44 Brief Stichting De Schiedamse Molens 28 februari 2023 Zienswijze De Nieuwe Kethelpoort

-Í\

7 STICHTING DE SCHIEDAMSE MOLENS Doeleplein 6

3lll PA Schiedam

Gemeenteraad van Schiedam t.a.v. Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling & Beleid Postbus r5or 3roo EA SCHIEDAM PER EMAIL: CONTACT@SCHIEDAM.NL

Betreft: zienswijze De Nieuwe Kethelpoort Dossier: ER/ Uw ref. : NL.lMRO.o6o6.BPoono-ONor Schiedam, z8 februari zoz3

Geachte heer Kap,

Hieronder treft u artikelsgewijs onze zienswijze aan. Toelichting vindt u veelal in de noten. Ik merk op dat de verbeelding die via ruimtelijke plannen kan worden geraadpleegd geen inzicht geeft in de toegelaten bouwhoogte. Op basis van de eerder onwangen tekeningen van het project en aannemende dat deze hoogte in het bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, komen wij tot de conclusie dat de bouwregels voor de bestemming Artikel 3; Gemengd en Artikel 7 Wonen, mogelijkheid bieden tot het bouwen van een gebouw ofbouwwerk dat qua hoogte strijdig is met de hoogtenorm welke is opgenomen in de vigerende beleidsregel Molenbeleid Schiedam zoo3 Bij Artikel 3; Gemengd is gesteld: 3.2 Bouwregels Ter plaatse van de in deze bestemming bedoelde gronden mag uitsluitend worden gebouwd ten behoeve van de bestemming, en voorts met inachtneming van de volgende regels: de bouwhoogte mag niet meer bedragen dan op de verbeelding is aangeduid;

ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van gemengd - pergola'zijn, gemeten vanaf maaiveld, pergola's tot een bouwhoogte van 14 meter toegestaan.

Bij artikel Artikel 7 Wonen is gesteld: 7.2 Bouwregels Ter plaatse van de in deze bestemming bedoelde gronden mag uitsluitend worden gebouwd ten behoeve van de bestemming, en voorts met inachtneming van de Pagina r van 9 Zienswiize dNK I z8 februari

zoz3

ï +3](O)104261291 E info@deschiedamsemolens.n I

W www.desch ieda msemolens. n

BïW 0056.70.287.801 IBAN N L62lNGBOOO4265934 KvK te Rotterdam 4114]523

I

volgende regels: 7.2.r regels ten aanzien van hoofdgebouwen: de bouwhoogte mag niet meer bedragen dan op de verbeelding is aangeduid;

Op een afstand van zo8 meter van molen "De Vrijheid", een van de maatgevende molens, mag de bouwhoogte ten hoogste 20 meter en 8o centimeter bedragen.')

ln de planregels is opgenomen artikel: ro.z Vriiwaringszone - molenbiotoop Binnen de 'Vrijwaringszone - molenbiotoop roo meter' mag geen nieuwe bebouwing worden opgericht ofhoogopgaande beplanting of bomen worden aangebracht hoger dan de onderste punt van de verticaal staande wiek van de molen. Binnen de 'Vrijwaringszone - molenbiotoop 4oo meter' mag geen nieuwe bebouwing worden opgericht ofhoogopgaande beplanting of bomen worden aangebracht hogeÍ dan de r/5oste van de afstand tussen het bouwwerk ofde beplanting tot het middelpunt van de molen vermeerderd met de hoogtemaat van de onderste punt van de verticaal staande wiek van de molen. Burgemeester en wethouders kunnen afuijken van het bepaalde onder a en b voor het oprichten van ondergeschikte bouwdelen, dakkapellen en het vergroten van de (nok)hoogte, mits: dit is toegelaten op grond van de regels van de andere bestemmingen waarmee de aanduiding 'Vrijwaringszone - molenbiotoop roo meter' of 'Vrijwaringszone molenbiotoop 4oo meter' samenvalt én sprake is van een situatie waarin de vrije windvang en het zicht op de molen reeds beperkt is door bebouwing of beplanting en de vriie windvang en het zicht op de molen niet verder wordt beperkt; vooraf de Stichting'De Schiedamse Molens'gehoord wordt.

