Bijlage 1 bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-West

Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-West

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Inhoudsopgave Toelichting Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Inleiding

5

Aanleiding en doelstelling Ligging plangebied Geldende bestemmingsplannen Relatie Nieuw-Mathenesse en M4H Rotterdam Omgevingswet Leeswijzer

5 5 6 6 7 7

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3

Planbeschrijving

9 9 11 13

15

Algemeen Uitgangspunten Duurzame Verstedelijking

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3

Beschrijving bestaande situatie

Ontstaansgeschiedenis Ruimtelijk - functionele beschrijving Cultuurhistorische waarden en monumenten

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

5

15 15 25

Beleidskader

31

Rijksbeleid Provinciaal en Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

31 33 41

Hoofdstuk 5 Planologische en milieutechnische randvoorwaarden

55

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15

55 58 60 62 70 74 76 88 90 93 94 94 96 99 101

Milieueffectrapportage (MER) Waterparagraaf Mobiliteit Geluid Natuur en ecologie Externe veiligheid Milieuhinder bedrijvigheid Luchtkwaliteit Bodem Niet gesprongen explosieven Kabels en leidingen Archeologie Duurzaamheid Windhinder Bezonning

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3 6.4

Juridische aspecten

Algemene juridische opzet Bestemmingen Dubbelbestemmingen Overige bepalingen

Hoofdstuk 7 2 t (vastgesteld)

107 107 107 109 110

Economische uitvoerbaarheid

111

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

7 .1 7.2

Economische uitvoerbaarheid Exploitatieplan

Hoofdstuk 8 8.1 8.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Wettelijk overleg ex artikel 3.1.1 Bro Participatie en inspraak

111 112

113 113 113

Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1

Aanmeldnotitie MER NM Glasbuurt-West

Bijlage 2

Watertoets NM Glasbuurt-West

Bijlage 3

Mobiliteitsplan NM Glasbuurt

Bijlage 4

Akoestisch onderzoek NM Glasbuurt-West

Bijlage 5

Beschikking Wet natuurbescherming NM Glasbuurt-W

Bijlage 6

Stikstofonderzoek NM Glasbuurt-West

Bijlage 7

Aerius berekening gebruiksfase NM Glasbuurt-West

Bijlage 8

Aerius berekening bouwfase NM Glasbuurt-West

Bijlage 9

Notitie externe veiligheid NM Glasbuurt-West

Bijlage 10 Beschikking Wet bodemkwaliteit NM Glasbuurt-West Bijlage 11 Archeologisch onderzoek NM Glasbuurt-West Bijlage 12 Onderzoek windhinder NM Glasbuurt-West Bijlage 13 Onderzoek bezonning NM Glasbuurt-West Bijlage 14 Reactienota overleg NM Glasbuurt-West Bijlage 15 Bureauonderzoek bedrijfsvoering Kon. De Kuyper Bijlage 16 Onderzoek Stofemissie en stofdepositie BSR Van Uden Stevedoring Bijlage 17 Bureauonderzoek bedrijfsvoering BSR Van Uden Stevedoring

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 3

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

4 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Toelichting Hoofdstuk 1

Inleiding

1.1 Aanleiding en doelstelling Het bestemmingsplan is opgesteld als uitwerking van de Schiedamse gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse. De gebiedsontwikkeling ziet op de transformatie van het noordelijk deel van dit bedrijventerrein naar een gemengd woon-werkgebied. De gebiedsontwikkeling ziet verder op de doorontwikkeling en opwaardering van het bedrijventerrein, waarvan onder andere het versterken van het distilleercluster als onderdeel van het Dutch Distillers District onderdeel is. Het voorliggende bestemmingsplan is specifiek opgesteld met als doel om de transformatie van het noordwestelijk deel van het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse naar een gemengd woon-werkgebied mogelijk te maken. Het bestemmingsplan is een integrale herziening van de diverse geldende planologische regelingen in het plangebied. Het bestemmingsplan biedt waar mogelijk directe bouwtitels voor de beoogde ontwikkelingen, zodat aanvragen omgevingsvergunning op basis van dit bestemmingsplan kunnen worden verleend.

1.2 Ligging plangebied Het plangebied bestaat uit het noordwestelijk deel van Nieuw-Mathenesse, zoals globaal aangeduid op afbeelding 1. Het gebied maakt deel uit van de Schiedamse wijk Oost, en daarbinnen van de buurt Glasbuurt. Het plangebied bestaat uit het VROM-terrein aan de Buitenhavenweg en het terrein van de voormalige glasfabriek tussen de Buitenhavenweg en de Nieuw-Mathenesserstraat. Enkele bedrijfspercelen aan de noordzijde van de Couwenhovenstraat zijn eveneens in het plangebied opgenomen, net als delen van de Buitenhaven en Buitenhavenweg. Hiermee is een logische planbegrenzing gekozen. Het plangebied bestaat uit circa 6,5 hectare (voormalig) bedrijventerrein en een deel buitenruimte (wegen en water).

Afbeelding 1 - Globale begrenzing plangebied Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-West Aan de west- en noordzijde grenst het plangebied aan de Schiedamse binnenstad en de bestaande woonwijk Schiedam-Oost. Het plangebied grenst aan de oostzijde, bij de Nieuw-Mathenesserstraat, aan de Glasbuurt-Oost (Van Deventer-driehoek), een deel van het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse dat grotendeels eigendom is van de gemeente Schiedam en waarvoor ook een herontwikkeling tot gemengd woon-werkgebied wordt voorbereid (via een afzonderlijk bestemmingsplan, Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-Oost). Langs de Van Deventerstraat b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 5

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

ligt de gemeentegrens met Rotterdam. Direct ten oosten hiervan grenst Schiedam aan de lopende Rotterdamse gebiedsontwikkeling Merwe-Vierhavens (M4H). Ten zuiden van het plangebied ligt de resterende ruim 30 hectare van het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse, waar onder andere enkele grote distilleerderijen zijn gevestigd.

1.3 Geldende bestemmingsplannen In het plangebied zijn momenteel zes bestemmingsplannen onherroepelijk van kracht, welke met dit plan (gedeeltelijk) worden herzien. Het betreft de volgende plannen: Bestemmingsplan

IMRO-nummer

Vastgesteld door gemeenteraad Oost NL.IMRO.0606.BP0004- 2 7 oktober 2011 Nieuw-Mathenesse NL.IMRO.0606.BP0024- 25 juni 2013 Nieuw-Mathenesse, eerste herziening NL.IMRO.0606.BP0034- 13 september 2016 Parapluplan Parkeren NL.IMRO.0606.BP0044- 5 juni 2018 Paraplu-bestemmingslan begrippen en NL.IMRO.0606.BP00100- 20 april 2021 wijzen van meten Geluidzone Havens Noordwest / NL.IMRO.0606.BP00105- 6 februari 2024 Oost-Frankeland

de

Voor het merendeel van het plangebied geldt momenteel het bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse. De bestemmingsplannen Oost en Nieuw-Mathenesse, eerste herziening, zien op enkele specifieke percelen binnen het plangebied. De beide parapluplannen zien op een gemeentebrede implementatie en standaardisatie van enkele specifieke regels. Het bestemmingsplan Geluidzone ziet op de aanpassing van de begrenzing van het gezoneerd industrieterrein in Schiedam. Specifiek voor het plangebied is relevant dat hiermee het gehele plangebied niet langer is aangewezen als gezoneerd industrieterrein en de specifieke planologische mogelijkheid voor vestiging van een glasfabriek geen werking meer heeft.

