Bijlage 1 Ontwerp Schiedamse Omgevingsvisie

1

Inleiding

Schiedam viert haar 750-jarig bestaan in 2025. De nederzetting die zich ontwikkelde rond een dam in de Schie, en in 1275 haar stadsrechten verkreeg, is in al die jaren uitgegroeid tot de stad die het nu is. Met dit verleden is de basis gelegd voor de toekomst van Schiedam. Een toekomst waarin Schiedam zich zal blijven ontwikkelen, op basis van de groei van de bevolking, maatschappelijke behoeften en de uitdagingen die het klimaat ons stelt. Om deze ontwikkelingen in goede banen te leiden, is een integrale visie van belang. Een omgevingsvisie die richting geeft waar nodig en ruimte laat waar gewenst, met als doel een aantrekkelijke, leefbare, groene en bereikbare stad waar het prettig wonen, werken, ondernemen en recreëren is. Een visie op de toekomst De omgevingsvisie is een langetermijnvisie, waarmee we enkele decennia vooruitkijken, tot 2050. De keuze hiervoor verduidelijkt het strategische karakter van de visie. De visie laat zien dat de grote veranderingen waar wij als Schiedam en als samenleving voor staan, zoals de energietransitie en klimaatadaptatie, niet op korte termijn zijn gerealiseerd en een langjarige inzet vragen. Voor de middellange termijn, tot circa 2035, is de omgevingsvisie meer gericht op de concrete opgaven voor Schiedam, zoals de woningbouwopgave en de stadsvernieuwing in Nieuwland en Oost.

Hoewel de omgevingsvisie een duidelijk toekomstbeeld schetst, is dit eindbeeld niet in beton gegoten. Het is een dynamisch document, dat ambities benoemt en ruimte biedt aan initiatieven van inwoners, ondernemers en organisaties. Nieuwe inzichten, veranderende maatschappelijke behoeften, economische ontwikkelingen of wijzigingen in de politieke koers van de gemeente kunnen aanleiding geven om de omgevingsvisie geheel of gedeeltelijk te actualiseren. De omgevingsvisie biedt een integraal kader voor de fysieke leefomgeving van Schiedam. Vastgesteld sectoraal beleid (zoals Woonvisie, Economische Visie, Mobiliteitsvisie, Groenvisie, Klimaatbeleid en het klimaatadaptatieplan) wordt daarmee samengevoegd in één integrale visie. Hoewel de omgevingsvisie leidend is ten opzichte van de eerder vastgestelde beleidsvisies, blijven deze gelden als nadere en verdiepende onderbouwing en motivering van de omgevingsvisie. Samen geven ze daarmee richting aan de uitwerking van beleid in het omgevingsplan of omgevingsprogramma’s en de beoordeling van aanvragen om omgevingsvergunning. Leeswijzer In hoofdstuk 2 van de omgevingsvisie worden de kwaliteiten en waarden van Schiedam beschreven. Hoofdstuk 3 benoemt het regionale belang, waarmee rekening mee wordt gehouden.

Hoofdstuk 4 beschrijft de ambities van Schiedam inzake de fysieke leefomgeving, die samen leiden tot de in hoofdstuk 5 benoemde kernwaarden voor de verdere ontwikkeling van Schiedam naar een leefbare en aantrekkelijke stad. Hoofdstuk 6 gaat in op de uitgangspunten bij de (gebieds)ontwikkelingen die tot 2035 worden voorzien. De doorwerking van de omgevingsvisie in de andere instrumenten van de omgevingswet, participatie en het met de omgevingsvisie samenhangende financiële instrumentarium worden beschreven in hoofdstuk 7.

2

Schiedam, een stad van 750 jaar

Schiedam bestaat 750 jaar. De stad heeft tijdens dat bestaan voortdurend processen van groei, bloei en neergang meegemaakt. De omvang van de stad en van de stedelijke bevolking veranderde steeds, soms in beperkte en soms in sterke mate, en zal dit blijven doen. Hoewel de bestaande stad en de Schiedamse identiteit de basis vormen voor toekomstige ontwikkelingen, zal de stad met deze ontwikkelingen veranderen, maar ook Schiedam(s) blijven. De identiteit van Schiedam wordt door vele zaken bepaald, zoals de geschiedenis, de ligging, de bereikbaarheid, de woningbouw, de bedrijvigheid, de culturele instellingen en het bestuur van de stad. Niets is echter zo bepalend als de bewoners van de stad. De ruim 80.000 Schiedammers bepalen iedere dag de stad, simpelweg door er (samen) te wonen, te werken, te ondernemen, te sporten, te ontspannen en elkaar te ontmoeten. De fysieke ruimte van Schiedam moet hen daarin op positieve wijze ondersteunen. De achtergrond van de Schiedammers is zeer divers, zowel in leefstijlen, opleiding, inkomen als culturele achtergrond. Het is belangrijk dat iedereen in de stad invloed kan uitoefenen op zijn leefomgeving en zo de mogelijkheid heeft om mede de stad te vormen en zo nodig te veranderen. Deze visie is verbonden met de maatschappelijke opgaven in de stad en gaat daar vaak mee hand in hand.

Hoe belangrijk de maatschappelijke context ook is, toch staat deze visie vooral stil bij de fysieke leefomgeving; zoals wonen, werken, vervoer en groen. Ontstaan van Schiedam De geschiedenis van Schiedam bepaalt de ruimtelijke structuur van de stad. Het water is op stadsschaal een structurerend element. De (Nieuwe) Maas, Schie en de dam markeren de oorsprong van de stad, bepaald door de strategische ligging aan belangrijke waterwegen. Deze structuur wordt gecompleteerd door de Havens, de Vesten en de Poldervaart. Historische dijkwegen bepalen tot op de dag van vandaag de plattegrond. De dorpskern van Kethel ontstond op een kruising van verhoogde wegen in het historische polderlandschap. Inmiddels is dit dorp opgenomen in de grote naoorlogse stadsuitbreidingen. Het dorp behield wel zijn karakter, onder andere door de blijvende koppeling van een stuk historisch polderlandschap aan deze kern. In de twintigste eeuw vestigden zich aan de havens langs de Nieuwe Maas diverse grote scheepswerven, die het beeld op dit gedeelte van de stad nog steeds bepalen. De binnenstad van Schiedam wordt in structuur en bebouwing nog altijd bepaald door de geschiedenis van de jeneverproductie, met zijn molenring, branderijen en imposante woonhuizen van branders aan de Lange en Korte Haven.

Wonen en beleven De Schiedamse binnenstad is het hart van de stad en kent een gevarieerd aanbod aan winkels, detailhandel en (culturele) voorzieningen. Hof van Spaland vormt voor het noordelijke deel van de stad het functionele centrum, met een ruim aanbod aan winkels en voorzieningen. Met het bioscoopcomplex bij Schieveste en het sport- en wellnesscomplex bij Groenoord heeft Schiedam twee grootschalige locaties voor recreatie en ontspanning, zowel voor Schiedammers als de regio. Schiedam is opgedeeld in 12 woonwijken met in totaal 38.400 woningen, waarin woonmilieus elkaar afwisselen. In het zuidelijk deel liggen rond de binnenstad de oudste uitbreidingswijken van de stad. De wijken Oost, Zuid en West kwamen in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw tot stand, waarbij de laatste ruimer werd opgezet en meer ruimte bood voor diverse woningtypen, van villa’s tot blokken met arbeiderswoningen. In Zuid wordt het beeld medebepaald door de eenvormige en fraaie volkshuisvestingsbebouwing van de hand van Piet Sanders. De wijk kent echter ook een ouder gedeelte van rijen arbeidershuizen. De sociale cohesie is groot. Ten noorden en westen van de binnenstad ligt Nieuwland, in de basis nog steeds een typische wederopbouwwijk van flats in een groen openbaar gebied.

