Beantwoording schriftelijke vragen 4 februari 2021 DENK over de Staatsliedenbuurt

gemeente

Burgemeester en Wethouders

Schiedam

gemeente Schiedam

team Ruimtelijke Ontwikkeling & Beleid

Gemeenteraad van Schiedam Postbus 1501 3100 EA SCHIEDAM

Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EASchiedam

14010

schiedam.nl Uw kenmerk

Ons kenmerk

Datum

4 februari 2021 Uw brief van

Doorkiesnummer

E-mail

14010

contact@schiedam.nl

Onderwerp

Beantwoording vragen

Geachte dames, heren, Het lid van de gemeenteraad Ergin (DENK) heeft op 6januari 2021 vragen gesteld over Staatsliedenbuurt. Inleiding fractie DENK De fractie van DENK heeft op zaterdag 2januari 2021 samen met bewoners van de Staatsliedenbuurt een ronde gelopen door de wijk en heeft geconstateerd dat de wijk sterk verloederd en is slechte staat is. Daarbij heeft de fractie van DENK vele gebreken geconstateerd, te weten ontoegankeljke afralcontainers, op ontelbare plekken kapotte en slechte bestrating, kind onvriendelijke en —oriveilige speelplaatsen, gevaarlijke situaties door open bestrating voor fietsers, wildgroei aan heggen en struiken, niet werkende straatverlichting, kapotte hekwerk, een hondentoilet waar geen hond komt en onwenseljke bouwafral (dixie). De fractie van DENK is zeer geschrokken van de situatie en vindt het onacceptabel dat bewoners van de Staatsliedenbuurt. —

Algemene inleiding college Wij delen de terechte zorgen van bewoners over de situatie in de Staatliedenbuurt. Voor alle inwoners streven wij naar goede woningen en een goede leefomgeving. Daar hoort bij dat we alle wijken in Schiedam onderhouden volgens het afgesproken onderhoudsniveau. Tegelijkertijd zien we dat de Staatsliedenbuurt begin jaren 60 is gebouwd, in de wederopbouwperiode. Dat is zichtbaar in verouderde woningen en in de openbare ruimte. Er worden plannen voorbereid om deze buurt, en andere buurten, de komende jaren te vernieuwen. In de woonvisie is vastgelegd dat we in negen buurten, waaronder veel buurten in Nieuwland, gaan verbeteren en vernieuwen. Dat betekent een grote vernieuwingsopgave. De door DENK gestelde vragen vallen in twee delen uiteen. Het eerste deel van de vragen heeft betrekking op de openbare ruimte. Het tweede deel op de woningen in de Staatsliedenbuurt. Daarom geven wij per onderdeel een inleiding.

Inleiding college vragen openbare ruimte

De openbare ruimte moet schoon, heel en veilig zijn. Dat is het onderhoudsniveau dat we in alle wijken als ondergrens hebben. De gemeenteraad stelde dat vast in 2017 in de Kadernota Beheer Openbare Ruimte 2017-2021. Daarin is een keuze is gemaakt voor het kwaliteits- en ambitieniveau van het beheer. Voor het regulier onderhoud aan bestrating, straatmeubilair ed. is gekozen voor een kwaliteitsniveau op de technische ondergrens. Dit kwaliteitsniveau houdt bijvoorbeeld in dat de straatstenen oud zijn en niet helemaal meer vlak liggen, maar dat de weggebruikers er wel veilig overheen moet kunnen lopen of rijden. Het openbaar groen en het straatvegen wordt op basis van beeldkwaliteit onderhouden. De kadernota wordt in 2021 met de raad geëvalueerd. De raad kan daarbij nieuwe kaders aangeven en een nieuwe ondergrens benoemen voor het beheer van de openbare ruimte. Dit betekent voor de Staatsliedenbuurt dat de inrichting van de openbare ruimte nu niet vernieuwd gaat worden. Als de buurt vernieuwd wordt, als onderdeel van de grotere vernieuwingsopgave, zal de inrichting van de openbare ruimte daar onderdeel van uitmaken. Momenteel voldoet de inrichting in hoofdlijnen aan het niveau dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Wel mogen bewoners verwachten dat het schoon, heel en veilig is.

