Bijlage 1 jaarstukken 2021 (gecorrigeerd)
Tekst van het document
Jaarstukken 2021 Voorwoord
Jaarstukken 2021 in één oogopslag
Programma Mens en stad in beweging
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang
Algemene dekkingsmiddelen
§ Paragrafen € Jaarrekening Overige gegevens
Programma Economie in ontwikkeling
Programma Overheid in balans
Voorwoord De jaarrekening 2021 is bijzonder De jaarrekening 2021 is bijzonder omdat er in 2020 geen Zomernota vooraf gegaan is aan de Begroting 2021 en de Begroting 2021 geen sluitende begroting was. Aan de gemeenteraad is eind juni 2020 alleen een ‘Financieel Koersdocument’ toegestuurd met de financiële positie. De jaarrekening 2021 is ook bijzonder omdat dit de afsluitende jaarrekening van de huidige bestuursperiode is.
Het coronavirus bleef aanwezig 2021 was een jaar waarin het coronavirus bleef. Met lockdowns in het voorjaar en in de winter. De gemeente heeft de Schiedammers, culturele instellingen en bedrijven zo goed als mogelijk ondersteund om door deze moeilijke periode heen te komen. Een coronaherstelplan is in september vastgesteld om een goed herstel na corona te ondersteunen. Het effect van Corona zien we ook terug in het financiële resultaat van 2021. Veel plannen konden niet worden uitgevoerd door de meerdere lockdowns, waardoor budgetten (nog) niet zijn besteed.
Stijgende kosten sociaal domein veroorzaken financiële problemen in de begroting Al vanaf de decentralisaties hebben veel gemeenten te kampen met de enorm oplopende kosten in het sociaal domein, vooral in de jeugdzorg. Dat geldt ook voor Schiedam. In 2021 is arbitrage door de VNG gevraagd over deze kosten. Inmiddels is hierin uitspraak gedaan. Uitkomst is dat de gemeenten structureel onvoldoende middelen vanuit het rijk krijgen om de uitgaven te bekostigen. Op macroniveau gaat dit om miljarden. In het ‘Financieel koersdocument’ schetsten we wat dit betekent: onderzoek naar waar het minder of anders kan. Dit onderzoek is in 2021 afgerond. Het heeft geleid tot een goed inzicht in gemeentelijke financiën en de mogelijkheden om tot besparing en beheersing van deze kosten te komen. Duidelijk is ook geworden dat zonder extra en structurele bijdragen van het rijk de gemeentelijke begroting steeds verder uit balans raakt.
Het gemiddelde inkomens- en opleidingsniveau stijgt. Het imago van Schiedam verbetert en de stad wordt voor verschillende groepen bewoners aantrekkelijker om zich te vestigen. Meer middeninkomens vestigen zich in Schiedam. Dit versterkt de sociaal-economische positie van de stad wat een belangrijk uitgangspunt was in het collegeprogramma.
Schiedam is een veerkrachtige stad Ook het afgelopen jaar heeft Schiedam veerkracht laten zien. De stad houdt zich goed in de Coronacrisis. In 2021 zijn we erin geslaagd ondanks de moeilijke financiële positie de tekorten terug te brengen zonder rigoureuze ingrepen in het beleid. En zonder een verhoging van de gemeentelijke lasten voor de Schiedammers. Daarmee kunnen we ook in de nieuwe bestuursperiode met energie verder werken aan een ondernemend, sociaal en duurzaam Schiedam. Burgemeester en wethouders
Koers houden werkt positief uit De Staat van de stad van 2021 laat zien dat het meerjarig vasthouden aan een ingeslagen koers tot de eerste positieve resultaten leidt.
§ Paragrafen € Jaarrekening Overige gegevens
Jaarstukken 2021
2
333
Inkomsten
162 miljoen
212
miljoen Van het rijk.
Jaarstukken 2021 in één oogopslag
47
miljoen
Wat betaalde ik in 2021 gemiddeld aan: OZB
€ 206,53
Afvalstoffenheffing Meerpersoonshuishoudens Eenpersoonshuishoudens
€ 369,07 € 312,50 € 259,08
Hondenbelasting
€
75,00
miljoen De rest krijgen we uit lokale heffingen en overige inkomsten.
73
miljoen
Lokale heffingen € 12 miljoen € 0,3 miljoen € 16 miljoen € 4 miljoen € 10 miljoen € 4 miljoen
38
Overige inkomsten
Dividend en rente Erfpacht Grondexploitatie Huuropbrengsten en vergoedingen Wonen en bouwen Onderwijs en leerlingzaken Overig
€ 2 miljoen € 15 miljoen € 15 miljoen € 25 miljoen € 8 miljoen € 6 miljoen € 2 miljoen
19
Mutatie reserves
€ 0,5 miljoen
Resultaat
€ 13 miljoen
€ 15 miljoen € 9 miljoen € 9 miljoen € 4 miljoen € 21 miljoen € 19 miljoen
Economie in ontwikkeling
Bibliotheek en media Cultureel erfgoed Economie Gronden en panden Musea en gemeentearchief
miljoen
€ 74 miljoen € 24 miljoen € 15 miljoen € 12 miljoen € 10 miljoen € 27 miljoen
Ruimtelijke inrichting in samenhang
Afval en milieubeheer Openbaar groen en (openlucht)recreatie Riolering Ruimtelijke ordening Verkeer, vervoer en waterstaat Wonen en bouwen
miljoen
miljoen
Mens en stad in beweging
Bijstand en WSW Jeugdzorg Onderwijs Participatie Sport WMO
76
Afvalstoffenheffing Hondenbelasting Onroerendezaakbelasting (OZB) Parkeerbelasting Rioolheffing Leges, retributies, precario
miljoen
Rioolheffing
121
+
320
Uitgaven
miljoen
€ 3 miljoen € 4 miljoen € 4 miljoen € 22 miljoen € 5 miljoen
Overheid in balans
Bestuur en dienstverlening Veiligheid
€ 6 miljoen € 13 miljoen
Algemene kosten (overhead e.d.)
€ 25 miljoen
Toelichting jaarstukken 2021 Inleiding In de Jaarstukken 2021 van de gemeente Schiedam legt het college aan de raad verantwoording af over het gevoerde beleid in 2021 en wordt verslag gedaan over de bereikte resultaten ten opzichte van de prestatiedoelen zoals die de Begroting 2021 zijn vastgelegd. De verantwoording vindt plaats op het niveau van de ER-doelen en bijbehorende prestatieafspraken. De Jaarstukken 2021 bestaan, zoals voorgeschreven in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), uit de volgende onderdelen: • Programmaverantwoording • Paragrafen • Jaarrekening met: o Overzicht van baten, lasten en de toelichting o Balans en toelichting.
Programmaverantwoording De programma´s zijn beschreven volgens een zogenaamde ER-doelenboom. ER-doelen zijn doelen waarin een vergrotende trap voorkomt (beter bereikbaar, sneller antwoord, meer bezoekers). De ER-doelen zijn per programma concreet uitgewerkt in prestaties en de inspanningen om deze prestaties te realiseren. Per prestatie is aangeven wat het in de collegeperiode 2018-2022 in 2021 te realiseren doel was en het uiteindelijk in 2021 gerealiseerde resultaat. Het resultaat wordt toegelicht. Daarnaast is aangegeven wat de kosten per ER-doel zijn en wat per programma de totale kosten zijn voor de ER-doelen. Het programma Mens en stad in beweging is gericht op de (duurzame) sociale ontwikkeling en het welzijn van de Schiedammers. Het programma Ruimtelijke inrichting in
Samenhang heeft tot doel de ruimtelijke kwaliteiten van de stad te versterken en hiermee maatschappelijke en economische ontwikkelingen te faciliteren en mede in gang te zetten. Het programma Economie in ontwikkeling richt zich op het vergroten van de sociaaleconomische vitaliteit en concurrentiekracht van de stad. Het programma Overheid in balans hangt nauw samen met de drie andere programma’s en richt zich op het versterken van het functioneren van de overheid en het vergroten van het vertrouwen dat de Schiedammer en de Schiedamse ondernemer heeft in de gemeente Schiedam.
