Beantwoording Technische vragen raadscommissie 30 januari 2024

Technische vragen raadscommissie 30 januari 2024

03 Rondvraag commissieleden  CDA/J. Pegtel n.a.v. artikel AD 5 januari 2024: Veel scholen laten voedselhulp voorleerlingen onbenut. Kan het college de vergadering informeren over hoe de situatie in Schiedamse scholen is? Antwoord: De beantwoording van deze vraag vindt plaats tijdens de commissievergadering op 30 januari.

05 Raadsvoorstel Voteren Krediet voor het Publiek ondergronds afvalsysteem in Schieveste e.o. 1. Waar worden de financiële risico’s en de tot 2044 geldende negatieve balans in ondergebracht? Antwoord: De financiële risico’s worden ondergebracht in het risicoprofiel van het weerstandsvermogen van de gemeente. Mochten er risico’s zich in de komende periode voordoen dan kan een beroep gedaan worden op de risicoreserve van de gemeente. Voor de eerste jaren is er de bestemmingsreserve ondergronds afvalsysteem (hierna: OAS) gevormd om de voorbereidingskosten te kunnen dekken. Na verloop van tijd wordt het exploitatieresultaat positief en worden de meeropbrengsten gestort in de Bestemmingsreserve OAS en vloeien op termijn weer terug naar het begrotingssaldo.

2. Wie draait voor de kosten van deze risico’s op? Antwoord: Er zijn verschillende risico’s die door verschillende partijen kunnen worden beheerst. De risico’s in het weerstandsvermogen zijn voor de gemeente. De Ontwikkelcombinatie Schieveste (hierna: OCS) staat garant voor de gemeentelijke investeringen die niet terugverdiend kunnen worden als het volledige programma niet wordt gerealiseerd. Daarnaast worden ook garantiebepalingen opgenomen ter beheersing van de risico’s voor beheer/onderhoud/oplossen van storingen in de aanbesteding voor de OAS-aannemer.

3. Mag geconstateerd worden dat uiteindelijk alle te maken kosten in rekening worden gebracht bij de gebruikers in het gebied? Antwoord: Nee. Alle kosten die de gemeente maakt voor afvalbeheer, dus ook de kosten van het ondergronds afvalsysteem, worden via de afvalstoffenheffing doorbelast aan de huishoudens. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt naar het type inzamelmiddel wat huishoudens gebruiken.

4. Op welke wijze worden deze gebruikers voor deze te maken kosten aangeslagen? Antwoord: Zie antwoord 3.

1

5. Wat gebeurt er wanneer er in de tussentijd bijkomende kosten komen, bijvoorbeeld omdat het systeem niet naar behoren functioneert? Antwoord: Onderdeel van de aanbesteding is een contract voor het beheer en onderhoud van het ondergronds afvalsysteem voor 25 jaar. Onderdeel van deze overeenkomst is het binnen een bepaalde termijn oplossen van storingen. De opdrachtnemer staat garant voor de bijbehorende kosten.

6. Zijn er ook risico’s wanneer er in de komende vijftig jaar op een andere wijze afval ingezameld gaat worden? Antwoord: Wanneer gedurende de looptijd van het systeem voor een andere inzamelwijze gekozen wordt dan lopen de afschrijving en rentelasten door en als het systeem buiten gebruik wordt gesteld zal de resterende boekwaarde van de investering afgeschreven moeten worden.

7. Indien toch zou worden gekozen voor ondergrondse afvalcontainers, is er hiervoor een schatting gemaakt van kosten voor de gemeente ter vergelijking met het ondergronds afval transportsysteem? Antwoord: Ja. De kosten van de inzameling van restafval, papier/karton en gfe met het ondergronds afvalsysteem zijn vergelijkbaar (iets gunstiger) dan de kosten bij toepassing van ondergrondse containers of kliko’s.

8. Op de korte termijn, is het aannemelijk dat Schiedammers te maken krijgen met hogere kosten door het overgaan tot een ondergronds afvalsysteem? Antwoord: Nee, de afschrijving en rentelasten worden gedekt vanuit Bestemmingsreserve OAS. Zie verder ook beantwoording bij vraag 7.