In het noordelijk stadsdeel zijn rond de historische kern van Kethel diverse wijken ontwikkeld, waarbij met Sveaparken in het begin van deze eeuw de beschikbare stedelijke uitbreidingsruimte vol raakte. De diverse wijken ten noorden van de A20 hebben allen de typische kenmerken van hun ontstaansperiode. Groenoord en de tuinwijk Kethel zijn beiden wederopbouwwijken uit de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Kethel kent overwegend laagbouw, terwijl Groenoord wordt gedomineerd door grootschalige flats. Delen van Groenoord zijn in het begin van deze eeuw geherstructureerd. Woudhoek is een typische laagbouwwijk uit de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw. Sveaparken heeft meer het karakter van een Vinex-wijk uit de jaren ’90. In alle wijken hebben in de afgelopen decennia transformaties en inbreidingen plaatsgevonden, gericht op een gedifferentieerd en verduurzaamd woningaanbod in moderne woonmilieus. Werken en maken Schiedam is van oudsher een werk- en maakstad, met een geschiedenis in visserij, jenever en scheepsbouw. Een geschiedenis die nog steeds herkenbaar is in de stad. De huidige bedrijventerreinen en werklocaties, met een oppervlakte van ongeveer 300 hectare, zijn van groot belang voor het functioneren van onze stad en de regio. Deze werklocaties bieden ruimte aan diversiteit van bedrijvigheid, van kleinbedrijf tot zware (maak)industrie.

Met ongeveer 36.500 arbeidsplaatsen biedt dit werkgelegenheid aan Schiedammers en de regio. Kenmerkend voor Schiedam zijn de sterke innovatieve clusters van maritiem/offshore, mechatronica en distillateurs. Daaronder een aantal toonaangevende, internationaal opererende bedrijven met een lange geschiedenis in Schiedam, die een vaste factor van belang in de lokale economie vormen. De Schiedamse bedrijvigheid profiteert van de centrale ligging in een economisch sterke en dichtbevolkte regio en het Rotterdamse havengebied. De goede bereikbaarheid en ligging maakt dat in Schiedam ook logistieke bedrijvigheid gevestigd is. Het Franciscus Vlietland ziekenhuis en de daaraan gelieerde zorginstellingen en bedrijven vormen samen een zorgcluster van regionaal belang, met veel werkgelegenheid. Mobiliteit en infrastructuur Schiedam ligt centraal in de Rotterdamse regio, aan de ruit van Rotterdam en de Nieuwe Maas. De stad is optimaal bereikbaar, zowel voor openbaar vervoer, auto als langzaam verkeer. Schiedam is via het spoor uitstekend verbonden met de rest van de regio en verder. Station Schiedam Centrum is daardoor een belangrijk intercitystation, niet alleen voor Schiedammers, maar voor alle bewoners van het westelijke deel van de Rotterdamse regio. Dit wordt versterkt door de aansluiting van het station op het Rotterdamse metro-, tram- en busnetwerk.

De ligging aan de A4, die aan de westzijde de grens met Vlaardingen vormt, en de A20 die de stad van oost naar west doorkruist, zorgt voor een optimale verbinding van de stad met de regio en de rest van het land. Samen met een ringstructuur van hoofdwegen biedt dit een goede ontsluiting van de stad. Een fijnmazig netwerk van fiets- en wandelpaden zorgt voor goede verbindingen in de stad en met het polderlandschap van MiddenDelfland. Groen en water Schiedam wordt begrensd door twee regionale landschappen: het rivierenlandschap van de Nieuwe Maas aan de zuidkant en het poldergebied Midden-Delfland aan de noordzijde. De Poldervaart, met onder andere het Beatrixpark en de Babbersmolen, vormt de groene verbinding tussen deze twee grote structuren. De Schie vormt een andere belangrijke verbinding tussen deze gebieden. De Schie en de Poldervaart doorkruisen de stad volledig en worden door veel Schiedammers gebruikt om te recreëren of te ontspannen. Deze gebieden geven Schiedam een bijzondere (ecologische en recreatieve) kwaliteit. Al in de achttiende eeuw waren stadsbestuurders zich bewust dat toenemende bebouwing en industrialisatie leidde tot de noodzaak om groen aan te leggen voor de ontspanning van de bewoners. Dit leidde in 1768 tot de aanleg van het allereerste stadspark van Nederland, de Plantage.

In de jaren twintig en dertig is in West het Julianapark aangelegd, gekoppeld aan de groenstructuur van het Volkspark. Samen met de latere parken Vijfsluizen en Maasboulevard vormt dit een groene buffer tussen de woonwijken en de havens. In Schiedam Noord zijn het Beatrixpark en Kethelpark belangrijke groene

plekken. Met het Kethelpark werd op bijzondere wijze het polderlandschap, het oudste landschap binnen onze gemeente, ingepast in de stad.

3

Schiedam in de regio

In de omgevingsvisie wordt rekening gehouden met de kaderstellende visies die door het Rijk, de provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap van Delfland zijn vastgesteld. Met de omgevingsvisie wordt tevens aangesloten bij gemaakte (regionale) afspraken. Dit hoofdstuk beschrijft de hoofdlijnen van het beleid, voor zover relevant voor Schiedam, en schetst daarmee de context waarbinnen de Schiedamse omgevingsvisie is uitgewerkt. Rijk Met de Nationale Omgevingsvisie geeft het Rijk richting aan de grote opgaven die de leefomgeving in Nederland de komende dertig jaar (tot 2050) ingrijpend zullen veranderen. Onder deze grote opgaven vallen: het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat en de ontwikkeling van een toekomstbestendige, circulaire economie. Het uitwerken van deze opgaven moet hand in hand gaan met zorg voor een gezonde bodem en schoon water (‘water en bodem sturend’), behoud van biodiversiteit, behoud van bedrijventerreinen en een aantrekkelijke leefomgeving. Om beleidskeuzes te maken, worden het combineren van functies, het centraal stellen van gebiedskenmerken en gebiedsidentiteit en het voorkomen van afwentelen in tijd en plaats als afwegingsprincipes gehanteerd.

Het Rijk heeft een aantal gebieden aangewezen waar grote opgaven spelen en waar samenwerking tussen het Rijk en de regio van belang is; de zogenaamde NOVEX-gebieden. Schiedam is onderdeel van het NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad, waar de focus ligt op het realiseren van de verstedelijkingsopgave in samenhang met mobiliteit, groen, klimaatadaptatie en energietransitie. Voor het NOVEX-gebied Rotterdamse Haven is behoud van de economische functie in combinatie met de transitie naar een circulaire en fossielvrije economie het uitgangspunt. Daarbij is ook aandacht voor de invloed van de bedrijvigheid in de haven op de leefkwaliteit in de steden. Het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport zet in op het verbouwen en verbeteren van station Schiedam Centrum, het verdubbelen van het spoor tussen Schiedam en Delft en de bouw van een nieuw station Schiedam Kethel. Dit zal, samen met een toename van het aantal treinen als onderdeel van het Programma Hoogfrequent Spoor, de bereikbaarheid van Schiedam verder versterken. Provincie Zuid-Holland De provincie Zuid-Holland geeft invulling aan haar wettelijke bevoegdheden via het provinciale Omgevingsbeleid. Met haar Omgevingsbeleid streeft de provincie naar een optimale wisselwerking tussen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en een goede leefomgevingskwaliteit.

In het provinciale beleid zijn zeven ambities uitgewerkt: samen werken, bereikbaar, schone energie voor iedereen, concurrerend, versterken van de natuur, sterke steden en dorpen en een gezond en veilig Zuid-Holland. Ambities die ook relevant zijn voor Schiedam en de Schiedamse omgevingsvisie. Het poldergebied van Midden-Delfland is onderdeel van het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied en aangewezen als Bijzonder Provinciaal Landschap. Ambitie is het behoud en versterken van de kwaliteit van dit gebied voor bewoners, gebruikers en natuur. Voor dit gebied geldt daarnaast, op grond van de Nationale Omgevingsvisie, dat door middel van het verhogen van het grondwaterpeil wordt ingezet op een beperking van de bodemdaling en vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Met de provincie is een Woonwerkakkoord Nieuw-Mathenesse gesloten ten behoeve van de transformatie van Nieuw-Mathenesse Noord (Glasbuurt) en de compensatie van het te transformeren bedrijventerrein.