Paragrafen De paragrafen vormen op basis van het BBV een verplicht onderdeel van de begroting en zijn dwarsdoorsneden van bepaalde gemeentebrede onderwerpen als bedrijfsvoering, investeringsplannen, weerstandsvermogen etc. De paragraaf Subsidies is opgenomen volgens onze financiële verordening. De paragraaf Corona is opgenomen op advies van de commissie BBV/Bado en geeft een overkoepelend inzicht in de (financiële) effecten van Corona.
Balans De totale balansomvang is in 2021 toegenomen met € 26 miljoen. Dit is het grotendeels het gevolg van de investeringen in de stad en de daarbij behorende financieringsarrangementen (subsidiemiddelen). Dit heeft tot nu toe een positief effect op de kengetallen waarmee de financiële positie van de gemeente wordt gemeten, omdat een deel van de middelen nog moet worden uitgegeven. In de jaarrekening wordt een toelichting op de balans gegeven, waarin het eigen vermogen en het vreemd vermogen nader worden gespecificeerd. Vervolgens is een toelichting op de reserves en voorzieningen opgenomen, waarin de mutaties per reserve en voorziening te vinden zijn.
§ Paragrafen € Jaarrekening Overige gegevens
Financieel beeld De Begroting 2021 is gebaseerd op het Financieel Koersdocument 2021 en landelijke ontwikkelingen. In de Jaarstukken 2021 wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de beleidsvoornemens en over wat het heeft gekost. Het saldo van baten en lasten over 2021 bedraagt rond de € 13 miljoen (positief). Dit saldo bestaat zowel uit positieve als negatieve verschillen. Aan het eind van elk programma zijn per taakveld de begroting, de realisatie en de verschillen daartussen weergegeven. Daaronder is opgenomen welke oorzaken hebben geleid tot deze verschillen. Op hoofdlijnen bestaat het resultaat uit de volgende positieve componenten: - Ongeveer € 3,5 miljoen bestaat uit niet gerealiseerde lasten en baten als gevolg van Corona. Een nadere toelichting daarop is te vinden in de Corona-paragraaf van de jaarstukken.
- Budgetoverheveling (21VR097/21INT00496) € 2,5 miljoen - Algemene uitkering € 1,3 miljoen (waarderingsgrondslag versus betaalmoment) - Rentevoordeel € 1,8 miljoen (door lagere uitgaven dan gepland) - Afrekening beschermd wonen en maatschappelijke opvang € 1,9 miljoen - Meer reisdocumenten, naturalisaties en huisvestingsvergunningen € 0,4 miljoen - CAO-wijziging later dan gepland doorgevoerd € 0,5 miljoen - Aframing dividendopbrengsten te hoog uitgevoerd € 0,4 miljoen - Niet gebruiken post onvoorzien € 0,4 miljoen Uiteraard zijn er ook negatieve invloeden waarneembaar (IUPB, erfpachtexploitatie,
Jaarstukken 2021
4
afboeking van voorbereidingskredieten). Deze effecten zijn grotendeels conform besluitvorming opgevangen met de inzet van reserves.
Balans 2021
De financiële positie is door het voordelige saldo solide te noemen. De solvabiliteit bedraagt meer dan 20% (adviesnorm VNG), de nettoschuldquote blijft binnen de adviesnorm van 130%. Het structureel sluitend zijn van de begroting blijft een grote uitdaging. Het positieve resultaat 2021 is hoofdzakelijk veroorzaakt door incidentele effecten, van structureel sluitend zijn is geen sprake. Het is van belang om deze incidentele effecten te reserveren voor uitvoering in de periode die nog komen gaat om de financiële positie solide te houden. Zeker met het oog op de landelijke ontwikkelingen op het gebied van de gemeentefinanciën. De afgelopen bestuursperiode zijn we erin geslaagd om, ondanks de lastige financiële vooruitzichten, een stabiele financiële koers te varen. Zonder rigoureuze ingrepen in het beleid en met een beperkte lastenontwikkeling voor de Schiedammers. Op deze wijze laten we Schiedam in financieel opzicht niet zorgeloos, maar wel met een solide basis achter voor een volgende bestuursperiode. Een volgend college en een volgende raad kunnen verantwoord verder.
Activa Bedragen x €1.000
31-12-21
31-12-20
Materiële vaste activa Financiële vaste activa
594.234 40.108
582.242 36.568
Totaal vaste activa
634.342
618.810
Vaste activa
Passiva Bedragen x €1.000
31-12-21
31-12-20
Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan 1 jaar
151.631 36.381 440.289
139.028 40.089 455.738
Totaal vaste passiva
628.301
634.855
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Overlopende passiva
27.816
10.556
52.307
37.140
Vaste passiva
Vlottende activa
Vlottende passiva
Voorraden Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Liquide middelen (kas, banksaldi) Overlopende activa
15.901 44.839
14.161 30.347
1.420 11.922
667 18.566
Totaal vlottende activa
74.082
63.741
Totaal vlottende passiva
80.123
47.696
Totaal-generaal
708.424
682.551
Totaal-generaal
708.424
682.551
Leeswijzer Op elke pagina in de pdf is het mogelijk terug te keren naar het hoofdmenu via de knop rechtsonder (gebouw aan het Stadserf). Ook kan vanaf elke pagina worden genavigeerd naar de paragrafen (icoon met §-teken). In het onderdeel programmaverantwoording staan onder iedere pagina een serie knoppen waarmee rechtstreeks naar de prestaties van het betreffende programma kan worden genavigeerd. Rechts daarvan is telkens een knop met het label “€ Programma” opgenomen. Deze knop leidt naar het overzicht ’Wat heeft het gekost?’ van het betreffende programma.
§ Paragrafen € Jaarrekening Overige gegevens
Jaarstukken 2021
5
Mens en stad in beweging Doelen Meer eigen kracht en burgerkracht
Prestaties
51% van de totale begroting is bestemd voor programma Mens en stad in beweging
Totaal lasten € 162,3 miljoen
Totaal baten € 62,4 miljoen
Global Goals
1. Actieve bijdragen 2. Sociale contacten
Meer gezonde Schiedammers
3. Gezond bewegen 4. Ervaren gezondheid 5. Huishoudens met drie of meer voorzieningen
Meer mogelijkheden voor sociale stijging en maatschappelijke carrière
6. Percentage inwoners met inkomen tot 120% van het sociaal minimum 7. Opleidingsniveau beroepsbevolking
6
Mens en stad in beweging Inleiding Zelfredzaamheid
Investeren in slimme en creatieve oplossingen
De gemeente is verantwoordelijk om inwoners te ondersteunen om zo lang mogelijk en zo zelfstandig mogelijk mee te kunnen doen in de samenleving. Zo zorgen we ervoor dat inwoners kunnen werken, wonen en naar school gaan. Maar ook anderen ontmoeten, boodschappen doen en kunnen bewegen en sporten.
Door stijgende kosten zoeken we naar slimme en creatieve oplossingen om inwoners te ondersteunen als dat nodig is en om de kosten voor de samenleving zo laag mogelijk te houden. Hiervoor stimuleren we samenwerking tussen gecontracteerde zorgaanbieders en partners van samen Schiedam. Wanneer een inwoner om hulp vraagt zorgen professionals voor ondersteuning die nodig is en een langdurige oplossing biedt. Als lokale voorschriften de noodzakelijke ondersteuning belemmert, dan zorgen professionals voor een doorbraak. De professionals zorgen dan voor ondersteuning waarmee de inwoner geholpen en voorkomen zij hogere kosten op lange termijn.
Zelfredzaam naar vermogen Door lockdowns en andere maatregelen zagen we over het algemeen dat minder mensen gebruik hebben gemaakt van voorzieningen. Bijvoorbeeld omdat activiteiten niet door gingen en vervoer of een bijdrage in de kosten niet nodig waren. Onze partners hielden contact met inwoners om te zorgen dat zij noodzakelijke zorg zouden blijven krijgen.