We zullen, nu de bewoners een extra signaal hebben gegeven, een extra ronde maken om onveilige situaties te inventariseren. Om deze vervolgens te repareren. Als bewoners merken dat er mankementen zijn, dan is het belangrijk dat zij dit melden via de

‘BuitenBeter-app’. De meeste meldingen worden dan binnen twee werkdagen verholpen. Onze wijktoezichthouders zijn ook dagelijks in de wijken. Zij letten zo goed mogelijk op, maar kunnen niet alles signaleren.

Beantwoording vragen buitenruimte

Vraag 1. Is het college van B&W op de hoogte van de barslechte kwaliteit van de buitenruimte van de Staatsliedenbuurt? Zo ja, hoelang is het college hiervan op de hoogte? Zo nee, waarom niet? Antwoord: De kwaliteit van de openbare buitenruimte van de Staatsliedenbuurt (SLB) voldoet aan de ondergrens waarop de wijken in Schiedam worden onderhouden. Het is belangrijk dat bewoners signaleren als dat niet zo is. Zij kunnen dit melden via de ‘BuitenBeter-app’. Meldingen worden zo snel mogelijk (meestal binnen twee werkdagen) opgepakt. Vraag 2. Kunt u een tijdljn doen toekomen aan de gemeenteraad met betrekking tot binnengekomen signalen/klachten en welke acties zijn ondernomen? Zo nee, waarom niet? Antwoord: In de periode 2018 2020 zijn er uit de Staatsliedenbuurt 307 meldingen binnengekomen. Dit zijn meldingen vanuit alle beschikbare kanalen (telefonisch, via de ‘BuitenBeter-app’ en via het contactschiedam.nl mailadres). De meldingen worden op CBS buurtniveau geregistreerd, voor de Staatsliedenbuurt is dat inclusief het nieuwbouwgedeelte. Het ging hierbij om: • 139 meldingen over afval; • 7 meldingen over plaagdieren; • 133 meldingen over de openbare ruimte; • 28 meldingen die geregistreerd zijn in de categorie ‘overige meldingen’. —

Klachten en meldingen worden volgens een vast protocol opgelost. Voor de meeste categorieën geldt dat een melding in 2 dagen afgehandeld moet zijn. Het totaal aan meldingen in de stad over de periode 2018 2020 is 111.098. Opvallend is dat het aantal meldingen uit de Staatsliedenbuurt heel laag is. We willen benadrukken dat het belangrijk is dat bewoners meldingen doen. —

Vraag 3. Welke inspanningen heeft het college geleverd om de situatie in de wijk aanzienlijk te verbeteren? Antwoord: Uitgangspunt is dat de buurt/wijk schoon, heel en veilig is. De wijktoezichthouders van het team Beheer Openbare Ruimte monitoren de kwaliteit van de buitenruimte actief. Als er meldingen zijn of als we zelf zien dat er iets mankeert, dan nemen we maatregelen. Bijvoorbeeld hij de verkeersdrempel waar betonijzer uit stak. Dit is inmiddels opgelost. Vraag 4. Waarom is er een wereld van verschil aan de kwaliteit van de buitenruimte in de ene helft van de Staatsliedenbuurt dan in de andere? Antwoord: De woonomgeving in het project ‘Over het Water’ is aangelegd in de periode 2007-2020. Dat deel van de buurt is grootschalig vernieuwd. Vernieuwing van het andere deel van de buurt wordt door Woonplus voorbereid en staat gepland voor de periode 2023-2028. Dan zal ook de buitenruimte vernieuwd worden. Vraag 5. Wat is de primaire reactie van het college van B&W aangaande de bijgevoegde afbeeldingen? Antwoord: Het onderhoudsniveau van deze wijk ligt op de minimaal technische ondergrens. We zien ook een aantal mankementen die onveilig zijn. Bijvoorbeeld hij foto 3 waarbij de tegels omhoog worden gedrukt door boomwortels of bij de beschadigde verkeersdrempel. Mankementen waarbij de veiligheid in het geding is, herstellen we zo snel mogelijk.

De verkeersdrempel is inmiddels hersteld ,

Vraag 6. Is het college bereid om op korte termijn- met de wijkbewoners in gesprek te treden, bijvoorbeeld tijdens een (digitaal) dialoogavond? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Tot de coronacrisis was er 5 x per jaar een wijkoverleg. Momenteel kan het overleg niet doorgaan. De wijkregisseur en wijktoezichthouder zijn telefonisch beschikbaar voor signalen of vragen uit de wijk. Wij zijn zeker bereid om met bewoners in gesprek te gaan. Onze voorkeur gaat er naar uit om dit ter plaatse samen met bewoners, de wijktoezichthouder en wijkregisseur te doen. —

Vraag 7. Kan het college aangeven wat haar zienswijze is op het feit dat een deel van de bewoners in de Staatsliedenbuurt zich in de steek gelaten voelt? Kan het college tevens aangeven wat zij willen doen om dat gevoel weg te nemen en het vertrouwen te herstellen? Graag een toelichting.