Commentaar: In de toelichting wordt gesteld dat hiermee het Schiedamse Molenbeleid 2oo3 wordt gevolgd. Dat is helaas gebaseeÍd op een onjuiste lezing en interpretatie van dat beleid. De zin: "Binnen de 'Vrijwaringszone - molenbiotoop 4oo meteÍ' mag geen nieuwe bebouwing worden opgericht of hoogopgaande beplanting of bomen worden aangebracht hoger dan de r/5oste van de afstand tussen het bouwwerk ofde beplanting tot het middel-punt van de molen vermeerderd met de hoogtemaat van de onderste punt van de verticaal staande wiek van de molen." r Daar voldoet de in het bestemmingsplan voor deze bestemmingen aangegeven maximale bouwhoogte niet aan

Zienswijze dNK I z8 februari zoz3

Pagina z van 9

klopt niet. Deze moet, om in overeenstemming met het beleid te zijn luiden: Binnen de 'Vrijwaringszone - molenbiotoop 1oo - 4oo meter' mag geen ... enz Wij verwijzen naar het bij de beleidsregel gevoegde rekenmodel, dat wij voor de drie in dezen betrokken molens bijvoegen. Hieronder zullen wij onze zienswijze geven op de toelichting bij het ontwerp bestemmingsplan. Dat doen wif door in de kantliin opmerkingen te maken bij de tekst van het ontwerp.. Toelichting: Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.2.r Provinciale Omgevingsvisie Zuid-Holland Het provinciaal Omgevingsbeleid wordt gevormd door de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening die per r april zorg in werking zijn getreden, en daarna op verschillende momenten zijn geactualiseerd. 3.2.2 Provinciale Omgevingsverordening Molenbiotoop De omgevingsverordening bevat een regeling met betrekking tot molenbiotopen (artikel 6.zS).

Hierin is het volgende opgenomen: Een bestemmingsplan voor gronden gelegen binnen de molenbiotoop van traditionele windmolens, waarvan de plaats geometrisch is bepaald en verbeeld op kaart r5 in bijlage II, garandeert in voldoende mate de wije windvang en het zicht op de molen en voldoet aan de volgende voorwaarden: binnen een straal van roo m, gerekend vanuit het middelpunt van de molen, wordt geen nieuwe bebouwing opgericht of beplanting aangebracht, hoger dan de onderste punt van de verticaal staande wiek; binnen een straal van roo tot 4oo 6'), gerekend vanuit het middelpunt van de molen, gelden de volgende hoogtebeperkingen voor bebouwing en beplanting: voor zover dit gebied is gelegen buiten bestaand stads- en dorpsgebied bedraagt de maximale hoogte niet meer dan r/rooste van de afstand tussen bouwwerk en beplanting en het middelpunt van de molen, gerekend met de hoogtemaat van de onderste punt van de verticaal staande wiek; voor zover dit gebied is gelegen binnen bestaand stads- en dorpsgebied bedraagt de maximale hoogte van bebouwing en beplanting niet meer dan r/3oste;)van de afstand tussen bouwwerk en beplanting en het middelpunt van de molen, gerekend met de hoogtemaat van de onderste punt van de verticaal staande wiek.

z U ziet ook hier dat de graduele hoogtestiiging niet aanvangt in het centrum van de molen, als het obiect buiten de 1oo metercirkel staat, doch op de rand van deze roo metercirkel. 3 Als de provinciale regel zou worden toegepast, dan zou, bezien vanuit molen "De Vriiheid" de maximale bouwhoogte niet meer dan 22 meteÍ en 24 centimeter mogen bedragen.