Voorkómen van (zwaardere) ondersteuning (preventie) en kosten beheersen De activiteiten in het begrotingsprogramma Mens en Stad in Beweging richten zich op ontwikkeling en behoud van zelfredzaamheid. Dat betekent dat inwoners zo lang mogelijk regie kunnen voeren over hun eigen leven en zo min mogelijk afhankelijk zijn van de overheid. Hiermee voorkomen we zwaardere vormen van ondersteuning en houden we de kosten voor de samenleving zo laag mogelijk. Mantelzorgers, vrijwilligers, verenigingen en (kleinere) initiatieven in de buurt dragen hieraan bij.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
De wijkondersteuningsteams helpen inwoners met vragen. Zij bieden waar mogelijk informatie, direct hulp waar het kan of verwijzen door naar passende voorzieningen in de stad. Door de grote hoeveelheid vragen en minder inloopmogelijkheden moesten mensen soms wat langer wachten op antwoord. Toch hebben de medewerkers contact gehad met alle inwoners die een vraag hadden en indien nodig hebben we ondersteuning opgestart.
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
7
Meer eigen kracht en burgerkracht Inleiding Schiedammers die zelfredzaamheid en veerkracht bezitten kunnen gemakkelijker op eigen kracht omgaan met veranderingen en tegenslagen in hun leven. Tegelijkertijd bieden deze competenties ook mogelijkheden om elkaar te helpen en initiatief te nemen als het tegenzit. We spreken dan over burgerkracht. Partners van Samen Schiedam werkten aan voorzieningen en netwerken in de buurten, wijken en de stad zodat Schiedammers eigen kracht behouden en/of ontwikkelen. Hierdoor doen zoveel mogelijk Schiedammers zelfstandig mee in de samenleving en dragen zij bij aan het welbevinden van anderen.
Samen Schiedam Onder de noemer ‘Samen Schiedam’ verstrekte de gemeente Schiedam subsidies aan vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties. Dit gebeurt via 4 thematafels: Veerkracht, Ontmoeten, Gezondheid en Sociale stijging. De gesubsidieerde activiteiten vormen een sociale basis die Schiedammers in staat stellen om zelfredzaam vorm te (blijven) geven aan hun leven. Zo hebben Schiedammers geen of minder (duurdere) zorg nodig. Voor 2022 vroegen (vrijwilligers)organisaties meer subsidie aan dan het beschikbare budget van de gemeente. De gemeente toetste alle aanvragen aan de vastgestelde wegingscriteria, de Algemene Subsidie Verordening (ASV) 2017 en Algemene Subsidie Regels (ASR) 2017. Het openbare subsidieregister geeft een overzicht van toegekende subsidies.
Bijvoorbeeld door het doen van vrijwilligerswerk. De partners van de thematafel Veerkracht troffen in 2021, samen met ROGplus, voorbereidingen voor een cliëntvolgsysteem dat in 2022 van start gaat. Met dit systeem is het mogelijk om de ontwikkeling van deelnemers aan de Piëzo-methodiek te volgen. Dit gebeurt binnen de kaders van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam werken vanuit KLiK-Vrijwilligers nauw samen om vrijwilligersorganisaties te ondersteunen in het werven, binden, behouden en waarderen van vrijwilligers. Zij geven advies over het voeren van een veilig en prettig vrijwilligersbeleid. Ook kunnen (potentiële) vrijwilligers terecht voor hulp bij het vinden van een vrijwilligersklus. We brengen vrijwilligerswerk positief onder de aandacht bij Schiedammers. En sinds kort werken we ook aan meer bewustzijn over sociale veiligheid en is er een externe vertrouwenspersoon aangetrokken voor de vrijwilligers in de stad. Met lokale ondernemers zoeken we naar creatieve oplossingen. Denk hierbij aan de jaarlijkse waardering voor de vrijwilligers, de Beursvloer (een ruilomgeving waar commerciële bedrijven diensten ruilen met vrijwilligersorganisaties) en ook het bewust maken van ondernemers over medewerkersvrijwilligerswerk. Dit betekent dat medewerkers vrijwilligerswerk mogen doen onder werktijd.
Dit laatste staat nog in de kinderschoenen in Schiedam.
Vrijwilligers
Mantelzorg
Steeds meer partners van de thematafel Veerkracht van Samen Schiedam werken met de Piëzo-methodiek. Met deze methodiek ontdekken deelnemers hun talenten en vaardigheden om deze vervolgens verder te ontwikkelen.
Net als voorgaande jaren boden we Schiedamse mantelzorgers ondersteuning om mantelzorg te behouden en overbelasting te voorkomen. De gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam werken hierbij vaak samen met
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
dezelfde maatschappelijke organisaties. Schiedam financiert deze organisaties met subsidie via Samen Schiedam. Op die manier organiseren we dat alle activiteiten in Schiedam rondom ondersteuning van mantelzorg zo veel mogelijk op elkaar aansluiten.
Wonen en zorg Met het Plan van aanpak Langer Zelfstandig Wonen Schiedam hebben we voortdurend aandacht voor de ontwikkeling van (geclusterde) woonvormen voor wonen met zorg en de ontwikkeling van dementievriendelijke omgevingen. Verpleeghuis Schiewaegh opende bijvoorbeeld een dementievriendelijk tuin. Met partners als Woonplus, DSW Zorgverzekeraar/Zorgkantoor, Frankelandgroep en Argos Zorggroep monitoren we de bouw van voldoende woningen voor ouderen (met zorgaanbod). Onder leiding van DSW Zorgverzekeraar werkten de partners aan een nieuwe regiovisie. Met deze nieuwe visie actualiseren we het huidige pact wonen en zorg Schiedam. Met DSW Zorgverzekeraar/Zorgkantoor en de gemeenten Maassluis en Vlaardingen ondertekenden we begin 2021 een nieuw convenant. In dit convenant spreken we onder andere af om de ketens van zorg aan inwoners door gemeente en/ of zorgverzekeraar en zorgkantoor op het gebied van ouderen, GGZ en Jeugdzorg beter op elkaar aan te laten sluiten. In juni 2021 stelde het college het Uitvoeringsplan Dementievriendelijke gemeente Schiedam vast. Met dit plan werken we aan het aanbieden van informatie en trainingen over dementie en voldoende ondersteuning.
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
8
De gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam, zorgaanbieders en maatschappelijke organisaties nemen deel in het Netwerk Informele en Respijtzorg (NIRZ). In het NIRZ is een werkgroep actief waarin deelnemers informatie uitwisselen over het aanbod van ondersteuning bij dementie en aan de slag gaat met gesignaleerde knelpunten bij ondersteuning van mensen met (beginnende) dementie. Bijvoorbeeld door voldoende vrijwilligers te werven en trainen om mensen met dementie te begeleiden en daarmee mantelzorgers te ontlasten (respijtzorg).
Eenzaamheid Subsidieontvangers werken meer met elkaar samen. Zij concurreren bijvoorbeeld niet op activiteiten en brengen inwoners in contact met een andere partner als dat nodig is. Dit zorgt voor een betere ondersteuning aan inwoners. De stichting J&S Projecten ontving extra budget van de gemeente voor het opzetten van de Behoeftelijn in Schiedam Zuid en de aanschaf van een bakfiets om daarmee in contact te komen met bewoners. Begin 2021 startte Dock met het project ‘van buur tot buur’, gefinancierd vanuit de subsidie Samen Schiedam (thematafel Ontmoeten). Met dit project stimuleert Dock contacten tussen inwoners. Bijvoorbeeld doordat inwoners een kleine attentie kunnen organiseren voor nieuwe buurtbewoners of bij bijzondere levensgebeurtenissen van een buur. Dit project draagt daarmee bij aan het verstevigen en/ of uitbreiden van het netwerk van inwoners.
Diversiteit
in Schiedam breidden we voorlichtingsactiviteiten uit. Schiedams Lef organiseert vanaf 2022 voorlichting op het voortgezet onderwijs.
Inburgering Het kabinet stelde de invoering van de nieuwe Wet Inburgering tweemaal uit. Vanaf 1 januari 2022 zijn gemeenten verantwoordelijk voor begeleiding bij inburgeringstrajecten. In 2021 maakten we afspraken met Stroomopwaarts over de uitvoering. De afspraken hebben we vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst die de gemeenteraad in november 2021 heeft vastgesteld. In 2021 startte Stroomopwaarts al met het begeleiden van inburgeraars die nog onder de oude wet vallen. Dit noemen we de ‘ondertussengroep’. Vanaf 1 januari 2022 is er een Steunpunt inburgering (voorheen Trefpunt statushouders) waar alle inburgeraars terecht kunnen voor advies en informatie.