1.4 Relatie Nieuw-Mathenesse en M4H Rotterdam Het bestemmingsplan geeft het planologisch kader voor de herontwikkeling en transformatie van een deel van Nieuw-Mathenesse. Deze gebiedsontwikkeling is een Schiedamse ontwikkeling, waarbij beleidsmatig samenhang aanwezig is met de herontwikkeling van de Schiedamse Glasbuurt-Oost (Van Deventer-driehoek) aan de oostzijde van het plangebied. In het direct nabij het plangebied gelegen Merwe-Vierhavens (M4H) is ook in de gemeente Rotterdam een gebiedsontwikkeling gaande. De insteek van deze ontwikkeling is enigszins vergelijkbaar; transformatie van een deel van het bestaande bedrijventerrein naar een gemengd woon-werkgebied. De planologische wijzigingen hiervoor vinden in hoofdzaak plaats in het Rotterdamse bestemmingsplan Merwe-Vierhavens (NL.IMRO.0599.BP1122VierhMerwh-). Dat bestemmingsplan regelt onder andere de nieuwe bestemmingslegging voor het gebied waarmee woningbouw mogelijk wordt, geeft (voorlopig) te behouden bedrijventerreinen een juiste bestemming en voert diverse aanpassingen in de begrenzing van het gezoneerde industrieterrein 'Havens Noord-West / Oost - Frankeland' in Rotterdam door.

Om de regels voor de geluidzone buiten de plangrens van dit bestemmingsplan te regelen is door Rotterdam een parapluherziening opgesteld, waarmee de ligging van de geluidzone is afgestemd op de nieuwe situatie van het gezoneerd industrieterrein. Dit is het bestemmingsplan 'Parapluherziening geluidzone Havens Noordwest Oost-Frankeland' (IMRO-code NL.IMRO.0599.BP1235HavensNOF-). 6 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Beide Rotterdamse bestemmingsplannen zijn gelijktijdig opgesteld. De ontwerpen van de bestemmingsplannen zijn in mei 2023 door Rotterdam in procedure gebracht. Vaststelling staat vooralsnog gepland voor eind 2024. Voor het voorliggende bestemmingsplan is geen sprake van een afhankelijkheid met de Rotterdamse planvorming. Het bestemmingsplan Nieuw-Mathenesse Glasbuurt-West is zelfstandig onderbouwd. Voor de gebiedsontwikkeling M4H en de aanpassing van de begrenzing van het gezoneerd industrieterrein is ook de procedure van opstelling van een milieueffectrapportage doorlopen. Voor een uitgebreidere toelichting hierop wordt verwezen naar paragraaf 5.1.3.

1.5 Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Met deze wet is onder andere Wet ruimtelijke ordening komen te vervallen. Het voorliggend bestemmingsplan is als ontwerp in procedure gebracht voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Conform het overgangsrecht bij de Omgevingswet, is bepaald dat een bestemmingsplan dat voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp in procedure is gebracht, conform het bepaalde in de Wet ruimtelijke ordening mag worden afgehandeld.

1.6 Leeswijzer Het bestemmingsplan bestaat uit drie delen: de toelichting: hierin worden de overwegingen beschreven die hebben geleid tot het geven van een bepaalde bestemming, evenals een uitleg van de gebruikte bestemmingen; de regels: hierin wordt per bestemming een omschrijving gegeven van het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing van de in dit plan begrepen gronden, en; een verbeelding, met daarop aangegeven de bestemmingen van alle gronden. De inhoud van de toelichting is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 beschrijft de geschiedenis en de huidige situatie van het plangebied. De visie op het plangebied is beschreven in hoofdstuk 3. Dit hoofdstuk is met name gebaseerd op het Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 1, zoals dat op 28 september 2021 door de gemeenteraad van Schiedam is vastgesteld, en het stedenbouwkundig plan voor de herontwikkeling van de voormalige glasfabriek en bijbehorende terreinen. In hoofdstuk 4 is een beknopt overzicht opgenomen van de belangrijkste beleidsvisies van andere overheden die relevant zijn voor het plangebied. Ook wordt in dit hoofdstuk ingegaan op het gemeentelijk beleidskader voor het gebied. De gevolgen of effecten van het bestemmingsplan op de planologische en milieutechnische aspecten worden in hoofdstuk 5 beschreven. Hoofdstuk 6 geeft een korte toelichting op de gebruikte bestemmingen en bijbehorende regels.

Hoofdstuk 7 en 8 gaan over de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 7

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

8 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Hoofdstuk 2 situatie

Beschrijving

bestaande

2.1 Ontstaansgeschiedenis Het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse kent een interessante ontstaansgeschiedenis, waarbij de nabijheid van de Schiedamse binnenstad, de specifieke structuur van inpolderingen en de afwateringen in de rivierdelta van de Schie bepalend zijn geweest voor zijn vorming. De verschillende soorten industriële- en havengerelateerde functies langs de Buitenhaven en de Nieuwe Waterweg maken het gebied rijk aan historie. Het plangebied omvat (delen van) de historische polders Nieuw-Mathenesse en Oost-Frankeland. De historische scheiding tussen beide polders werd gevormd door de vroegere Groenedijk, die vanaf de Rotterdamsedijk in zuidelijke richting liep ter hoogte van waar nu ongeveer de Nieuw-Mathenesserstraat ligt. Nieuw-Mathenesse werd rond 1350 ingepolderd, ten zuiden van de toenmalige zeedijk (nu de Rotterdamsedijk). Tussen 1340 en 1390 werd de Schieloop gekanaliseerd. In 1390 werd de zandplaat De Noort gekocht van de heer van Mathenesse, en vervolgens doorgraven. Met deze aanpassingen ontstond de Buitenhaven. Sinds 1394 behoorde het stuk grond aan weerszijden van de Buitenhaven tot de stadsvrijheid van Schiedam. Het plangebied bleef tot in de 1 9e eeuw grotendeels onbebouwd.

Op de stadsplattegrond van Rutger van Bol'es uit 1 7 7 0 is alleen wat bebouwing aanwezig langs de Rotterdamsedijk en het deel van de Buitenhavenweg direct grenzend aan de binnenstad (aan de randen van het plangebied). De historische landschappelijke structuren zouden tot aan de grootschalige ingrepen in het omliggende gebied in de 2 0e eeuw op hoofdlijnen in stand blijven. Wel was sinds medio 1 9e eeuw langs de Buitenhaven een cluster van bedrijvigheid rondom de jenever-industrie ontstaan, bestaande uit branderijen, pakhuizen en ondersteunende bedrijvigheid zoals kleine glasfabrieken en een sodafabriek.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 9

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Afbeelding 2 Historische foto van Nieuw-Mathenesse, met de Buitenhaven op de voorgrond Tegen het eind van de 1 9e eeuw begint een proces van schaalvergroting en concentratie in de industrie. Voor Nieuw-Mathenesse Noord-West betekent dit onder andere dat het terrein van de glasfabriek geleidelijk uitgroeit tot haar huidige omvang. Hierdoor ontstaat direct tegen de binnenstad van Schiedam een industriecomplex met een grote impact op de leefomgeving. In 1899 wordt de NV Vereenigde Glasfabrieken opgericht, door een samenwerking van drie Schiedamse glasfabrieken. In de decennia daarop groeit de fabriek uit tot een van de grootste werkgevers in Schiedam. Vanaf het midden van de 2 0e eeuw wordt het fabriekscomplex geleidelijk aangepast en gemoderniseerd tot haar huidige voorkomen. Vanaf eind 2 0e eeuw gaat het eigendom een aantal keer over in andere handen. Uiteindelijk beëindigd de glasfabriek haar activiteiten definitief in 2017. Sindsdien is het terrein in afwachting van invulling met een nieuwe functie. De meest westelijke punt van het plangebied bestaat uit het zogenaamde VROM-terrein. Dit terrein is lange tijd als gemeentewerf in gebruik geweest. De afgelopen 15 jaar is het terrein voor diverse tijdelijke functies gebruikt, zoals een supermarkt, een school en als parkeerterrein.

