Begroting 2024 Schiedam
Tekst van het document
Begroting 2024 Voorwoord
Bestuurskader
Begroting in één oogopslag
Programma Mens en stad in beweging
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang
Algemene dekkingsmiddelen
§ Paragrafen € Financiële begroting 2024
Programma Economie in ontwikkeling
Programma Overheid in balans
Voorwoord Met vertrouwen presenteren wij deze Begroting 2024, waarin de door de gemeenteraad vastgestelde kaders uit de Zomernota 2024 zijn verwerkt. Voor de jaren 2024 en 2025 is de begroting sluitend. De uitvoering van de doelen uit ons ambitiedocument ‘Verder werken voor een kleurrijk Schiedam’ blijven daarbij onze leidraad. Veel ontwikkelingen die we daarin beschreven zijn inmiddels in uitvoering. We gaan daarmee door om onze stad vooruit te brengen, in de wetenschap dat een deel van onze inwoners extra aandacht van ons vraagt. Doelmatig, verstandig en eerlijk De financiële uitdagingen voor onze stad zijn groot. Dat ervaren veel van onze inwoners en partners in de stad. Ook de gemeente heeft te maken met stijgende uitgaven en achterblijvende inkomsten. We zien het daarom, nóg meer dan anders, als onze eerste verantwoordelijkheid om in deze begroting de beschikbare middelen zo doelmatig, verstandig en eerlijk mogelijk in te zetten. We gaan koersvast door met onze inzet om mensen te ondersteunen die moeite hebben de eindjes aan elkaar te knopen. Ook het bouwen van woningen, het werken aan een schone stad en het tegengaan van discriminatie en racisme blijven speerpunten van ons beleid.
Behoedzaam en zorgzaam We handhaven de behoedzame strategie, zoals die in de Zomernota 2024 is voorgesteld. Ondanks de financiële uitdagingen hebben we onze financiën op orde: voor de jaren 2024 en 2025 presenteren we een sluitende begroting. Daardoor kunnen we onze focus behouden om de stad Schiedam en de Schiedammers vooruit te helpen. We blijven
§ Paragrafen € Financiële begroting 2024
werken aan een in alle opzichten kleurrijke stad en we zorgen voor mensen die dat het hardst nodig hebben. Veel belangrijke ontwikkelingen zijn het afgelopen jaar al in gang gezet. We gaan daarmee door en we zoeken nadrukkelijk de verbinding met iedereen in onze stad die een positieve bijdrage kan leveren. Zo maken we onze stad blijvend beter en toekomstbestendig.
Aandacht voor koopkracht In deze begroting zijn voor 2024 zeer beperkte gemeentelijke lastenverhogingen voor onze inwoners opgenomen. Via een actieve en integrale aanpak van armoede, ondersteunen we daarnaast Schiedammers die in de problemen komen als gevolg van de hoge energieprijzen en de hoge inflatie.
Financiën 2026 en verder Voor onze gemeente dreigt vanaf 2026 een financiële kloof te ontstaan als gevolg van een sterke afname van de rijksbijdrage in het gemeentefonds. Het Rijk heeft nog geen uitsluitsel gegeven hoe het hiermee zal omgaan. De val van het kabinet verlengt deze impasse. We verwachten pas
meer duidelijkheid als na de verkiezingen van 22 november een nieuw kabinet wordt gevormd. We kiezen er daarom nu voor om voor de jaren 2026 en 2027 geen ingrepen te doen. Tegelijkertijd zijn we ook terughoudend bij het aangaan van structurele verplichtingen. De koers die het Rijk uiteindelijk kiest, is van invloed op de keuzes die we in Schiedam kunnen maken. Wanneer de koers van het Rijk niet wijzigt, betekent dit dat we fundamentele keuzes moeten maken die direct merkbaar zijn in de stad.
Vernieuwde prestatiedoelstellingen Om de begroting leesbaarder te maken zijn we aan de slag gegaan om een duidelijkere relatie tussen de doelstellingen en de indicatoren aan te brengen. Zodat duidelijker de effectiviteit van het gemeentelijk beleid kan worden gevolgd door de gemeenteraad. Daarmee stellen we de gemeenteraad beter in staat zijn controlerende taak uit te voeren. De komende periode blijven we de methodiek doorontwikkelen. Burgemeester en wethouders van Schiedam
Begroting 2024
2
Bestuurskader Bestuurlijke uitgangspunten Begroting 2024 De Zomernota 2024 en het ambitiedocument zijn de vertrekpunten voor de Begroting 2024. Ook in deze begroting is er voor gekozen om geen extra lastenverhoging voor Schiedammers dan de CPB-index. Het uitblijven van compensatie door de rijksoverheid moet niet ten laste komen van de Schiedammers. Het financiële vertrekpunt voor het college is dat de begroting voor 2024 en 2025 sluitend is. Voor de jaren 2026 en 2027 is er geen sluitende begroting. Deze lijn is ingezet met de Zomernota en is ook conform het advies van de VNG. Door deze keuze voorkomen we de negatieve gevolgen op korte termijn voor het voorzieningenniveau en het welzijn van de Schiedammers indien we vergaand zouden bezuinigen. Tot op heden is er door het rijk nog geen extra financiële ruimte geboden voor de gemeenten. We wachten de maatregelen van het nieuw te vormen kabinet af. In 2024 geven we een vervolg op de in 2023 in uitvoering genomen 4 speerpunten (crisisaanpak toenemende armoede, versnelling woningbouw, acties voor een kleurrijke stad, aanpak tegengaan discriminatie, schonere stad) en zijn de in de Zomernota 2024 opgenomen beleidsvoorstellen van het ambitiedocument uitgewerkt in de programma’s. In de Begroting 2024 is de nieuwe methodiek uitgewerkt in de programma’s en zijn er nieuwe prestatie-indicatoren.
Dit is een eerste stap om de kwaliteit en leesbaarheid van de begroting te verbeteren, de komende jaren ontwikkelen we de systematiek verder door.
§ Paragrafen € Financiële begroting 2024
Het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Nieuwland en Oost is in deze begroting opgenomen in een nieuwe aparte paragraaf. Het is een grote opgave voor de komende 20 jaar. De uitvoering van de diverse initiatieven binnen het Nationaal Programma vindt over de verschillende begrotingsprogramma’s heen plaats. Via de paragraaf wordt een beeld op concernniveau gegeven.
De meerjarenbegroting geeft het volgende beeld:
2024
6.128
Financieel beeld
2025
3.915
Totaal Begroting 2024 Bedragen x € 1.000
Algemeen De begroting komt (wederom) tot stand in een periode van grote onzekerheden over de gemeentefinanciën. Het financiële beeld van Schiedam geeft, net als bij zoveel gemeenten, een zorgelijk beeld op de langere termijn. Op de korte termijn (tot en met 2025) lijken er op het eerste oog voldoende middelen aanwezig te zijn om invulling te geven aan landelijke opgaven en lokale ambities. Dit is slechts schijn, want nog steeds is sprake van een situatie waarin gemeenten niet voor alle gedecentraliseerde taken voldoende worden gecompenseerd. Daarnaast is sprake van ad-hoc financiering door het Rijk, waarin voor 2024 en 2025 incidentele middelen worden verstrekt en in de jaren daarna weer worden bezuinigd. Dit laat zich nog als beste samenvatten als ‘sigaar uit eigen doos’. Keuzes die meerjarige structurele invloed hebben zijn daardoor lastig te maken. Het college blijft hierin terughoudend, maar houdt vast aan de vorig jaar ingezette lijn om tóch deze keuzes, vooruitlopend op een nadere uitwerking, te maken en de tekorten vanaf 2026 zichtbaar te laten zijn. De stad heeft het immers nodig dat erin wordt geïnvesteerd om het leefbaar te houden. Wij gaan er vanuit dat het Rijk hierin zijn verantwoordelijkheid pakt.