Voorkomen schulden en schuldenaanpak Het Kenniscentrum deed in 2021 onderzoek naar verborgen armoede in Schiedam. Uit dit onderzoek blijkt dat de armoede in Schiedam is afgenomen. Wel zien we dat mensen langer in armoede leven en dat er relatief veel Schiedamse kinderen te maken hebben met armoede. Voor inwoners die in armoede leven biedt de gemeente verschillende voorzieningen. We zien dat het gebruik van voorzieningen gedaald is en denken dat dit komt door de corona-maatregelen. Veel activiteiten gingen niet door en daardoor vroegen inwoners minder voorzieningen aan.
We troffen voorbereidingen voor een (digitale) antidiscriminatiecampagne. Deze campagne start in 2022 en is bedoeld om inwoners te stimuleren om discriminatie te melden. Bijvoorbeeld wanneer zij zich bij de zoektocht naar een woning of werk gediscrimineerd voelen. Voor meer acceptatie en emancipatie van LHBTI’ers
Na eerder onderzoek door het Kenniscentrum verbeterde Stroomopwaarts de intake van aanvragen voor schuldhulpverlening. Hierdoor is het aantal mensen dat voortijdig uitvalt gehalveerd.
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
In november 2021 ging het Schuldenlab MVS van start. Koningin Máxima en vele lokale partners waren daarbij aanwezig en zetten hun schouders onder de ambitie om Schiedam schuldenzorgvrij te krijgen. In het Schuldenlab ontwikkelen verschillende partijen hiervoor nieuwe of andere werkwijzen.
Taalvaardigheid Op verschillende manieren werkten inwoners en organisaties in de stad samen om taalvaardigheid van inwoners te verbeteren en/of om inwoners te helpen met taal. Taalaanbieders en vrijwilligers bouwden netwerken om inwoners met vragen op gebied van taal makkelijk te bereiken. De ondersteuning bij taal richt zich daarbij op thema’s als werk, gezondheid, geld en opvoeding. Daarnaast gingen we in gesprek met werkgevers over het verbeteren van taalvaardigheden van (toekomstige) medewerkers en maakten we plannen voor een gezinsaanpak die in 2022 verder vorm krijgt. In het hoofdstuk ‘meer mogelijkheden voor sociale stijging en maatschappelijke carrière’ beschrijven we welke activiteiten we samen met onderwijspartners uitvoerden.
Cultuurparticipatie In het begrotingsprogramma Economie in ontwikkeling leest u bij ‘meer cultuurbeleving’ wat we in 2021 deden om cultuurparticipatie te vergroten.
Global Goals
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
9
Prestaties
Nulmeting
Doel 2022
Realisatie 2021
1. Gemiddeld rapportcijfer actieve bijdragen
6,9 (2017)
7,0
6,7
2. Gemiddeld rapportcijfer sociale contacten
6,6 (2017)
6,7
6,2
Meetinstrument Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam
Toelichting Veel bewoners zetten zich in voor de stad, hun wijk, de sportvereniging, hun school, in de zorg of voor een kerk of moskee. Een sterk sociaal netwerk in de wijk helpt inwoners verder. Het zorgt voor meer zelfredzaamheid en minder eenzaamheid. En het draagt bij aan de leefbaarheid in de wijk en de aantrekkelijkheid van de stad als geheel. De maatschappelijke effecten van het beleid op dit punt monitoren we op basis van de indicatoren ‘actieve bijdragen’ en ‘sociale contacten’. Beide indicatoren zijn samengesteld op basis van enkele onderliggende sub-indicatoren. Zo gaat het bij actieve bijdragen om de ontwikkeling van het
aandeel Schiedammers dat zich inzet als mantelzorger, vrijwilligerswerk verricht en/of actief is in de eigen woonbuurt. Bij sociale contacten betreft het de frequentie waarmee mensen met familie, vrienden, kennissen omgaan en een aantal vragen waaruit kan worden afgeleid of en in welke mate er sprake is van eenzaamheid. Zowel de uitkomsten van de actieve bijdragen als die van de sociale contacten worden weergegeven in de vorm van een samengesteld rapportcijfer. Door Corona is het gemiddelde rapportcijfer voor actieve bijdragen en sociale contacten lager dan in 2020.
Verbonden partijen/partners • Partners Samen Schiedam, thematafels ontmoeten en veerkracht • De Bibliotheek Schiedam
Kaderstellende beleidsnota’s • Visienota Schiedams maatwerk in het sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Jeugd 2014-2019 Een sterke basis! Vastgesteld in 2014 • Kadernota WMO/WPG 2014-2019 Gezond leven in Schiedam, vastgesteld in 2014 • Cultuurvisie • Visie op inburgering, vastgesteld in 2019
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
10
Meer gezonde Schiedammers Inleiding Uit de gezondheidsmonitor van de GGD blijkt dat een groot deel van de Schiedammers een goede tot zeer goede gezondheid ervaart. Dit aandeel is gestegen ten opzichte van de vorige meting. Hiermee is het verschil met gemeenten in de regio kleiner geworden. Verder blijkt dat ongeveer de helft van de Schiedammers kampt met (matig of ernstig) overgewicht. Het aandeel sportende volwassenen is gestegen, maar ruim de helft van de volwassenen beweegt nog altijd onvoldoende. Veel volwassenen die sporten, doen dit minder vaak door Corona en daaraan verbonden maatregelen. De GGD-monitor bevestigt daarnaast signalen van onze welzijnspartners dat gevoelens van angst en depressie toenemen door Corona. We zien hierbij dat inwoners harder geraakt worden als zij moeite hebben om rond te komen van het inkomen. Bijna 20% van deze groep vindt bijvoorbeeld dat de eigen gezondheid achteruitgegaan is. Dit is dubbel zo veel als Schiedammers die in een betere financiële situatie verkeren. Schiedam werkte met de gemeenten van de GGD Rotterdam Rijnmond regio aan het regionaal preventieakkoord. De gemeenten wisselen kennis en kunde uit rondom thema’s als roken, alcohol en overgewicht. In het lokaal preventieakkoord legde Schiedam ambities vast om overgewicht en roken onder Schiedammers te verminderen.
leefstijl te stimuleren proberen we problemen in de toekomst te voorkomen. In 2021 zijn veel (sport)faciliteiten niet toegankelijk geweest. We denken dat het aantal Schiedammers met overgewicht daarom toenam. Met activiteiten die binnen de kaders wel door konden gaan probeerden we zoveel mogelijk kwetsbare inwoners alsnog te bereiken en te stimuleren tot een gezonde leefstijl.
Rookvrije omgeving Met ingang van 2021 hebben we uitvoering kunnen geven aan de motie rookvrije generatie (13 november 2018). Wij hebben een lokaal preventieakkoord opgesteld, samen met partners uit de stad. In het plan staan 5 ambities om roken en overgewicht terug te dringen. Naar aanleiding van dit plan hebben we een budget ontvangen dat wij o.a. hebben geïnvesteerd in het rookvrij maken van sportaccommodaties. Vanaf september 2021 zijn alle sportaccommodaties in Schiedam rookvrij. Op sportparken, het Cruyff Court en de Krajicek Playgrounds hebben we borden opgehangen om gebruikers en bezoekers te stimuleren niet te roken. Hiermee lopen we voor op de uitvoering van het Lokaal Preventieakkoord richting een rookvrije generatie.
Bewegen en sporten
Overgewicht is al vroeg merkbaar bij de allerkleinsten en neemt toe naarmate iemand ouder wordt. Daarom werkten we aan een gezonde start voor ouder en kind. Door in de eerste 1.000 dagen van een kind een gezonde
In 2021 stelde het college het uitvoeringsprogramma Vernieuwde Energie vast. Het uitvoeringsprogramma sluit aan op de thematafel Gezondheid van Samen Schiedam en richt zich op het versterken van bestaand aanbod en de vraaggerichte ontwikkeling van nieuw beweeg- en sportaanbod. Zowel bij verenigingen en sportaanbieders als in de openbare ruimte. Hiermee stimuleren we inwoners om meer te bewegen en sporten.