Hoogheemraadschap van Delfland Schiedam werkt samen met het Hoogheemraadschap van Delfland om de stad te beschermen tegen het water en om ervoor te zorgen dat er genoeg schoon water is in de stad. In de Watervisie geeft het Hoogheemraadschap van Delfland perspectieven op water in de leefomgeving, vanuit het oogpunt van waterkwaliteit, waterkwantiteit en waterveiligheid. De Watervisie maakt inzichtelijk wat de kenmerken zijn van het beheergebied van Delfland, welke thema’s er aan de orde zijn en welke opgaven er spelen. De belangrijkste opgaven voor Schiedam zijn het voorkomen van wateroverlast (in het stedelijk gebied) in combinatie met klimaatadaptatie, het verbeteren van de waterkwaliteit en het bevorderen van de biodiversiteit. Om overstromingen te voorkomen zal de Delflandsedijk, die in Schiedam loopt via de Nieuw-Mathenesserstraat, Maasdijk, Havendijk, Westfrankelandsedijk en Vlaardingerdijk, moeten worden verstevigd. Regionale afspraken In regionaal verband heeft Schiedam afspraken gemaakt die richting geven aan de lokale en regionale opgaven. Dit betreft onderwerpen zoals de woningmarkt (Regioakkoord Woningmarktafspraken), economisch vestigingsklimaat (Strategie werklocaties, MRDH), bereikbaarheid (Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid, MRDH), energie (Regionale EnergieStrategie) en landschap (Visie Gebiedstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland).

Schiedam heeft zich gecommitteerd aan de doelstellingen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit uit het convenant Bouw Adaptief.

Verder lezen: Visie gebiedstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland (2021), Strategie Werklocaties MRDH 2019-2030 (2018), Strategie Bedrijventerreinen MRDH 2023-2030 (2023), Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid MRDH 2016-2025 (2016), Regionale Energiestrategie Rotterdam Den Haag (2021), Geactualiseerd Regioakkoord 2022 Woningmarktafspraken regio Rotterdam (2023), Realisatieagenda regio Rotterdam 2022-2030 (2023)

4

Schiedamse ambities

In dit hoofdstuk worden de verschillende sectorale beleidsambities beschreven. Uitgangspunt is een beleidsneutrale doorvertaling van de in de afgelopen jaren vastgestelde beleidsvisies, genuanceerd op basis van maatschappelijke behoeften en ontwikkelingen. De verschillende beleidsambities kennen, gelet op de mate van urgentie en de omvang van de aanpak verschillende tijdshorizonten.

4.1 Wonen Schiedam groeit en daarmee staan we voor een enorme woningbouwopgave. De komende jaren zullen er veel woningen bij moeten komen om alle (nieuwe) Schiedammers, afhankelijk van hun levensfase, een divers woningaanbod in een prettige, veilige en leefbare woonomgeving te kunnen bieden. De ambitie is om in (de periode van 2020 tot) 2030 6.000 nieuwe woningen toe te voegen en minimaal 1.000 woningen uit de bestaande sociale huurvoorraad te vervangen. Ook na 2030 zal er lokaal en regionaal, behoefte blijven aan extra woningen. Daarbij wordt per wijk gekeken naar de behoefte van inwoners, hun woonwensen, de aanwezige woningen en de woonomgeving. Uitgangspunt is het bereiken van meer balans in het woningaanbod en een betere spreiding van woningtypes en prijssegmenten over de stad. Dit met aandacht voor werkgelegenheid, onderwijs, voorzieningen, openbare ruimte, mobiliteitsbehoefte, veiligheid en ondersteuning. Daarmee wordt elke Schiedammer, ongeacht ingekomen, leeftijd of beperking, de mogelijkheid geboden om binnen de stad door te stromen naar een passende woning. Ook wordt Schiedam hiermee aantrekkelijker voor mensen die nu elders wonen en op zoek zijn naar een nieuwe woning.

Bijzondere aandacht is er voor Nieuwland en Oost, waar in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid wordt ingezet op stedelijke vernieuwing en het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Om de woningbouwopgave te realiseren, ligt de nadruk op het bouwen van appartementen op locaties met mogelijkheden voor goed openbaar vervoer, zoals Schieveste en Nieuw-Mathenesse Noord (Glasbuurt). Hiermee wordt aangesloten bij veranderingen in de vraag van huishoudens naar een passende woning. Waar mogelijk, wordt gekozen voor de bouw van grondgebonden eengezinswoningen, maar de ruimte hiervoor is beperkt. In de bestaande wijken is verdichting mogelijk met aandacht voor een zorgvuldige inpassing en versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Ook blijft aandacht voor het versterken van het wonen in de binnenstad. De sociale (huur)voorraad wordt in stand gehouden. Samen met een verbetering van de kwaliteit van deze woningen, zorgt dit ervoor dat Schiedammers met een bescheiden inkomen kunnen rekenen op een goede woning en wooncarrière kunnen maken binnen de sociale voorraad. Met een voldoende aanbod van betaalbare woningen worden inwoners met een middeninkomen behouden, door hen een passende woning te bieden binnen Schiedam. Door de bestaande woningvoorraad toekomstbestendig te maken, worden deze mogelijkheden versterkt.

De focus ligt daarbij op verduurzaming, bouwkundige verbetering en funderingsherstel, in combinatie met klimaatadaptieve en natuurinclusieve maatregelen aan woningen en in de openbare ruimte. Schiedam wil een inclusieve stad zijn, waarin iedereen mee kan doen en keuzevrijheid heeft. Dat geldt ook op het gebied van wonen en zorg. Iedereen kan een passende woning en woonomgeving vinden, met sociale ondersteuning en zorg op maat, rekening houdend met eigen kracht, zelfregie en persoonlijke netwerken. De wens van senioren en mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking om langer zelfstandig te blijven wonen, wordt gestimuleerd. Het is de ambitie om de komende jaren 2.000 passende woningen (voor senioren) te realiseren, zowel door nieuwbouw als door aanpassing.

Ook wordt nagestreefd een voldoende aanbod aan flex-/snelwoningen te realiseren. In deze woningen kunnen mensen die op korte termijn een (tijdelijke) woning nodig hebben worden gehuisvest, zoals mensen die niet in aanmerking komen voor maatschappelijke opvang en mensen die door een relatiebreuk of andere omstandigheden op korte termijn woonruimte nodig hebben.

Verder lezen: Woonvisie ‘Groei als kans voor de Stad’ (2020)

4.2 Economie Schiedam zet in op een sterk, aantrekkelijk en toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat, waarin ondernemers optimaal kunnen ondernemen en willen investeren, bewoners passende werkgelegenheid en voorzieningen vinden en bezoekers goed kunnen recreëren. Schiedam legt de focus op ‘maken en beleven’, waarbij zij zich onderscheidt als een innovatieve maakstad met een deels ambachtelijke oorsprong en unieke historische eigenschappen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de historie, ligging en bereikbaarheid van de stad. In Schiedam zijn drie sterke, internationaal opererende (maak)bedrijfsclusters aanwezig, die we verder willen versterken: maritiem/offshore in de Havens, mechatronica op Spaanse Polder en 's-Gravelandsepolder en het distilleercluster op het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse. Schiedam biedt blijvend ruimte aan stuwende en verzorgende bedrijvigheid en instellingen, zowel kwantitatief als kwalitatief. De ruimtelijke druk op de bedrijventerreinen neemt toe en vraagt dat goed wordt omgegaan met de beschikbare ruimte. Schiedam behoudt de bestaande fysieke ruimte en milieuruimte voor bedrijvigheid.

Met het oog op toenemende schaarste aan locaties voor bedrijven, wordt ingezet op intensivering van het ruimtegebruik en het beter benutten van bedrijfskavels, bijvoorbeeld door meerlaags bouwen, het stapelen van functies en benutten van locatiespecifieke eigenschappen. De beschikbare milieuruimte wordt gereserveerd voor (middel)zware bedrijvigheid. Voor lichtere bedrijvigheid is, mits goed ingepast, ook ruimte in de woongebieden. Aan het water gelegen bedrijfskavels worden gebruikt voor bedrijven, waarvoor de ligging aan het water een meerwaarde vormt voor de logistiek of het productieproces. In de diverse werkmilieus is zowel ruimte voor zwaardere industrie en stuwende maakbedrijven die (inter-)nationaal opereren, als voor toeleveranciers en stadsverzorgende bedrijvigheid. De gemeente stimuleert circulariteit en verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen en pakt een rol bij de verbinding van onderwijs en arbeidsmarkt, zoals door het ontwikkelen van de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam. Daarnaast is in Schiedam een omvangrijk zorgcluster gevestigd, met het Vlietland ziekenhuis, diverse lokale zorgbedrijven en een aantal medische innovatieve maakbedrijven. Een cluster dat veel werkgelegenheid biedt en waar arbeidsmarkt en onderwijs sterk met elkaar zijn verbonden.

