35. Brief F. vd Drift 6 maart 2025 Metropolitane route

Gemeenteraad van Schiedam Postbus 1501 3100EA Schiedam Kopie: College van burgemeester en wethouders

Schiedam, 6 maart 2025 Betreft: Metropolitane fietsroute (MFR)Schiedam

Geachte leden van de raad, In 2020 hebben vijf gemeenten, Westland, Maassluis, Vlaardingen, Schiedam en Rotterdam een overeenkomst gesloten met de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) om een doorgaande fietsroute van het Westland naar Rotterdam te realiseren. Deze Metropolitane fietsroute (MFR) is opgenomen in de Mobiliteitsvisie van Schiedam. Het beoogde tracé in Schiedam loopt vanaf Vijfsluizen over de Burgemeester Knappertlaan, via de Koemarkt naar de Rotterdamsedijk tot in Rotterdam. Realisatie is gepland in twee fasen. Voor de eerste fase (Vijfsluizen – Rotonde Oranjestraat) is eind 2024 vergunning verleend. Tientallen bewoners en omwonenden van de Burgemeester Knappertlaan hebben bezwaar aangetekend tegen de vergunning. De bezwaren op de verleende vergunning richten zich, zoals nader toegelicht in bijlage I, op: - De grote veiligheidsrisico’s die het plan in zich heeft, terwijl adequate veiligheidsstudies ontbreken; - De aantasting van het beeld van de BK-laan en de Nieuwe Haven; - Het voor doorgaand (snel)fietsverkeer beschikbare alternatief via de Westfrankelandsedijk. Naast deze inhoudelijke aspecten en de voorspelbare toename van de ongevalscijfers rond het voorgenomen tracé, vragen wij in uw raad aandacht voor: - Het ontbreken van een integrale beoordeling van de uitvoerbaarheid voor het project als geheel. - De tracékeuze en het beschikbare alternatief.

- De mogelijkheid om de zeer gewenste verbetering van de veiligheid op de Burgemeester Knappertlaan volwaardig invulling te geven. Ontbreken integrale beoordeling uitvoerbaarheid Aan de Metropolitane fietsroute (MFR) worden eisen gesteld. Die zien onder andere op een minimale breedte van 3m voor fietspaden met een enkelvoudige rijrichting en zo min mogelijk stoppunten. Fase 1 kent knelpunten qua veiligheid, er ontbreken noodzakelijke veiligheidsstudies en er bestaat twijfel over de rechtmatigheid van de voorgenomen aanpassingen (zie bijlage I). Inpassing van fase 2 geeft eveneens grote uitdagingen. Hoe de eisen aan de fietsroute in te passen op de Koemarktbrug en de Koemarkt zelf, waar getuige de foto’s in bijlage II de ruimte simpelweg ontbreekt?

1

In plaats van een integraal plan dat oplossingen biedt voor het gehele Schiedam-tracé, bestaat nu het risico dat voor fase 2 geen haalbare oplossingen worden gevonden. Daarmee vervallen de noodzaak en het rendement van fase 1. Tracékeuze en alternatief Het tracé door het centrum van de stad is opgenomen in de Mobiliteitsvisie. In die fase nog zonder de noodzakelijke studies en besluiten. De uitwerking brengt een aantal belangrijke knelpunten rond veiligheid en ruimtelijke inpasbaarheid aan het licht. Ook staat realisatie volgens de gemaakte keuzes in de vergunning voor fase 1, op gespannen voet met de ambitie van Schiedam ‘naar nul verkeersslachtoffers’. Dit alles, terwijl een prima en veel veiliger alternatief beschikbaar is via de Westfrankelandsedijk. Een keuze voor de Westfrankelandsedijk is inpasbaar, zeker met het oog op de herontwikkeling van Nieuw-Mathenesse. Schiedam zou daarmee, net als Vlaardingen en Rotterdam kiezen voor het samenvallen met en verbeteren van de Hollandse Baan fietsroute. De fietspaden op het tracé door de stad behouden dan het karakter van een stadsfietspad. Aanpassing van het MFR-tracé behoort tot de mogelijkheden, zoals ook is gebleken in Maassluis. Hier is, na discussie in de gemeenteraad en inbreng van bewoners het tracé mede om veiligheidsredenen herzien. Dit blijkt mogelijk met behoud van de subsidie voor realisatie vanuit de MRDH.