Antwoord:

Wij vinden het vervelend te horen dat bewoners dit zo ervaren. Bewoners mogen verwachten dat de buurt schoon, heel en veilig is. Als dat niet zo is moeten we dat verhelpen. Het lijkt ons goed dit signaal verder te bespreken tijdens een gesprek met wijkbewoners zoals verzocht in vraag 6. Vraag 8. Heeft het college ooit een meerjarig onderhoudsplan(buitenruimte) vastgesteld voor deze wijk? Zo ja, kunt u die aan de raad doen toekomen? Zo nee, waarom niet? Antwoord: De kadernota beheer Openbare ruimte 2017 -2021 met bijbehorende beheerplannen is in 2017 door de gemeenteraad vastgesteld. Hiermee zijn kwaliteitskeuzes voor de buitenruimte vastgesteld. Vraag 9. Kunt u aangeven welke investeringen (in euro’s) het college heeft gedaan in de buitenruimte van deze wijk? Kan het college een overzicht van de kosten van alle investeringen per subgebied in de afgelopen 3 jaar doen toekomen aan de gemeenteraad? Zo nee, waarom niet? Antwoord: De kosten voor dagelijks beheer en onderhoudswerkzaamheden worden niet per locatie bijgehouden. Deze worden op (begrotings) productniveau geboekt. Dit is lastig te herleiden naar wijkniveau. Voor de Staatsliedenbuurt gelden dezelfde beeldkwaliteiten als voor andere woonwijken. Grootonderhoud- en vervangingsprojecten zijn er niet geweest. De reden hiervoor is dat groot onderhoud waar mogelijk tegelijkertijd met verdere buurtvernieuwing gepland wordt.

Vraag 10. Is het college bereid om zo spoedig mogelijk in te grijpen? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Graag verwijzen wij u naar de inleiding. Verder pakken wij direct de gemelde gevaarlijke situaties op, zoals losliggende tegels en tegels die omhoog gedrukt worden door boomwortels. Vraag 11. Deelt het college de mening dat het onacceptabel en ontoelaatbaar is dat Schiedammers onder deze omstandigheden moeten leven? Graag een toelichting en zienswijze van het college Antwoord: Nee. De buitenruimte voldoet aan de minimale technische ondergrens zoals door de gemeenteraad is vastgesteld. Vraag 12. Deelt het college de mening van de DENK-fractie dat de slechte staat van de buitenruimte verregaande impact heeft op de sociale cohesie in de wijk? Zo ja, is het college bereid om financiële middelen vrij te maken voor initiatieven uit de wijk om sociale cohesie gepaard met kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte te bevorderen? Zo nee, waarom niet; graag een toelichting. Antwoord: Een buitenruimte die achterstallig onderhoud vertoont, zal niet bijdragen aan de sociale cohesie. Het beeld van de buitenruimte in de Staatsliedenbuurt is zeker niet dat van nieuwstaat. Dat is voor een deel het gevolg van het gekozen onderhoudsniveau in de stad:

minimale technische ondergrens. Extra investeren zal de sociale cohesie in de Staatsliedenbuurt mogelijk verbeteren. Dit is onderdeel van de verdere buurtvernieuwing die tussen 2023 en 202$ gepland staat. Vraag 13. Krijgt het college ook signalen vanuit andere wijken/buurten aangaande bovenstaande klachten? Antwoord: In de periode 2018-2020 zijn er totaal 111.098 meldingen binnen gekomen. Het ging hierbij om: • 53.279 meldingen over afval; • 1.267 meldingen over plaagdieren; • 20.626 meldingen over de openbare ruimte; • 35.919 meldingen die geregistreerd zijn in de categorie ‘overige meldingen’. Er komen in verhouding meer meldingen binnen uit andere wijken.