Schiedam wil dat nieuwe zelfstandige kantoren, binnen de kaders van de regionale afspraken, alleen op de goed en multimodaal ontsloten locaties Schieveste/Schiedistrict en Vijfsluizen worden ontwikkeld. Deze kantorenlocaties worden benut voor het versterken van de lokale economische structuur en de in Schiedam aanwezige bedrijfsclusters. Goed functionerende, aantrekkelijke detailhandelslocaties zijn van groot belang voor de stedelijke economie en als voorzieningencentra voor bewoners. Dit vraagt om een sterke stedelijke hoofdwinkelstructuur, met goede faciliteiten en een passend aanbod. Schiedam zet in op een hoge verblijfswaarde in de winkelgebieden en een aantrekkelijke mix van detailhandel, horeca, dienstverlening, lichte bedrijvigheid, culturele instellingen en/of andere voorzieningen. De binnenstad blijft het hoofdwinkelcentrum, met een focus op dagelijkse en recreatieve detailhandel en horeca, passend bij het toeristisch-recreatieve karakter. Voor het noordelijke deel van Schiedam is Hof van Spaland het belangrijkste winkelcentrum. Ondersteunend hieraan bevinden zich in de wijken compacte en aantrekkelijke buurtwinkelcentra met een compleet aanbod aan dagelijkse boodschappen. Aanvullend wordt ingezet op het versterken van de horeca, met name waar dit aansluit op het toeristische of recreatieve karakter van Schiedam.

Verder lezen: Economische visie ‘Kansen voor Schiedam’ (2021), Ontwikkelingsvisie voor de Binnenstad ‘Stad aan de Schie (2012), Update gebiedsopdracht Schiedistrict (2020)

Ruimtelijke raamwerk Nieuw-Mathenesse (2021), Ruimtelijk-Economisch Raamwerk ‘Haven van Schiedam’ (2022)

4.3 Erfgoed De ruimtelijke identiteit van Schiedam wordt in belangrijke mate bepaald door haar erfgoed en monumenten. In veel gevallen is dat erfgoed ook heel eigen aan Schiedam. De geografie, de jeneverindustrie en de maritieme industrie hebben een grote invloed gehad op de ruimtelijke ontwikkeling van de stad. Dat is waardevol, zowel cultureel, maatschappelijk als economisch. Steden met een historisch profiel hebben economisch een betere uitgangspositie. Erfgoed kan bewoners ook emotioneel aan de stad verbinden. De authenticiteit van de stad wordt benut in de stadsbrede marketingaanpak. Schiedam zet in op het benutten, het beleven en het behouden van erfgoed en (archeologische) monumenten. Benutten betekent dat erfgoed wordt ingezet voor gebiedsontwikkeling en dat actief herbestemming van bijzondere gebouwen en beschermde monumenten wordt nagestreefd. Dit omvat ook de noodzaak om deze gebouwen en bouwwerken door verduurzaming weer geschikt te maken voor de toekomst. Beleven omvat de profilering van onze stad, maar ook de verantwoordelijkheid om bij de inrichting van de openbare ruimte rekening te houden met de historische en monumentale context. Behouden ziet op de bescherming en het respectvol omgaan met erfgoed en monumenten bij ruimtelijke ontwikkelingen. Schiedam legt bij de afweging van het belang van erfgoed focus op het Schiedam kenmerkende en ‘eigen’ erfgoed.

Dit om het erfgoed waar mogelijk in te zetten voor het versterken van de omgevingskwaliteit. Schiedam hanteert hiervoor vijf verhaallijnen samenhangend met de historie van Schiedam: ‘Verbonden door water’, ‘Jeneverstad van de wereld’, ‘Havens en scheepsbouw als motor voor de stad’, ‘Kethel als boerendorp in stedelijke context’ en ‘Sporen van religie en geloof’. Deze verhaallijnen drukken zich uit in geografische eenheden of groepen en/of ensembles van monumenten met een gemeenschappelijke achtergrond of functie, zoals de aan de jeneverproductie gerelateerde industriepanden, molens en woonhuizen in de binnenstad of het historische dorp Kethel. Het zijn niet de enige thema’s die de geschiedenis van Schiedam oplevert, maar wel ruimtelijk en fysiek de meest omvattende.

Verder lezen: Erfgoed- en monumentenbeleid ‘Benutten, beleven, behouden’ (2021)

4.4 Mobiliteit Schiedam is een van de best bereikbare steden van Nederland, met goede verbindingen voor trein, metro, tram, bus en auto. Het is een belangrijk OV-knooppunt, niet alleen voor Schiedammers, maar voor het gehele westelijke deel van de Rotterdamse regio. Deze centrale positie dient te worden behouden en versterkt, omdat deze van belang is voor de wijze waarop de bewoners zich kunnen verplaatsen. Daarnaast heeft het een positieve invloed op het vestigingsklimaat en de concurrentiepositie van Schiedam in de regio. Schiedam wil een aantrekkelijke, leefbare en gezonde stad zijn, waar ruimte is voor wonen, ontmoeten, werken en recreëren. Automobiliteit zorgt voor verbinding en kan ontwikkelingen aanjagen. Maar ze kent ook een keerzijde in de vorm van overlast, zoals files, parkeren, veiligheid en luchtkwaliteit. Dat vraagt om een nieuwe kijk op mobiliteit en parkeren, met een juiste balans als uitgangspunt. Zo wordt ruimte gecreëerd voor het toevoegen van verblijfkwaliteit en creatieve parkeeroplossingen, en wordt er tegelijkertijd voor gezorgd dat mensen en plekken verbonden blijven. Het gebruik van duurzame en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen, zoals lopen, fietsen, deelmobiliteit en een kwalitatief hoogwaardig openbaar vervoer, wordt gestimuleerd.

Dit, in combinatie met de transitie richting emissieloze logistiek en auto- en vrachtverkeer, draagt bij aan verbeteren van de omgevingskwaliteit. Belangrijk aandachtspunt is dat iedereen van het mobiliteitsaanbod gebruik moet kunnen maken. Fysieke of financiële beperkingen mogen geen reden zijn om thuis te blijven of niet naar een bestemming te kunnen komen. De ambitie is om met het vernieuwen van station Schiedam Centrum de positie van dit station als intercitystation en regionaal openbaar vervoersknooppunt te behouden en te versterken. Het verdubbelen van het spoor richting Delft, de bouw van station Schiedam Kethel en een nieuwe OVverbinding naar Zoetermeer via het vliegveld, dragen hier aan bij. Om het noordelijke deel van Schiedam beter met openbaar vervoer te ontsluiten, is het de ambitie de bestaande tramlijn te behouden en te verlengen tot station Schiedam Kethel. Het verder verlengen van de tramlijn via het bedrijventerrein 'sGraveland naar Schiedam Centrum zorgt er voor dat een ringlijn ontstaat. Daarmee wordt ook de bereikbaarheid van het bedrijventerrein verbeterd en wordt het eenvoudiger om met het openbaar vervoer naar het werk te gaan. Veilige en goede verbindingen voor langzaam verkeer, zowel in de stad als de stad uit, zijn van groot belang om naar werk en school te gaan, maar ook om te kunnen recreëren en van de natuur te genieten.

Om dit te bereiken wordt het fiets- en wandelnetwerk verbeterd en uitgebreid, bijvoorbeeld langs de Poldervaart en Schie, met als uitgangspunt breder, veiliger, toegankelijker en aantrekkelijker. Door de maximumsnelheid, waar mogelijk, te verlagen, de verkeerscirculatie te verbeteren en doorgaand verkeer in de wijken en binnenstad te beperken, zal de leefbaarheid en de verkeersveiligheid in de wijken verbeteren.