Zienswijze dNK I z8 februari zoz3

Pagina 3 van 9

In afi,vijking van het eerste lid, onderdelen a en b, is het oprichten van nieuwe bebouwing mogeliik ten behoeve van: een ontwikkeling binnen een molenbiotoop waarin vrije windvang en het zicht op de molen al zijn beperkt door bebouwing, zolang de vrife windvang en het zicht op de molen niet verder worden beperkt, of zeker is gesteld dat de belemmering van de windvang en het zicht op de molen door maatregelen elders in de molenbeschermingszone worden gecompenseerd; of +) een ontwikkeling binnen een bijzondere molenbiotoop, waarvan de plaats geometrisch is begrensd en verbeeld op kaart r5 in bijlage II, mits de molen en de molenbiotoop op een goede manier ruimtelijk worden ingepast. Toetsing Binnen het plangebied liggen geen molens die aangewezen zijn in de verordening ruimte. De beschermingszones van de oude molens in de binnenstad, molens 'De Vrijheid', 'De Noord' en 'De Nieuwe Palmboom', vallen echter wel over het plangebied. Om die reden is, met de aanduiding 'Vrijwaringszone - molenbiotoop' een passende, beschermende regeling opgenomen die de windvang op molens een plaats in de ruimtelijke belangenafi,rreging geeft. De historische molens liggen allemaal in bestemmingsplan 'Binnenstad zot4', maar de molenbiotopen, onder andeÍe die van de maatgevende molen 'De Vriiheid', vallen wel over het plangebied.

Deze molen is op zo8 meter van het plangebied gelegen en verbeeld op kaart r5 van de Omgevingsverordening.r)

In de Omgevingsverordening is het plangebied aangeduid als 'vrijwaringszone molenbiotoop 4oo m', waaraan de volgende regeling is gekoppeld: Binnen de 'Vrijwaringszone - molenbiotoop 10o-4oo meter'6) mag geen nieuwe bebouwing worden opgericht of hoogopgaande beplanting of bomen worden aangebracht hoger dan de r/3oste van de afstand tussen het bouwwerk ofde beplanting tot een circel van roo meter rond;)het middelpunt van de molen vermeerderd met de hoogtemaat van de onderste punt van de verticaal staande wiek van de molen.

4 Van deze "ontsnappingsmogelijkheid" wordt in het Schiedamse Molenbeleid iuist heel uitdrukkeliik afstand genomen. Juist deze norm is destijds bii de totstandkoming van het beleid onder ogen gezien en door de Raad geclausuleerd. Wij verwijzen daarvoor naar de opmerkingen bii de toetsing aan de

Verordening. 5 De vraag welke molen maatgeven is, wordt niet alleen bepaald door ziin afstand tot het plangebied, maar ook door ziin eigen hoogte. Molen "De Noord'en "De Palmboom" zijn vanwege hun ligging lager dan "De Vriiheid", waardoor hun "impact" een grotere afstand bii dezelfde bouwhoogte vergt. 6 "roo" is hier ten onrechte weggelaten. 7 lnvoegen "een cirkel van roo meter rond het"

Zienswiize dNK I z8 februari zoz3

Pagina 4 van 9

De hoogte van alle gebouwen voldoet aan het provinciale molenbeleid. Hiermee wordt voldaan aan de provinciale Omgevingsverordening, artikel 6.25 lid rb.8) 3.3 Gemeentelijk/lokaal beleid

3.3.4 Hoogbouwvisie In zoo8 is de Hoogbouwvisie Schiedam vastgesteld. De grootstedelijke opgave waar Schiedam voor staat richt zich minder op verdere stedelijke uitbreiding en meer op stedeliike herontwikkeling en herstructurering binnen haar gemeentegrenzen. Bij deze stadsvernieuwing komt regelmatig de wens tot hoogbouwinitiatieven vanuit de mark naar voren. De nota is bedoeld om de vraag naar hoogbouw te structureren.e) Daarbij is een drietal opgaven te onderscheiden: versterken van de eigen identiteit van Schiedam, Schiedam in een dynamisch evenwicht en de groenblauwe slinger van Midden-Delfland naar de Nieuwe Maas. Binnen de visie wordt hoogbouw als volgt gedefinieerd: 'Hoogbouw is gestapeld programma van woningbouw, kantoren en bedrijvigheid'. In de Hoogbouwvisie is een onderscheid gemaak naar drie categorieën: samenhang (hier is de hoogte van de hoogbouw niet hoger dan 5/3 van de gemiddelde hoogte), onderscheid (de hoogte ligt tussen 513 en 813 van de gemiddelde hoogte) en overstijging (de hoogte is meer dan 8/3 van de gemiddelde hoogte).