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Voorkomen overgewicht
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
Ongeorganiseerd sporten We zien dat inwoners meer ‘ongeorganiseerd sporten’ (niet bij een vereniging of sportaanbieder). De (gedeeltelijke) lockdowns versterkten deze trend. We zien dat inwoners meer gebruik maken van de openbare ruimte. In 2021 breidden we het aantal beweegplekken in de openbare ruimte uit. Aan de Maasboulevard plaatsten we fitnesstoestellen en een bootcampveld die door iedereen gebruikt kunnen worden. Daarnaast realiseerden we een John de Wolf Court en troffen we voorbereidingen voor meer hardlooproutes in de stad. Op initiatief van de raad werden bij wijze van pilot schaaktafels geplaatst. Dit zijn plekken waar inwoners langs lopen en fietsen, anderen zien bewegen en makkelijk zelf aan de slag kunnen. Met deze nieuwe voorzieningen en aanvullende activiteiten als Balkon in Beweging en het sport en spel zomerprogramma (onder de campagne ‘Lekker Bezig’) stimuleerden we inwoners om (meer) te bewegen.
Aanpak beweegachterstanden In 2021 startten we met een aanpak voor de breed motorische ontwikkeling van Schiedamse jeugd. Een goede motorische ontwikkeling zorgt namelijk dat kinderen nu en op latere leeftijd meer plezier hebben in sporten en bewegen. Hierdoor vermindert de uitval door blessures en neemt het zelfvertrouwen en de weerbaarheid van kinderen toe. Om beweegachterstanden vroeg te signaleren en erger te voorkomen maakten we in 2021 afspraken met nagenoeg alle basisscholen. Deze scholen zijn gestart met de MQ-scan. Dit is een methode waarmee je de motorische ontwikkeling van leerlingen kan toetsen. Als uit deze test blijkt dat een leerling achter blijft in de motorische ontwikkeling bieden scholen
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
11
Motorische Remedial Teaching (MRT) lessen aan om de beweegvaardigheid te verbeteren. Op dit moment bieden twee basisscholen MRT-lessen aan. Dit aanbod breiden we in 2022 uit naar andere scholen. Vakleerkrachten volgen eerst een training voordat zij MRT-lessen mogen geven.
Sport- en beweegaccommodaties De gemeenteraad stelde een nieuwe kadernota sport- en beweegaccommodaties “klaar voor de toekomst” vast. De kadernota geeft richting aan de verdere ontwikkeling van de gemeentelijke sportaccommodaties in Schiedam. Het college stelt per thema uit de kadernota uitvoeringsplannen op. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geven wij specifieke toelichting op uitgevoerde investeringen en beheer.
Zorg en ondersteuning Wijkondersteuningsteams Bij het opstellen van de begroting 2021 onderzochten we of we met een onafhankelijke indicatiestelling meer grip konden krijgen op de kosten voor jeugdhulp. Met de invoering van het Jeugdhulpmodel ontvangt de toekomstige jeugdhulpaanbieder een vast bedrag per jaar. Voor dit bedrag bieden zij jongeren die dat nodig hebben ondersteuning en hulp. Dit gebeurt grotendeels zonder indicatie en daardoor vervalt ook de behoefte aan een onafhankelijke vorm van indicatiestelling. Door het vaste bedrag per jaar heeft de gemeente ook meer grip op de kostenontwikkeling.
dienstverlening aan inwoners te verbeteren. We verwachten ervaringen op te doen waarmee we ons beleid kunnen aanpassen.
Samenwerking nulde en tweede lijn We werkten aan een betere samenwerking tussen de wijkondersteuningsteams en Samen Schiedam. In verschillende workshops met betrokken partijen hebben we ervaringen en ideeën opgehaald. Waar mogelijk hebben we verbeteringen direct uitgevoerd. We blijven actief om samenwerking te verbeteren en Schiedammers daarmee zo goed en snel mogelijk te ondersteunen. We gingen in gesprek met de door ROGplus gecontracteerde aanbieders voor ‘meedoen in de stad’ (tweede lijn). Deze aanbieders begeleiden inwoners bij hun dagelijkse activiteiten. Partners van Samen Schiedam (nulde lijn) bieden activiteiten waarmee inwoners zelf regie houden over hun dagelijkse activiteiten. De gesprekken moeten leiden tot meer samenwerking tussen door ROGplus gecontracteerde aanbieders en partners van Samen Schiedam. Het doel is dat inwoners zo zelfstandig mogelijk meedoen in de samenleving en/of de ondersteuning krijgen die nodig is. De gesprekken hebben nog niet geleid tot concrete afspraken over samenwerking. We verwachten dit alsnog in 2022 te doen.
Jeugdhulp
Medewerkers in de WOT’s werken met de Schiedamse Maatwerkaanpak. Dat betekent dat we inwoners helpen om door bureaucratie heen te breken. Via de Maatwerkaanpak bieden we inwoners bijvoorbeeld ondersteuning die zij tot dan toe niet kregen maar wel nodig hebben. Bovendien voorkomt het op langere termijn problemen en kosten. We gebruiken de Maatwerkaanpak om continu te leren en onze
De gemeenteraden van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam (MVS) stelden eind 2020 het MVS Jeugdhulpmodel vast. In 2021 werkten we dit model in verschillende werkgroepen en met vele stakeholders verder uit. Hiermee gaan we in 2022 verder. Met de opbrengsten uit de werkgroepen startten we in oktober 2021 een aanbestedingsprocedure voor de jeugdhulp vanaf 2023. In de eerste helft van 2022 wordt
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
duidelijk welke partij vanaf 2023 verantwoordelijk wordt voor de uitvoering. De vraag naar (lokale) jeugdhulp neemt al jaren toe. Ieder jaar vraagt ongeveer eenzelfde aantal jongeren jeugdhulp aan, alleen ontvangen zij vaak over een langere periode ondersteuning. De uitstroom blijft achter en daardoor neemt de druk op jeugdhulp toe. We zien dat ondersteuningstrajecten langer en zwaarder worden. Hierdoor stijgt het gemiddelde bedrag per beschikking. Daarnaast zijn tarieven voor jeugdzorg hoger door indexatie. Ook ontvingen jeugdigen extra ondersteuning als zij door de lockdowns in de knel kwamen. Doordat regionale aanbieders niet (voldoende) ondersteuning kunnen leveren is ook meer lokaal maatwerk nodig. Eind 2021 verhoogden we daarom het budget voor lokale jeugdhulp op basis van de eindejaar-verwachting. We verwachten dat de werkelijke kosten van de jeugdhulp, die we via de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) inkopen, hoger zullen zijn dan het budget in 2021. Hoe groot het tekort zal zijn wordt duidelijk wanneer het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) de jaarstukken vaststelt.
Wmo Inwoners maakten in 2021 minder gebruik van Wmo-voorzieningen. Dit is een gevolg van Corona en de maatregelen (lockdowns). Zo was sprake van een drastische afname van Regiotaxi-gebruik door o.a. de sluiting van horeca en wijkcentra, het afgelasten van ziekenhuisafspraken en het beperken van ziekenhuisbezoek. De afname in vraag naar de voorziening Schoon Huis is niet enkel te verklaren door Covid-19. Rogplus heeft vanaf 2020 nieuwe contracten met zorgaanbieders gesloten en
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
12
de Algemene Voorziening Schoon Huis ingevoerd. Daarbij wijzen consulenten van Rogplus de inwoners actiever op oplossingen in het voorliggend veld en de eigen omgeving. De consulenten van Rogplus zijn zoals altijd bereikbaar voor (nieuwe) cliënten en er was in 2021 geen sprake van een stijging in het aantal afwijzingen. Rogplus hield vinger aan de pols bij cliënten en stimuleerde inwoners om ondersteuning (weer) op te starten als dat nodig was. Rogplus heeft in 2021 het inkoopproces Beschermd Wonen afgerond. De inkoopprocedure richtte zich op het creëren van meer maatwerk en de mogelijkheid van ondersteuning bij de cliënt thuis door financiering op basis van bouwstenen. Daarbij werd gestuurd op een gedifferentieerder aanbod, zodat cliënten met een specifieke zorgvraag terecht kunnen bij een gecontracteerde zorgaanbieder. De tegemoetkoming meerkosten en aanvullende algemene voorziening Schoon Huis zijn vanaf 2021 versoberd en voor een beperkte groep beschikbaar. In beide gevallen gaat het om voorzieningen die Schiedam boven de wettelijke WMO-verplichting aanbiedt.