Verder lezen: Mobiliteitsvisie ‘Op weg naar de toekomst’ (2020)

4.5 Groen Schiedam zet in op een groene(re) toekomst. De stad ligt tussen het open polderlandschap van MiddenDelfland en de Nieuwe Maas. De Poldervaart en de Schie vormen twee belangrijke groen-blauwe verbindingen, die deze twee structuren met elkaar verbinden. Doordat erop steeds meer plekken verdicht wordt in de stad, wordt het gebruik intensiever, de druk op het groen groter en zijn deze structuren nog belangrijker. Daarom blijven de groenblauwe verbindingen behouden en worden deze versterkt. In de wijken en op werklocaties worden kansen voor het versterken en toevoegen van groen benut. Hierbij is ook aandacht voor de veranderende wensen van bewoners voor het gebruik van groen en de openbare ruimte voor ontspanning, recreatie en educatie. Schiedam wil haar kwaliteiten als aantrekkelijke, groene stad versterken. Een groene leefomgeving geldt als belangrijk ruimtelijk element voor een plezierige leefomgeving en het welzijn van mens en dier. Ook draagt het bij aan het tegengaan van de effecten van een veranderend klimaat, zoals wateroverlast en hittestress. In de stad zijn groene plekken voor rust en ontspanning, maar ook om te kunnen bewegen, spelen en anderen mensen te ontmoeten. Deze plekken vormen samen een aaneengesloten groen netwerk, omringd door grote bomen, dat Schiedam verbindt met de oevers van de Nieuwe Maas en Midden-Delfland.

Dit groene netwerk heeft een hoge ruimtelijke kwaliteit, een duidelijke identiteit en is sociaal veilig. Bij de inrichting van een groene leefomgeving is er bijzondere aandacht voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Schiedam zet zich in om de biodiversiteit te vergroten en de ecologische waarde te versterken in en buiten de stad. Ingezet wordt op het toevoegen van bomen, vergroenen van de openbare ruimte en het realiseren van groene en ecologische verbindingen. Diversiteit in beplanting draagt ook bij aan de ecosystemen en zorgt voor een gevarieerd groenbeeld in de stad. Bij nieuwe ontwikkelingen is er aandacht voor natuur-inclusieve maatregelen. Om beter bestand te zijn tegen klimaatverandering wordt de (groene) openbare ruimte zoveel als mogelijk klimaatadaptatief ingericht.

Verder lezen: GroenBlauwe Structuurvisie ‘Schiedam stad aan de rivier, stad aan de polder’ (2015), Groenvisie ‘Buitengewoon groen’ (2021), Kadernota Beheer Openbare Ruimte 2023-2027 (2023)

4.6 Klimaat De gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Schiedam sluit aan bij de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs en het nationale Klimaatakkoord om verdere klimaatverandering te voorkomen, door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Doel is een CO 2neutrale stad in 2050. Om dit te bereiken, zet Schiedam in op een energietransitie, gericht op energiebesparing, circulariteit en de toepassing van hernieuwbare energiebronnen. De energietransitie vraagt een overgang van fossiele energie naar energie uit hernieuwbare bronnen. Voor Schiedam is aansluiting op het regionale warmtenet een voor de hand liggende mogelijkheid. Met dit warmtenet kan restwarmte van de bedrijven in de Rotterdamse haven worden gebruikt voor de verwarming van een aanzienlijk deel van de Schiedamse bebouwing. Een voorbeeld hiervan is het, door de aanleg van een warmtenet, aardgasvrij maken van de wijk Groenoord. Naast restwarmte zijn ook alternatieven mogelijk, zoals warmte-koudeopslag in de bodem of het gebruik van individuele warmtebronnen of een warmtepomp. Welke alternatief het meest doelmatig is, hangt samen met het type woning of gebouw, de mate van isolatie, het gebruik en de kwaliteit van het huidige energiesysteem.

Daarom wordt ingezet op het verbeteren van de isolatie van met name de bestaande woningvoorraad, in combinatie met geluidsisolatie, waarbij ook aandacht zal zijn voor de betaalbaarheid van maatregelen. Naast restwarmte wordt het opwekken van energie uit zon, en niet uit wind, gezien als voorname toekomstige energiebron. Het streven is daken multifunctioneel te gebruiken voor verduurzaming, zoals voor zonnepanelen, wateropvang, groen of een combinatie daarvan. De zon kan op deze wijze voorzien in zowel de dagelijkse energiebehoefte (verlichting, koken, opladen fiets en auto) als het verduurzamen en energiezuinig maken van bedrijven en bedrijfsprocessen. Bedrijventerreinen bieden ruimte om hernieuwbare energie op te wekken, op te slaan en te distribueren. Gelet op de beperkte mogelijkheden in Schiedam, zullen in regionaal verband aanvullende mogelijkheden om te kunnen voorzien in de energiebehoefte worden verkend. Om te voldoen aan de groeiende vraag naar elektriciteit en om netcongestie te voorkomen, is het nodig om in samenhang met het plaatsen van zonnepanelen, het elektriciteitsnet te verzwaren en robuuster in te richten. Ook het gebruik van buurtbatterijen is een optie, mits deze op een verantwoorde wijze kunnen worden ingepast. Dit zodat piekmomenten goed kunnen worden opgevangen en er geen overbelasting van het netwerk plaatsvindt.

De stad dient zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering. Ambitie is om Schiedam in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig te hebben ingericht. Deze klimaatadaptatie betreft een viertal thema’s die samenhangen met een ‘teveel’ of ’tekort’ aan water: wateroverlast, droogte, hitte, overstroming. De stad moet bestand te zijn tegen extremere regenbuien, waarbij geldt dat dergelijke buien niet mogen leiden tot onaanvaardbare wateroverlast en schade bij een bui van 60 mm per uur. Om dit te bereiken hanteren we als principe: vasthouden (infiltreren in de bodem), bergen en (vertraagd) afvoeren. Hiermee kan bodemdaling en schade aan funderingen, infrastructuur en ecologie worden voorkomen. Daarmee samenhangend zijn maatregelen vereist om verdroging en opwarming van het stedelijk gebied bij langere warme periodes te beperken, zoals vergroening van de openbare ruimte, het plaatsen van bomen en gebouwgebonden voorzieningen. Dit wordt nader uitgewerkt in een omgevingsprogramma klimaat. Tot slot dient, samen met het Hoogheemraadschap van Delfland en de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, een voldoende bescherming tegen het risico op dijkdoorbraken te worden gegarandeerd.

Verder lezen: Klimaatadaptatieplan Schiedam ‘Op weg naar een klimaatbestendige en waterrobuuste stad’ (2019), Klimaatbeleid Schiedam ‘Een wereld te winnen’ (2020), Transitievisie warmte ‘Route naar een aardgasvrije gebouwde omgeving voor Schiedam (2020), Kadernota Beheer Openbare Ruimte 2023-2027 (2023)

4.7 Ondergrond Het wordt drukker in de ondergrond. De bodem wordt steeds meer benut: zowel de ondiepe ondergrond (waterberging, kabels, leidingen, afvalcontainers, tunnels, kelders, funderingen, archeologische vindplaatsen en boomwortels) als de diepere ondergrond (warmte-koude opslag, geothermie). Net als bovengronds is ook de ruimte in de ondergrond beperkt. Het ondergronds ruimtebeslag vereist dan ook dat er bij bovengrondse ontwikkelingen niet alleen aandacht is voor de ecologische en milieukundige bodemkwaliteit, maar ook voor de ruimtelijke mogelijkheden en beperkingen van de ondergrond. De ondergrond moet de verdere ontwikkeling van Schiedam mogelijk maken en de opgaves ondersteunen. Een vitaal bodem- en grondwatersysteem, waarbij aandacht is voor aspecten, zoals de opnamecapaciteit van de bodem, goede milieuhygiënisch bodemkwaliteit, kwaliteit en kwantiteit van grondwater en bodemdiversiteit, is daarbij van belang. Als ambitie geldt dat de bodemkwaliteit gelijk moet blijven en op termijn moet verbeteren. Ook de draagkracht van de ondergrond is van belang. Om verdere bodemdaling te voorkomen, dient het grondwaterpeil in de veenweidegebieden van MiddenDelfland te worden verhoogd. Vanuit het oogpunt van de klimaataanpak is het de ambitie om in 2050 een CO 2-neutrale gemeente te zijn.