Veiligheid Burgemeester Knappertlaan De Burgemeester Knappertlaan is een belangrijke toegangsweg tot het centrum van Schiedam en voor de omliggende buurten. Snelheid, veilig oversteken en verlichting zijn drie bekende knelpunten. Het plan voor fase 1 creëert een extra risico op ongevallen door de locatie van de fietsbeugels in het meest westelijke deel van de laan (zie bijlage I). Of de snelheid op de laan daadwerkelijk wordt aangepakt, zoals opgenomen in de Mobiliteitsvisie1 is ongewis. In een overleg met bewonersvertegenwoordigers op 6 februari heeft wethouder Hamerslag het volgende gezegd. Over het aanpassen van de snelheid en bijbehorende inrichting van de BK-laan en de Nieuwe Haven is nog geen besluit is genomen. Daarmee is een vergunning verleend, terwijl op een wezenlijk onderdeel waar een verkeersbesluit noodzakelijk kan zijn (zie bijlage I), blijkbaar nog geen keuze is gemaakt. Door de BK-laan en de Nieuwe Haven bij uitvoering van de geplande werkzaamheden direct in te richten als 30 km zone, zet Schiedam stappen in de realisatie van de mobiliteitsvisie. Ze verbetert de verkeersveiligheid en voorkomt dat de betreffende wegen binnen enkele jaren twee keer op de schop moeten. Hier ligt een kans om het in een keer goed te doen, de veiligheid op de Burgemeester Knappertlaan en Nieuwe Haven te verbeteren en herhaalde werkzaamheden te voorkomen.

1 De mobiliteitsvisie voorziet in het inrichten van alle wegen binnen de stadsring als 30 km zone.

2

Verzoek Bewoners en direct omwonenden van de Burgemeester Knappertlaan verzoeken de gemeenteraad om het college te bewegen tot: - Een integrale aanpak en besluitvorming rond de Metropolitane fietsroute in Schiedam - Aanvullend onderzoek naar de veiligheid en het alternatief via de Westfrankelandsedijk - Uitstel van de uitvoering van de werkzaamheden, totdat: o Een vergunning op basis van een integrale, volledige en helder onderbouwde aanvraag voor het gehele en meest veilige MFR-tracé door Schiedam is verleend; o Daar direct de inrichting van de Burgemeester Knappertlaan en Nieuwe Haven als 30 km zones in mee te nemen; o Bewoners en omwonenden in de gelegenheid zijn gesteld om te participeren in het definitief ontwerp. - Zo spoedig mogelijk (tijdelijke) maatregelen te treffen om de Burgemeester Knappertlaan en Nieuwe Haven als 30 km zone in te richten. Bewoners en omwonenden van de Burgemeester Knappertlaan zien uit naar een besluit in uw raad dat is gebaseerd op veiligheid en een efficiënt gebruik van de infrastructurele middelen. Met vriendelijke groet, namens de bewonersgroep Burgemeester Knappertlaan,

Fred van der Drift

3

Bijlage I

Inhoudelijke Toelichting bezwaar bewonersgroep Burgemeester Knappertlaan

College van Burgemeester en Wethouders Schiedam t.a.v. de bezwaarschriftencommissie Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Schiedam, 12 februari 2025

Betreft: Aanvulling pro forma bezwaar omgevingsvergunning Burgemeester Knappertlaan en Nieuwe Haven, dossiernr. Z2024-00001650