2026
-11.099
2027
-12.189
2028
-12.458
De begroting is dus niet structureel sluitend. 2026 en 2027 geven een behoorlijk negatief saldo. Daarbij gelden wel de winstwaarschuwingen die we bij de Zomernota hebben gegeven. Deze winstwaarschuwingen zijn geactualiseerd in september en bestaan uit de volgende onderwerpen:
Begroting 2024
3
Externe ontwikkelingen
Interne ontwikkelingen
Ontwikkelingen algemene uitkering
Uitvoering Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Nieuwland en Oost
Prijs- en marktinvloeden
Huisvesting Stroomopwaarts
Renteontwikkeling
Meerjarige effecten ambitiedocument
Omgevingswet
Gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse
Financiële situatie verbonden partijen en partners in de stad (subsidierelaties)
Jeugdzorg
Opvang vluchtelingen
Woonwagenbeleid Fiscaliteiten Vervolg MIRT-verkenning Meerjarenperspectief Vastgoed (incl. huisvesting ambtelijke organisatie) Cofinanciering gebiedsontwikkelingen Binnensportaccommodaties Visie op dienstverlening IHP (Spieringshoek) I-visie
Een globale financiële schatting levert op dat deze winstwaarschuwingen zich in verschillende financiële bandbreedtes kunnen voordoen, al dan niet afhankelijk van externe dekking (subsidies, algemene uitkering, opbrengsten). De bandbreedte loopt daarbij van nihil (geen van allen doet zich voor met financieel effect) tot minimaal € 35 miljoen (alles doet zich tegelijkertijd voor). Dit betekent dat voorzichtigheid en het maken van verantwoorde financiële keuzes (met zicht op de structurele financiële effecten) de komende jaren noodzakelijk blijven om Schiedam voldoende financieel gezond te houden.
§ Paragrafen € Financiële begroting 2024
Begroting 2024
4
Van Zomernota naar begroting In dit onderdeel is een toelichting opgenomen hoe we van de stand van de financiële ruimte in de Zomernota naar de stand in de begroting komen. Dit geeft het volgende beeld:
Bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Stand Zomernota 2024
-110
-2.669
-13.585
-20.884
Financiële effecten Bestuursrapportage 2023
1.556
4.769
5.130
10.705
Technische actualisaties: Doorrekening loon- en prijsontwikkelingen over budgetten
629
624
644
656
Effecten personeelsbegroting (inclusief doorbelastingen en CAO ontwikkelingen)
945
945
945
945
Effecten verwerken claims Zomernota
97
90
130
115
-3.546
-3.546
-3.546
-3.546
Aanpassing rente n.a.v. geactualiseerde liquiditeitsbehoefte begroting 2023
584
-172
84
118
Doorrekening investeringsprogramma en kapitaallasten
-16
-30
-219
-140
Actualisatie lokale heffingen en leges
1.342
1.352
1.391
1.407
Overige financieel technische aanpassingen
-183
-183
-183
-183
Verwerking begroting Jeugd (was pm in de Zomernota)
§ Paragrafen € Financiële begroting 2024
Bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Veiligheidsmarge CAO stijging
-1.000
-1.000
-1.000
-1.000
Jeugd
6.280
3.735
-890
-382
Sportaccommodaties
-450
Totaal Begroting 2024
6.128
3.915
-11.099
-12.189
Onvermijdelijke financiële effecten:
Begroting 2024
5
Technische actualisaties De Zomernota calculatie van de financiële ruimte wordt op basis van de financiële standen in het voorjaar geprognosticeerd. Na het vaststellen van de Zomernota en de jaarstukken waarin de restant kredietenlijst is opgenomen, worden de vastgestelde financiële uitgangspunten in detail doorgerekend. Deze doorrekening is terug te zien in de categorie ‘technische actualisaties’. Het bevat onder meer het rente-effect op de actualisatie van de liquiditeitsbehoefte, de doorrekening van de loonvoet en de doorrekening van het investeringsprogramma op basis van de huidige planning. Daarnaast is er een financieel effect op actualisatie van de lokale heffingen en leges. Dit positieve effect is grotendeels te verklaren door areaaluitbreiding in de OZB en de effecten in de afvalstoffenheffing door onder ander na-scheiding en onderdelen in het contract met Irado die buiten de reguliere inflatoire verhoging vallen. Meer informatie over de belastingen en heffingen is te vinden in de paragraaf lokale heffingen.
Onvermijdelijke financiële effecten In de categorie ‘onvermijdelijke financiële effecten’ zijn effecten opgenomen die niet door een beleidskeuze te voorkomen zijn. Na het samenstellen van de Zomernota is bekend geworden dat de compensatie van de Jeugdzorgmiddelen structureel mag worden opgenomen tot en met 2026. Daarnaast was een actualisatie noodzakelijk van de personeelsbudgetten om ervoor te zorgen dat met de juiste loonvoetontwikkeling wordt rekening gehouden. In de begroting is, conform het kader zoals dat is vastgelegd in de Zomernota, rekening gehouden met een prijsstijging van 3,1%. De Zomernota gaat, conform het meerjarig financieel beleid van Schiedam, uit van de verkenning van het Centraal Plan Bureau (CPB) van maart 2023. Deze verkenning vormt ook de bron voor de meicirculaire. In de
§ Paragrafen € Financiële begroting 2024
begroting 2023 hebben we een veiligheidsmarge structureel aangebracht, vanwege de onzekere marktsituatie. Deze veiligheidsmarge is in 2023 via de Berap gebruikt, maar is meerjarig in tact gebleven. Deze marge van ruim € 1,8 miljoen hebben we in tact gelaten. De veiligheidsmarge voor de overige lasten is aangebracht in het programma Algemene Dekkingsmiddelen om grip te blijven houden op het gebruik ervan. Er moet sprake zijn van een niet te voorkomen overschrijding door prijs- en markteffecten op de categorie overige lasten om hier gebruik van te maken. Via de TA-route wordt over het gebruik van de veiligheidsmarge de begrotingswijziging aan de raad voorgesteld, zodat helder is welke programma’s hier een beroep op doen. Omdat de marge al in de meerjarenbegroting stond, ontstaat er geen aanvullend financieel effect. Voor de indexering van de heffingen en tarieven is het kader van de Zomernota gehandhaafd om de Schiedammers in deze moeilijke tijden niet met een extra stijging te confronteren. Via de Berap 2023 is meerjarig een nieuwe calculatie van de energielasten opgenomen. De ontwikkelingen blijven we op de voet volgen en de marges worden aangepast op het moment dat binnen de collectieve contracten gebruik is gemaakt van een nieuw ‘klikmoment’. Periodiek zal via de P&C-documenten (TA’s c.q. Berap) hier een actualisatie op plaatsvinden.
In de Zomernota is voor de loonontwikkeling uitgegaan van een indexatie van 4,8% conform verkenning van het CPB. De huidige CAO loopt op 1 januari 2024 af, inmiddels is meer duidelijk over een bod. Op basis van analyses over de afgelopen jaren en de Berap2023 wordt in het kader van realistisch begroten een extra veiligheidsmarge opgenomen van € 1 miljoen.
Bedragen x € 1.000
2023 2024 2025 2026
CAO effect
-1.000 -1.000 -1.000 -1.000
De afgelopen jaren hebben we op verschillende momenten via de algemene uitkering middelen voor Jeugdzorg gekregen. Hierin versleuteld zijn onder meer compensatie van tekorten uit het verleden (in 2021 berekent op ruim € 20 miljoen voor Schiedam), het terugdringen van wachtlijsten, versterken voorveld en preventie. Tegelijkertijd is door het rijk vanaf 2026 een bezuiniging doorgevoerd op deze middelen. De consistente lijn in Schiedam is geweest om zoveel als mogelijk beschikbare middelen op het taakveld Jeugd als beschikbaar budget in te zetten. Rekening houdend met nog komende financiële effecten in het taakveld Jeugd (herijking contract, inregelen MVS Jeugdmodel) laat het taakveld Jeugd de volgende financiële ruimte zien waarvoor wordt voorgesteld deze middelen via de algemene middelen af te romen:
Bedragen x € 1.000
2024 2025 2026 2027
Jeugdzorg
6.280
3.735
-890
-382
Door actuele ontwikkelingen rondom de binnen en buitensport accommodaties is het noodzakelijk om de huidigen contracten te verlengen. Een jaar verlenging kan binnen de wettelijke kaders van de aanbestedingswet, maar kan niet tegen dezelfde financiële voorwaarden ivm de grote onzekerheid over de energiecontracten. Er wordt nu aan een voorstel gewerkt om op basis van daadwerkelijke kosten een jaar te verlengen met een aantal scenario’s. Gemiddeld wordt op dit moment rekening gehouden met een maximaal incidenteel effect voor 2024 van € 450.000.