Om deze ambitie te realiseren, wordt ervoor gekozen om in het kader van de energietransitie zoveel mogelijk de in de regio beschikbare warmte te gebruiken. Een keuze voor warmte zorgt voor een intensiever gebruik van de ondergrond door warmtenetwerken, geothermie en andere vormen van bodemenergie, zoals warmte-koude opslag. Omdat de ruimte in de ondergrond schaars is, heeft een collectieve (wijk)aanpak de voorkeur. Waar een collectieve aanpak niet mogelijk is, zullen systemen zodanig worden ingepast dat geen sprake is van onderlinge interferentie en terugloop van effectiviteit van de bodemenergiesystemen. Stedelijke verdichting en nieuwe technologische ontwikkelingen gaan samen met een verzwaring en uitbreiding van het netwerk van kabels en leidingen. De inpassing van dit netwerk stelt beperkingen aan het gebruik van de bovengrond. Bebouwing boven leidingen is vanwege de bereikbaarheid niet altijd mogelijk, terwijl bomen onvoldoende wortelruimte hebben om te kunnen groeien. Om de invloed op de bovengrond te beperken, dienen de netwerken meer in gebundelde vorm te worden aangelegd, waarbij leidingen vaker boven of onder elkaar, dan naast elkaar worden gelegd. Op deze wijze ontstaat er meer ruimte voor een prettig en klimaatadaptief ingericht maaiveld, waar plek is voor bomen en waterberging.

Om dit te bereiken, zal bij de inpassing van het netwerktracé niet op voorhand het door de nutspartijen voorgestelde tracé bepalend zijn, maar zal de keuze voor het tracé onderdeel zijn van de integrale gebiedsopgave, waarbij ook aandacht is voor de effecten van magneetvelden. Wens is om de bestaande bovengrondse hoogspanningsverbindingen ondergronds te brengen.

Verder lezen: Transitievisie warmte ‘Route naar een aardgasvrije gebouwde omgeving voor Schiedam’ (2020)

4.8 Gezonde leefomgeving Een gezonde leefomgeving is belangrijk voor het welzijn van onze inwoners. Voor heel Schiedam wordt gestreefd naar een leefomgeving die als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond gedrag en gezonde keuzes en waar de druk op de gezondheid zo laag mogelijk is. Ingezet wordt op het versterken van een (groene) openbare ruimte die schoon, heel en veilig is en uitnodigt om te bewegen, te sporten, te ontmoeten en te ontspannen. Een gezonde leefomgeving betekent ook woningen en schoolgebouwen met voldoende licht en ventilatie, waar geen ongemak is van schimmelproblematiek of geluidsoverlast. Daarmee wordt mens en dier een goed woon-, leef- en werkklimaat geboden, met voldoende bescherming tegen schadelijke effecten. Luchtverontreiniging kan een bedreiging vormen voor de gezondheid. De luchtkwaliteit voldoet in het overgrote deel van Schiedam aan de wettelijke normen. Om de luchtkwaliteit verder te verbeteren, heeft Schiedam het Schone Lucht Akkoord getekend, met de ambitie om in 2030 50% gezondheidswinst te halen ten opzichte van 2016. Autoverkeer is de belangrijkste lokale bron voor luchtverontreiniging. Ingezet wordt op het versterken van het gebruik van fiets en openbaar vervoer en het stimuleren van duurzame mobiliteit en logistiek. Voor scheepvaart wordt het gebruik van walstroom onderzocht. Houtstook wordt ontmoedigd.

Omdat kinderen en ouderen extra kwetsbaar zijn voor luchtverontreiniging worden nieuwe scholen, kinderopvang en zorginstellingen zo mogelijk vermeden langs hoofdwegen. Waar dit niet mogelijk is, is een gezond binnenklimaat het uitgangspunt. Geluid hoort bij een levendige stad, maar te veel geluid kan leiden tot hinder en slaapverstoring. De ambitie is om de geluidhinder te beperken, maar ook ruimte te laten voor hogere geluidsbelastingen door (nacht)horeca en evenementen in levendige gebieden, zoals de binnenstad. Om hinder te beperken worden geluidreducerende maatregelen getroffen, zoals geluidluwe bestrating. Bij snelwegen en spoor zijn geluidschermen mogelijk, mits op een verantwoorde wijze ingepast in het landschap. Voor het spoor geldt daarbij dat lagere schermen dicht op de spoorbaan de voorkeur genieten. Bij bedrijven wordt gestreefd naar geluidsreductie door de toepassing van stillere technieken, afscherming van geluidsbronnen en het beperken van (laagfrequent) nestgeluid bij schepen door de toepassing van walstroom. Ook met deze maatregelen zal het voor de woningbouwopgave nodig blijven om af te wijken van de geluidsnormen. Uitgangspunt is een goede geluidsisolatie, afgestemd op de cumulatie van alle geluidsbronnen, waarmee een goede nachtrust wordt geborgd en het hebben van een geluidluwe zijde of buitenruimte.

Uitzonderingen zijn mogelijk voor ontwikkelingen in de nabijheid van stations en in levendige gebieden, zoals de binnenstad. Vervoer van gevaarlijke stoffen vindt plaats via weg, water en buisleidingen. Om de potentiële effecten bij een calamiteit te beperken, dient er voldoende ruimtelijke scheiding te zijn tot gevoelige functies. Dit geldt in het bijzonder voor gebouwen waar niet of beperkt zelfredzame personen, zoals jonge kinderen en ouderen verblijven. Voor bedrijven met een risicocontour geldt dat deze alleen gewenst zijn indien deze contour niet buiten het eigen bedrijfsperceel reikt. Uitzonderingen kunnen worden gemaakt voor functies die een bijdrage leveren aan een verdere verduurzaming, bijvoorbeeld voor het gebruik van waterstof. De klimaatverandering vereist dat er bij nieuwe ontwikkelingen ook aandacht moet zijn voor de, beheersbaarheid van, overstromingsrisico’s.

5

Schiedam in 2050

Schiedam zal zich de komende decennia blijven ontwikkelen. De stad staat voor grote ruimtelijke opgaven in een uitdagende context. Deze opgaven vragen om een evenwichtige verdeling van de schaarse ruimte, met behoud van ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid, ook voor toekomstige generaties Schiedammers. Het is daarom noodzakelijk keuzes over de verdere ontwikkeling van de stad te maken. Er wordt voortgebouwd op bestaande kwaliteiten en kansen worden benut voor vernieuwing en groei. Doel is dat Schiedam een leefbare en aantrekkelijk stad blijft. Dit houdt in dat Schiedam een stad is waar het prettig en goed wonen is, met voldoende groen en recreatiemogelijkheden in de nabijheid van woningen. Een stad met goed en gevarieerd onderwijs en voldoende werkgelegenheid. Een stad met een goed aanbod aan voorzieningen, zoals horeca, detailhandel en cultuur. Een stad die klaar is voor de uitdagingen die het klimaat ons stelt. Een stad waarin cultureel erfgoed sfeer en karakter geeft. Om deze ambities te kunnen halen hanteren we 5 kernwaarden: • • • • •

Historische en bereikbare stad in de regio; Compacte en multifunctionele stad; Groene en gezonde stad; Weerbare en toekomstbestendige stad, en; Vitale en veilige stad.