Geacht college, Tegen de omgevingsvergunning omschreven als het verbreden van de fietspaden en het vervangen van het riool op de Burgemeester Knappertlaan en een deel van de Nieuwe Haven (nr. Z202400001650, verleend op 25 november 2024), is door ons binnen de termijnen een zienswijze en proforma bezwaar ingediend. Eind januari heeft de gemeentelijk projectleider aangegeven de beschikbare onderliggende stukken en informatie met ons te hebben gedeeld. Deze aanvulling is gebaseerd op de ontvangen informatie en dient ter ondersteuning van het pro forma bezwaar voor de zitting van de bezwaarschriftencommissie zoals gepland voor 20 februari 2025. De voorgenomen verbreding van de fietspaden en verplaatsing van de fietsbeugels naar de berm tussen het fietspad en de parkeervakken zijn aanleiding tot grote zorg en vragen bij bewoners en omwonenden. Meer dan 50 direct aanwonenden hebben hun zorgen over dit plan per mail aan ondergetekenden kenbaar gemaakt. Ruim 30 personen hebben vervolgens een bezwaar ingediend. Namens deze groep zijn onze bezwaren in dit document nader toegelicht. Metropolitane fietsroutes De vergunning beoogt de fietspaden op de Burgemeester Knappertlaan en de Nieuwe Haven in te richten als onderdeel van de Metropolitane fietsroute (verder MFR) van het Westland via Maasssluis, Vlaardingen en Schiedam naar Rotterdam.

Waar de route in Maassluis en Vlaardingen samenvalt met de zogenaamde Hollandse Baan, die in Schiedam over de Westfrankelandsedijk loopt, kiest Schiedam voor een route dwars door de stad. Lokaal fietsverkeer raakt met dit tracé vermengd met doorgaande (snelle) fietsers en e-tweewielers. Op de inpassing van fase 2, vanaf Nieuwe Haven tot aan de rotonde Van Deventerstraat, studeert de gemeente nog. De route door Schiedam kan niet voldoen aan twee belangrijke basiseisen voor de MFR, zo min mogelijk stopmomenten en ‘lekker doorfietsen’. Afhankelijk van de rijrichting komt de fietser op het geplande tracé 3 of zelfs 5 stoplichten en een groot aantal kruisingen en uitritten tegen. Zie bijlage 1. Het tracé via de Hollandse Baan kent over dezelfde lengte slechts 1 stoplicht, vrijwel geen uitritten en slechts drie kruisingen tot aan de Koninginnebrug. Dit fietspad kan met beperkte aanpassingen worden doorgetrokken tot in Rotterdam en ontsluit de ontwikkeling van de voormalige Glasfabriek ten zuidoosten van de binnenstad. Veiligheid Het verbreden van de fietspaden leidt tot een toename in snelheidsverschillen, zeker gezien de groei van het aantal e-tweewielers. Meer ruimte leidt tot het opvoeren van de snelheid, waar de bestaande breedte met de inrichting als een ruimtelijke rem fungeert.

4

Het kennisplatform CROW heeft richtlijnen ontwikkeld voor de breedte van fietspaden gekoppeld aan de intensiteit van het fietsverkeer. De aangereikte prognoses gaan uit van een groei tot 5700 fietsers per etmaal in 2030. Dit zou vanuit de richtlijnen een verbreding rechtvaardigen. Hierbij passen enkele belangrijke en ons inziens cruciale kanttekeningen: -

De prognose is gebaseerd op de MFR via de Burgemeester Knappertlaan. De beoogde inrichting van de straten binnen de stadsring (zie bijlage 1) als 30 km zone is niet meegenomen. Een veiligheidsstudie naar de risico’s van kruisende voetgangers die een fiets pakken of wegzetten is niet uitgevoerd.