Begroting 2024
6
403,9
Inkomsten
176,2 miljoen
239
miljoen Van het rijk.
Begroting 2024 48,6 miljoen
Wat betaal ik in 2024 aan:
€ 220,68
Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens
miljoen
De rest krijgen we uit lokale heffingen en overige inkomsten.
€ 337,66 € 398,79 € 268,48
Hondenbelasting
€
19,91
€ € € € € €
13.811 67 16.780 3.627 10.976 3.285
79.653 29.752 11.353 17.041 9.888 28.495
Ruimtelijke inrichting in samenhang
Afval en milieubeheer Openbaar groen en (openlucht)recreatie Riolering Ruimtelijke ordening Verkeer, vervoer en waterstaat Wonen en bouwen
€ € € € € €
16.032 7.355 9.514 5.092 22.379 33.734
€ € € € € €
2.789 4.574 3.668 37.554 4.712 56
Bestuur en dienstverlening Veiligheid
€ €
7.853 14.012
Algemene kosten (overhead e.d.)
€
34.964
Storting reserves
€
17.294
53,3 miljoen
116,3
€ € € € € €
Lokale heffingen
Afvalstoffenheffing Hondenbelasting Onroerende zaakbelasting (OZB) Parkeerbelasting Rioolheffing Leges, retributies, precario
miljoen
Rioolheffing
miljoen
miljoen
Mens en stad in beweging
Bijstand en WSW Jeugdzorg Participatie Onderwijs Sport WMO
94,1
in één oogopslag
OZB (gemiddeld)
164,9
+
397,8
Uitgaven
miljoen
Overige inkomsten
Dividend en rente Erfpacht Grondexploitatie Huuropbrengsten en vergoedingen Wonen en bouwen Onderwijs en leerlingzaken Overig
€ € € € € € €
5.824 18.578 48.051 7.025 1.583 6.556 3.977
Onttrekkingen reserves
€
24.719
Begrotingssaldo
€
6.128
Economie in ontwikkeling
Bibliotheek en media Cultureel erfgoed Economie Gronden en panden Musea en gemeentearchief Recreatieve havens
21,9 miljoen
Overheid in balans
Overzicht van baten en lasten begroting 2024 Bedrag werkelijk 2022
Bedragen x € 1.000,-
Programma
Mutatie reserve
Bedrag begroot 2024
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
1. Mens en stad in beweging
50.164
-163.683
-113.519
49.640
-173.413
-123.773
49.136
-176.182
-127.046
2. Ruimtelijke inrichting in samenhang
43.497
-74.516
-31.019
53.749
-84.085
-30.336
59.916
-94.106
-34.190
3. Economie in ontwikkeling
35.083
-45.158
-10.074
42.042
-47.744
-5.702
44.582
-53.353
-8.772
4. Overheid in balans
7.163
-24.840
-17.677
1.274
-20.159
-18.885
2.732
-21.865
-19.134
5. Algemene dekkingsmiddelen
211.638
-22.703
188.935
207.416
-31.005
176.410
222.807
-34.964
187.844
Totaal
347.545
-330.900
16.645
354.120
-356.405
-2.285
379.173
-380.470
-1.297
1. Mens en stad in beweging
4.054
-5.002
-948
1.629
-717
912
2.489
-981
1.508
2. Ruimtelijke inrichting in samenhang
10.542
-1.512
9.030
2.754
-2.751
3
3.490
-2.459
1.030
3. Economie in ontwikkeling
2.651
-7.496
-4.845
1.195
-1.950
-754
1.386
-2.548
-1.161
381
-213
168
-20
-20
-20
-20
5. Algemene dekkingsmiddelen
13.393
-9.295
4.099
9.284
-1.923
7.360
17.354
-11.286
6.068
Totaal
31.021
-23.517
7.504
14.862
-7.361
7.501
24.719
-17.294
7.425
1. Mens en stad in beweging
54.218
-168.685
-114.467
51.269
-174.130
-122.861
51.625
-177.164
-125.538
2. Ruimtelijke inrichting in samenhang
54.038
-76.028
-21.989
56.503
-86.836
-30.333
63.406
-96.565
-33.159
3. Economie in ontwikkeling
37.734
-52.654
-14.919
43.237
-49.693
-6.456
45.968
-55.901
-9.933
4. Overheid in balans
7.544
-25.053
-17.509
1.274
-20.179
-18.905
2.732
-21.885
-19.154
5. Algemene dekkingsmiddelen
225.031
-31.998
193.034
216.699
-32.929
183.771
240.161
-46.250
193.912
Totaal
378.566
-354.417
24.149
368.982
-363.766
5.216
403.892
-397.764
6.128
4. Overheid in balans
Resultaat
Bedrag begroot 2023
§ Paragrafen € Financiële begroting 2024
Begroting 2024
8
Mens en stad in beweging Inwoners hebben regie over hun eigen leven
42% van de totale begroting is bestemd voor programma Mens en stad in beweging
Output indicator
1. Netto arbeidsparticipatie
1a. Aandeel succesvol doorlopen schuldhulpverleningstrajecten 2a. Aandeel huishoudens in de doelgroep dat gebruik maakt van minimaregelingen 3a. Aandeel inwoners dat ten minste één keer per week contact heeft met vrienden of kennissen
4. Aandeel inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijn 5. Aandeel inwoners dat zich neerslachtig en somber voelt
Gelijke kansen voor iedere inwoner
Totaal baten € 49,1 miljoen
Outcome indicator
2. Aandeel inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum 3. Aandeel inwoners dat eenzaam is
Schiedammers hebben een gezonde leefstijl
Totaal lasten € 176,2 miljoen
6. Aandeel voortijdig schoolverlaters
4a. Gemiddeld rapportcijfer sport- en beweegvoorzieningen 5a. Aandeel jongeren met een hulpvraag dat vanuit het wijkteam en/of met voorliggende voorzieningen geholpen wordt
6a. Aandeel kinderen met een indicatie in voorschoolse educatie dat gebruik maakt van voorschoolse educatie 9
Mens en stad in beweging
Inleiding We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers in Schiedam prettig kunnen wonen, werken en recreëren. En dat Schiedammers zicht hebben op een betere toekomst, ongeacht de situatie waarin zij geboren zijn. Hiervoor stimuleren we dat Schiedammers regie (kunnen) hebben over hun eigen leven en zich kunnen herstellen bij problemen of anderen daarbij kunnen helpen. We stimuleren Schiedammers tot een gezonde leefstijl hebben en zorgen voor zoveel mogelijk gelijke kansen voor iedereen. De gemeente zorgt voor goede voorzieningen die voor iedereen beschikbaar zijn. Hiervoor werken we samen met verschillende (vrijwilligers)organisaties in Schiedam. We ondersteunen inwoners die hulp nodig hebben om deze voorzieningen te gebruiken en/of deel te nemen aan de samenleving. We bieden hulp en ondersteuning op maat en vermijden daarmee kosten die niet nodig of zinloos zijn. We werken samen met de bewoner, zijn of haar netwerk en betrokken hulpverleners. We benutten daarbij de ruime grenzen van de wet.
De doelen en activiteiten in dit programma komen uit de kadernota sociaal domein en verschillende uitvoeringsplannen. We bewaken de verbinding met andere programma’s van deze begroting. Activiteiten uit het sociaal domein zijn over het algemeen een middel om een doel te bereiken. Veel activiteiten zijn meer dan een middel. Bijvoorbeeld bewegen en sporten. Voldoende beweging draagt bij aan een gezonde leefstijl, maar is ook gewoon leuk om te doen. Vrijwilligerswerk maakt bepaalde voorzieningen betaalbaar en biedt de vrijwilliger tegelijk plezier en voldoening. We zijn ons bewust van de dubbele functie van activiteiten. Dit stralen we uit bij uitvoering van de activiteiten.