Global Goals
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
13
Prestatie
Nulmeting
Doel 2022
Realisatie 2021
3. Gezond bewegen
77% (2018)
80%
-
Meetinstrument Sportmonitor Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam
Toelichting Meer bewegen is een belangrijke voorwaarde voor gezondheid en leidt tot meer sociale contacten en activering. De mate waarin Schiedammers voldoende bewegen wordt afgeleid uit de zogeheten ‘combinorm’. Deze is gebaseerd op de norm Gezond Bewegen (vijf dagen per week minimaal een half uur matig intensief bewegen) en de Fitnorm (minstens drie dagen per week minimaal twintig minuten
zwaar intensief bewegen). De combinorm wordt behaald als men aan één of beide normen voldoet. Door de lockdowns in 2021 waren sportinstellingen lange perioden gesloten. In 2021 hebben we daarom geen meting over gezond bewegen uitgevoerd. In het voorjaar van 2022 voeren we alsnog een meting uit.
Verbonden partijen/partners • Optisport • Beheerstichting sportpark Willem-Alexander • Beheerstichting sportpark Harga-Noord
Prestatie
Nulmeting
4. Ervaren gezondheid
7,3 (2019)
Doel 2022
7,0
Meetinstrument
Verbonden partijen/partners
Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam
• • • •
Toelichting Een gezonde Schiedammer is in staat zich aan te passen en zijn eigen regie te voeren. Gezonde Schiedammers participeren meer, dragen vaker bij aan de leefbaarheid van hun wijk en hoeven minder vaak een beroep te doen op zorg en ondersteuning. Om te kunnen bepalen hoe de Schiedammers er op dit punt voor staan, maken we gebruik van een definitie van de VNG. Deze omvat de meetpunten lichamelijke conditie, psychische problemen, beperkte kennis van taal, geldproblemen, gevoel er niet bij te horen en algemene gezondheid. De uitkomsten daarvan leveren een samengesteld rapportcijfer op.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Realisatie 2021
GGD Rotterdam Rijnmond ROG Plus GR Jeugdhulp Rijnmond Partners Samen Schiedam, thematafel gezondheid
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
14
Prestatie
Nulmeting 2020
5. Huishoudens met drie of meer voorzieningen in het sociaal domein
Schiedam 6,7% NL: 5,6% Verschil: 1,1%
Doel 2022
Realisatie Schiedam: 4,1% NL: 5,2% Verschil: -1,1%
Meetinstrument
Verbonden partijen/partners
Landelijke CBS-Monitor Sociaal Domein. De uitkomsten daarvan worden gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl
• Stroomopwaarts
Toelichting Huishoudens die zichzelf makkelijker kunnen redden, doen minder vaak een beroep op voorzieningen in het sociaal domein. Om de Schiedamse situatie op dit punt te kunnen inschatten, kijken we naar het aandeel huishoudens dat van drie of meer voorzieningen gebruikmaakt. De uitkomst daarvan wordt afgezet tegen het landelijk gemiddelde. In Schiedam is een forse afname van het aantal huishoudens met 5 of meer voorzieningen. Hierdoor scoort Schiedam voor het eerst gunstiger dan het landelijk gemiddelde.
Kaderstellende beleidsnota’s • Visienota Schiedams maatwerk in het sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Jeugd 2014-2019 Een sterke basis! Vastgesteld in 2014 • Kadernota WMO/WPG 2014-2019 Gezond leven in Schiedam, vastgesteld in 2014 • Plan van aanpak Eenzaamheid • Visie op in inburgering, vastgesteld in 2019 • Kadernota Kom maar op! Bewegen en sporten Schiedam • Uitvoeringsprogramma “Bewegen en sport Schiedam”
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
15
Meer mogelijkheden voor sociale stijging en maatschappelijke carrière Inleiding
Kwaliteit
Goed onderwijs met bijbehorende ondersteuning legt het fundament voor jongeren van nu om zich optimaal te ontwikkelen richting een (maatschappelijke) carrière voor straks. Voor Schiedammers die geen onderwijs meer volgen is er ondersteuning richting werk. Op basis van de Strategische Educatie Agenda (SEA) werkten onderwijspartners gezamenlijk aan meer en betere ontwikkelmogelijkheden.
Taal De Schiedamse schoolbesturen concentreerde zich afgelopen jaar op taal. Zij ontwikkelen samen een intensieve leerlijn op het gebied van taal voor kinderen met een minder taalrijke thuissituatie en voor kinderen vanaf de peuterleeftijd tot het einde van de basisschool. Vanuit de Regionale Educatie Agenda (REA) ontstond een regionale werkgroep Taal, die een regionale visie op taal ontwikkelt.
Strategische Educatie Agenda
Brede School Academie (BSA) De BSA is bedoeld voor talentvolle leerlingen uit groepen 6, 7 en 8 van de deelnemende scholen, van wie de beheersing van de Nederlandse taal achterblijft bij hun leerpotentie en ambitie. Op de BSA volgen de leerlingen een intensief naschools programma. Hierin staan begrijpend lezen, uitbreiding van woordenschat, vrij lezen en kennis van de wereld centraal. Ook stimuleert de BSA nieuwsgierig en plezier in leren. Daarbij stelt de BSA hoge eisen aan de inzet en prestaties van de leerlingen.
De SEA is opgebouwd uit thema’s (Kwaliteit en opbrengsten, Brede Vorming, Aansluiting Onderwijs en Arbeidsmarkt, Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp en Sociale Veiligheid). Partners van de agenda werken op verschillende plekken en samenstellingen aan de thema’s van de agenda; in regionaal verband, alleen met de onderwijspartners, alleen de kinderopvang. De SEA is de plek waar alle onderwerpen samen komen; waar partners in werkgroepen per thema kennis en ervaring uitwisselen. Waar nodig maken zij een lokale vertaling met lokale afspraken.
De BSA is nu 3 jaar actief en inmiddels doen leerlingen van zes scholen eraan mee. We zien dat leerlingen door de BSA veel beter begrijpend kunnen lezen. Zij starten op de BSA met een niveau onder het gemiddelde en verlaten de BSA met een niveau boven het landelijke gemiddelde. Top VVE Top VVE is een intensief programma om de kwaliteit van de voorschool in de kinderopvang en de vroegschool in
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 2
Sociale veiligheid De werkgroep sociale veiligheid maakte een overzicht voor scholen met alle mogelijke interventies. Dit overzicht (menukaart) helpt scholen bij het starten van interventies bij bepaalde problemen.
Aansluiting onderwijs arbeidsmarkt
Begin 2021 besloten alle betrokken partners (kinderopvang, bibliotheek, welzijnsorganisaties en gemeente) om de naam ‘Strategische Agenda Onderwijs’ aan te passen naar ‘Strategische Educatie Agenda’ (SEA). Deze naam doet meer recht aan alle partners van deze agenda.
Prestatie 1
het basisonderwijs te verbeteren. In het afgelopen jaar verkenden we mogelijke locaties voor Top VVE in 2022.
Prestatie 3
Alle scholen van het voortgezet onderwijs startten in 2021 met een leerlijn rondom loopbaanoriëntatie. Het gaat hierbij om een project van twee jaar waarin het onderwijs jongeren aan organisaties koppelt en de jongeren aan maatschappelijke vraagstukken werken. Naast de SEA startte het Sociaal Economisch Netwerk een regionaal traject (next society) om kwetsbare jongeren duurzaam te bemiddelen naar werk. Tot slot ontwikkelde het onderwijs diverse vakgerichte campussen op gebied van zorg, food en maritiem.