9. Op de lange termijn, is het aannemelijk dat de kosten voor afval lager zullen uitvallen in vergelijking met reguliere afvalsystem in overige stadsdelen, bijvoorbeeld doordat er niet geleegd hoeft te worden en er geen verkeerscongesties optreden als gevolg van het ondergrondse afvaltransportsysteem. Antwoord: Bij toepassing van het ondergronds afvalsysteem wordt het afval ondergronds via buizen naar een centrale inzamelplek getransporteerd. Vanaf die locatie wordt het afval door Irado in grote containers afgevoerd. Daardoor zijn er veel minder voertuigbewegingen. De besparing door deze efficiëntere inzameling is meegenomen in de berekeningen, na afloop van de exploitatieperiode resteert een positief resultaat.

2

10. Is er een inschatting te maken op basis van soortgelijke ondergrondse afvaltransport systemen van de kwetsbaarheid van het systeem? Antwoord: Het eerste ondergronds afvaltransportsysteem is in 1961 in Stockholm aangelegd. Wereldwijd zijn daarna tientallen van dergelijke systemen aangelegd. De gemeente Almere gebruikt al jaren een ondergronds afvalsysteem. Sinds de gemeente Almere het beheer en onderhoud planmatig/preventief laat uitvoeren door een gespecialiseerd bedrijf zijn er geen noemenswaardige problemen.

11. In het geval van storingen in het systeem, is er informatie beschikbaar over de financiële gevolgen en overlast hiervan - denk aan een storing waarbij afval niet vervoerd wordt naar het verzamelpunt? Antwoord: Onderdeel van het af te sluiten contract voor het beheer en onderhoud is het binnen een bepaalde termijn op kosten van opdrachtnemer oplossen van storingen.

12. In het raadsvoorstel wordt bij punt D.5.1 gesproken over de kostendekkendheid van het OAS, en over de voorspelde saldo’s. Is er in deze berekening rekening gehouden met verschillende scenario’s met betrekking tot onderhoud en de kosten die daarbij komen kijken? Antwoord: Nee, omdat de opdrachtnemer hier financieel garant voor staat. Uitgangspunt is een contract voor beheer en onderhoud waarbij de opdrachtnemer verantwoordelijk is voor het onderhoud en een 95% van de tijd werkend systeem en servicelevels voor het oplossen van storingen.

13. Onder punt H wordt aangegeven dat de aanbesteding van het OAS, wat volgens het punt een onbekend systeem is in Nederland, in februari van start gaat. Is er rekening gehouden met de invloed die deze onbekendheid zou kunnen hebben op de prijs van het OAS? Antwoord: Het OAS is een Zweeds systeem, ontwikkelt in de jaren '50 en voor het eerst aangelegd in Stockholm, in 1961, dit systeem is nog steeds operationeel. Op dit moment liggen er ruim 600 systemen in 40 landen. Ondanks dat het voor de Nederlandse markt een nieuw en innovatief systeem is (voorbeelden in Almere, Amsterdam), is het een systeem waar 65 jaar ervaring mee is. De onbekendheid heeft geen effect op de prijs. De aanbesteding betreft een openbare aangelegenheid. Wanneer de laagste inschrijving teveel afwijkt van de opgestelde raming zal een heroverweging plaatsvinden.

06 Verslag bijeenkomst 15 november 2023 Manifest Wij maken plek 14. Het college geeft in haar reactie op het Manifest aan dat zij denkt dat er op ambtelijk niveau meer betrokkenheid kan worden geboden. Hoe ziet dat er in de praktijk uit en op welke subthema’s doelt het college hier? Antwoord: Tijdens de reeds bestaande bijeenkomsten in de stad trekken we graag samen op met betrokken Schiedammers om te sparren over thema's waar we als stad mee te maken hebben. Ook met de komst van de spreidingswet in het vooruitzicht vindt het college het erg belangrijk om de ervaring van partners die in de Schiedamse maatschappij geworteld zijn in te zetten.