Deze kernwaarden geven richting aan de ontwikkeling en groei van Schiedam, waarbij er continu gezocht zal worden naar een juiste balans tussen wensen en ambities. Het is niet mogelijk alle doelstellingen in dezelfde mate te kunnen nastreven, maar bij elke ontwikkeling moeten er keuzes en afwegingen gemaakt worden aan de hand van de bovenstaande vijf kernwaarden. Historische en bereikbare stad in de regio Het behouden en bevorderen van de goede bereikbaarheid van Schiedam draagt bij aan het versterken van de aantrekkingskracht van Schiedam, voor bewoners, bedrijven en bezoekers. Schiedam krijgt daardoor een steeds belangrijkere ligging in de regio. De historische binnenstad heeft daarmee niet alleen betekenis voor de Schiedammer, maar ook voor inwoners van Vlaardingen en het Rotterdamse Merwe-Vierhaven-gebied. Hoewel iedere generatie zich op een eigen manier verhoudt tot het verleden, blijft de historie van de stad (mede) bepalend voor haar identiteit en eigenheid. De historische kernen van de binnenstad en Kethel hebben waarde voor de gehele stad en voor bezoekers van buiten. Dit zijn levendige gebieden, waar winkels, horeca, evenementen, toerisme, cultuur en wonen met elkaar in balans zijn en waar cultuurhistorisch waardevolle panden en structuren worden beschermd.

Samen met de parken en pleinen zijn deze gebieden ingericht voor ontmoeting, ontspanning, cultuur en recreatie, die we willen behouden en versterken. Het openbaar vervoer wordt versterkt, met goede verbindingen in de stad en een hoge frequentie van verbindingen van en naar de omliggende steden en regio. De vernieuwing van station Schiedam Centrum naar een volwaardig OV-knooppunt en het behoud van de IC-status zijn daarbij uitgangspunt. Het traject tussen Schiedam en Den Haag wordt verdubbeld naar vier sporen, om meer treinverkeer te kunnen laten plaatsvinden en station Kethel mogelijk te maken. Met het toekomstige station Kethel krijgt Schiedam een grotere functie voor forenzen en als poort naar het buitengebied van MiddenDelfland. Deze ontwikkelingen zijn randvoorwaardelijk voor de verdere verdichtingsopgave van Schiedam en de regio.

Een goed netwerk van fiets- en wandelroutes nodigt uit om te wandelen en fietsen en biedt (sociaal) veilige routes naar school, sport en werk. Bijzondere aandacht is daarbij voor de verkeersveiligheid en het (sociaal) veiliger maken van de onderdoorgangen onder snelweg en spoor. Het wandelen, de fiets en het openbaar vervoer zullen daarmee een volwaardig alternatief zijn voor de dagelijkse vervoersbewegingen van de Schiedammer en Schiedamse bezoekers en werknemers. Bescherming molens De historische molens van Schiedam staan langs de vesten van de binnenstad en zijn historische iconen, verbonden met de binnenstad en geschiedenis van Schiedam. Dat geldt ook voor de langs de Poldervaart gelegen Babbersmolen. Behoud van deze werkende monumentale molens, binnen een dichtbebouwde stedelijke omgeving, is het uitgangspunt. Om dit te bereiken is binnen 100 meter van de molens geen bebouwing toegelaten hoger dan de onderste punt van de wieken. Tussen de 100 en 400 meter van de molen is per 30 meter 1 meter extra aan bebouwing toegelaten. Voor bebouwing op grotere afstand gelden geen restricties. Afwijken van de hoogtebeperking is mogelijk, gelet op de andere opgaven waar Schiedam voor staat, mits door het overschrijden van de hoogte de windvang met niet meer dan 5% wordt beperkt en het zicht op de molens (vanaf straatniveau) niet wordt gehinderd.

Deze beoordelingswijze vervangt het Molenbeleid Schiedam (2003) Compacte en multifunctionele stad Schiedam is een compacte stad. De ligging tussen de Nieuwe Maas en het beschermde polderlandschap van Midden-Delfland heeft tot gevolg dat er geen ruimte is de stad uit te breiden. De bouw van nieuwe woningen en het ruimte bieden aan bedrijven en voorzieningen vindt plaats binnen de bestaande stad. De druk op de schaarse ruimte vraagt bijzondere aandacht voor het behoud en versterken van de leefbaarheid van wijken en werklocaties en de kwaliteit van de openbare ruimte. Om dit te bereiken worden een aantal verdichtingsprincipes gehanteerd. Voor de periode tot 2035 wordt ingezet op een aanzienlijke toename van het aantal woningen. Deze woningen worden vrijwel allemaal gerealiseerd in het zuidelijke deel van de stad. Het is de verwachting dat ook na 2035 behoefte zal blijven aan nieuwe woningen. Om de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit in de stad te bewaken, wordt ervoor gekozen om de verdere woningbouwopgave hoofdzakelijk te realiseren ten noorden van de metrolijn Schiedam-Vlaardingen. Deze wijken zijn ruimer opgezet en bieden meer mogelijkheden voor verdichting met behoud van kwaliteit en leefbaarheid.

Nieuwbouw in het zuidelijke deel van de stad blijft mogelijk in het kader van de stedelijke vernieuwing of bij de sloop van verouderde panden, of de transformatie van kantoren, mits dit een positieve bijdrage levert aan de leefbaarheid in deze wijken, bijvoorbeeld door het toevoegen van groen, waterberging of parkeergelegenheid. Ruimte voor bedrijven ontstaat door intensiever gebruik van de bedrijventerreinen, een beperkte uitbreiding van bedrijventerrein 's-Graveland en schonere en stillere technieken en bedrijfsprocessen. Daarbij blijft de focus op de sectoren gedistilleerd, maritiem/offshore en mechatronica. Op de visiekaart zijn locaties aangewezen waar grootschalige nieuwbouw kan plaatsvinden. Dit zijn locaties gelegen aan belangrijkste routes, bij OV-stations of bij voorzieningenclusters, zoals de omgeving van station Nieuwland, Bachplein of het toekomstige station Kethel. Met de realisatie van station Kethel zou, op termijn, ook woningbouw op Thurlede kunnen worden overwogen. Op deze locatie kan, met behoud van het Beatrixpark en in combinatie met toekomstbestendige sportvoorzieningen, een bijzonder parkachtige woonlocatie ontstaan. Een woonmilieu dat nu nog ontbreekt in Schiedam en wat zal bijdragen aan het verbeteren van de sociale veiligheid in dit deel van de stad.

Mogelijkheden voor verstedelijking zijn er ook aan de noordrand van Sveaparken, grenzend aan het polderlandschap van Midden-Delfland.

Om alle ambities te kunnen realiseren, wordt ingezet op multifunctioneel en intensiever ruimtegebruik. Het gaat daarbij over het mengen van wonen en werken in de woonwijken of het meervoudig gebruik van scholen en schoolpleinen voor sport, ontmoeting en andere buurtfuncties (ook buiten schooltijden). De optopping van bouwblokken is mogelijk, mits passend in de omgeving en dit niet leidt tot een overmatige belasting van de openbare ruimte. Bij grotere ontwikkelingen wordt, afhankelijk van de behoefte, aandacht gevraagd voor ruimten voor sociale of medische voorzieningen, zoals huisartsen of fysiotherapie, of bedrijfsruimten op de begane grond. Veel daken, vooral op de bedrijventerreinen, worden nog onvoldoende benut. Hier liggen kansen voor meervoudig ruimtegebruik zoals (een combinatie van) energieopwekking, vergroening, waterberging of in uitzonderlijke gevallen parkeren of daktuinen. Ook wegen en parkeerplaatsen bieden mogelijkheden voor meervoudig gebruik voor klimaatadaptieve maatregelen als groen en waterberging. Hoogbouw en verdichting Verdichten van de stad betekent ook dat hoger zal worden gebouwd dan tot nu toe gebruikelijk was. In Schiedam worden gebouwen van 8 bouwlagen en meer als hoogbouw beschouwd. Schiedam kent een aantal locaties die geschikt zijn voor hoogbouw, zoals de omgeving van de stations en de entrees naar de stad.