Aansluiting onderwijs jeugdhulp De werkgroep bracht regionale en lokale ambities/ speerpunten van de deelnemers aan de SEA in kaart. De deelnemers werkte vaak al aan deze speerpunten en ambities. Zo ontwikkelden de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam regionale routekaarten. Deze routekaarten brengen de ondersteuning in en om school als een metrolijn in beeld. Hierdoor weten professionals wie op
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
16
(Arbeids)participatie
Loonkostensubsidie
Het Opleidingshuis van Stroomopwaarts biedt inwoners mogelijkheden om praktijkgerichte opleidingen te volgen. Met deze praktijkervaring hebben inwoners betere kansen op de arbeidsmarkt. Door Corona konden niet alle opleidingen doorgaan. In het vierde kwartaal startte Stroomopwaarts een samenwerking met Sococo. De eerste kandidaten zijn geslaagd voor hun praktijkverklaring.
De raad stelde in 2021 een strategische visie voor Stroomopwaarts vast. In deze visie is loonkostensubsidie benoemd als middel bij de weg naar werk. Stroomopwaarts werkte in 2021 aan een voorstel over de inzet van loonkostensubsidie. In de eerste helft van 2022 besluiten de gemeenteraden van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam over dit voorstel.
Meldpunt Kinderopvangtoeslagenaffaire (KOT)
Doelstelling van de werkgroep is om een duidelijke definitie te vormen en over te gaan tot het vormen van een wijkgerichte aanpak. Positief aan deze werkgroep is dat de deelnemers van deze werkgroep de praktijk heel goed kennen. Afgelopen jaar heeft vooral in het teken gestaan van elkaar leren kennen.
Sinds de komst van de Participatiewet, blijkt dat mensen te lang op een plek bleven die voor hen niet passend is. Daarom startten Stroomopwaarts, het UWV en ROGplus gezamenlijk de pilot ‘dagbesteding’. Het doel van de pilot is dat mensen de juiste (mate van) ondersteuning krijgen en een zinvolle invulling van de dag hebben. Dit bereiken we door het mogelijk te maken dat mensen flexibel kunnen wisselen van beschut werk naar dagbesteding en omgekeerd. Tot nu toe zijn er drie inwoners met een indicatie voor dagbesteding aan het werk bij Stroomopwaarts.
Onderwijshuisvesting
Individuele studietoeslag
De schoolbesturen ontwikkelen een businesscase voor projecten waarvoor de gemeente al een krediet beschikbaar stelde (Loep, El Furkan en Peperklip). Het college toetst de businesscase en stelt deze vervolgens vast. In 2021 hebben de schoolbesturen nog geen afgeronde businesscases aangeboden. Dit kan leiden tot een vertraging in de uitvoering van de projecten uit het eerste uitvoeringsplan IHP 2021-2024 en effect hebben op de daaropvolgende uitvoeringsplannen. Voor alle projecten startten schoolbesturen met voorbereidingen om businesscases op te stellen.
Verwacht werd dat de participatiewet per 1 januari 2021 zou wijzigen. Hiermee zou de individuele studietoeslag voor jongeren met een beperking hoger worden: € 300 per maand in plaats van € 770 per jaar. De wijziging van de participatiewet heeft niet plaatsgevonden. De gemeenteraad van Schiedam besloot in december 2021 om de individuele studietoeslag per 1 januari 2022 te verhogen. Hiermee volgt Schiedam het advies van de VNG. Jongeren met een (medische) beperking hebben met de hogere individuele studietoeslag meer mogelijkheden om te studeren en zich te ontwikkelen.
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
welk moment bepaalde taken moet uitvoeren en wie regie voert. Dit verbetert de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. In 2021 ging er een Multidisciplinair Onderwijsplek (MDO) van start op de Poldervaart. Dit is een project waarmee onderwijs en jeugdhulp beter op elkaar aansluiten. Daarnaast stelden onderwijsinstellingen en zorgorganisaties een convenant op waarin zij afspraken maakten over de uitwisseling van gegevens binnen de kaders van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming).
Brede Vorming
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
Stroomopwaarts startte in opdracht van de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam het Meldpunt Toeslagen. Dit meldpunt staat los van de Belastingdienst en helpt (mogelijk) gedupeerde ouders met het vinden van de juiste hulp en ondersteuning bij problemen. Bijvoorbeeld met hulp rondom schulden, wonen, inkomen, zorg of de opvoeding van de kinderen. In totaal meldden ongeveer 600 Schiedam gezinnen zich bij het meldpunt. Ongeveer 300 gezinnen zijn op weg geholpen en is het contact afgerond. Bij zo’n 300 gezinnen is de ondersteuning nog actief of moet het contact nog opgestart worden.
Ontwikkeling uitkeringsbestand Het aantal mensen met een uitkering daalde. In de komende periode verwachten we een verdere daling. Dat komt onder andere doordat het Rijk extra budget beschikbaar stelde waarmee Stroomopwaarts een impuls gaf aan re-integratie (raadsbesluit 21VR016). Daarbij zet Stroomopwaarts in op kansrijke sectoren. De reguliere rapportages van Stroomopwaarts bevatten actuele cijfers over de uitstroom.
Global Goals
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
17
Prestatie
Nulmeting 2019
6. Percentage inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum
Schiedam: 16,5% NL: 13,2% Verschil: 3,3%
Meetinstrument Regionaal Inkomens- en Vermogensonderzoek (IIV) van het CBS.
Toelichting Zelfredzaamheid en een gezonde leefstijl hangen mede samen met de inkomenspositie. Zo doen bijvoorbeeld huishoudens met een laag inkomen minder vaak aan sport. Als indicator kijken we daarom naar het aandeel
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Doel 2022
Realisatie 2021 Schiedam: 15,7% NL: 13% Verschil: 2,7%
huishoudens in Schiedam dat een inkomen heeft tot 120% van het sociaal minimum. Dit wordt vergeleken met het landelijk gemiddelde. In Schiedam zien we minder huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Het verschil met Nederland wordt hierdoor kleiner.
Verbonden partijen/partners • Stroomopwaarts
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
18
Prestatie
Nulmeting 2019
Doel 2022
7. Opleidingsniveau (beroeps)bevolking (maximaal vmbo)
Schiedam: 33,8% NL: 28,4% Verschil: 5,4%
Het verschil met Nederland is maximaal 6%
Realisatie 2021
Meetinstrument
Verbonden partijen/partners
• CBS Statline, opleidingsniveau • Dienst Uitvoering Onderwijs
• Schoolbesturen PO, VO en Beroepsonderwijs • Partners Samen Schiedam, thematafel opgroeien • Samenwerkingsverband Onderwijs dat past • Samenwerkingsverband VO Nieuwe Waterweg Noord • Regionaal Bureau Leerrecht • De Bibliotheek Schiedam
Toelichting Kwalitatief goed onderwijs vormt de basis voor sociale stijging en een duurzame toekomst. Een goede (vervolg) opleiding biedt Schiedammers perspectief op werk en draagt bij aan structureel participeren in de samenleving. Om te bepalen hoe de Schiedammers er op dit punt voorstaan, kijken we naar het aandeel inwoners dat een opleiding heeft tot op het niveau basisonderwijs of vmbo. Het landelijk gemiddelde dient als ijkpunt. Het opleidingsniveau meten we om het jaar. Cijfers over 2021 verwachten we in 2022.