3

15. Hoe is het bereik van vluchtelingen en statushouders in onze stad en zijn er momenteel groepen vluchtelingen of statushouders die we minder goed in beeld hebben en/of nog niet goed genoeg kunnen bereiken/ helpen/ ondersteunen? Antwoord: Ons beeld is niet dat wij groepen niet bereiken met het aanbod vanuit en binnen de verantwoordelijkheid van de gemeente. Voor elk van de groepen zijn eigen regelingen ingericht:  De inburgering van in Schiedam gehuisveste statushouders wordt begeleid door Stroomopwaarts (werk/opleiding) en de vrijwilligers van Inclusia (integratie en ondersteuning);  Het COA is verantwoordelijk voor de tijdelijke opvang van asielzoekers op het riviercruiseschip aan de Buitenhavenweg. Dit is een tijdelijke voorziening tot medio maart 2024;  De gemeente vangt, bekostigd door het rijk, op de locatie François Haverschmidt ontheemden op uit Oekraïne. Daarnaast worden ontheemden uit deze groep ook opgevangen op particuliere adressen. Voor deze groep geldt dat restrictiesop de verblijfsduur (3 maanden) gedurende de oorlog zijn opgeschort en dat Oekraïense ontheemden gedurende de oorlog in Nederland mogen verblijven en werken. Er geldt geen inburgeringsplicht.

16. Welke rol spelen vrijwilligers bij de ondersteuning vanuit organisaties als COA, SOW en Inclusia en waar kunnen vrijwilligers zich melden als zij iets voor vluchtelingen of statushouders kunnen betekenen? Hebben wij iets als een vacaturebank die dit ook bij elkaar brengt? Antwoord: Zover ons bekend is, maken het SOW en het COA geen gebruik van vrijwilligers voor hun primaire bedrijfsvoering. Bij Inclusia werken wel vrijwilligers om nieuwkomers te begeleiden. Potentiële vrijwilligers kunnen rechtstreeks contact opnemen met Inclusia om de mogelijkheden voor vrijwilligerswerk te bespreken. Ook is er een vacaturebank genaamd ‘KLiK Vrijwilligers’. Potentiële vrijwilligers kunnen zich bij KLiK aanmelden om te kijken of er een passende match gemaakt kan worden.

17. Op welke manier heeft de gemeente voorheen samengewerkt met de ondertekenaars van het manifest? Wat waren de concrete acties toen? Wat waren de resultaten van deze samenwerking? Antwoord: Deze vraag is te breed voor een eenduidige beantwoording. Er zijn meer dan twintig verschillende partijen die het manifest hebben ondertekend. Het college vindt het belangrijk om samen te werken met betrokken Schiedammers die vanuit hun expertise een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de uitdagingen waar we als stad voor staan. Dat vond het college in het verleden, heden en in de toekomst.

18. Op welke concrete wijze is de gemeente voornemens om samen te werken met de ondertekenaars van het manifest? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 17.

19. Deelt het college de mening dat er geen sprake is van een vluchtelingen crisis maar een opvangcrisis, zoals de ondertekenaars aangeven? Antwoord: Schiedam levert haar bijdrage in de opvang van ontheemden binnen de daarvoor geldende wettelijke en bestuurlijke kaders. Wij verbinden geen waardeoordeel aan de inspanningen die hogere/andere overheden leveren in de opvang van ontheemden.

4

20. Zijn er beschikbare ruimtes in Schiedam die eventueel kunnen dienen als tijdelijke woning? Denk bijvoorbeeld aan leegstaande panden, zoals de gehele buurt tegenover de Nolenslaan. Antwoord: Op het moment dat er een opgave in de opvang van ontheemden ligt, zal onderzocht worden op welke manier en op welke plek deze opgave ingevuld kan worden. Het college is nog niet zover dat er over concrete panden of situaties uitspraken gedaan kunnen worden.