10 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Afbeelding 3 Historische ontwikkeling plangebied en omgeving (bron: www.topotijdreis.nl)

2.2 Ruimtelijk - functionele beschrijving De stedenbouwkundige opzet van het gebied is sinds het midden van de 2 0e eeuw nagenoeg onveranderd. Ook het functioneel gebruik is sinds die tijd grotendeels gelijk gebleven. Het gebied tussen de Buitenhavenweg en de Nieuw-Mathenesserstraat wordt voor het grootste deel in beslag genomen door het bedrijfscomplex van de voormalige glasfabriek. Een groot deel van de bebouwing is inmiddels reeds gesloopt. De fabrieksgebouwen (productie, opslag, kantoor) zijn gegroepeerd rondom een groot verhard binnenterrein. Aan de Buitenhavenweg bevindt zich het nu grotendeels onbebouwde VROM-terrein, momenteel onder andere in gebruik als parkeerplaats. Ook staan aan de Buitenhavenweg enkele kleinere bedrijfspanden, waardoor het terrein van de voormalige glasfabriek enigszins wordt afgeschermd van de Buitenhaven. Aan de noordzijde van de Couwenhovenstraat is een gebouwreeks aanwezig, vooral in gebruik als garages, die met de rug naar de achterzijden van de woningen aan de Rotterdamsedijk staan.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 1 1

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Afbeelding 4 Luchtfoto situatie plangebied najaar 2022 Het plangebied wordt door twee wegen ontsloten. De Buitenhavenweg loopt van de Koemarkt langs de Buitenhaven in zuidelijke richting verder naar het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse. De Nieuw-Mathenesserstraat loopt vanaf de Rotterdamsedijk in zuidelijke richting het bedrijventerrein op. In de zuidoostpunt van het plangebied takt de Van Deventerstraat aan op de Nieuw-Mathenesserstraat, waardoor over de Rotterdamsedijk, via het Marconiplein en de Tjalklaan de A20 bereikbaar is voor (vracht)verkeer. Aan de zuidzijde van het plangebied wordt met de straat Nieuwsticht de Nieuw-Mathenesserstraat verbonden met de Buitenhavenweg. De openbare ruimte in het plangebied bestaat met name uit wegen en parkeervoorzieningen. Openbaar groen is zeer beperkt aanwezig, bijna alleen als (ongeorganiseerde) restruimte. Nagenoeg het gehele plangebied is verhard, op een klein deel van het water van de Buitenhaven dat binnen het plangebied valt na. Bij de zuidoostelijke plangrens is een hoekpunt van een primaire waterkering aanwezig. De dijk zelf is beperkt als zodanig herkenbaar, omdat aangrenzende bebouwing deels in het dijktalud is gebouwd en aan de oostzijde, richting de Rotterdamse Merwehaven, gronden zijn opgehoogd. Het plangebied kent een geleidelijke afloop in hoogte van oost naar west.

Het bebouwingslint aan de Rotterdamsedijk, direct ten noorden van het plangebied, is ook op een dijktalud gebouwd. Hierdoor zijn de begane grondtoegangen vanaf de Rotterdamsedijk, vanaf de zuidzijde bezien, op de eerste verdieping gelegen. Tussen de Couwenhovenstraat en het terrein van de voormalige glasfabriek is sprake van een verschil in maaiveldhoogte van enkele meters. De gronden in het plangebied worden momenteel in hoofdzaak tijdelijk gebruikt voor gemengde vormen van bedrijvigheid en horeca. De eerdere bedrijfsvoering van de voormalige glasfabriek is gestaakt. Het tijdelijk gebruik is onder andere bedoeld als opmaat naar de beoogde herontwikkeling. Het VROM-terrein aan de westzijde van het plangebied werd gebruikt als (betaalde) parkeervoorziening. Langs de Couwenhovenstraat bevinden zich enkele garagebedrijven, aan de Buitenhavenweg is kleinschalige ambachtelijke bedrijvigheid gevestigd, 1 2 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

onder andere een distilleerderij, koffiebranderij en een smederij.

2.3 Cultuurhistorische waarden en monumenten De bijzondere historie van Nieuw-Mathenesse heeft zijn sporen in het plangebied nagelaten. Het erfgoed toont de ontstaansgeschiedenis en de gelaagdheid van dit stadsdeel en de verbondenheid ervan met bijzondere aspecten van de industriële geschiedenis van Schiedam. De gebouwen en bouwwerken bepalen mede de karakteristiek en de identiteit van het gebied. Diverse monumentale panden kunnen de schakels vormen van routes waarbij verleden, heden en toekomst verbonden worden. Aan de Buitenhavenweg ligt de branderij van Onder de Boompjes (Buitenhavenweg 132), een gemeentelijk monument. Ook op het terrein van de voormalige glasfabriek (Buitenhavenweg 140) liggen diverse monumentale panden en bouwwerken. Kenmerkend zijn bijvoorbeeld het voormalige hoofdkantoor van de glasfabriek, de silo's van de fabriek en de transportband die de havenkade met de silo's verbindt. Voor een uitgebreidere omschrijving van de cultuurhistorische waarden in het plangebied wordt verwezen naar het register van de gemeentelijke monumenten en de beschrijving en waardering van de diverse als monument aangewezen bouwwerken zoals die daarin is opgenomen.

Voor de herontwikkeling van het gebied is verder relevant dat bij de procedure tot aanwijzing van diverse gemeentelijke monumenten op het terrein van de voormalige glasfabriek, ook aandacht is besteedt aan de mogelijkheden voor functionele herontwikkeling van het erfgoed met behoud van cultuurhistorische waarden.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 1 3

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

1 4 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Hoofdstuk 3

Planbeschrijving

3.1 Algemeen Het plangebied wordt op basis van het voorliggende bestemmingsplan nagenoeg geheel herontwikkeld. Het primaire kader voor de ontwikkeling is vastgelegd in het Ruimtelijk Raamwerk Nieuw Mathenesse fase 1. De hoofdstukken 3 en 4 van het Ruimtelijk Raamwerk geven een beschrijving van de visie voor het gebied voor diverse deelaspecten, en de richtlijnen voor uitwerking. Voor het plangebied is de visie uit het Ruimtelijk Raamwerk door de gemeente en de betrokken projectontwikkelaars in samenspraak uitgewerkt tot een stedenbouwkundig plan voor herontwikkeling van de voormalige glasfabriek.

Afbeelding 5 Indicatie van het beoogd stedelijk concept door de ontwikkelaars Dit hoofdstuk geeft een samenvattende beschrijving van de relevante delen uit het Ruimtelijk Raamwerk en de doorvertaling daarvan in het stedenbouwkundig plan. Ook bevat dit hoofdstuk de onderbouwing op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2 Uitgangspunten Nieuw-Mathenesse heeft het in zich om de stad Schiedam te verrijken als stedelijk gebied. Dat gebeurt onder andere door in het noordelijk deel van Nieuw-Mathenesse nieuwe woonmilieus toe te voegen, en door nieuwe bijzondere openbare plekken die een meerwaarde voor de stad als geheel opleveren. De herontwikkeling van het noordelijk deel van Nieuw-Mathenesse betekent de transformatie van een verouderd en deels in onbruik geraakt bedrijventerrein, naar een uniek onderscheidend stadsdeel. Het geeft Schiedam daarmee ruimte om een aantal ontwikkelingen voor de toekomst in gang te zetten, en daarmee nog beter aan te sluiten op het stedelijk netwerk in de wijdere omgeving van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 1 5

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Afbeelding 6 Ligging plangebied tussen station Schiedam Centrum, de binnenstad en M4H Het voorliggende bestemmingsplan ziet op het noordwestelijke deel van Nieuw-Mathenesse. Na sloop van een groot deel van de bestaande bebouwing van de voormalige glasfabriek, en het bouwrijp maken van het gebied, wordt dit in fasen omgevormd tot een gemengd woon-werkgebied. De uitwerking van het stedenbouwkundig plan voor het gebied is gebaseerd op drie kernwaarden: 1 . Een wijk met een sterk eigen identiteit, die voortvloeit uit het verleden; 2. Verankerd in en verbonden met de stad; 3. Een groene, gezonde en leefbare wijk (intrinsiek duurzaam). Deze kernwaarden zijn uitgewerkt in een aantal thematische uitgangspunten. Kort worden de belangrijkste aspecten van deze uitgangspunten toegelicht.