Global Goals
Uitgangspunt hierbij is dat we iedereen gelijkwaardig behandelen. Ongelijke situaties behandelen we ongelijk. De hulp en ondersteuning sluit aan op wat iemand nog zelf kan of zou kunnen ontwikkelen. We bieden hulp en ondersteuning die inwoners duurzaam en effectief helpen. We zijn ervan overtuigd dat een inwoner hiermee sneller en langer zelfstandig is en daarmee onnodige kosten voorkomen worden. We leren van ervaringen en passen ons beleid daarop aan, zodat iedere inwoner in vergelijkbare situaties op dezelfde manier wordt behandeld.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
10
Inwoners hebben regie over hun eigen leven Jezelf kunnen redden Regie hebben over je eigen leven betekent dat je in verschillende situaties zelfredzaam bent. Daarom helpen we inwoners om hun basisvaardigheden verder te ontwikkelen, zodat zij bijvoorbeeld brieven kunnen lezen of digitaal hun weg weten te vinden. Met activiteiten die passen bij de afspraken in het ambitieplan taal, verbeteren we de (taal) vaardigheden van volwassenen. Dat doen we samen met partners in de stad. Daarnaast subsidiëren we activiteiten die inwoners helpen om hun basisvaardigheden te verbeteren. Bijvoorbeeld om formulieren in te vullen. Wij helpen inwoners die deze vaardigheden niet, of onvoldoende hebben kunnen ontwikkelen. Het steunpunt Inburgering biedt ondersteuning en begeleiding aan migranten die inburgeren in Schiedam. We zorgen ervoor dat iedere inwoner zich lokaal kan verplaatsen. Naast openbaar vervoer bieden we specifiek vervoer aan bepaalde doelgroepen. Denk aan ievo (voorheen Regiotaxi Waterweg), leerlingenvervoer en jeugdhulpvervoer. Het openbaar vervoer wordt steeds meer toegankelijk voor mensen met een beperking. Daarom stimuleren we het gebruik van openbaar vervoer door hen. Hiervoor dient het vervoersloket. Dit loket adviseert inwoners met een indicatie voor aanvullend vervoer over het type vervoer dat zij voor een bepaalde reis kunnen gebruiken.
Het loket kan voor de reis ook aanvullend vervoer reserveren.
Een inclusieve samenleving In Schiedam mag iedereen zichzelf zijn, telt iedereen mee en doet iedereen (op hun eigen manier) mee ongeacht eventuele verschillen. Met voorlichting op scholen bevorderen we
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
acceptatie en emancipatie van diversiteit. De gemeente werkt samen met inwoners en organisaties in de stad aan een inclusie-agenda. Hiermee stelt de gemeente beleid vast om bijvoorbeeld bewustwording te vergroten over ons migratie, koloniaal- en slavernijverleden, om uit te dragen dat Schiedam een regenbooggemeente is en om discriminatie te bestrijden.
Werken naar vermogen Werken heeft positieve effecten voor de zelfredzaamheid van inwoners. Werk geeft bijvoorbeeld inkomen waarmee je zelf noodzakelijke uitgaven kunt doen. Door te werken ontwikkel je (nieuwe) vaardigheden en breid je jouw netwerk uit. De vaardigheden zijn ook nuttig voor het dagelijks leven. Het netwerk kan nuttig zijn bij het omgaan met tegenslagen. We willen dat zoveel mogelijk inwoners vanaf hun achttiende tot hun pensioen naar school gaan of werken. Om de kans op werk te vergroten helpen we inwoners om vaken werknemersvaardigheden te leren. Dat gebeurt in de eerste plaats op school en anders met specifieke trajecten. Samen met het onderwijs en bedrijfsleven stimuleren we jongeren een diploma of startkwalificatie te halen. Voor inwoners die door een beperking niet volledig kunnen werken, bieden we loonkostensubsidie. Stroomopwaarts biedt (tijdelijk) beschutte werkplekken voor inwoners die veel begeleiding nodig hebben. Met leerlijnen begeleiden we hen zo veel mogelijk naar een reguliere werkplek buiten Stroomopwaarts. Ook helpt Stroomopwaarts hulpbehoevende inwoners bij het vinden van een (parttime) baan.
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Eigen (financiële) basis op orde We willen dat Schiedammers geen zorgen hebben over hun financiële situatie, bijvoorbeeld over schulden. Daarom is het belangrijk dat Schiedammers hun eigen administratie kunnen voeren en de weg naar ondersteuning en regelingen weten te vinden. Aan inwoners met lage inkomens en hun kinderen stellen we op maat voorzieningen beschikbaar, die ervoor zorgen dat zij zoveel mogelijk mee kunnen blijven doen. We verstrekken subsidie aan partners, die inwoners helpen hun financiën op orde te brengen en houden. Via het SchuldenlabMVS starten we samen met andere organisaties projecten om (problemen met) schulden van inwoners effectief te bestrijden.
Zo lang mogelijk vitaal en zelfstandig De gemeente zorgt dat ouderen en inwoners met een chronische ziekte of beperking ondersteuning kunnen ontvangen bij het uitvoeren van dagelijkse (huishoudelijke) taken. Die ondersteuning ontvangen zij waar mogelijk op maat. Dat betekent dat mensen ondersteuning ontvangen die nodig is en dat deze ondersteuning dit per persoon kan verschillen (afhankelijk van de situatie). In noodzakelijke situaties bieden we (maatschappelijke) opvang en begeleiden we inwoners zo snel mogelijk terug richting zelfstandige woonruimte. Inwoners die niet zelfstandig kunnen wonen, bieden we 24-uurs toezicht. Bij Schiedammers die een gevaar voor zichzelf of anderen vormen, dringen we samen met partners aan op (het gebruik van) hulp en ondersteuning. Ook stimuleren we de ontwikkeling van wonen waarin zorg gecombineerd of nabij is. Hiervoor werken we aan een woon-zorgvisie.
Begroting 2024 Output 6a
11
Vormen van netwerken Een sociaal netwerk bestaat bijvoorbeeld uit familie, vrienden, buren, leden van dezelfde vereniging of deelnemers aan eenzelfde (groeps)activiteit. Een sterk sociaal netwerk stelt inwoners in staat om zelfredzaam te zijn. Bijvoorbeeld door samen leuke dingen te doen, informatie te delen en eenvoudige problemen op te lossen (oppas regelen, een klusje in of om het huis of boodschappen doen) of om op zoek te gaan naar oplossingen voor problemen. Met algemene voorzieningen stimuleren we dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten en daardoor een netwerk kunnen vormen. Denk aan (sport)verenigingen of een plek in de wijk/ buurt voor ontmoeting.
Vrijwillige inzet Vrijwilligerswerk is leuk om te doen. Mensen kunnen anderen helpen met hun kennis en ervaring. Waardoor anderen nieuwe kennis en vaardigheden leren. De gemeente helpt inwoners die op zoek zijn naar vrijwilligerswerk of vrijwillige hulp door vraag en aanbod bij elkaar te brengen. De gemeente werkt samen met de gemeenten Maassluis en Vlaardingen in het platform KLiK Vrijwilligers. Wijkconnect brengt overzicht in (vrijwillige) activiteiten in de stad en wijk.
Mantelzorg
voorkomen. Hiervoor verstrekt de gemeente subsidie binnen subsidies welzijn. Vanuit de subsidies welzijn is hier budget voor beschikbaar.
Toegang tot ondersteuning Inwoners kunnen in de buurt terecht met hulpvragen. Verspreid over de stad werken wijkondersteuningsteams (WOT). In elke wijk kunnen inwoners binnenlopen bij het WOT, bijvoorbeeld tijdens inloopspreekuren. Ook de welzijnspartners ondersteunen Schiedammers. Bijvoorbeeld door te helpen bij eenvoudige vragen, problemen te signaleren en inwoners te verwijzen naar beschikbare voorzieningen. De Formulierenbrigade helpt Schiedammers bij het invullen van formulieren. We willen de kwaliteit van jeugdhulp verbeteren. Het MVS Jeugdmodel vormt de basis waarop we ondersteuning op maat bieden om met en rondom gezinnen oplossingen te vinden voor hulpvragen. De gemeente stimuleert en faciliteert samenwerking tussen verschillende partijen in de directe omgeving van gezinnen zoals scholen, huisartsen, professionals in de wijkteams en welzijnsorganisaties.
Duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)
Met mantelzorg bied je onbetaald zorg of hulp aan familie of vrienden. Het gaat dan om bijvoorbeeld persoonlijke verzorging of hulp bij dagelijkse activiteiten in het huishouden. Ongeveer een kwart van de Schiedammers geeft aan dat zij in 2022 mantelzorg boden. Mogelijk is dit aandeel hoger, omdat mensen de hulp die zij bieden niet altijd als mantelzorg zien. De gemeente biedt informatie en ondersteuning aan Schiedammers die mantelzorg (willen gaan) verlenen zoals persoonlijke gesprekken, adviezen bijeenkomsten en respijtzorg. Zo willen we overbelasting van mantelzorgers
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
12
Indicatoren Outcome indicator
1. Netto arbeidsparticipatie
Bron:
CBS
Toelichting
Of mensen werk hebben, bepaalt in sterke mate hoe goed ze zichzelf kunnen redden en mee kunnen doen in de samenleving. Ook stelt het hebben van werk mensen in staat om een sociaal netwerk op te bouwen. De netto arbeidsparticipatie drukt uit welk percentage van alle Schiedammers in de leeftijd van 15 tot 75 jaar op een zeker moment behoort tot de werkzame beroepsbevolking. Daarmee is deze indicator een goede graadmeter van het aandeel Schiedammers dat werk heeft.
Resultaat 2021
70%
Output indicator
1a. Aandeel succesvol doorlopen schuldhulpverleningstrajecten
Bron:
Stroomopwaarts
Toelichting
Het tegengaan van problematische schulden is een belangrijke manier om armoede te bestrijden. In uiterste gevallen biedt schuldhulpverlening uitkomst; inwoners met problematische schulden worden een vastgestelde periode intensief begeleid, waarna een eventuele restschuld wordt kwijtgescholden. De kwaliteit van deze ondersteuning is niet de enige, maar wel een belangrijke factor in het aantal inwoners dat een schuldhulpverleningstraject succesvol doorloopt. Het percentage staat in dit geval voor het aandeel schuldhulpverleningstrajecten dat met goed resultaat is beëindigd, als deel van het totale aantal trajecten in het genoemde jaar.
Nulmeting 2022
69%
Doelstelling 2024
75%
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
13
Indicatoren Outcome indicator
2. Aandeel inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum
Bron:
CBS
Toelichting
Een inkomen waarmee je financieel rondkomt, geeft regie over je eigen leven. Het sociaal minimum drukt het bedrag uit dat iemand nodig heeft om in zijn of haar levensonderhoud te voorzien en geldt als een absolute ondergrens. Mensen die rondkomen van een bedrag tot 120% van het sociaal minimum verdienen weliswaar meer dan deze ondergrens, maar worden over het algemeen toch gezien als financieel kwetsbaar. De indicator laat zien welk deel van de inwoners mogelijk moeite heeft om rond te komen en (extra) ondersteuning nodig heeft.
Resultaat 2021
12%
Output indicator
2a. Aandeel huishoudens in de doelgroep dat gebruik maakt van minimaregelingen
Bron:
Stroomopwaarts
Toelichting
Minimaregelingen zijn een manier waarop gemeenten zelf aan armoedebestrijding kunnen doen. In de praktijk blijkt echter dat een deel van de huishoudens die aanspraak kunnen maken op deze regelingen, daar geen gebruik van maken. Om het bereik van minimaregelingen te meten, wordt aantal huishoudens met een uitkering op basis van het minimabeleid afgezet tegen het totale aantal huishoudens dat in aanmerking komt voor een dergelijke uitkering. In Schiedam zijn dit inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum.
Nulmeting 2022
31%
Doelstelling 2024
35%
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
14
Indicatoren Outcome indicator
3. Aandeel inwoners dat eenzaam is
Bron:
Monitor Leefbaarheid en Veiligheid
Toelichting
Regie hebben over je eigen leven staat of valt met je verhouding tot anderen. Het ontbreken van een sterk sociaal netwerk maakt dat mensen minder kansen krijgen en ernstig beperkt worden als ze het door ziekte of andere omstandigheden niet alleen redden. Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter van de mate waarin mensen zelf vinden dat zij voldoende contact hebben met anderen. Voor de indicator wordt gebruik gemaakt van een vraag uit de tweejaarlijkse Monitor Leefbaarheid en Veiligheid, waarin Schiedammers wordt gevraagd om aan te geven of zij zich wel eens eenzaam voelen.
Resultaat 2021
14%
Output indicator
3a. Aandeel inwoners dat ten minste één keer per week contact heeft met vrienden of kennissen
Bron:
Monitor Leefbaarheid en Veiligheid
Toelichting
De gemeente financiert plekken en activiteiten in de stad waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Het doel is om inwoners gelegenheid te bieden om bestaande contacten met vrienden en kennissen te onderhouden en nieuwe vrienden of kennissen te maken. Dit draagt bij aan de ontwikkeling van sterke sociale netwerken. Met de indicator meten we het aandeel inwoners dat regelmatig contact heeft met vrienden of kennissen. Door en als gevolg van de maatregelen om verspreiding van Corona tegen te gaan, hadden inwoners in 2022 nog minder sociaal contact. In maart 2022 zijn de betreffende maatregelen beëindigd. We verwachten dat het resultaat zich herstelt naar het niveau van voor Corona.
Nulmeting 2022
89%
Doelstelling 2024
91%
Output 2a
• • • •
Stroomopwaarts MVS Rogplus De Bibliotheek Schiedam Subsidies welzijn
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota sociaal domein, 2023 • Inclusie agenda (in ontwikkeling) • Strategische Visie Werk en Inkomen MVS 2022 –2025 • Regionale Visie Armoede en Schulden MVS 2020 -2024 • Visie op participatie • Ambitieplan taalvaardig Schiedam • Visie op inburgering, 2019
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Verbonden partijen
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
15
Schiedammers hebben een gezonde leefstijl Bewegen en sporten
Gezondere leefstijl
Gezonde leefomgeving
Bewegen en sporten zijn leuk om te doen en hebben veel verschillende positieve effecten. Het zorgt voor een netwerk waar mensen zich prettig voelen, vriendschappen kunnen ontwikkelen en vrijwilligerswerk kunnen doen. Het draagt bij aan een betere gezondheid en het zelfvertrouwen neemt toe. Mensen kunnen beter omgaan met angsten en stress. Ook leerprestaties kunnen toenemen door meer bewegen en sporten. We willen dat Schiedammers met plezier bewegen en sporten. Daarom zorgen we voor aantrekkelijke voorzieningen door accommodaties goed te onderhouden en gedeeld gebruik van voorzieningen te stimuleren. In gesprek met de gebruikers werken we aan een sterkere en een meer gebruiksvriendelijke aanpak voor het beheer en de exploitatie van de gemeentelijke sportvoorzieningen. Zo maken we het makkelijker en fijner om hier te sporten en recreëren. Er zijn al veel voorzieningen en activiteiten voor inwoners om te bewegen of sporten in hun wijk of buurt. We zoeken steeds naar nieuwe manieren om dit aanbod uit te breiden en te versterken. Via communicatieplatform “Lekker Bezig” kunnen inwoners al het Schiedamse sport- en beweegaanbod vinden en ook in contact komen met de beweegcoaches. Beweegcoaches helpen inwoners bij kennismaken met het aanbod in de wijk en het vinden van de activiteit die bij hen past.
Een gezonde leefstijl draagt bij aan de eigen gezondheid. Bij een gezonde leefstijl past onder andere het voorkomen van overgewicht, het tegengaan van gebruik van verslavende en stimulerende middelen en ook het stimuleren van mentaal welzijn. We ondersteunen inwoners waar nodig zodat zij gezondere keuzes kunnen maken. Dat doen we door voorlichting te geven over gezonde keuzes in eten en drinken. Zo stimuleren we bijvoorbeeld aanbod van meer gezonde keuzes in (sport)kantines. We werken aan een nieuwe preventieve aanpak tegen verslavende en stimulerende middelengebruik. Daarnaast werken we met partners om mentale problemen vroegtijdig te signaleren. Ook geven we voorlichting over een gezonde zwangerschap zodat baby’s zo gezond mogelijk beginnen aan hun leven.
In een gezonde omgeving ben je en voel je je gezonder. Daarom werken we aan de verbetering van de luchtkwaliteit, vermindering van geluidsoverlast en stimuleren we meer groen in de openbare ruimte. Hiermee zorgen we voor betere omstandigheden voor de gezondheid van de inwoner en stimuleren we dat inwoners meer bewegen in de openbare ruimte. Specifieke activiteiten beschrijven we in het programma Ruimtelijke Inrichting in Samenhang.