21. Hoeveel vluchtelingen en statushouders vangt de gemeente momenteel op? Wat is de prognose? Antwoord:  Het Centraal orgaan Asielzoekers (COA) heeft een crisis noodopvang ingericht op een riviercruiseschip aan de Buitenhavenweg, deze crisisnoodopvang heeft 66 plaatsen. Het schip is beschikbaar tot medio maart 2024;  De gemeente vangt in gemeentelijke opvanglocaties 150 ontheemden uit Oekraïne op, daarnaast verblijven 300 ontheemden uit Oekraïne in particuliere opvang;  De gemeente vangt geen statushouders op. De gemeente heeft een jaarlijkse taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Deze huisvestingsopgave wordt in overleg met Woonplus gerealiseerd. De taakstelling voor 2023 is gerealiseerd.  U bent medio 2023 schriftelijk geïnformeerd over de opvang van 27 aan Schiedam gekoppelde statushouders op de Ferry Silja Europa. Het verblijf voor de aan Schiedam gekoppelde statushouders wordt verzorgd en bekostigd door het Centraal Orgaan Asielopvang (COA);  De taakstelling huisvesting statushouders wordt per half jaar vastgesteld, de taakstelling voor de eerste helft van 2024 bedraagt 85 personen. De huisvesting en daadwerkelijke koppeling van statushouders is een doorlopend proces.

22. Hoeveel vluchtelingen en statushouders verwacht de gemeente in de nabije toekomst op te zullen vangen? Antwoord: Voor asielopvang is de gemeentelijke taak nog niet duidelijk, dat zal voortvloeien uit de opgave die de staatsecretaris in het kader van de Spreidingswet voor de provincie en regio zal vaststellen. De invulling van deze regionale taak zal verlopen via de RRT, de uiteindelijke aantallen voor onze gemeente worden in regionaal verband afgestemd. Wij wachten het bericht van de staatssecretaris en het overleg binnen regio en provincie hierover af.

23. Welke veranderingen zullen plaatsvinden na implementatie van de spreidingswet? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 22.

5

07 Initiatiefvoorstel GroenLinks en PS: Aanpak energiearmoede via de Witgoedregeling 24. Is er een kans aanwezig dat op dit moment de SPUK gelden energiearmoede terugvloeien naar het rijk? Zo ja, waarom? Antwoord: Op basis van de huidige plannen en uitvoering is er geen aanleiding om te verwachten dat we de ontvangen SPUK gelden niet gaan opmaken.

25. Zo nee, waar is de gemeente de € 250.000 die nu gevraagd wordt in het initiatiefvoorstel voornemens aan te besteden? Graag ontvangen wij een uitsplitsing en gedetailleerd overzicht. Antwoord: In totaal heeft de gemeente Schiedam zo’n € 2,8 miljoen ontvangen voor de aanpak van energiearmoede (looptijd t/m eind 2025). In 2022 heeft het college een plan vastgesteld voor een totaal van 1,05 miljoen euro voor de aanpak Energiehulp voor de periode tot 31/12/2024. Hierover bent u op 16 december 2022 geïnformeerd (22UIT09411). Met deze aanpak worden energiespreekuren georganiseerd in de wijken waar de energiearmoede het meest voorkomt. Ook zijn twee klusteams actief die woningen bezoeken om kleine bespaarmaatregelen uit te voeren. Aangezien het rijk afgelopen zomer aanvullende middelen heeft toegekend aan de gemeente Schiedam en tevens de looptijd van de regeling heeft verlengd, zijn wij voornemens om deze succesvolle aanpak te continueren t/m 2025.

Daarnaast heeft het college de Isolatieaanpak VvE vastgesteld (23INT00626): een combinatieregeling voor VvE’s met zowel een lage WOZ-waarde als slecht energielabel. Deze regeling wordt gefinancierd vanuit de middelen uit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) i.c.m. de energiearmoedegelden. Besloten is om vanuit de energiearmoede-gelden € 1.120.000 in te zetten voor de versnelling van de isolatieaanpak door ook het collectieve verwarmingssysteem waterzijdig in te regelen. Samen met de voortzetting van Energiehulp in 2025 is derhalve de verwachting dat de verkregen middelen volledig worden uitgegeven.

26. Kunt u aangeven of deze geplande besteding een netto positiever effect hebben in het verhelpen van de energiearmoede dan het initiatiefvoorstel? Zo ja, kunt u dit kwantificeren? Zo nee, kunt u richtkaders geven ter beoordeling voor de raad? Antwoord: Het is niet mogelijk om een volledig accurate vergelijking te maken tussen de verschillende initiatieven. Het netto positief effect op de energierekening hangt namelijk af van een aantal factoren, waaronder stookgedrag en gebruik van witgoed, de bereidheid tot opvolging van de bespaartips en de mate waarin men al zelf energiebesparende maatregelen had getroffen. Ook speelt het energiecontract van de bezochte huishoudens een rol bij het becijferen van de besparing in euro’s. Wel kunnen we een algemene inschatting maken van het effect van de verschillende initiatieven.