Veel van de bestaande vooroorlogse, maar ook naoorlogse wijken kennen een gemiddelde hoogte van drie à vier bouwlagen. En in wijken als Nieuwland en Groenoord, die een hogere gemiddelde hoogte kennen, wordt bij de herontwikkeling van die wiiken wederom teruggegrepen naar diezelfde bouwhoogte van drie à vier lagen. Binnen Schiedam is de grens waarbinnen hoogbouw zich nog binnen de gemiddelde hoogte van haar omgeving voegt, bepaald op acht lagen. Met dit gegeven is het mogelijk de visie op hoogbouw binnen Schiedam te verdelen in een tweetal schaalniveaus: het stedeliik niveau'o) en het niveau van de wijken en buurten.

Op het niveau van wijken en buurten speelt hoogbouw een rol in de leesbaarheid binnen de wijken en buurten en is sterk gerelateerd aan de karakteristiek en gemiddelde hoogte van die omgeving. Het versterkt de oriëntatie binnen het stedeliik weefsel en zoekt de aansluiting met de verschijningsvorm van haar directe omgeving.r) 8 Omdat wii niet via Ruimteli)ke plannen konden beschikken over een verbeelding met ingetekende bouwhoogte voor de bestemmingen "gemengd" en "wonen" betwist de Stichting dat bii gebrek aan wetenschap. 9 Uit de Hoogbouwvisie bliikt niet hoe de beleidsnota Molens z,oo3 hierin is geïncorporeerd, terwiil deze beleidsnotitie er ook niet in buiten werking wordt gesteld. Deze nota's ziin op dit punt

onverenigbaar. ro Er is bii de stichting sterk behoefte aan een nieuwe integÍale visie op hoogbouw in en rond de binnenstad. rr Betrokken op de binnenstad en haar periferie (5oo meter?) noopt dit om tot beperking

Zienswiize dNK I z8 februari zoz3

Pagina 5 van 9

Het biedt een bijdrage in de oriëntatie ten opzichte van waaÍ men is in de stad, hoe het stedeliike weefsel te lezen, hoe wijk- en buurtstructuren in elkaar zitten en waar bijzonder programma als winkels, metrostations en voorzieningen binnen dat weefsel logisch te vinden zijn. Toetsing Voor wat betreft het plangebied wordt getoetst aan het niveau van de wijken en buurten. Hoogbouw op het niveau van de wijken en buurten heeft minder de nadruk op het profileren van de stad naar buiten. Hier ligt het doel meer in de leesbaarheid van de bebouwingsstructuur, de oriëntatie binnen de stad, het aangeven van speciÍiek programma als winkels ofvoorzieningen en het benadrukken van het herkenbare karakter van de wijk. Daarom is de hoogte van hoogbouw op het niveau van de wijk ook beperkt tot acht lagen-). Het plangebied valt binnen de wijk 'Nieuwland'. Nieuwland is gebouwd net na de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de woningbehoefte uit die tijd bestaat de wijk hoofdzakelijk uit stempels van portiekflats van vier lagen, afgewisseld met hogere flats. Nieuwland is een herstructureringswiik. Een aantal buurten binnen de wijk zifn al geherstructureerd, waarbii met name grondgebonden woningen en woontorens ziin terug gebouwd. De komende jaren zal dit proces zich voortzetten. Het plangebied grenst aan het metrostation Parkweg. Hoogbouw wordt hier in de visie gezien als een kans.

De ontwikkeling voorziet verschillende bouwhoogtes, de hoogte van de bebouwing is afgestemd op de hoogte van de omgeving: van 3 tot 7 bouwlagen hoog aan het water.'r) De bebouwing van dNK voegt zich in de omgeving en voldoet aan de genoemde verhoudingen uit de Hoogbouwvisie én het aantal bouwlagen dat voor de wijken en buurten voorstelbaar wordt geacht. Er is rekening gehouden met de massa-opbouw en bouwhoogte, om een vriendelijke en geleideliike overgang met de aangrenzende woningen te creëren. De hoogste gebouwen staan aan de Singel (zuidwestzif de) en voÍmen het gezicht naar de omgeving. Hiermee is het plan passend binnen de hoogbouwvisie. 3.3.5 Molenbeleid zoo3 De gemeenteraad heeft op ri september zoo3 de nota 'Molenbeleid Schiedam' vastgesteld.