Daarnaast voorkomen en verhelpen we (beweeg) achterstanden in de motoriek van kinderen. We stimuleren vakleerkrachten en professionals om kinderen tijdens beweeglessen te testen op hun motorische vaardigheden. Vervolgens organiseren we activiteiten die eventuele (dreigende) achterstanden verhelpen of voorkomen.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
Duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)
Schiedammers zijn weerbaar tegen mentale druk Bij mentale gezondheid denken we aan ‘lekker in je vel zitten’, voldoende veerkrachtig zijn om tegenslagen te verwerken en verleidingen te weerstaan. Het om kunnen gaan met druk is hier onderdeel van. Om de weerbaarheid van jongeren te vergroten, zijn sociale, cognitieve en emotionele vaardigheden nodig. Met de inzet van jongerenwerk, opgroei,- en opvoedondersteuning en gezinsondersteuning vanuit wijkteam en jeugdhulp willen we de individuele risicofactoren beperken en de weerbaarheid vergroten. Met uitvoeringsplannen Jeugd & Veilig en Preventie met Gezag zetten we aanvullend in op het vergroten van de weerbaarheid van (kwetsbare) jongeren die risico lopen op verminderde weerbaarheid.
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
16
Indicatoren Outcome indicator
4. Aandeel inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijn
Bron:
RIVM
Toelichting
Voldoende bewegen is een belangrijk middel in de strijd voor een betere gezondheid. Het voorkomt gezondheidsproblemen, vergroot het welzijn en maakt mensen weerbaarder. In Nederland geldt sinds 2017 dat iemand voldoende beweegt als hij of zij voldoet aan de Beweegrichtlijn. Hierin zijn normen vastgelegd over de duur, intensiteit en de aard van de beweging. Het RIVM doet regelmatig onderzoek naar de mate waarin mensen bewegen en sporten, en of zij daarbij voldoen aan de beweegrichtlijn. Het aandeel inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijnen, is daarmee een belangrijke graadmeter van de publieke gezondheid in Schiedam.
Resultaat 2021
45%
Output indicator
4a. Gemiddeld rapportcijfer sport- en beweegvoorzieningen
Bron:
Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport
Toelichting
Voorzieningen met een goede kwaliteit nodigen uit om te bewegen en sporten. De absolute kwaliteit van voorzieningen is daarbij ondergeschikt aan de ervaren kwaliteit van die voorzieningen. De komende jaren willen we de kwaliteit van sport- en beweegvoorzieningen verbeteren. Dit zou er uiteindelijk toe moeten leiden dat inwoners de voorzieningen ook beter waarderen. In de tweejaarlijkse Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport wordt inwoners gevraagd om aan te geven welk rapportcijfer zij geven aan de sport- en beweegvoorzieningen in Schiedam. Het gemiddelde van deze rapportcijfers vormt een goede graadmeter van de mate waarin Schiedammers sport- en beweegvoorzieningen in de gemeente waarderen.
Nulmeting 2022
6,9
Doelstelling 2024
7,1
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
17
Indicatoren Outcome indicator
5. Aandeel inwoners dat zich neerslachtig en somber voelt
Bron:
Monitor Gezondheid, Sport en Bewegen
Toelichting
Naast fysieke gezondheid is ook mentale gezondheid erg belangrijk. Neerslachtige of sombere gevoelens kunnen een teken zijn dat mensen niet goed in hun vel zitten. In de tweejaarlijkse monitor Gezondheid, Sport en Bewegen vragen we Schiedammers onder meer naar hun mentale gezondheid en of zij zich bijvoorbeeld neerslachtig en somber voelen. Daarmee is deze indicator een goede graadmeter van het mentale welzijn van Schiedammers.
Resultaat 2021
10%
Output indicator
5a. Aandeel jongeren met een hulpvraag dat vanuit het wijkteam en/of met voorliggende voorzieningen geholpen wordt
Bron:
Rogplus
Toelichting
Mentale problemen doen zich in toenemende mate voor onder jongeren. Die problemen zijn dikwijls een symptoom van onderliggende problemen, zoals problemen thuis of sociaal isolement. De komende jaren willen we jongeren mentaal sterker maken, zowel door onderliggende problemen aan te pakken als de weerbaarheid van jongeren te vergrote. Met de indicator meten we het aandeel jongeren met een hulpvraag dat vanuit het wijkteam en/of met voorliggende voorzieningen geholpen wordt. Het Jeugdmodel MVS bepaalt vanaf 2023 hoe de ondersteuning vorm krijgt. De doelen en indicatoren zijn nieuw. Daarom is er nog geen nulmeting beschikbaar.
Nulmeting
-
Doelstelling 2024
80%
Verbonden partijen • GGD Rotterdam Rijnmond • Team sportservice Zuid-Holland • Subsidies welzijn
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota Sociaal domein • Kadernota Bewegen en sporten Schiedam “Kom maar op!” • Uitvoeringsprogramma Bewegen en Sporten in Schiedam 2022-2026 “Vernieuwde energie!” • Kadernota sport- en beweegaccommodaties “Klaar voor de toekomst!”
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
18
Gelijke kansen voor iedere inwoner Fijn en veilig opgroeien We willen dat het goed gaat met de Schiedamse jeugd en dat kinderen fijn en veilig kunnen opgroeien. En zo zich ontwikkelen tot weerbare en veerkrachtige Schiedammers. Daarom bieden we hulp en ondersteuning bij het versterken van de opgroei- en opvoedomgeving van kinderen en jongeren. De Schiedamse jeugd krijgt gelijkwaardige kansen om mee te kunnen doen en doet kennis en vaardigheden op die ze kunnen gebruiken bij het nemen van belangrijke beslissingen in hun leven. We organiseren toegankelijke, veilige en vertrouwde plekken waar de jeugd zich kan ontwikkelen en positieve ervaringen kan opdoen. Zowel thuis, op school als in de wijk, is sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een veilige leefomgeving. Wanneer deze veilige leefomgeving niet geboden kan worden, door vormen van geweld, zijn er passende maatregelen om de situatie te de-escaleren. Er zijn verschillende vormen van geweld. Bijvoorbeeld fysiek geweld, psychisch geweld, seksueel geweld of uitbuiting. Geweld heeft een negatieve invloed op de weerbaarheid en gelijke kansen van het gezin. Daarom willen we geweld en intimidatie verminderen. Hiervoor stimuleren we dat Schiedammers zich meer bewust zijn van verschillende vormen van (huiselijk) geweld en zorgen we ervoor dat Schiedammers (huiselijk) geweld kunnen melden in een veilige omgeving.
Gelijke kansen door kwalitatief goed onderwijs De gemeente werkt samen met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties aan kwalitatief goed onderwijs.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
Hiervoor ligt de verantwoordelijkheid primair bij de schoolbesturen. In de Strategische Educatie Agenda (SEA) bepalen we gezamenlijke ambities en doelen om deze samenwerking vorm te geven. Deze ambities en doelen zijn erop gericht om Schiedamse kinderen gelijke kansen te bieden op een perspectiefrijke toekomst. Om deze ambities en doelen te bereiken zet de gemeente in op een breed aanbod aan activiteiten – van de voor- en vroegschoolse educatie tot het voortgezet onderwijs – die tevens aansluiten bij onze deelname aan de Gelijke Kansen Alliantie en de inzet vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid in Nieuwland en Oost. De voor- en vroegschoolse educatie (VVE) is specifiek gericht op het tegengaan van onderwijsachterstanden. Door de voorschoolse educatie worden kinderen beter voorbereid op de basisschool. In de vroegschoolse periode worden achterstanden gedurende de basisschoolperiode verder verminderd. Met duidelijke en tijdige voorlichting en begeleiding stimuleren we ouders om hun kind(eren) deel te laten nemen aan de voorschoolse educatie. Scholen in het primair en voortgezet onderwijs kunnen subsidie aanvragen voor activiteiten die bijdragen aan de gezamenlijk geformuleerde ambities en doelstellingen van de SEA.