3.2.1 Routes en verbindingen Het plangebied is strategisch gelegen op een schakelpunt in de stad Schiedam. De binnenstad ligt direct westelijk van het plangebied, het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse direct ten zuiden er van. Oostelijk grenst het plangebied aan de Glasbuurt-Oost, eveneens onderdeel van de transformatie van Nieuw-Mathenesse Noord van bedrijventerrein naar gemengd woon-werkgebied. Iets verderop ligt de Rotterdamse gebiedsontwikkeling M4H. Aan de noordkant van het plangebied ligt Schiedam-Oost, met op korte loop- en fietsafstand het station Schiedam Centrum (metro, bus, tram en intercitytrein). Nieuw-Mathenesse Noord heeft het daarom in zich om, met als basis de voorzieningen die in de directe nabijheid aanwezig te zijn, uit te groeien tot een autoluwe stadswijk, ingericht op fiets- en wandelverkeer. De functies en voorzieningen in het gemengd stedelijk milieu, zoals dat met dit bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, vormen een aanvulling op de omgeving. Insteek is dat deze niet met voorzieningen in de Schiedamse binnenstad of het bestaande Oost concurreren, maar dat ze wel voorzien in enkele specifieke dagelijkse behoeften van nieuwe bewoners en gebruikers van het gebied. Ambitie is om Nieuw-Mathenesse Noord, de binnenstad en Schiedam-Oost onlosmakelijk met elkaar te verbinden, zodat ze elkaar aanvullen en versterken.

Ook de relatie met Rotterdam Oud-Mathenesse en M4H is daar onderdeel van. In de huidige situatie zijn hiervoor de routes naar, en verbindingen met, de omgeving nog niet optimaal. Binnen de bredere kaders van de gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse worden deze opgepakt, onder andere ook met diverse rijkssubsidies. De ontwikkeling binnen het plangebied wordt daarbij als katalysator en aanjager 1 6 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

gebruikt om diverse maatregelen (versneld) uit te werken en door te (kunnen) voeren.

Afbeelding 7 Indicatie van de diverse routes door en langs het plangebied Binnen het plangebied zelf zijn uiteraard de routes door het gebied van belang, waarbij de oost-west route een goede verbinding maakt tussen de binnenstad en de oostelijker gelegen Glasbuurt-Oost en de Rotterdamse M4H.

3.2.2 Stedelijk concept De bestemmingslegging wijzigt in hoofdzaak van Bedrijventerrein naar Gemengd. Binnen de nieuwe gemengde woon-werkgebieden wordt een functiemenging beoogd die zorgt voor een levendig stedelijk interactiemilieu. Als buffer tussen het meer op wonen gerichte deel van het plangebied en het te behouden bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse ten zuiden van het plangebied, wordt een deel van het plangebied aangewezen voor gemengd gebruik voor bedrijven, voorzieningen en horeca, zonder dat hier in algemene zin ook een woonfunctie wordt voorgestaan. Nieuw woonmilieu De ambitie om van Nieuw-Mathenesse Noord een gemengd woon-werkgebied te maken, sluit aan bij de grote behoefte aan woningen in de stedelijke context van Schiedam en de wijdere regio. Nieuw-Mathenesse Noord is onder andere door de ligging naast de historische binnenstad en de nabijheid van het station Schiedam-Centrum aantrekkelijk om te wonen. Hier ontstaat een hoogstedelijk woon-werkgebied: een wijk met veel functies op een relatief klein oppervlak. Woningen in een stedelijke dichtheid, werken aan huis, met voorzieningen dichtbij en gemengd met passende bedrijvigheid, en met divers en goed openbaar vervoer in de buurt. De kwaliteit van de openbare ruimte is daarbij extra belangrijk, ook voor de bestaande stad. Het gebied wordt (beter) openbaar toegankelijk, meer mensen maken er gebruik van.

Op Nieuw-Mathenesse Noord wordt een woonmilieu gecreëerd dat onderscheidend en nieuw is voor Schiedam, maar dat wel aansluit bij de Schiedamse maat van stedelijkheid. De herontwikkeling van het plangebied versterkt die Schiedamse stedelijkheid: bestaande structuren worden doorgezet en aangevuld met bebouwing met een variatie in grootte. De transformatie van het gebied sluit daardoor naadloos aan bij de bestaande stad en voegt nieuwe kwaliteiten toe. Schiedam als geheel profiteert hiervan, en daarmee ook de regio.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 1 7

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Dutch Distillers District Herontwikkeling van het plangebied biedt goede mogelijkheden om de betekenis en invulling van het Dutch Distillers District te vergroten. Dit met name door het activeren van het waterfront van de Schie, en de verbinding tussen de binnenstad en de distilleerderijen zuidelijker op Nieuw-Mathenesse. Op dit moment is de aanhechting van Nieuw-Mathenesse op de Schiedamse binnenstad niet optimaal. Het VROM-terrein als groot parkeerterrein is geen prettige overgang van binnenstad naar het bedrijventerrein. Ook zijn er geen functies die een duidelijke meerwaarde hebben voor de omgeving; het gebied was zeer introvert. Door activering van het waterfront wordt deze route sterk verbeterd, en wordt het Dutch Distillers District meer als een ruimtelijk samenhangend geheel gepresenteerd. Door het toevoegen van aantrekkelijke verblijfsplekken, bebouwing met een diversiteit aan functies en het verbeteren van het gebruik van het water voor recreatie en ontspanning wordt dit deel van het Dutch Distillers District kwalitatief versterkt. Aanleg park en groenstructuur De transformatie van het gebied versterkt de ruimtelijke structuren tussen het waterfront aan de Buitenhaven en de de Nieuw-Mathenesserstraat.

Aan het waterfront wordt de stedelijke wand hersteld, aan de oostkant volgt de nieuwe bebouwing de rooilijn van de voormalige fabrieksgebouwen (de bebouwing langs de Nieuw-Mathenesserstraat zelf is inmiddels gesloopt, nadat in 2014 reeds de bedrijfsbebouwing op de hoek Nieuwsticht is gesloopt). Hiermee worden de twee assen in de noord-zuid richting duidelijker gedefinieerd.

Afbeelding 8 Indicatie van het te realiseren park en de laan Van oost naar west was er door het afgesloten fabrieksterrein van de glasfabriek geen openbare verbinding door het gebied. Daarnaast is het gebied nu zeer versteend. Door het toevoegen van het 'Glaspark' en de 'Glaslaan' wordt het plangebied verbonden met zijn omgeving én krijgt het een

18 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

groener karakter. Het gebied is hiermee niet alleen van waarde voor de toekomstige gebruikers en bewoners, maar kent ook meerwaarde voor de stad. Het park wordt autovrij ingericht en is gericht op langzaam verkeer, in combinatie met bewegen en verblijven in het groen. Integratie bestaande gebouwen Diverse monumentale gebouwen worden behouden, en geïntegreerd in het ontwerp voor het plangebied. Beoogd wordt hier op verschillende manieren mee om te gaan: gebouwen worden door goed ontwerp als belangrijk gebouw in het openbaar gebied gepositioneerd, en door toevoeging van nieuwe functies en soms ook bouwvolume krijgen de gebouwen meer waarde en kunnen ze goed blijvend worden behouden. Enkele markante gebouwen die herinneren aan de glasfabriek blijven zo behouden, zoals het vroegere hoofdkantoor en de silo's. Het huidige pand van distilleerderij Onder de Boompjes aan de Buitenhavenweg is geen onderdeel van de ontwikkeling. Dit pand blijft uiteraard behouden en wordt ingepast in het ontwerp van het gebied. Samenhang met omgeving Op een aantal aspecten met betrekking tot de uitgangspunten voor de stedenbouwkundige invulling in samenhang met de omgeving wordt onderstaand ingegaan. Hiermee wordt de context van het beoogd stedelijk concept ook in relatie tot de bredere beleidsopgaven geduid, met een nadruk op het deelaspect woningbouw.