Energiehulp Het bezoek van een energieklusser kan tot 200 euro per jaar aan besparing opleveren. In haar recente rapport “Effecten van fixers/energiecoaches, renovaties en Witgoedregelingen” (TNO, 2023) heeft TNO onderzocht in een aantal gemeenten/projecten wat de besparing van een energiefixer is. VvE-aanpak Bij het waterzijdig inregelen van de cv-installatie (onderdeel van de VvE-aanpak) zijn de gangbare besparingen geraamd op 5-15% van de warmte (Consumentenbond, januari 2024).

6

8.

Raadsvoorstel Exploitatiebijdrage Sportbedrijf Schiedam 27. Bij de documenten ontbreekt een specificatie en onderbouwing van de kosten. Graag deze nog aanleveren.

Antwoord: In bijlage 1 is de opbouw van de exploitatie te vinden.

28. Waarom is gekozen om de dekking van de meerkosten te dekken vanuit de reserve Sociaal domein? Antwoord: Sport inclusief de sportaccommodaties maken deel uit van het Sociale domein. Omdat het Sociaal Domein een eigen reserve heeft, is er voor gekozen om de meerkosten hieruit te dekken. Zo hoeft er geen beroep gedaan te worden op de algemene reserve.

29. Waar bestaat het bedrag van € 2.113.042,26 uit c.q. waarvoor is dit geld bestemd? Antwoord: Dit bedrag is het verschil tussen de kosten en de inkomsten van het Sportbedrijf en is de benodigde exploitatiebijdrage voor het Sportbedrijf voor een gezonde bedrijfsvoering.

30. Hoe kan het dat een zo grote verkeerde inschatting is gemaakt en er nu € 692k moet worden toegevoegd aan de begroting? Antwoord: Bij de raadsbrief van 28 september 2023 (23UIT05528) is in het conceptbedrijfsplan (23BIJ01319) in hoofdstuk 5 een voorzien verlies voor 2024 toegelicht en aangegeven dat er een hogere exploitatiebijdrage van de gemeente noodzakelijk was. In de begroting (23BIJ01416) behorende bij het conceptbedrijfsplan is dit ook verwerkt. De hogere bijdrage komt vooral door de fors gestegen energiekosten, inflatie en verhoging van de formatie. Deze hogere formatie is het resultaat van de uitkomsten van het participatietraject met de gebruikers van de sportparken om vooral de sociale veiligheid te verbeteren.

31. Waarom komt dit geld uit de Reserve Sociaal Domein? Antwoord: Zie het antwoord bij vraag 28.

9.

Raadsvoorstel Budgetoverheveling van 2023 naar 2024 32. Wat is er te melden over de aannemingsovereenkomst rond het project Edelweiss (in het voorstel wordt immers aangegeven dat deze er eind 2023 zou moeten liggen)?

Antwoord: Ontwikkelaar Thuismakers heeft gemeld dat zij er met de aannemer uit is, en dat nu de aannemingsovereenkomst wordt afgerond. De start bouw staat gepland voor 2de kwartaal 2024. Thuismakers is inmiddels al eigenaar van de grond.

7

33. In het voorstel wordt gesproken over een vertraging van de voorbereidingen voor de viering van Schiedam 750 jaar. Eerder liet het college ons weten dat alles op schema ligt. Hoe is een en ander met elkaar te rijmen? Antwoord: Er is niet zozeer sprake van een vertraging, maar van een verschuiving van de uitgave van de middelen. Het programmabureau is iets later gestart door de uitloop van de kwartiermakersfase. Deze uren worden nu ingehaald, maar de kosten daarvan vallen in 2024. De organisatie ligt met deze verschuiving op schema.

34. De uitvoeringskosten voor Inclusie zijn nog niet volledig benut. Waar is de 30.000 euro dan aan uitgegeven? Antwoord: Dit is uitgegeven aan: een bijdrage aan het evenement uitreiking Jillis Bruggemanpenning , het project ‘150 dichtregels afschaffing slavernij’, de inclusielunch 2023 en een kennissessie inclusie georganiseerd in het najaar door Schiedam Partners.