Met overige activiteiten zoals de Brede School Academie (BSA), de Bibliotheek op School en de Ouderkamer zorgen we ervoor dat kinderen extra begeleiding ontvangen. Deze begeleiding richt zich op het vergroten van de wereldoriëntatie, cultuurparticipatie, leesvaardigheid en leesmotivatie van kinderen. Hierbij betrekken we ook ouders en verzorgers.
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Kinderen die andere (zorg)ondersteuning nodig hebben krijgen dat zoveel mogelijk op hun eigen school. We maken hiervoor afspraken met samenwerkingsverbanden en hulpverleners – zoals de jeugdprofessional op school – die kinderen en hun ouders op school ondersteunen. Ook bieden we voorzieningen en extra ondersteuning aan kinderen uit gezinnen met een lager inkomen. Met partners zorgen we ervoor dat inwoners weten welke voorzieningen er zijn zodat zij deze kunnen gebruiken wanneer dat nodig is.
Kansen op de arbeidsmarkt We willen dat alle jongeren de school verlaten met een diploma of een startkwalificatie waarmee zij kunnen gaan werken en zelfstandig inkomen kunnen verdienen. Om de kans op een diploma of startkwalificatie te verhogen, bieden we diverse vormen van (loopbaan)ondersteuning en voorkomen we zo vroeg mogelijk achterstanden in het onderwijs. Om kansen op de arbeidsmarkt te vergroten stimuleren we een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. We werken met Leerrecht, de mbo-scholen en bedrijven toe naar meer flexibele instroommomenten, doorstroombegeleiding en ondersteuning bij toeleiding naar de arbeidsmarkt.
Huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs Gelijke kansen voor jongeren en een goede onderwijskwaliteit staan centraal in het gemeentelijk onderwijsbeleid. Dit vraagt om een evenwichtig, sterk en kwalitatief goed onderwijsaanbod met een goede stedelijke spreiding, gehuisvest in kwalitatief goede en duurzame gebouwen.
Begroting 2024 Output 6a
19
Met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Schiedam 2021-2036 werken we samen met schoolbesturen en partners aan geschikte en duurzame locaties voor goed onderwijs. Met elkaar stellen we uitvoeringsplannen op waarin specifieke projecten benoemd worden, die in de betreffende periode gerealiseerd worden. Voor de projecten uit het, in 2023, geactualiseerde eerste uitvoeringsplan IHP 2021-2024 (realisatie 2023-2026) stellen schoolbesturen en partners businesscases op. Het college beslist of de uitvoering past binnen de door de raad vastgestelde kaders.
Duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
20
Indicatoren Outcome indicator
6. Aandeel voortijdig schoolverlaters
Bron:
CBS
Toelichting
Kinderen of jongeren die hun school niet afmaken, lopen een groter risico op problemen in de rest van hun leven en vermindert hun kansen op de arbeidsmarkt. Het tegengaan van deze uitval is daarom een belangrijk speerpunt. Het CBS houdt bij hoeveel jongeren hun school voortijdig verlaten. Daarmee is deze indicator een goede graadmeter van de mate waarin Schiedamse jongeren gelijke kansen krijgen – zowel nu als in de toekomst.
Resultaat 2022
3%
Output indicator
6a. Aandeel kinderen met een indicatie in voorschoolse educatie dat gebruik maakt van voorschoolse educatie
Bron:
Verantwoording subsidies
Toelichting
Met voorschoolse educatie willen we voorkomen dat kinderen met achterstand starten op de basisschool. Door voldoende plek te organiseren maken we het mogelijk dat zoveel mogelijk kinderen die tot de doelgroep behoren gebruik kunnen maken van voorschoolse educatie. Ouders of verzorgers beslissen of hun kind daadwerkelijk gebruik maakt, maar de gemeente kan hen met voorlichting helpen om een geïnformeerde keuze te maken. Zo kan de gemeente ervoor zorgen dat zoveel mogelijk kinderen een gelijke kans krijgen.
Nulmeting
69%
Doelstelling 2024
75%
Verbonden partijen • Schoolbesturen
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota Sociaal domein • Kadernota integrale veiligheid • MVS-jeugdhulpmodel • Strategische Educatie Agenda • Integraal huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
21
Wat gaat het kosten? Bedrag werkelijk 2022
Bedragen x € 1.000,-
Taakveld
Bedrag begroot 2023
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
4.2 Onderwijshuisvesting
7.735
-366
7.369
6.870
-197
6.673
7.043
-197
6.846
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
15.498
-11.372
4.126
11.652
-8.103
3.550
9.998
-6.556
3.443
5.1 Sportbeleid en activering
631
-207
424
1.024
-587
437
997
-547
451
5.2 Sportaccommodaties
8.023
-1.911
6.112
7.793
-1.521
6.273
8.890
-1.419
7.471
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
12.626
-314
12.312
11.258
-1.928
9.330
11.353
-1.882
9.471
6.2 Toegang en Eerstelijnsvoorzieningen
3.785
0
3.785
10.016
10.016
9.620
6.3 Inkomensregelingen
53.365
-38.173
15.192
50.641
-40.660
9.981
45.950
-37.389
8.562
6.4 WSW en Beschut Werk
23.462
-110
23.352
22.532
-110
22.422
23.400
-50
23.350
6.5 Arbeidsparticipatie
1.198
-511
687
1.639
-852
787
682
0
682
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
20.558
20.558
4.740
4.740
4.555
4.555
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
1.107
1.107
0
0
0
0
6.71a Huishoudelijke hulp (WMO)
10.404
10.404
10.417
10.417
6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO)
7.599
7.599
8.244
8.244
12.997
7.942
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
23.602
0
9.620
23.602
6.72a Jeugdhulp begeleiding
13.323
6.72b Jeugdhulp behandeling
2.606
2.606
3.489
3.489
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
1.036
1.036
1.396
1.396
148
148
200
200
6.73a Pleegzorg
1.038
1.038
1.412
1.412
6.73b Gezinsgericht
2.618
2.618
3.560
3.560
518
518
704
704
1.598
1.598
2.150
2.150
6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74aJeugd behandeling GGZ zonder verblijf
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Bedrag begroot 2024
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
-326
-326
7.616
Begroting 2024 Output 6a
22
Bedrag werkelijk 2022
Bedragen x € 1.000,-
Lasten
Baten
Bedrag begroot 2023 Saldo
Lasten
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
1.335
5.755
Lasten
2.203
2.203
2.562
2.562
841
841
1.143
1.143
1.039
1.039
1.130
1.130
-719
Baten
Saldo
5.998
4.409
741
787
5.037
6.82a Jeugdbescherming
6.717
6.82b Jeugdreclassering
741
7.1 Volksgezondheid
-719
-719
3.690 787
3.668
-104
3.564
3.961
-100
3.861
4.149
-52
4.096
182.347
-53.787
128.559
184.553
-55.101
129.452
176.182
-49.136
127.046
0.10 Mutaties reserves
4.581
-4.547
33
3.217
-4.987
-1.770
981
-2.489
-1.508
Saldo van baten en lasten
4.581
-4.547
33
3.217
-4.987
-1.770
981
-2.489
-1.508
186.927
-58.335
128.593
187.770
-60.088
127.682
177.164
-51.625
125.538
Saldo van baten en lasten Reserve
Saldo
1.335
6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
Baten
Bedrag begroot 2024
Begroot resultaat De Begroting 2024 verschilt met de begroting 2023 omdat de baten en lasten wijzigingen door het verwerken van de inflatiecorrectie, de verwerkte begrotingswijziingen van de Beraps, TA’s en de afzonderlijke raadsbesluiten. En de volgende claims uit de Zomernota in €:
Taakveld
Bedrag
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
300.000
Inclusie
6.3 Inkomensregelingen
58.680
Pilot werkbonus
6.3 Inkomensregelingen
100.000
Verruimen kwijtscheldingsbeleid afvalstoffenheffing
6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
250.000
Verlenging pilot Jacques Urlusplein
7.1 Volksgezondheid
170.140
GR GGD Rotterdam Rijnmond
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2024 Output 6a
23
Ruimtelijke inrichting in samenhang
22% van de totale begroting is bestemd voor programma Mens en stad in beweging
Totaal lasten € 94,1 miljoen Totaal baten € 59,9 miljoen
Outcome indicator
Output indicator
Schone en aantrekkelijke leefomgeving
1. Tevredenheid met de buitenruimte (wegen/paden/pleinen, groen en straatverlichting) 2. Gemiddeld rapportcijfer verloedering (rommel op straat, hondenpoep op straat, bekladding, vernieling straatmeubilair)
1a. Aandeel buitenruimtemeldingen dat tijdig is afgehandeld 2a. Beeldkwaliteit dagelijks onderhoud groen en reiniging
Een kwalitatief hoogwaardige woningvoorraad
3. Bouwplannen met onherroepelijke omgevingsvergunning of vastgesteld bestemmingsplan
3a. Overcapaciteit (130%) planvoorraad
Bereikbare stad
4. Aantal verkeersongevallen en –slachtoffers op het gemeentelijk wegennet 5. Fietsgebruik in de stad
4a. Gemiddeld rapportcijfer verkeersoverlast (te hard rijden, parkeeroverlast, agressief rijgedrag) 5a. Aantal gerealiseerde fietsparkeerplekken (openbaar en fietskluizen)
Duurzame en diervriendelijke leefomgeving
6. Verminderen uitstoot van CO2 (gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie)
6a. Aantal woningen dat aardgas-ready is 6b. Aantal woningen dat via het Nationaal Isolatie Programma geïsoleerd is
24
Ruimtelijke inrichting in samenhang
Inleiding Schiedam kent een aantal grote uitdagingen. De vraag naar woningen, veranderende mobiliteit, economische ontwikkelingen en klimaatadaptatie leggen druk op de beperkte ruimte in de stad. Om toch op een duurzame manier groei mogelijk te maken, komt het aan op keuzes. Keuzes waarbij het toevoegen van kwaliteit geldt als voornaamste uitgangspunt, en waarbij de ruimtelijke opgaven in samenhang worden gewogen. Keuzes die bijdragen aan de gestelde doelen in het coalitieakkoord en daar voorbij kijken. Doel is een inclusieve stad die kansen biedt aan alle Schiedammers. Een aantrekkelijke, leefbare en bereikbare stad, met een goede balans tussen wonen, groen, werken en mobiliteit.