In hoofdstuk 4 (Beleidskader) en hoofdstuk 5 (Planologische en milieutecnische randvoorwaarden) wordt aanvullend ook nog onderbouwing van deze componenten gegeven. Schiedam heeft zich door afspraken met het Rijk, de provincie en regiogemeenten, gecommitteerd aan de opgave om in de periode tot 2030 in totaal 6.000 nieuwe woningen te bouwen. In de gemeentelijke Woonvisie is het noordelijk deel van Nieuw-Mathenesse aangewezen om een substantieel deel van de Schiedamse woningbouwopgave te accommoderen. De keuze voor Nieuw-Mathenesse Noord is om meerdere redenen beargumenteerd. Het beëindigen van de bedrijfsactiviteiten door de voormalige glasfabriek in 2017, betekende dat een groot terrein gelegen direct nabij de Schiedamse binnenstad, beschikbaar kwam voor herontwikkeling. Belangrijk is dat een hernieuwde ingebruikname van het terrein voor een zware industriefunctie om meerdere redenen niet wenselijk was. Gelet op de opgaven op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau ten aanzien van woningbouw, is het ontwikkelen van een dergelijke binnenstedelijke locatie met een substantieel aantal woningen volkomen voor de hand liggend. Binnenstedelijke verdichting betekent niet dat het plangebied zondermeer met hoogbouw kan worden bebouwd.

Er is gewerkt met een Schiedamse maat van stedelijkheid, die recht doet aan opgaven voor woningbouw en een efficiënt binnenstedelijk ruimtegebruik, maar ook zorgdraagt voor een aantrekkelijk en kwalitatief hoogwaardig woon- en verblijfsgebied. In het Ruimtelijk, vastgesteld door de gemeenteraad op 1 september 2021, is het uitgangspunt voor herontwikkeling conform de Schiedamse maat van stedelijkheid uitgewerkt, en zijn op hoofdlijnen de kaders vastgelegd voor de gedeeltelijke transformatie van Nieuw-Mathenesse Noord naar een gemengd woon-werkgebied. Het Ruimtelijk Raamwerk geeft reeds weer dat, mede vanwege de ligging van het gebied nabij de Schiedamse binnenstad, sprake moet zijn van een gevarieerd stedenbouwkundig beeld. Gelet op de omvang van het gebied, is daarbij een variatie in bouwvolumes met enkele hoogteaccenten goed inpasbaar. Het Raamwerk biedt daarvoor ook expliciete aanknopingspunten. Op basis van het Ruimtelijk Raamwerk is onder andere voor het terrein van de glasfabriek verder gewerkt aan de gedachtevorming over een mogelijke invulling met bebouwing. In samenspraak met de betrokken ontwikkelaars is op basis van het Ruimtelijk Raamwerk een beeldkwaliteitsplan uitgewerkt voor het plangebied. Bij het opstellen hiervan is expliciet aandacht besteed aan de mogelijke impact van de beoogde ontwikkeling op de omgeving. Daarnaast is voor

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 1 9

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Nieuw-Mathenesse Noord een stedenbouwkundig kwaliteitsteam in het leven geroepen door de gemeente. Het te ontwikkelen terrein, van circa 6,5 hectare groot, biedt voldoende ruimte voor een gebalanceerde planuitwerking. Er is goed nagedacht over de opzet van het plan en de oriëntatie en positionering van de hogere bebouwing. Het bestemmingsplan kent bijvoorbeeld aan de westzijde van het plangebied, in de zone direct langs de Buitenhaven, over een lengte van circa 300 meter negen verschillende toegestane bouwhoogtes, variërend van 9,5 meter tot 28,5 meter. Aan de noordzijde van het plangebied, grenzend aan de achterzijde van de bestaande woningblokken aan de Rotterdamsedijk, varieert de toegestane bouwhoogte van 11,5 meter tot 21,5 meter. Voor een binnenstedelijke ontwikkelingslocatie zijn dit geen uitzonderlijke bouwhoogten. Meer naar het midden van het plangebied zijn enkele bouwblokken aangeduid met een toegestane bouwhoogte van 37,5 - 45 meter. Deze bouwblokken zijn gesitueerd aan een nieuw park, en hebben daarnaast ook door de lagere bouwhoogten van aangrenzende bouwblokken, voldoende lucht en ruimte om zich heen om te voorkomen dat sprake is van een massaal hoogbouwfront. Weliswaar wordt hogere bebouwing toegestaan dan die van de voormalige glasfabriek, deze bouwvolumes zijn door de afwisselende setting en de substantiële vergroening in het gebied aanvaardbaar.

Verder is goed nagedacht over de opbouw van hoogtes in de overgang tussen de binnenstad naar de Rotterdamse M4H. Rond de Koemarkt en Rotterdamsedijk zijn in de loop van de 20e eeuw al hoogteaccenten geplaatst. Binnen de gebiedsontwikkelingen M4H en het aangrenzende Glasbuurt-Oost (Van Deventerdriehoek) wordt de volgende schaalsprong gemaakt. Het plangebied geeft stedenbouwkundig een opbouw van schalen van de Koemarkt en Rotterdamsedijk naar de Glasbuurt-Oost en M4H. Voor zichtlijnen en oriëntatiepunten gaat het Raamwerk nader in op de hoogteopbouw van de Schiedamse binnenstad naar M4H en Marconiplein. Daarbij is voor Nieuw-Mathenesse een hoogtelijn van grofweg 45 tot ruim 7 0 meter aangeduid. Het merendeel van de bouwvolumes in het plangebied blijft (ruim) onder deze maatvoering, waarbij het silocomplex in Glasbuurt-West en een nieuw hoogteaccent in Glasbuurt-Oost de twee hoogste volumes betreffen. In de bestaande situatie zijn de silo's van de voormalige glasfabriek het meest beeldbepalende, bebouwingselement in het plangebied. De silo's zijn mede vanwege hun karakteristiek ook aangemerkt als gemeentelijk monument, en door die aanwijzing van een specifiek beschermingsregime voorzien. Wel is de opgave om een nieuwe functie voor de silo's te vinden.

Nader onderzoek naar de technische staat van de silo's heeft uitgewezen dat deze constructief van een dusdanige kwaliteit zijn dat een optopping mogelijk is tot een hoogte van circa 100 meter. De eigenaren van het terrein hebben daarbij de insteek genomen om bovenop de bestaande silo's een hotel te ontwikkelen. Om voldoende ruimte te behouden voor een uitwerking van het hotel, zowel programmatisch als qua architectuur, is de toegestane bouwhoogte in basis gesteld op 58 meter. Met deze bouwhoogte is sprake van een kader voor herontwikkeling van het silocomplex, waarbij geen sprake is van een aantasting van de monumentale waarden, en is ook geborgd dat de functie als iconisch hoogteaccent in het plangebied behouden blijft. Het plangebied kent dus een variatie aan korrelgroottes van bebouwing, die reageert op de omliggende stedelijke structuren en de karakteristieke organisatie van de voormalige glasfabriek. Naast dat dit zorgt voor een soepele overgang van de dichtbebouwde binnenstad naar het grootschalige bedrijventerrein aan de zuidzijde en M4H aan de oostzijde, biedt de gekozen opzet ook de mogelijkheid om een grote diversiteit aan te brengen in het programma van werkplekken, woningen en buitenruimte. Het voorliggend plan betreft een omvangrijke binnenstedelijke herontwikkeling, waarvan de realisatie diverse jaren in beslag zal nemen.