Toelichting fractie Denk bij vragen 14 t/m 21

Aanvullende vragen naar aanleiding van huisbezoeken aan woningen in de Staatsliedenbuurt, waarvan de kwaliteit nog slechter en des te zorgelijker is dan de buitenruimte Inleiding college bij vragen over de woningen Voor de Staatsliedenbuurt worden plannen voorbereid om de buurt de komende jaren te vernieuwen. Voor het kunnen realiseren van deze plannen zijn woonimpulsgelden aangevraagd bij het rijk. In de prestatieafspraken hebben we afgesproken om de plannen in de periode 2023 2028 uit te voeren. De woningen in de Staatsliedenbuurt zijn aan het einde van hun technische levensduur. Voor deze woningen geldt dat vernieuwen de uiteindelijke oplossing is. We realiseren ons dat de huidige bewoners hier niet direct mee geholpen zijn. —

Schimmelvorming is een gevolg van een gebrek aan ventilatie en warmte. De schimmel laat zien dat het vochtgehalte in huis te hoog is. Dit leidt tot een binnenklimaat dat onwenselijk is voor de luchtwegen. Voldoende ventileren en goed verwarmen zijn de belangrijkste maatregelen die in het gebruik genomen kunnen worden om schimmel te voorkomen. De woningen zijn in de jaren 60 volgens de toenmalige bouwregels gebouwd. In de jaren 6o was verwarming met een kachel en natuurlijke ventilatie via het openen van ramen gebruikelijk. De regelgeving laat niet toe dat wij nu hogere eisen stellen dan het niveau van eisen bij de bouw van deze woningen. Volgens de regelgeving (bouwbesluit voor bestaande woningen) zijn er voldoende mogelijkheden in de woningen aanwezig om te ventileren en te stoken. Echter, in een niet geïsoleerde woning met enkel een gaskachel om een hele woning te verwarmen, leidt dit tot hoge stookkosten en blijft het comfort in de woning achter bij wat we anno 2021 wenselijk vinden. Ook zijn deze woningen gevoeliger voor schimmel door het ontbreken van isolatie. En tenslotte zijn de woningen inmiddels 6o jaar oud, wat betekent dat er sprake zal zijn van slijtage en veroudering van de bouwmaterialen. Dit alles draagt bij aan de klachten die gesignaleerd worden.

Voor hoge stookkosten bestaat geen voorziening om in de kosten tegemoet te komen, zoals deze in de vorm van huurtoeslag wel bestaat bij een huur die hoog is in verhouding tot het inkomen.

Dat maakt het voor veel bewoners lastig om voldoende te kunnen verwarmen en tegelijkertijd voldoende te ventileren. Omdat de woningen binnen een aantal jaren vernieuwd gaan worden, kunnen bouwkundige oplossingen, zoals het aanleggen van centrale verwarming, aanbrengen van dubbel glas, isoleren van buitenmuren en aanpassen van de ventilatie in de woning, op dit moment (financieel) niet aan de orde zijn. Om de situatie voor de huidige bewoners te verbeteren, worden de volgende stappen gezet: Woonplus heeft een meldpunt geopend (van 21 tot en met 31januari 2021). De huurders van alle 265 woningen in het gebied van Woonplus die niet eerder vernieuwd zijn, hebben een brief hierover gehad. Op basis van de opbrengsten van het meldpunt, zal Woonplus vanaf 10 februari coronaproof huisbezoeken afleggen en per situatie aan een oplossing werken. Er zijn oplossingen om de situatie te verbeteren, maar gezien de bouwkundige staat van de woningen is er een grens aan wat haalbaar is. Het doel zal zijn om de situatie voor de bewoners zo draagbaar mogelijk te maken.

Beantwoording vragen wonen

Vraag 14. Op welke wijze kunnen bewoners laagdrempelig meldingen/signalen indienen over beschimmeling en -de facto- onbewoonbare woningen? Graag een toelichting. Antwoord: Als eerste via Woonplus, hiervoor is het meldpunt geopend, maar er kunnen altijd via telefoon en website van Woonplus meldingen gedaan worden. Meldingen kunnen ook gedaan worden bij Vergunning en Handhaving (woningtoezicht) van de gemeente. Ook kunnen huurders de huurdersvertegenwoordiging HOW benaderen, daar waar het niet om individuele situaties gaat. Vraag 15. Heeft het college van B&W signalen ontvangen dat woningen -in feite- onbewoonbaar zijn door beschimmeling? Zo ja, wanneer? Kunt u een overzicht van deze signalen doen Antwoord: Nee, wij hebben geen signalen ontvangen dat panden onbewoonbaar zijn door beschimmeling. In het algemeen geldt dat de gemeente woningen buiten gebruik kan stellen vanwege de technische staat van die woningen. Er zijn in Schiedam geen woningen buiten gebruik gesteld door onze woninginspecteurs vanwege schimmel, en hiervoor is binnen de regelgeving ook geen ruimte. Ons team Vergunning en Handhaving is via contacten met Woonplus en de recente media-aandacht op de hoogte van klachten over schimmel. Deze klachten zijn niet rechtstreeks gemeld bij Vergunning en Handhaving.