gekenmerk door 4 woonlagen, geen beperking maar, in tegendeel, een "hoogteexplosie" en geen relatie tot de gemiddelde bestaande bouwhoogten. 13 Dat zien wii niet. Er wordt iuist een bouwlaag hoger gebouwd. Daar zit hem precies het knelpunt ten aanzien van de molenbiotoop. Het is een fraai plan, maar te hoog, ook bezien in het kader van de hoogbouwvisie. D, Wii zien hieÍ in het licht van de bestaande bebouwingsstruur,

Zienswijze dNK I z8 februari zoz3

Pagina 6van 9

De nota heeft tot doel de vijfSchiedam kenmerkende stellingmolens, de hoogste stellingmolens in de wereld, te beschermen tegen ontwikkelingen in de omgeving die de vrije windvang en het uitzicht op de molens kunnen beperken. Op grond van het Schiedamse molenbeleid geldt dat binnen een straal van too meter van de molen geen nieuwe bebouwing mag worden opgericht of beplanting mag worden aangebracht welke hoger is dan de onderste punt van de verticaal staande wiek van de molen. Binnen een straal van roo tot 4ool4) meter is geen nieuwe bebouwing ofbeplanting toegelaten welke hoger is dan de hoogte van de verticaal staande wiek vermeerderd met r/5oste van de afstand tussen de bebouwing en beplanting en de molen. Deze bepaling vormt een aanscherping van de provinciale norm, welke uitgaat van r/foste van de afstand. Afgeweken kan worden van het molenbeleid indien voldaan wordt aan een goede ruimtelijke ordening en de Stichting Schiedamse Molens om advies is gewaagd.'s)

In situaties waarin de vrije windvang en het zicht op de molen nog eens beperkt zijn, moet afi,vijking van bovengenoemd critedum mogelijk zijn, mits de vrije windvang en het zicht op de molen niet verder beperkt worden. Afiarijking van de (op grond van de r/5o regel; toev. SDSM) toegestane bouwhoogte is slecht toelaatbaar onder volgende voorwaarden: . afiviiking is slechts toegestaan bij wijstelling, gehoord de Stichting "de Schiedamse Molens" en na instemming van de raadscommissie voor ruimtelijke ordening c.a. In bestemmingsplannen zal hieraan de instemming van gedeputeeÍde Staten gekoppeld worden indien deze afi,vijking groter is dan de r:3o regel (na roo m mag over iedere 3o meter r meter hoger dan de onderste wiek worden gebouwd of beplant) . Vriistelling kan slechts worden verleend voor geringe afwijkingen, bijvoorbeeld een dakkapel, schoorsteen ofop verdere afstand van de molen een nok van een huis. o Vrifstelling kan ook worden verleend voor bijzondere gebouwen zoals een kerktoren, een traditionele windmolen'6) (denk aan de gewenste realisatie van de kameel), en anderen. Blijkens hoofdstuk 6 van die beleidsnota wordt opgemerkt dat de beleidsnota is vastgesteld omdat behoefte werd gevoeld aan rechtzekerheid en rechtsgelijkheid. Om die reden is bij de totstandkoming een uitgebreide inspraakprocedure gevolgd en is benadrukt dat deze nota "rechtskracht"'z) heeft.

r4 Hier wordt het beleid wel correct geciteerd, maar we zien dat niet terug in de planregel. r5 Deze opmerking over de afiarijkingsmogeliikheid is te kort door de bocht geformuleerd. Wii voegen hieronder de tekst in welke in de beleidsnota zelfis opgenomen over afi,viiking. 16 De Raad hanteert hier ook reeds het begrip uit de Provinciale Verordening Ruimte. r7 Er kan dus niet lichtzinnig van worden afgeweken