Om in te kunnen spelen op eventuele toekomstige ontwikkelingen, zijn in de regels diverse flexibiliteitsbepalingen

20 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

opgenomen waarmee zo nodig binnen bepaalde kaders kan worden afgeweken van de regels zoals die nu worden vastgelegd. Door de formulering is altijd sprake van een toetsmoment voor het bevoegd gezag. Hiermee is sprake van een plan dat aansluit bij haar omgeving, en dat afgewogen bijdraagt aan het realiseren van de diverse ambities op het gebied van de beoogde binnenstedelijke verdichting in Schiedam.

3.2.3 Programma Het programma binnen het plangebied bestaat uit twee hoofdcomponenten. De transformatie ziet vooral op het toevoegen van een groot aantal woningen, daarnaast blijft het gebied ook de mogelijkheid bieden voor huisvesting van bedrijven en ondernemingen. Deze laatste categorie valt uiteen in bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op het verzorgen van bewoners en bezoekers van het gebied (voorzieningen), en bedrijfsmatige activiteiten die bijdragen aan een levendige en aantrekkelijke wijk. De nieuwe wijk draagt daarmee bij aan het versterken van het woonklimaat en economisch vestigingsklimaat van Schiedam. Belangrijk uitgangspunt is dat wonen en werken gemengd door elkaar plaatsvindt. Woningen Het aantal nieuwe woningen binnen het plangebied bedraagt 738, wat een dichtheid betekent van ruim 100 woningen per hectare. Insteek is woningen voor verschillende doelgroepen te bouwen. De gemeente Schiedam heeft een groot tekort aan woningen voor middeninkomens, en kent naar verhouding een groot aantal woningen in de lagere prijsklassen (zowel koop als (sociale) huur). Door toevoegen van koopwoningen voor middeninkomens, wordt de doorstroming bevordert en is er gelegenheid om sociale stijgers vast te houden in Schiedam. Binnen het plangebied worden zowel koop- als huurwoningen gerealiseerd.

Het gebied is groot genoeg om diverse typen woningen te bouwen, en deze ook op een goede manier te plaatsen. Minimaal 30% van de 738 woningen wordt als sociale huurwoning gerealiseerd (minimaal 222 sociale huurwoningen in het totale woonprogramma). In de regels van de relevante bestemmingen is geborgd dat dit aantal woningen moet worden gebouwd. Afspraken over de instandhouding van de sociale huurwoningen worden gemaakt tussen de ontwikkelaar en een woningcorporatie (toegelaten instelling). Voor de overige woningen wordt met name ingezet op het middensegment, en dan voornamelijk koopwoningen. Qua typologie zal dit voornamelijk bestaan uit appartementen en woningen gericht op midden- en hogere inkomens bestaande uit 2- tot 4-persoonshuishoudens. Aandachtspunt hierbij is dat de stad Schiedam voldoende (kleinere) woningen voor 1-2 persoonshuishoudens kent, zowel nieuwbouw door de substantiële toevoeging van dergelijke woningen in de gebiedsontwikkeling Schieveste (Schiedistrict), als in het reeds aanwezige aanbod van deze woningen in de bestaande voorraad. Binnen het plangebied wordt ook ruimte voor woonzorgvoorzieningen geboden. Deze specifieke combinatie van wonen en zorg is nog onderwerp van studie, en de invulling wordt mede in samenhang met de planuitwerking voor Glasbuurt-Oost bezien.

Sociaal-maatschappelijke voorzieningen en werklocaties De transformatie naar gemengd woon-werkgebied betekent ook dat er in de Glasbuurt voorzieningen komen, die bijdragen aan een levendige, gezonde en aantrekkelijke wijk. Passend bij de ambities en het karakter van een gezond Schiedam wordt er in Nieuw-Mathenesse ruimte geboden aan diverse sociaal-maatschappelijke voorzieningen. In de nieuw te ontwikkelen wijk is ruimte voor ontmoeting. Er zal ruimte ontstaan voor een sociale structuur waar mensen de kans krijgen om een leven op te bouwen dat past bij een b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 2 1

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

duurzame levensstijl, en waar mensen oog hebben voor elkaar. Er komen kleinschalige speelplaatsen in de openbare ruimte nabij de woonomgeving, en er wordt gekeken naar het faciliteren van sport en spel op daken van de nieuwe bebouwing, om zo een intensiever ruimtegebruik te realiseren. Bewoners en bezoekers kunnen gebruik maken van deelvoorzieningen die beschikbaar zijn in de mobiliteitshub. Voor jonge gezinnen wordt in de nabijheid van hun woning voorzien in de mogelijkheid van kinderopvang, en de autoluwe groene binnengebieden van de wijk zijn aantrekkelijk voor spelen en bewegen in de buitenlucht. Voor wat betreft het primair onderwijs en het merendeel van de overige sociaal-maatschappelijke voorzieningen is de wijk gericht op het bestaande aanbod in (met name) de Binnenstad en Schiedam Oost. De nieuwe wijk zorgt hiermee voor het versterken van het economisch-maatschappelijk draagvlak van deze voorzieningen, en kan bijdragen aan de duurzame instandhouding op een goed kwalitatief niveau van de bestaande voorzieningen. In Nieuw-Mathenesse liggen veel kansen voor het realiseren van voorzieningen voor sport, cultuur en ontspanning (leisure).

Binnen het plangebied, en mogelijk ook verder zuidelijk langs de Buitenhaven, zullen mogelijk horecagelegenheden komen, passend bij de unieke bedrijven van Schiedam (Dutch Distillers District) en gebruikmakend van de openbaar toegankelijke ruimte die met de transformatie van het gebied ontstaat (zowel op het water als in de groene parkgebieden). Bij bijzondere industriële panden kunnen onderscheidende horecaconcepten ontstaan. Voorbeelden zijn de karakteristieke iconen van de silo's van de voormalige glasfabriek, of het 'Glashuis' dat in de meest noordwestelijke punt wordt beoogd als entree van het gebied vanuit de Schiedamse binnenstad. Dergelijke panden en locaties kunnen ook een (semi-)openbaar karakter krijgen, waarbij cultureel-maatschappelijke functies kunnen samengaan met bijvoorbeeld commerciële functies zoals een hub voor start-ups, co-working faciliteiten of horeca. Naast voorzieningen voor de wijkbewoners en bezoekers, blijven reguliere werklocaties een belangrijk onderdeel van het plangebied. Deze zullen wel een ander profiel hebben dan de vroegere bedrijvigheid binnen het plangebied. Voor de voormalige glasfabriek is dat het meest evident. Planologisch gezien is vestiging van een nieuwe glasfabriek niet meer mogelijk. Binnen de nieuwe uitwerking voor het terrein is gezocht naar vormen van bedrijvigheid die kunnen worden gecombineerd met woonfuncties.