35. Hoeveel budget voor het organisatieplan is inmiddels uitgegeven en wat maakt het noodzakelijk dat de resterende middelen gereserveerd worden? Antwoord: In 2023 was er € 864.000 beschikbaar vanuit het organisatie bouwplan budget. Hiervan is € 488.113 uitgegeven in 2023. De resterende gelden van circa € 375.000 zijn in 2024 noodzakelijk om de reeds ingezette verbeterslagen op het gebied van cultuur, managementontwikkeling, digitalisering, ICT en goed werkgeverschap voort te zetten. Het afgelopen jaar zijn een aantal activiteiten iets later in de tijd gepland, doordat enkele (management)functies later zijn ingevuld door de lastige arbeidsmarkt. In overleg met de agendacommissie zal in maart een moment worden gepland waar de gemeentesecretaris de raadsleden zal bijpraten over de voortgang van de doorontwikkeling van de organisatie.

36. In hoeverre is met dergelijke uitgaven rekening gehouden in de reguliere bedrijfsvoering/ personele uitgaven? Antwoord: Naast de inzet van het Bouwplan budget, zijn daar waar mogelijk ook reguliere budgetten gebruikt, zoals het opleidingsbudget. Reguliere budgetten zijn vaak niet toereikend voor transformatie en doorontwikkeling en daar dus ook niet op berekend. Op diverse cruciale onderwerpen, zoals werving & selectie, management development en goed werkgeverschap, was echter wel intensivering nodig, welke bekostigd is vanuit het organisatie Bouwplan budget.

8

13 Mededelingen en ingekomen stukken Brief Burgemeester Bijl 5 dec 2023 Stand van Zaken beroep vuurwerkverkoop 37. In hoeverre is het college voornemens te onderzoeken of er op een andere manier de vuurwerkverkoop binnen Schiedam kan worden verminderd? Antwoord: Gelet op de uitspraak van de rechter, is het in stand gehouden vergunningenstelsel in de APV een obstakel. Dit stelsel maakt het mogelijk dat er (maximaal) acht vergunningen kunnen worden afgegeven, waarvan reeds vier zijn vergeven.

De tweede overweging van de rechtbank, ziet op de mogelijkheid dat vuurwerk alsnog gekocht kan worden in de buurgemeenten. Het veranderen van die omstandigheid ligt niet binnen de invloed van de gemeente Schiedam. Het college volgt daarom ook met belangstelling de maatschappelijke ontwikkelen en besluitvorming van het Rijk omtrent een landelijk vuurwerkverbod.

Collegebrief 7 december 2023 Verslag archief- en informatiebeheer over 2022 38. In de brief wordt beschreven dat de archiefbewaarplaats tekortschiet. Kan het college toelichten welke maatregelen worden getroffen om te voldoen aan de regelgeving en normen? Antwoord: Het onderhoud van het gehele Stadserfcomplex zit in een Meerjarenonderhoudsplan, echter daarin zijn eventuele verbeteringen aan de archiefbewaarplaats niet in meegenomen. Bekend is dat de archiefbewaarplaats op sommige punten onvoldoende presteert. Eerder is aanpak van deze punten uitgesteld vanwege de plannen omtrent de Curve en daarmee de sloop van dit deel van het complex. Nu dit niet meer van toepassing is zal dit opnieuw worden opgepakt en zal onderzocht worden welke (extra) maatregelen nodig zijn en welke kosten daarbij horen.

Collegebrief 19 december 2023: Afdoening oude toezeggingen periode 2014 t/m 2019 39. Waarom beschouwt het college de toezegging voor meer groen in de Oranjestraat afgedaan, wanneer er nog geen concrete plannen zijn en de uitvoering nog jaren op zich laat wachten? Antwoord: De toezegging staat al jarenlang open en het ziet er niet naar uit dat deze binnen afzienbare tijd kan worden afgedaan. Om die reden is de afweging geweest deze toezegging administratief af te doen. Bij nieuwe ontwikkelingen zal de raad worden geïnformeerd.

9