Bij inzet van het alternatief via de Hollandse Baan zal de toename in aantallen fietsers minder groot zijn, waarmee de noodzaak tot verbreding niet vanzelfsprekend is. Bij gelijktijdige inrichting van de rijbaan tot een 30 km zone (zie Mobiliteitsvisie en kaartje bijlage 1), kunnen e-tweewielers ook op de rijbaan in plaats van op een stadsfietspad. Het ontbreken van een gerichte veiligheidsstudie is onaanvaardbaar en staat haaks op de ambitie van de gemeente verwoord in de mobiliteitsvisie ‘naar nul verkeersslachtoffers’ (blz.76). Het plan voorziet namelijk in het verplaatsen van de fietsbeugels naar de strook tussen fietspad en parkeervakken. In bijlage 2 is beknopt toegelicht dat het plan om de fietsbeugels in het meest westelijke deel van de BKlaan tussen het fietspad en de parkeervakken te plaatsen, zal leiden tot vele honderden kruisende bewegingen van voetgangers per week over een fietspad dat e-tweewielers uitnodigt om de maximaal toegestane 25 km/uur te benaderen of zelfs te overschrijden. Voetgangers moeten oversteken en opstappen op het ‘snelle’ deel van het verbrede fietspad. Dit is vragen om potentieel tientallen ongevallen per jaar met mogelijk ernstige gevolgen. Ook contact tussen geparkeerde fietsen en auto’s met schade tot gevolg laat zich voorspellen. Een veilige infrastructuur is van levensbelang is voor voetgangers en fietsers.

De Stichting wetenschappelijk onderzoek verkeersveiligheid (SWOV) doet onderzoek naar veiligheid van fietspaden. In 2010-2019 was 40% van het totale aantal verkeersdoden voetganger of fietser. Van het totale aantal ernstig verkeersgewonden was in 2018 zelfs 69% voetganger of fietser. Volgens onderzoek van het Fietsberaad2 is maar liefst 30% van de fietsongevallen (zonder motorvoertuigen) gerelateerd aan verkeer in de dwarsrichting. De veiligheidsstudies en onderzoeken waar in reactie op onze vragen naar verwezen wordt, kijken uitsluitend naar het gebruik van de fietspaden zelf. Het grote risico van de kruisende bewoners zoals toegelicht in bijlage 2, is voor zover bekend niet onderzocht. Zowel de SWOV, als de Fietsersbond adviseren een specifieke veiligheidsstudie of veiligheidsaudit door een onafhankelijk verkeersbureau. Bovendien constateert de SWOV in het laatste onderzoek naar snelfietspaden (2020): “Dat het nog niet mogelijk is om harde conclusies te trekken over de verkeersveiligheid van fietssnelwegen en fietsstraten”. Een fietssnelweg, in de Ontwerpwijzer fietsverkeer benoemd als ‘snelle fietsroute’, is een regionale hoofdfietsroute die hoogwaardig is ingericht voor fietsverplaatsingen over langere afstanden (lees MFR). Brede fietspaden nodigen tenslotte uit tot onbedoeld gebruik in twee richtingen en faciliteren het illegale gebruik door de vele bezorgdiensten.

Ook dit vergroot het risico op ongelukken. Ons credo, laat de fietsvoorzieningen op de BK-laan en aansluitende wegen voor lokaal binnenstedelijk gebruik. Wie snel wil gaan, kan over de Hollandse Baan. Participatie Voor het MFR-fietspad Westland-Rotterdam hebben de betrokken gemeenten in 2020 afspraken gemaakt. Het fietspad is opgenomen in de mobiliteitsvisie 2020 van Schiedam. Over de fietspaden is bij behandeling van de mobiliteitsvisie niet inhoudelijk gediscussieerd, laat staan de uitwerking in een 2

