Pagina
Ingebracht door
Onderwerp
opgenomen te worden in de bestuursrapportages en toekomstige begrotingen van Stroomopwaarts. 9.
10.
Verdeelsleutel De raad van Schiedam verwacht van een zorgvuldige, maar ook een spoedige vaststelling van een nieuwe verdeelsleutel, die in 2023 met terugwerkende kracht geldt en voor 2024 in de begroting wordt verwerkt.
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
worden ingevuld. De resultaten moeten voor 2024 duidelijk zijn.
S
SOW is in gesprek met de gemeenten over een herziene verdeelsleutel. Onze rol hierbij is vooral faciliterend. De besluitvorming hierover dient plaats te vinden door de colleges van de drie gemeenten.
Kennis van genomen, afwachten besluitvorming colleges
Duurzaamheid en huisvesting
Maassluis geeft aan, dat de huisvestingssituatie, los van welke toekomstvariant er wordt gekozen, om (grote) investeringen vraagt. Het achterstallig onderhoud en de verdere verduurzaming van het Werkleerbedrijf aan de Industrieweg en de centralisatie van de Office brengt investeringen met zich mee die nog niet volledig financieel zijn opgenomen. Maasluis blijft graag in gesprek op welke manier er toegewerkt kan worden naar een gedegen oplossing. Het uitgangspunt is te komen tot een huisvesting van SOW die sober en doelmatig is, maar wel passend voor de doelgroep en het ambtelijk personeel, met als uitgangspunt dat deze moet voldoen aan de eisen van een schone en veilige omgeving om te werken. Vlaardingen ondersteunt deze aanpak, rekening houdend met de financiële consequenties die zij zullen moeten inpassen in de begroting. Ook de raad van Schiedam onderschrijft het belang van een veilige, duurzame en adequate werkomgeving voor medewerkers van Stroomopwaarts Duurzaamheid is voor de raad van Schiedam een belangrijk onderwerp. SOW geeft aan dat in dat kader in 2023 onderzoek is gedaan naar de CO2“footprint” van de productie- en
M
SOW is blij met de steun van de drie gemeenten bij het zoeken naar de optimale aanpak van de huisvesting, met name ten behoeve van onze kwetsbare doelgroepen die een veilige, duurzame en prettige werkomgeving verdienen.
V
S
S
SOW gaat ervan uit, dat investeringen op het gebied van duurzaamheid economisch
7|Pagina
Ingebracht door
Onderwerp
transportprocessen van Stroomopwaarts. Daarbij is aangesloten op een onderzoek dat voor de gemeente Schiedam is uitgevoerd. In uw ontwerpbegroting 2024 wordt aangegeven dat waar nodig en gewenst dit in 2024 zal leiden tot een investeringsvoorstel. De raad ziet uw voorstel met betrekking tot de verduurzaming van de productie- en transportprocessen met belangstelling tegemoet. Hierbij wel de kanttekening dat dit voorstel past binnen de bestaande budgetten.
11.
Energietoeslag (1e begrotingswijziging 2023) Schiedam vindt de raming voor de energietoeslag in 2023 op basis van de realisatie 2022 erg voorzichtig. Zij verwachten dat met de stijging van het minimumloon met 10% per 1 januari 2023 dat in 2023 meer mensen in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag. Schiedam vraagt het dagelijks bestuur om een nieuwe voorlopige raming te maken op basis van de verhoging van het minimumloon per 1 januari 2023.
De belofte van de Rijksoverheid om ook in 2023 €1.300,- Energietoeslag uit te keren aan inwoners, die daarvoor in aanmerking komen, moet worden nagekomen. In het uiterste geval is Vlaardingen bereid om eventuele tekorten op de Rijksregeling te compenseren. Vlaardingen verzoekt om pas aan de slag te gaan met het uitkeren van de energietoeslag, op het moment dat de Wet Energietoeslag 2023 daadwerkelijk in werking is getreden. Pas dan is duidelijk aan welke criteria voldaan moet worden om tot rechtmatige uitkering van de Energietoeslag 2023 over te gaan. Maassluis is bewust van het financiële risico dat het bedrag van € 1.300 voor de energietoeslag 2023 met zich meebrengt.
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
rendabel zullen zijn. Dat zal in de voorstellen worden meegenomen.
S
V
M
Het is erg lastig om de omvang van de groep huishoudens die recht heeft op de toeslag goed in te schatten. Enerzijds neemt de groep toe door de stijging van het wettelijk minimumloon. Maar anderzijds is er in veel cao’s sprake van een forse stijging van de lonen, waardoor huishoudens weer boven de grens van 120% komen. Zodra de wetgever ons (eindelijk) in staat stelt om de toeslag uit te keren, zullen wij de vinger aan de pols houden en de gemeenten informeren over het aantal aanvragen (ook in verhouding tot 2022). Wij gaan ervan uit, dat zodra de wetgever heeft besloten over de energietoeslag 2023 wij direct tot uitkering zullen overgaan, binnen de door het rijk geformuleerde criteria voor de rechthebbenden.
Hierover zullen de gemeenten (conform de werkwijze in 2022) regelmatig worden geïnformeerd.
8|Pagina
Ingebracht door
Onderwerp
Reactie Stroomopwaarts
Voorstel
Enerzijds doordat pas rond de eerste week van juni of in september bekend is welke Rijksmiddelen gemeente Maassluis krijgt van de Rijksoverheid. En anderzijds weten wij nog niet hoe groot de doelgroep is die in 2023 voor de Energietoeslag in aanmerking komt. Maassluis vraagt dan ook om hen tijdig te informeren indien een nadeel op de Energietoeslag 2023 wordt verwacht. Bij de eenmalige energietoeslag 2023 geldt verder nog dat wetgeving pas in juni 2023 wordt verwacht en de middelen niet via de meicirculaire maar pas via de septembercirculaire beschikbaar kunnen komen. Schiedam vraagt Stroomopwaarts om hier in de begroting 2023 rekening mee te houden.
12.
Uitbetalen Bijzondere Bijstand Energiearmoede (1e begrotingswijziging 2023) Indien na einddatum van de aanvraagperiode blijkt, dat er van deze open einde regeling middelen over zijn, dan vraagt Maassluis hun aandeel van deze middelen terug te laten vloeien naar gemeente Maassluis.
S
M
SOW acht het niet wenselijk en nodig om daarmee te wachten tot het verschijnen van de septembercirculaire, mocht de wetgever eerder besluiten over de energietoeslag 2023.
Het is een bestendige gedragslijn om overschotten of tekorten bij armoederegelingen te verrekenen met de betreffende gemeenten en hierover te rapporteren (met name via de Bestuursrapportages en de Jaarstukken).
Akkoord te gaan met verzoek
9|Pagina