Kaderstellende beleidsnota’s • Visienota Schiedams maatwerk in het sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Jeugd 2014 – 2019 Een sterke basis!, vastgesteld in 2014 • Kadernota WMO/WPG 2014 – 2019 Gezond leven in Schiedam, vastgesteld in 2014 • Lokaal onderwijsbeleid Schiedam, vastgesteld in 2013 • Visie op inburgering, vastgesteld in 2019
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
19
Wat heeft het gekost? Realisatie vorig jaar
Bedragen x 1.000 Taakveld
Begroot huidig jaar
Realisatie huidig jaar
Toe te lichten afwijkingen
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
4.2 Onderwijshuisvesting
6.350
-213
6.136
6.780
-234
6.546
5.972
-230
5.743
808
-4
803
4.3 O nderwijsbeleid en leerlingzaken
10.111
-6.317
3.794
11.199
-6.983
4.216
9.647
-6.196
3.451
1.552
-787
765
455
-48
406
635
-218
418
479
-134
346
156
-84
72
5.2 Sportaccommodaties
6.973
-1.510
5.463
7.973
-2.028
5.945
9.276
-2.515
6.761
-1.303
487
-816
6.1 S amenkracht en burgerparticipatie
11.392
-128
11.263
12.285
-185
12.100
11.826
-125
11.701
459
-60
399
6.2 Wijkteams
3.052
-11
3.040
3.234
0
3.234
3.184
-2
3.182
50
2
52
6.3 Inkomensregelingen
55.728
-53.964
1.763
46.963
-42.856
4.107
50.320
-46.088
4.232
-3.357
3.232
-125
6.4 Begeleide participatie
20.391
-229
20.162
20.660
-110
20.550
20.364
-468
19.896
296
358
654
0
0
0
262
262
261
-26
235
1
26
27
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
19.361
0
19.361
22.266
22.266
19.189
0
19.189
3.077
0
3.077
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
3.008
3.008
1.291
1.291
1.099
1.099
191
0
191
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
18.300
-600
17.700
17.941
-89
17.851
18.332
-135
18.197
-391
46
-345
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
920
-255
666
1.241
-1.576
-335
974
-3.477
-2.502
266
1.901
2.167
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
5.062
-717
4.344
6.064
-719
5.345
6.000
-710
5.290
64
-9
55
7.1 Volksgezondheid
4.518
-1.209
3.309
3.403
-287
3.116
5.382
-2.276
3.105
-1.979
1.990
11
165.619
-65.202
100.417
162.196
-55.284
106.912
162.305
-62.381
99.925
-109
7.097
6.987
0.10 Mutaties reserves
1.328
-8.847
-7.520
4.647
-7.571
-2.924
5.099
-6.029
-930
-451
-1.543
-1.994
Saldo van baten en lasten
1.328
-8.847
-7.520
4.647
-7.571
-2.924
5.099
-6.029
-930
-451
-1.543
-1.994
Begroot en gerealiseerd resultaat
166.947
-74.050
92.897
166.844
-62.856
103.988
167.404
-68.410
98.994
-561
5.554
4.993
5.1 Sportbeleid en activering
6.5 Arbeidsparticipatie
Saldo van baten en lasten
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
0
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
20
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B
Lasten
Baten
Reden van afwijking
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Lagere kapitaallasten als gevolg van uitgestelde bouwprojecten.
L
168
5
Lagere kosten voor tijdelijke huisvesting IKC Groenoord en Peperklip, voor beide projecten is in totaal 600.000 uit de reserve onderwijs begroot maar de kosten zullen pas later komen door de uitgestelde bouwprojecten. Het restant blijft beschikbaar in de reserve onderwijs.
L
562
5
Hogere bijdragen schoolbesturen bouwactiviteiten - gedekt uit reserve.
L
78
5
Minder schades uitgekeerd dan begroot.
B
-4
5
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken De gemeente ontvangt van het Rijk een doeluitkering voor onderwijsachterstandenbeleid, brede school activiteiten, peuterspeelzaalwerk, service plus punten, schoolmaatschappelijk werk en schakelklassen. Dit is een gesloten systeem en wordt verrekend met de OnderwijsAchterstandenBeleid (OAB) middelen.
L/B
120
-120
1
Vanwege de schoolsluitingen, aangepaste roosters en ziekteverzuimen door corona zijn er minder ritten gereden dan voorzien.
L/B
268
-19
5
Voor brede school activiteiten, schoolmaatschappelijk werk en peuterspeelzaalwerk zijn minder gemeentelijke middelen ingezet dan geraamd. Er is sprake van een verschuiving van lasten naar het onderwijsachterstandsbeleid welke wordt gefinancierd uit Rijksmiddelen.
L
377
5
In 2021 zijn vanwege de Corona maatregelen niet alle combinatiefunctionarissen ingezet.
L
77
5
GGD heeft kortere inspecties uitgevoerd op kinderopvang. Hierdoor ontvangen wij een restitutie op de bevoorschotting.
B
46
5
-84
5
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Lagere bijdragen aan instellingen die sportbeoefening stimuleren als gevolg van diverse coronamaatregelen. De beschikbare middelen worden via de balans meegenomen naar 2022.
L/B
156
L
160
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties In 2021 is er een inhaalslag gemaakt betreft onderhoud, onderdeel van het MPV. Dit is veelal betaald uit de voorziening achterstallig onderhoud. Ook is er meer aandacht besteed aan brandveiligheid. De kosten hiervan konden worden geactiveerd. Gevolg is dat er een voordeel is op het reguliere onderhoudsbudget. Dit wordt gecompenseerd met de reserve onderhoud.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
5
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
21
Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B
Lasten
Baten
Reden van afwijking
Compensatie zwembaden en ijsbanen SiSa-regeling. In 2021 kon Optisport via de gemeente een compensatie voor inkomstenderving aanvragen bij het Rijk. Deze compensatie is 1 op 1 ontvangen en doorbetaald aan Optisport. Deze compensatie is niet in de begroting Schiedam opgenomen alleen in de realisatie.
L/B
-554
Hogere kapitaallasten.
L
-131
6
Dotatie aan de voorziening vervangingsinvestering is niet geboekt maar opgenomen als storting in de reserve vervangingsinvestering. Zie taakveld 0.10 Mutatie reserve.
L
418
5
Aanvullende dotatie aan de voorziening claims en geschillen.
L
-1.285
5
SiSa-regeling voor de BTW compensatie is lager uitgevallen en verrekend met de balans.
B
Voordeel op de exploitatiekosten van Optisport. Deels gevolg van de nieuwe aanbesteding
L
70
5
I.v.m. de coronamaatregelen zijn er door de wijkgerichte diensten minder aanvragen en activiteiten goedgekeurd en georganiseerd
L
175
5
Het opbouwwerk is in de loop der jaren steeds duurder geworden, zonder dat hier extra budget voor is aangevraagd. In 2022 wordt gekeken wat de mogelijkheden hieromtrent zijn. Het kan zijn dat het aantal opbouwwerkers wordt aangepast naar het beschikbare budget of er wordt extra budget aangevraagd.
L
-52
5
Diverse subsidies voor extra activiteiten corona gerelateerd zijn (nog) niet uitgevoerd. Deze middelen blijven beschikbaar in de reserve corona.
L
140
5
L
50
5
Realisatie van de inkomensvoorziening (BUIG) en minimabeleid. Dit verloopt via SOW.
L/B
428
61
2
Ook in 2021 is er gebruik gemaakt van de TOZO-regeling. De regeling liep t/m oktober. Via de jaarstukken van SOW wordt er via de SiSa verantwoording afgelegd over het tekort. Verwachting is dat er extra compensatie vanuit het Rijk beschikbaar wordt gesteld.
L/B
-2.300
2.300
2
TOZO 2021 gedeelte wat wel als is verrekend met SOW en het Rijk maar niet in de begroting zijn opgenomen.
L/B
-600
600
2
554
-58
1
5
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Taakveld 6.2 Wijkteams Lagere materiële kosten door minder inzet
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2021 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
22
Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B
Lasten
Baten
Reden van afwijking
TONK 2021. Deze regeling is afgerekend met het Rijk maar niet in de begroting opgenomen.
L/B
-347
347
2
Toeslagenaffaire kinderopvang. SOW voort voor Schiedam deze regeling uit. Er volgt een compensatie vanuit het Rijk. SOW heeft al diverse voorbereiding- en implementatiekosten gemaakt.
L/B
-736
-76
2
Voordelig resultaat SOW 2022.
L
182
2
Lagere uitvoeringkosten gemaakt door Stroomopwaarts voor de Participatie en WSW.
L
549
5
Project De Maatwerkplaats AMIF Subsidie. Dit project is 2021 afgerond. De kosten worden voor het grootste gedeelte gedekt uit de Europese subsidie. Er zijn echter ook een aantal niet declarabele kosten gemaakt.
L/B
-477
456
5
Statushouders.
L/B
224
-98
5
26
5
Taakveld 6.4 Begeleide participatie
Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Bijdrage vanuit Vlaardingen en Maassluis in de begeleidende kosten voor ELIP (Inburgering).
B
Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) De WMO wordt door de gemeenschappelijke regeling ROGplus uitgevoerd. In 2021 zijn er vanwege de coronamaatregelen minder kosten gemaakt. Zo zijn er minder vervoerskosten geweest vanwege de lockdowns en ook is er minder huishoudelijke hulp geleverd. Ook vanwege personeelstekort zijn er wachtlijsten ontstaan.