Beantwoording technische vragen fraudeopsporing

Technische vragen fraudeopsporing 1.

Welke informatie ontvangt gemeente Schiedam van het IB (inlichtingenbureau) en de Belastingdienst (met name met betrekking tot fraudeopsporing)?

Het inlichtingenbureau (hierna: IB) is gecreëerd door het Rijk om signalen te geven over vermogen en inkomsten. Deze signalen zijn afkomstig van allerlei overheidsinstanties, waaronder de belastingdienst. Omdat het onderwerp van uw vragen zich richt op de contacten die Stroomopwaarts heeft met het inlichtingenbureau en op de handhaving van Stroomopwaarts richten wij ons daarop. Stroomopwaarts krijgt van het IB gegevens over autobezit, studiefinanciering, vermogen en inkomsten uit arbeid. Daarmee wordt gecontroleerd of de vermogensgrens wordt overschreden en of aan de inlichtingenplicht wordt voldaan. 2. Welke andere instanties zijn betrokken bij fraudeopsporing in Schiedam? Bij handhaving binnen de Participatiewet zijn geen andere instanties dan het IB en Stroomopwaarts zelf betrokken. 3. Welke indicatoren/ risicofactoren worden gebruikt door SOW bij het opsporen van fraude? De indicatoren die door Stroomopwaarts worden gebruikt bij het opsporen van fraude zijn: >5 jaar bijstand en geen BB of minimabeleid, meerdere keren per jaar naar het buitenland, alleenstaande krijgt een kind tijdens uitkeringsperiode, meerdere IB-signalen per jaar, kind is 21 geworden tijdens de uitkeringsperiode, verzwijgen van inkomsten. 4.

Welke indicatoren/ risicofactoren worden gebruikt door het inlichtingenbureau bij het opsporen van fraude? Het IB signaleert voor ons geen fraude en spoort geen fraude voor ons op. Het IB geeft slechts signalen door aan Stroomopwaarts, waarmee Stroomopwaarts informatie verkrijgt voor handhaving. Handhaving vindt plaats op basis van gesprekken van cliënten, informatie die cliënten zelf aanleveren, tipgeving door derden en de signalen van het IB. 5. Maakt het inlichtingenbureau gebruik van algoritmes en/of risicoprofielen, zo ja, wat voor? Het inlichtingenbureau geeft aan SOW slechts signalen door uit systemen. Er lijkt daarbij geen gebruik te zijn gemaakt van selectie; we krijgen ruwe data, bijvoorbeeld alle RDW wijzigingen waar het cliënten betreft. De handelwijze van het IB intern is bij ons niet bekend. 6. Maken persoonlijke gegevens zoals een etnische achtergrond, dubbele nationaliteit of geboorteplaats deel uit van de indicatoren die gebruikt worden door het inlichtingenbureau en/of SOW? Voor zover bij ons bekend is dit niet het geval. Dit maakt ook geen onderdeel uit van de informatie die het IB verschaft.

1

7. Hoeveel gevallen zijn onderzocht en hoeveel fraudegevallen zijn uiteindelijk ontdekt (zowel met betrekking tot de Participatiewet als fraude op andere onderwerpen)? Stroomopwaarts heeft in juni 2020 de evaluatie Handhaving Participatiewet 2018-2019 opgeleverd. Hierin heeft u kunnen lezen dat er in die periode voor Schiedam 315 boetes zijn opgelegd. Voor het project Data gestuurd Handhaven uit het 4e kwartaal 2020 zijn n Schiedam 79 klanten onderzocht. Dit heeft geleid tot een beëindiging of wijziging van 8 uitkeringen. MVS breed zijn 163 klanten onderzocht, waarmee uiteindelijk 25 uitkeringen zijn beëindigd of gewijzigd. 8. Hoe ziet de procedure van fraudeopsporing in het kader van de Participatiewet eruit? Er komen signalen binnen, veelal via tipgeving, waarna door middel van een dossier onderzoek gekeken of deze signalen bij ons al bekend zijn en of deze verder onderzocht moeten worden. Vervolgens wordt er wel of geen nader onderzoek ingesteld. 9. Wordt er bij fraudeopsporing door SOW gebruikgemaakt van algoritmes, zo ja, hoe en welke? Nee, het gaat om een proces waarbij risico’s worden ingeschat. Wij verwijzen u naar het antwoord op vraag 3 10. Welke stappen worden genomen om fouten in data en algoritmes te voorkomen? Er wordt door algoritme geen selectie in de data gemaakt 11. Wordt in Schiedam gebruik gemaakt van voorspellende systemen? Nee 12.

Hoe wordt bij fraudeopsporing principes zoals zorgvuldigheid, transparantie en proportionaliteit in acht genomen? Dit zijn basisprincipes welke uiteraard in elk onderzoek worden toegepast. Alles wordt zorgvuldig vastgelegd in rapportages. Dit is ook opgenomen in de door uw raad vastgestelde Regionale visie handhaving. 13. Wordt in Schiedam risicoprofielen gemaakt voor bijstandsontvangers? Ja 14. Hoe wordt in Schiedam bepaald of iemand fraudeur is? De Participatiewet schrijft voor dat als iemand zich bewust niet aan de inlichtingenplicht heeft gehouden dit wordt aangemerkt als fraude. Hiertoe wordt een onderzoek gedaan waarbij hoor en wederhoor wordt toegepast. 15. Wat zijn de jaarlijkse kosten die worden gemaakt bij fraudeopsporing met betrekking tot de participatiewet en algemeen? Het team bijzondere controle van SOW bestaat uit 8 fte.

2