Voor deze locaties geldt dat hoogbouw het uitgangspunt is en ontwikkelingen met overwegend grondgebonden woningen niet gewenst zijn. Een andere invulling dan met hoogbouw zou afbreuk doen aan het potentieel van deze locaties, doet geen recht aan de woningbehoefte van de Schiedammer en vergroot de druk op de schaarse ruimte elders in de stad. Hoogbouw op deze locaties draagt bij aan een aantrekkelijk woon- en leefmilieu, een kwalitatieve openbare ruimte, een gevarieerd woningaanbod en vormt een oriëntatiepunt voor Schiedammers en passanten. In de rest van de stad wordt hoogbouw in beginsel niet toegepast. Wel is daar ruimte voor het toevoegen van gebouwen met maximaal 8 bouwlagen, dan wel het ophogen van bestaande gebouwen tot een dergelijke hoogte. Een dergelijke beperkte toevoeging past bij de aard en schaal van wat gebruikelijk is in Schiedam en biedt mogelijkheden voor een beperkte verdichting, passend bij de wijk. Uitzondering hierop vormen de beschermde historische binnenstad en Kethel, waar wordt uitgegaan van de bestaande bouwhoogtes van de historische bebouwing. In de binnenstad is een maximale hoogte van 5 bouwlagen mogelijk, rekening houdend met het historische karakter van de binnenstad en de historische molens.

Deze beleidsvisie vervangt de Hoogbouwvisie Schiedam (2008) Groene en gezonde stad In een compacte stad als Schiedam is het groen in en om de stad extra belangrijk; het vormt de basis voor een gezonde, leefbare en toekomstbestendige stad. We koesteren en beschermen de parken en waterstructuren die we hebben, en versterken deze waar mogelijk. Schiedam blijft daarmee een stad waar natuur en stedelijk leven hand in hand gaan. Een stad waar ruimte is voor ontspanning en (water)recreatie in het groen, in combinatie met voldoende biodiversiteit. De Poldervaart is een belangrijke groenblauwe structuur die de stad doorkruist, Het vormt een aantrekkelijke, groene verbinding tussen de parken, woonwijken en het polderlandschap van MiddenDelfland. Deze verbinding wordt versterkt door betere routes voor wandelaars en fietsers tussen het Beatrixpark en de Kerkbuurt en het zichtbaar maken van het water ter hoogte van de Margriethal. Voor de Schie wordt ingezet op vergroening, gecombineerd met mooie en aantrekkelijke routes voor fietsers en wandelaars. De Schie biedt daarnaast een unieke kans om zwemwater toe te voegen aan onze stad. De Schiedamse parken worden gekoesterd. Het zijn belangrijke plekken voor rust, ontmoeting, beweging, ontspanning en kleinschalige evenementen in een compacte stad. Ingezet wordt op het behoud van een goede kwaliteit van de parken, voor mens en dier.

Waar nodig worden de verbindingen

met de omliggende wijken verbeterd, bijvoorbeeld tussen Nieuwland en het Beatrixpark en tussen Volkspark en Park Maasboulevard. De parken vormen daarnaast een ruimtelijke buffer tussen de woonwijken, bedrijven en snelwegen, waarmee de overlast van geluid en stikstof wordt beperkt, zoals het Volkspark dat doet bij het havengebied. In de wijken wordt op kleine schaal ingezet op het toevoegen van groen en water, in combinatie met sport- en speelvoorzieningen. In Nieuwland gaat het singelpark voor een aantrekkelijke groenstructuur zorgen. De vesten in de binnenstad krijgen een groener karakter en worden prettige verblijfsplekken voor bewoners en bezoekers. In de Glasbuurt wordt een nieuw stadspark aangelegd voor bewoners en werknemers op het bedrijventerrein. Met het nieuwe en bestaande groen worden Schiedammers aangemoedigd om door de stad en het groen te bewegen. Daarnaast biedt het groen koelte en schaduw gedurende warmere zomerse perioden en zorgt het voor schonere lucht. Het groen is niet alleen belangrijk voor de mens, maar zorgt ook voor een grotere variatie aan planten, dierensoorten en ecosystemen. Bij de inrichting van de parken en de openbare ruimte wordt gekeken op welke wijze de biodiversiteit kan worden versterkt, bijvoorbeeld door het gebruik van andere typen bomen, struiken en planten.

De aanleg van natuurvriendelijke oevers en getijdenparken (in de Havens) draagt hier ook aan bij. Natuur-inclusief bouwen krijgt aandacht bij gebiedsontwikkelingen. Weerbare en toekomstbestendige stad Schiedam wil een leefbare en gezonde stad zijn en blijven. De uitdagingen die het klimaat stelt, vragen om een strategie die duurzaamheid, adaptatie, innovatie en leefbaarheid combineert. De toekomstige stad is energieneutraal, kan grotere hoeveelheden neerslag verwerken en is bestand tegen langere perioden van droogte en hitte. Aanpassingen in de stad zijn vereist om toekomstbestendig te kunnen zijn. In Oost, Zuid en West is meer capaciteit nodig om grotere hoeveelheden neerslag te kunnen opvangen en om wateroverlast in de woningen te voorkomen. In deze wijken worden bij herstructureringen en nieuwbouw extra waterbergingsmaatregelen getroffen. Daarnaast worden creatieve en innovatie maatregelen onderzocht om wateroverlast in deze wijken te beperken. Nieuwland en het noordelijke deel van Schiedam zijn gevoelig voor bodemdaling. Om verdere bodemdaling te voorkomen, wordt ingezet op het voldoende nat houden van de bodem. Dit door de aanleg van een gescheiden rioolstelsel, waarmee regenwater in de bodem kan worden geïnfiltreerd.

Door in de gehele stad groen toe te voegen, is de stad weerbaarder bij langere perioden van warmte en wordt de leefbaarheid in de wijken en op de bedrijventerreinen vergroot. Schiedam hanteert een strategie waarbij energiebesparing en het gebruik van duurzame energiebronnen worden bevorderd en fossiele brandstoffen zo efficiënt mogelijk worden gebruikt. Voor nieuwbouw geldt dat deze energieneutraal en gasloos wordt gerealiseerd. Circulair bouwen en circulaire bedrijfsprocessen worden gestimuleerd, bijvoorbeeld door het gebruik van herbruikbare materialen en aanpasbare, modulaire bouwmethoden. Om bestaande gebouwen energieneutraal te krijgen, wordt ingezet op het beter isoleren en plaatsen van zonnepanelen. Door de toepassing van warmtenetten, geothermie en individuele warmtesystemen zullen deze aardgasvrij worden. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte wordt gezocht naar multifunctioneel gebruik en een zorgvuldige afstemming tussen het bovengrondse en ondergrondse gebruik. De mogelijkheden in de ondergrond zullen, meer dan voorheen, afhankelijk worden gesteld van de behoefte aan voldoende bomen, waterberging en parkeerplaatsen. Gezocht wordt naar toekomstbestendige oplossingen waarmee kabels en leidingen zoveel als mogelijk boven elkaar worden gelegd en netcongestie wordt voorkomen.

Bij de inrichting van de openbare ruime hebben (sociale) veiligheid, verkeersveiligheid en toegankelijkheid voor mindervaliden bijzondere aandacht. Daarnaast wordt er naar gestreefd ingrepen zoveel als mogelijk te combineren, om zo de overlast voor bewoners en bedrijven te beperken.

Vitale en veilige stad Schiedam wil een inclusieve en gezonde stad zijn, waarin iedereen zich kan ontplooien. Door in te zetten op sociale verbinding, een (sociaal) veilige buitenruimte en een gevarieerd woningaanbod versterken we de vitaliteit en kwaliteit van de stad en verhogen we de leefomgeving en leefkwaliteit. Veiligheid heeft daarbij bijzondere aandacht, met een focus op preventieve maatregelen, tegengaan van ondermijning en versterking van sociale cohesie. Schiedam wil dat iedereen, ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking, zich thuis voelt en actief deelneemt aan het maatschappelijke leven. Nieuwe woningen trekken nieuwe Schiedammers aan en bieden kansen voor doorstroming op de woningmarkt voor de huidige Schiedammers. Schiedam speelt in op de behoeften van haar inwoners door te zorgen voor een breed en gevarieerd woningaanbod, met aandacht voor starters, gezinnen en ouderen die levensloopbestendige woningen nodig hebben. Door nieuwe woningen te clusteren bij locaties met goed openbaar vervoer en voorzieningen, zoals gezondheidscentra en winkels, kunnen inwoners op loopafstand voorzien in alle dagelijkse behoeften. Oppervlakte nieuwe woningen Schiedam streeft naar meer balans in de woningvoorraad. Een gevarieerd, kwalitatief en betaalbaar woningaanbod moet de doorstroming op de woningmarkt bevorderen.