Insteek is ruimte te bieden aan gemengde bedrijvigheid, die zowel onderling mengbaar is als goed is te combineren met functies als wonen. Het bestemmingsplan maakt circa 23.000 m2 bedrijfsruimte mogelijk, waarbij voor diverse categorieën bedrijvigheid en voorzieningen nadere voorwaarden zijn gesteld. Voor een deel van de werklocaties is sprake van voortzetting van momenteel reeds aanwezige bedrijvigheid (omdat deze buiten de transformatie vallen). Daarnaast gaat het om het tijdelijk gebruik van het voormalige hoofdkantoor van de glasfabriek, ook worden enkele bedrijven gefaciliteerd die nu elders in het gebied gevestigd zijn en die in het kader van de transformatie een nieuwe plek krijgen binnen het plangebied.

22 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

3.2.4 Duurzame mobiliteit Nieuw-Mathenesse vormt een verbindende schakel tussen de Schiedamse binnenstad, het station Schiedam-Centrum, de Rotterdamse gebiedsontwikkeling M4H en de wijken Schiedam-Oost en Rotterdam Oud-Mathenesse. Het is een gebied omringd door (in potentie) diverse fysieke barrières, zoals de dijk, het water en wegen. Een heldere structuur ten aanzien van autoverkeer, langzaam verkeer en openbaar vervoer helpt met het versterken van duurzame bereikbaarheid, waarbij het accent verschuift naar de fietser, voetganger en het OV. Deze thema’s waren een belangrijk onderdeel in de visievorming voor Nieuw-Mathenesse. In de nieuwe wijk komen wonen en werken op een nieuwe en innovatieve manier samen, en zijn goede verbindingen met de omgeving essentieel. Dit betekent dat het gebied straks diverse vervoersmogelijkheden moet kunnen faciliteren met een juiste balans waarbij oog is voor aantrekkelijkheid, duurzaamheid, bedrijvigheid en een aantrekkelijke leefomgeving. Belangrijk uitgangspunt is dat de parkeerbehoefte wordt opgevangen in parkeergarages, en het parkeren op straat wordt geminimaliseerd. In het plangebied komt een collectieve parkeervoorziening (mobiliteitshub), zowel bedoeld voor het parkeren van auto's van bewoners van het plangebied als van bezoekers en werknemers van in (de nabijheid van) het plangebied gevestigde bedrijven.

Het plangebied zelf wordt verder zo veel mogelijk ingericht op lopen, fietsen en andere vormen van langzaamverkeer. De Buitenhavenweg wordt deels autovrij gemaakt, maar wel zodanig dat de bedrijvigheid langs de haven goed bereikbaar blijft voor leveranciers en ander noodzakelijk verkeer. Invoering van gereguleerd parkeren en diverse wijzigingen in de toegestane verkeerssnelheid en inrichting van wegen en openbare ruimte zorgt voor een gebied dat zowel goed bereikbaar is als een aantrekkelijk verblijfsklimaat biedt aan bewoners, werknemers en bezoekers. Daarbij wordt de programmering van bedrijvigheid en voorzieningen ook benut voor het zorgen van een levendig openbaar gebied. De bestaande (bedrijfs)panden die aan de voorzijde aan de Rotterdamsedijk worden ontsloten (buiten het plangebied), hebben in enkele gevallen parkeerplaatsen op eigen terrein aan de zuidzijde. Deze parkeerplaatsen blijven bereikbaar, en behouden hun ontsluiting via het plangebied. Ook wordt in het plangebied ruimte geboden voor bijvoorbeeld parkeren voor mindervaliden en het laden en lossen in de openbare ruimte.

3.2.5 Toekomstbestendig landschap De inrichting van de openbare ruimte vervult, naast invloed op het karakter en uitstraling van een gebied, ook een aantal belangrijke functies. Hierin komen ‘harde’, kwantificeerbare functies zoals ruimte voor verkeer, samen met ‘zachte’ functies die zorg dragen voor de leefbaarheid en kwaliteit van het terrein zoals spelen en bewegen. Over het gehele gebied geldt dat de sfeer van stedelijk industriegebied aan de haven voelbaar moet blijven. Diverse historische elementen blijven bestaan en (nieuwe) bedrijvigheid mag worden gezien. Belangrijke ambities die een uitwerking moeten vinden in de inrichting van de openbare ruimte zijn: groen: bomen voor koeling en beperking van wind, minder verharding zodat in tijden van regen meer water in de grond kan trekken, bijdragen aan vergroten ecologische waarde; veiligheid: heldere routes en scheiding van langzaam verkeer ten opzichte van auto- en vrachtverkeer, goede logistieke routes voor bedrijven en (maatschappelijke) diensten; sociale veiligheid en gezondheid: veilige, zichtbare en aantrekkelijke plekken voor sport, spel en beweging en een bewuste programmering van functies langs de openbare routes die zorgen voor reuring en 'ogen op straat' gedurende een groot deel van de dag.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 23

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Afbeelding 9 Indicatie groenstructuur en groene daken in het plangebied Nieuw-Mathenesse heeft veel potentie om het thema duurzaamheid naar een hoger niveau te tillen. Dit is ook nodig, omdat er ingespeeld moet worden op klimaatveranderingen, en omdat de klimaatverandering zoveel mogelijk beperkt moet worden in de toekomst. Grotere gebiedsontwikkelingen zoals deze zijn de ideale gelegenheid om nieuwe duurzame standaarden effectief in te passen, en om te zorgen dat een ontwikkeling niet alleen in het plangebied zelf positief doorwerkt ten aanzien van klimaatbestendig en duurzaam functioneren, maar dit ook een bredere werking voor de stad kan krijgen. Nieuw-Mathenesse Noord is groener en klimaatrobuuster Een belangrijke speerpunt is dat Nieuw-Mathenesse Noord in de toekomst groener en klimaatrobuuster moet worden. Het gebied transformeert van een werklocatie naar een gemengd stedelijk gebied. Er worden nieuwe woningen en functies toegevoegd, waardoor de impact van bijvoorbeeld wateroverlast en hittestress groter wordt. Het toevoegen van groen en water(berging) kan de mogelijke waterproblematiek en hittestress verminderen, door parken en groenstructuren, toepassing van groene gevels en aanleg van groene daken of waterdaken. Een ander aandachtspunt zijn windcorridors. Wind, die over water een gebied in waait, kan een sterk koelend effect hebben.

Bouwblokken moeten daarom zodanig worden georiënteerd ten opzichte van het water, dat zogenaamde tochtgaten niet dicht groeien met opgaand groen of worden dichtgezet met andere bebouwing. Uiteraard moet daarbij wel goed worden gekeken in hoeverre er niet te veel wind staat, wat negatief kan uitwerken voor het verblijfsklimaat, of voor het lopen en fietsen door de buurt.

24 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

Om Schiedam en het achterland blijvend te beschermen tegen het water uit de rivieren en de zee, is het waarschijnlijk noodzakelijk de primaire waterkering op (middel)lange termijn te versterken en/of te verhogen. In de uiterste zuidoosthoek van het plangebied ligt een klein stukje van de primaire waterkering, de Deflandsedijk. Daarbij kan te zijner tijd ook worden verkend of een verplaatsing van de dijk mogelijk en haalbaar is, of dat er andere oplossingen denkbaar zijn om de waterveiligheid duurzaam te waarborgen. Een eventueel versterkingstraject of verplaatsing van de primaire waterkering valt overigens buiten de scope van het voorliggende bestemmingsplan. Het toevoegen van groen en water zorgt niet alleen voor minder waterproblematiek en hittestress, het is ook waardevol voor de biodiversiteit. Bij de inrichting van het openbaar gebied wordt daarom ook rekening gehouden met de meerwaarde van beplanting en andere inrichtingselementen voor dieren en planten. Nieuw-Mathenesse is energie-neutraal en circulair Verder is het belangrijk dat Nieuw-Mathenesse zich in de toekomst energieefficiënt en mogelijk ook circulair ontwikkelt. Voor energie (zowel produceren als gebruiken) liggen er grote kansen, gelet op de voorgenomen transformatie van Nieuw-Mathenesse Noord.