Zienswijze dNK I z8 februari zoz3

Pagina 7 van 9

Verder wordt opgemerkt dat zodra deze notitie vigerende is, alle nieuwe beleidsnota's en stukken, zoals een bestemmingsplan, op deze notitie moeten worden afgestemd. Ook bouwplannen, waarvooÍ een vrijstellingsprocedure moet woÍden gevolgd, zullen moeten voldoen aan de normen zoals opgenomen in deze notitie. Het beleid bindt derhalve zowel de burger als het bestuur. Toetsing De afstand van de ontwikkeling tot de maatgevende molen De Vriiheid is zo8 meter. Dit betekent dat volgens de regels een maximale bouwhoogte van zz,8 meter ten opzichte van NAP is toegestaan.'8) Het dakvlak van alle gebouwen is lager dan de maximale hoogte (maximaal zz,8 meter t.o.v. NAP) op basis van de afstand tot de molen. Hiermee voldoet de hoogte van het dakvlak aan de nota 'Molenbeleid Schiedam'.'s) Bestemmingsplan Nieuwland zo16: 24.3 Vrijwaringszone - molenbiotoop Binnen de 'Vrijwaringszone - molenbiotoop roo meter' mag geen nieuwe bebouwing worden opgericht of hoogopgaande beplanting of bomen worden aangebracht hoger dan de onderste punt van de verticaal staande wiek van de molen.

Binnen de 'Vrijwaringszone - molenbiotoop 4oo meter' mag geen nieuwe bebouwing worden opgericht ofhoogopgaande beplanting of bomen worden aangebracht hoger dan de r/3oste van de afstand tussen het bouwwerk ofde beplanting tot het middelpunt van de molen vermeerderd met de hoogtemaat van de onderste punt van de verticaal staande wiek van de molen.'o) Burgemeester en wethouders kunnen afi,vijken van het bepaalde onder a en b voor het oprichten van ondergeschikte bouwdelen, dakkapellen en het vergroten van de (nok)hoogte, mits: dit is toegelaten op grond van de regels van de andere bestemmingen waarmee de aanduiding 'Vrijwaringszone - molenbiotoop roo meter' of 'Vrijwaringszone molenbiotoop 4oo meter' samenvalt én sprake is van een situatie waarin de wije windvang

18 Dat is oniuist. Hier is de bouwhoogte (qemeten vanuit zo centimeter

boven NAP) maximaal zz meter en 24 centimeter. 19 Het bestemmingsplan moet bij zijn meetregels voor hoogtematen aangeven vanuit welk peilniveau moet worden gemeten. De nota Molenbeleid Schiedam zoo3 hanteert zo centimeter boven NAP. 20 Dit bestemmingsplan is destijds niet om advies aan de Stichting voorgelegd en wii hebben destijds de zienswiize termiin gemist. Duideliik is dat dit bestemmingsplan alsnog aan de Nota Molenbeleid 2oo3 dient te worden aangepast.

Zienswijze dNK I z8 februari zoz3

Pagina 8 van 9

en het zicht op de molen reeds beperk is door bebouwing of beplanting en de vrije windvang en het zicht op de molen niet verder wordt beperktT,) vooraf de Stichting'De Schiedamse Molen'gehoord wordt.

Opgemerkt dient te worden dat de Stichting het plan vanuit esthetisch oogpunt toejuicht. Het geeft op inspirerende wijze een knipoog naar het met de oorspronkeliike bedrifvigheid samenhangende en rijke bebouwingsverleden van de binnenstad en haar periferie. Maar mag het een beetje lager?

Tot zover de zienswiize van de Stichting De Schiedamse Molens

Met

ndelijke

E.M. Richel Lid bestuur "')

z,

r De stichting is ongelukkig met deze open norm. Zij zou graagvoor alle molens een bijzondere

waardestelling door Bureau Stad en land willen laten vervaardigen, maar zii ontbeert daartoe binnen het reguliere budget de financiën. Een dergelijke studie zou kaders kunnen bevatten die handvatten bieden bii beantwoording van de uaag ofen zo ia welke afiuiiking van de molenbeleidsregels

verantwoord is, zz Binnen het bestuur is de omgeying van de molens in praktische en iuridische zin een van de aandachtsgebieden van mr. Richel

Zienswijze dNK I z8 februari zoz3

Pagina 9 van 9