Ook navraag bij ons Servicepunt Woningverbetering wijst uit dat er geen klachten over schimmel vanuit huurwoningen van Woonplus bekend zijn. Het seivicepunt is in de eerste plaats aanspreekpunt voor woningeigenaren bij schimmel. Voor de huurders van Woonplus is hun verhuurder het eerste aanspreekpunt. Vraag i6. Wat is de verklaring van het college voor extreme beschimmeling in woningen gelegen in de Staatsliedenbuurt?

Antwoord:

De woningen zijn aan het einde van de technische levensduur. Nieuwe en verbeterde woningen die gemakkelijker en met minder energie te verwarmen zijn en waar voldoende geventileerd wordt, zijn uiteindelijk noodzakelijk om het probleem van schimmel op te kunnen lossen. Niet voor niets is in de prestatieafspraken 2021 afgesproken in 2023 te starten met de herontwikkeling van deze buurt. Vraag 17. Is liet college van B&W van mening dat de situatie zo zorgelijk is dat er -los van de bouwplannen voor de wijk- er direct ingegrepen moet worden? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Zie de inleiding, er wordt een balans gezocht tussen het leefbaar houden van de woningen (en dat daar liet mogelijke aan doen) en de investeringen die nog in de woningen gedaan worden. Elke investering in op korte termijn te vernieuwen woningen gaat ten koste van middelen voor het verbeteren van andere woningen. De planning voor herstructurering is zoals aangegeven in 2023.

Vraag 18. Gaat het college met klem een beroep doen op Woonplus om beschimmelde woningen per direct aan te pakken? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Woonplus heeft een meldpunt geopend en zal binnen de corona regels op basis van de meldingen maatregelen nemen. Vraag 19. Bent u bereid om het jarenlange leed van bewoners onder ogen te zien door zelf een bezoek te brengen en in gesprek te gaan? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Ja, en de directeur bestuurder van Woonplus zal hierbij aansluiten Vraag 20. Kan het college de gemeenteraad informeren welke schadelijke effecten en gezondheidsrisico’s er ontstaan door vocht- en schimmelproblematiek? Zo nee, is het college bereid om dit z.s.m. te laten onderzoeken? Antwoord: In het algemeen is schimmelvorming slecht voor de gezondheid van bewoners. Gezien de technische staat van de woningen moet per situatie goed gekeken worden wat er mogelijk is om de problemen op te lossen. In een woning met enkel glas, die geïsoleerd is en waar alleen een kachel aanwezig is, is het lastig (maar niet onmogelijk) om de woning voldoende warm te krijgen en tegelijk voldoende te ventileren voor een gezond binnenklimaat. De hoge kosten voor energiegebruik zijn daarbij een belemmering voor bewoners. Vraag 21.

Krijgt het college ook signalen vanuit andere wijken/buurten aangaande bovenstaande klachten? Antwoord: Zoals de Woonvisie laat zien, staat er een ingrijpende vernieuwing en verbetering van de sociale huurvoorraad op stapel in Schiedam. Hierin ligt de prioriteit zo veel mogelijk bij de woningen met de slechtste technische staat. Dit zijn de woningen waar, gezien de bouwjaren, vergelijkbare problemen aan de orde kunnen zijn.

Voorbeelden van qua kwaliteit vergelijkbare woningen waar inmiddels vernieuwd wordt, zijn de Meesterstraat e.o. en Park-weg Midden. Het gaat om een forse opgave die duizenden woningen betreft. Niet voor niets zijn impuisgelden aangevraagd om dit in Nieuwland te kunnen realiseren. De doelstelling van Woonplus voor hun voorraad is om in 2050 C02 neutraal te zijn. De verbeteringen die hiervoor noodzakelijk zijn, dragen ook bij aan het verbeteren van de technische kwaliteit en daarmee het terugdringen van de schimmelproblematiek.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

drs. M.A. van den Hende, wnd.

C.H.J. Lamers