Zeer goed geïsoleerde, aardgasvrije en energie producerende woningen en bedrijfspanden kunnen in de toekomst het straatbeeld van Nieuw-Mathenesse bepalen. De bouwopgave in het gebied biedt perspectief om op een andere manier na te denken over materiaalgebruik en kan gebruikt worden om partijen uit te dagen om af te zien van het veelvuldig gebruiken van primaire grondstoffen bij de realisatie van projecten. Daarnaast is het voor de gemeente een kans om te kijken of voor de inrichting van de openbare ruimte het gebruik van circulair geproduceerde elementen een plek kan worden geven. Circulariteit biedt kansen voor het maken van nieuwe verbindingen op bedrijventerreinen, door deelgebruik te stimuleren en reststromen waardevol in te zetten.

3.3 Duurzame Verstedelijking 3.3.1 Algemeen De Nationale Omgevingsvisie gaat uit van het vraaggericht programmeren en realiseren van verstedelijking. Om dit te bereiken is de ladder voor duurzame verstedelijking als motiveringseis opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening. De ladder voor duurzame verstedelijking is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten, waardoor de ruimte in stedelijke gebieden optimaal benut wordt. De ladder vereist dat indien een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt de behoefte aan deze ontwikkeling wordt beschreven. Indien de ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied plaatsvindt, moet gemotiveerd worden waarom dit niet kan binnen het bestaand stedelijk gebied. De uitgangspunten van duurzame verstedelijking zijn tevens onderdeel van de provinciale Omgevingsverordening. De vereisten wijken echter af van de vereisten uit het Besluit ruimtelijke ordening. De provinciale ladder vereist dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet voorzien in een actuele regionale behoefte, die zo nodig regionaal is afgestemd, en welke plaatsvindt binnen het bestaand stads- en dorpsgebied. Ontwikkeling buiten het bestaand stads- en dorpsgezicht zijn enkel toegelaten in de in de verordening genoemde gevallen en op de genoemde locaties.

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t ( v a s t g e s t e l d ) 2 5

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

3.3.2 Relatie tot ontwikkeling De beoogde ontwikkeling bestaat uit de realisatie van maximaal 738 nieuwe woningen binnen het bestaand stedelijk gebied van Schiedam. Daarnaast voorziet het plan in het behoud en hernieuwde ontwikkeling van circa 23.000 m2 aan bedrijfsfuncties en diverse ondersteunende voorzieningen behorend bij het beoogde woon-werkgebied, zoals horeca, dienstverlening en maatschappelijke voorzieningen. Voor de woningen en het toe te voegen commerciële- en bedrijfsprogramma dient de Ladder voor duurzame verstedelijking te worden doorlopen, omdat de ontwikkeling (mogelijk) te typeren is als stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro en de provinciale Omgevingsverordening. Wonen De projectlocatie is gelegen binnen bestaand stedelijk gebied. Dit betekent dat enkel de behoefte aan de ontwikkeling hoeft te worden aangetoond, waarbij gelet op het provinciale beleid tevens de regionale afstemming bij de beoordeling dient te worden betrokken. Voor het bepalen van de behoefte is gebruik gemaakt van beschikbaar provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid en op basis daarvan gemaakte afspraken (zie ook hoofdstuk 4). Voor de woningbehoefte zijn allereerst diverse afspraken met rijk, provincie en regiogemeenten relevant, zoals de Woondeal Rotterdamse regio van maart 2023 (zie ook hoofdstuk 4).

In hoofdzaak zijn de kwantitatieve afspraken in deze afspraken erop gericht om de productie van 100.000 woningen tot 2025 in de zuidelijke Randstad te versnellen en om te zorgen voor voldoende harde plancapaciteit voor de periode tot 2040 (bouwproductie van 230.000 woningen). Daarnaast hebben de gemeenten samen met woningcorporaties uit de regio Rijnmond begin 2023 het 'Regioakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2023-2030' gesloten. Daarmee zetten zij in op een uitbreiding van het aantal woningen in de regio Rotterdam met 54.000. In het akkoord is vastgelegd wat de bijdrage van iedere gemeente is aan het behalen van de regionale doelen. In dat kader is afgesproken dat de totale woningvoorraad in Schiedam wordt uitgebreid tot een totaal van 40.609 woningen in 2030. Om dit doel te realiseren zullen tot 2030, rekening houdend met de sloop van circa 1.200 verouderde woningen, in Schiedam in totaal 6.000 nieuwe woningen gebouwd worden. Om ten aanzien van de kwalitatieve behoefte een goede balans in de woningvoorraad te creëren is daarbij tevens besloten dat binnen Schiedam het aantal sociale woningen gelijk blijft De Woonvisie van de gemeente Schiedam is afgestemd op deze regionale woningmarktafspraken. In de Woonvisie van september 2020 is het aantal te realiseren woningen vergroot.

Daarnaast wordt ingezet op het ontwikkelen van 6.000 woningen en realiseren van 2.000 woningen voor ouderen. Een van de speerpunten in het gemeentelijk woonbeleid is het realiseren van een kwalitatief goede, gedifferentieerde en evenwichtige woningvoorraad die de wooncarrière van Schiedammers faciliteert: een wooncarrière die aantrekkelijk is voor hogere en midden inkomensgroepen van binnen en buiten stad, en die daarmee de doorstroming op de woningmarkt mogelijk maakt. Zodoende bestaat behoefte aan een gevarieerd woningaanbod, zodat bewoners zich kunnen binden en verbonden kunnen blijven voelen aan de stad doordat er goede mogelijkheden bestaan in de wooncarrière, aansluitend op de verschillende behoeftes per levensfase. Uit het bovenstaande blijkt dat er een aanzienlijke behoefte bestaat aan nieuwe woningen in de regio en de stad Schiedam in de komende jaren. Het bestemmingsplan maakt de bouw van maximaal 738 nieuwe woningen mogelijk. Bouw van deze woningen vormt een belangrijke stap in het realiseren van de woningbouwambities tot 2030, het gaat om ruim 10% van de Schiedamse bouwopgave voor deze periode. Om die ambitie verder kracht bij te zetten is de gemeente, als 26 t (vastgesteld)

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s

b e s t e m m i n g s p l a n Nieuw-Mathenesse G l a s b u u r t - W e s t

onderdeel van een generieke verkenning, aan het onderzoeken of en op welke wijze het aantal woningen mogelijk ook binnen het voorliggend bestemmingsplangebied op den duur verhoogd zou kunnen kan worden. Benadrukt wordt dat deze verkenning vooralsnog niet tot gevolgen voor de opzet van het voorliggende plan leidt. Mocht een bepaalde ambitie in de toekomst worden bijgesteld, dan zal een eventuele aanpassing van het planologisch kader naar dan geldend inzicht worden doorgevoerd. Van de nieuw te bouwen woningen die dit bestemmingsplan mogelijk maakt, wordt minimaal 30% gerealiseerd in de sociale sector. Hiermee draagt de ontwikkeling dus ook bij aan de ambitie om de sociale woningvoorraad in Schiedam (minimaal) gelijk te laten blijven, maar wel evenrediger over de stad te verspreiden. Door in Nieuw-Mathenesse Glasbuurt (-West en -Oost) substantieel nieuwe sociale huurwoningen toe te voegen, kan in andere Schiedamse wijken het aantal sociale huurwoningen wellicht worden verkleind. Binnen het plangebied is verder sprake van een gevarieerd aanbod aan typologie en prijsklasse van de woningen, zodat sprake is van een evenwichtige voorraad met voldoende ruimte voor de diverse doelgroepen. Het plan voldoet aan de vraag naar woningen en realisatie vindt plaats binnen bestaand stedelijk gebied. Daarmee voldoet het plan aan de ladder voor duurzame verstedelijking.