De integrale visie op de ruimte in Schiedam komt tot uitdrukking in de Omgevingsvisie Schiedam. Aan de uitwerking van deze visie wordt momenteel gewerkt, in aanloop naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024. In de Omgevingsvisie beschrijven we de wijze waarop Schiedam zich op de middellange en lange termijn leefbaar, gezond, veilig en inclusief wil ontwikkelen. De Omgevingsvisie bouwt voort op de verschillende beleidsvisies die in de afgelopen jaren zijn vastgesteld.
Global Goals
Op het gebied van de ruimtelijke inrichting zijn er de afgelopen jaren goede bewegingen in gang gezet, zoals op het gebied van wonen, groen en bereikbaarheid. Daar gaat de gemeente nadrukkelijk mee verder, door uitvoering te geven aan de doelstellingen uit de Woon-, Groen- en Mobiliteitsvisie. In de begroting zijn doelen geformuleerd op vier terreinen: openbare ruimte, wonen, mobiliteit en milieu en duurzaamheid. Het programma Ruimtelijke inrichting in samenhang is nauw verbonden met de andere programma’s in de begroting. We bouwen aan een hoogwaardige, duurzame toekomst voor de stad. Rode draad in alle opgaven is dat we in de aanpak actief samenwerken met Schiedammers, met ondernemers en partnersuit Schiedam en daar buiten.
§ Paragrafen € Programma
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang Output 1a
Output 2a
Output 3a
Output 4a
Output 5a
Output 6a
Begroting 2024 Output 6b
25
Schone en aantrekkelijke leefomgeving De gemeente is primair verantwoordelijk voor de openbare ruimte, de gezamenlijke leefomgeving van de bewoners, ondernemers en bezoekers van de stad. De kwaliteit van de openbare ruimte wordt bepaald door een combinatie van de inrichting, het gebruik en het beheer en onderhoud. Een goede inrichting en beheer van de leefomgeving draagt positief bij aan belangrijke maatschappelijke thema’s als klimaatadaptatie, en de visies op wonen, werken, mobiliteit en groen. Het stimuleert sociale contacten, geestelijke ontspanning en fysieke inspanning, en vergroot de aantrekkelijkheid van de stad voor haar inwoners, ondernemers en bezoekers. Dit gebeurt als inrichtingselementen zoals verharding, water, riolering, spelen en groen juist en in balans worden toegepast. Investeren hierin zorgt voor een fijne leefomgeving.
Regulier beheer De gemeente werkt, als hoofdverantwoordelijke aan een buitenruimte die op orde is en blijft, en waarbij een kwalitatieve achteruitgang wordt tegengegaan. De openbare ruimte is van iedereen en voor iedereen. We vinden het dan ook belangrijk dat iedereen zich in de openbare ruimte welkom en veilig voelt. Een minimale vereiste van de buitenruimte is dus dat deze veilig en bruikbaar is. Dit gebeurt door de doelmatige inzet van publieke middelen voor het beheer en onderhoud van deze buitenruimte. We moeten daarbij voldoen aan wettelijke regels, en onze eigen aanvullende kaders zoals beschreven in de Kadernota Beheer Openbare Ruimte. Efficiëntie en effectiviteit bij het beheer van de openbare ruimte is hierbij van cruciaal belang. Hiermee behalen we het maximale resultaat met de beschikbare (financiële) middelen.
Een voorbeeld is het Integraal Uitvoeringsprogramma Buitenruimte. Hierin staat dat de stad waar nodig buurtgericht en integraal aangepakt wordt in geval van verzakking van de buitenruimte of wanneer de buitenruimte niet meer voldoet aan wettelijke eisen of onze eigen kaders. Een ander voorbeeld is het dagelijks onderhoud van de buitenruimte. In meerjarige onderhoudscontracten met externe partijen, zetten we dagelijks in op het schoon, heel en veilig houden van de stad, zodat de buitenruimte plezierig is om in te verblijven. Deze contracten worden periodiek geëvalueerd en gebenchmarkt. Om zichtbaar te maken wat we doen in de stad, hoe we dat doen en waarom we dat doen communiceren we erover. Dit gebeurt al vanuit de drie grote uitvoeringsprogramma’s (Uitvoeringsprogramma Groen, Uitvoeringsprogramma Schiedam Schoon en het Integraal Uitvoeringsprogramma Buitenruimte). Voor onze reguliere en dagelijkse werkzaamheden zetten we in op heldere, eenduidige en doelgerichte communicatie. De vernieuwde kadernota BOR wordt in december 2023 aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden. In de voorliggende begroting wordt ingezet op voortzetting binnen de huidige financiële kaders. Als bij de vaststelling van de nieuwe Kadernota BOR gewijzigde kaders door de raad worden vastgesteld, kan dit invloed hebben op de begroting.
en ambities. De grote gemene deler is het maken van een mooiere, groenere en aantrekkelijke stad.
Groene stad
Global Goals
Output 2a
Output 3a
Een schone stad draagt bij aan de leefbaarheid en zorgt ervoor dat de buitenruimte als prettig wordt ervaren. Dit is een belangrijke indicator als het gaat om de beleving van de stad. Als prioriteit voor de komende jaren is er extra budget beschikbaar voor de inzet hierop. Deze aanpak is samengevat in het Uitvoeringsprogramma Schiedam Schoon. Het belangrijkste doel is het tegengaan van bijplaatsingen en het bestrijden van zwerfafval. Hiervoor wordt ingezet op vaker schoonmaken van de stad, met name in het weekend. Ook wordt er vaker afval ingezameld om te voorkomen dat containers vol zitten. Hiermee willen we bijplaatsingen zoveel mogelijk voorkomen. Dit ondersteunen we door het creëren van bewustwording bij de inwoners. We doen dit door communicatie-inzet die past bij de specifieke doelgroep en wijk. Voor het intensiveren van de handhaving wordt een los voorstel aangeboden.
De door de gemeenteraad vastgestelde Groenvisie is gebouwd op vijf pijlers: Ruimtelijke Kwaliteit, Samen met de Stad, Biodiversiteit, Gebruik en Toekomst en Klimaat. Dit is uitgewerkt in concrete projecten in het Uitvoeringsprogramma Groen (UPG). Deze projecten worden integraal opgepakt en dragen bij aan diverse programma’s
§ Paragrafen € Programma