Rapportage

5

plan vol veiligheidsrisico’s. Bovendien wordt in de plannen de inrichting van de BK-laan als 30 km zone, ook onderdeel van de mobiliteitsvisie wordt niet meegenomen. Dit terwijl bewoners sinds jaar en dag aandacht vragen voor de hoge snelheden van het autoverkeer, met als triest dieptepunt een dodelijk ongeval eind 2024. De gelegenheid tot participatie voor een project dat ingrijpende gevolgen heeft voor de veiligheid van het fietspad en bewoners, waarmee het beeld van de Burgemeester Knappertlaan als laan wordt aangetast en dat meer dan een jaar tot overlast gaat leiden, is ondermaats en niet in lijn met het gemeentelijk participatiebeleid. In de 4 jaar tussen het vastleggen in de visie en vergunningverlening is er nooit met wijkbewoners gesproken over het doel, uitgangspunten en alternatieven en is de bijvoorbeeld de fietsersbond niet betrokken geweest. Een enkelvoudige inloopavond op 3 april 2024 is het enige moment geweest waarop op detailniveau gereageerd kon worden. De kaders, tracé en algemene inrichting lagen vast en een plenaire presentatie van het hele plan heeft niet plaatsgevonden. Inhoud van de vergunning De omschrijving in de vergunningsaanvraag is algemeen en summier. Volgens de aanvraag gaat deze uitsluitend over het vervangen van het riool en verbreden van het fietspad. Alle andere voor veiligheid en straatbeeld relevante elementen worden niet genoemd.

Zo ontbreek informatie over het verplaatsen van de fietsbeugels, het verbeteren van fietsverlichting, het verbeteren van groeiplaatsen van bomen en aanpassingen aan de rijbaan van auto’s door te versmallen en door drempels aan te leggen. Er staat ook niets vermeld over de reconstructie van de T-splitsing ter hoogte van de Ary Prinslaan, het verwijderen van de uitvoegstroken of het verwijderen van stopplaatsen voor de buslijnen. Essentiële stukken ter onderbouwing van de noodzaak voor de MFR (via deze route), een specifiek verkeerskundig onderzoek gericht op de veiligheid en vervoersprognoses of een afweging van mogelijke alternatieven ontbreken. Veel informatie kan slechts uit de projecttekeningen worden afgeleid. Op basis van de ontoereikende onderbouwing en beoordeling van risico’s, het ontbreken van noodzakelijke informatie om tot een verantwoorde afweging over de voorgestelde inrichting van de Burgemeester Knappertlaan te komen, is de verleende vergunning onrechtmatig. [aanvulling na hoorzitting bezwaarschriftencommissie] De aanpassingen in de inrichting van de weg, roepen gerede twijfel op of een verkeersbesluit niet noodzakelijk is. Denk aan het op de rijbaan laten stoppen van de bus en het daarbij plaatsen van een verkeersbord. Volgens het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer, vraagt dit om een verkeersbesluit.

Wanneer de snelheid wordt aangepast, waarover blijkbaar nog geen besluit is genomen, is eveneens een verkeersbesluit noodzakelijk. Duidelijkheid ontbreekt, terwijl het besluit over de snelheid en weginrichting van invloed zijn op de vergunning en mogelijkheden tot bezwaar en beroep van belanghebbenden. Bewoners en directe omwonenden van de Burgemeester Knappertlaan verzoeken de bezwaarschriftencommissie om: De verleende omgevingsvergunning als onrechtmatig te beoordelen; Te bevelen dat aanvullend onderzoek naar de veiligheid en alternatieven noodzakelijk is; Te constateren dat uitstel van uitvoering van de werkzaamheden noodzakelijk is totdat: o Een herziene aanvraag op basis van een volledige en correcte onderbouwing is verleend o Bewoners en omwonenden in de gelegenheid zijn gesteld om te participeren in het definitief ontwerp - Te adviseren zo spoedig mogelijk (tijdelijke) maatregelen te treffen om de BK-laan en Nieuwe Haven als 30 km zone in te richten en dit in het herziene ontwerp te verwerken. In afwachting van uw wijze besluit, namens de bewoners en omwonenden van de Burgemeester Knappertlaan, [gegevens indieners].

6

Bijlage I.1 Vergelijk routes Onderstaande regiokaart (bron Mobiliteitsvisie Schiedam, blz.17) toont de Metropolitane fietsroute (13) en de Hollandse Baan (14). Vanaf de aansluiting ten westen van Vlaardingen lopen beide routes over eenzelfde tracé, behalve in Schiedam.

Zijstraten en stoplichten route Burgemeester Knappertlaan, stoplichten Vlaardingerdijk niet zichtbaar in deze uitsnede.

Illustratie inritten woningen op de BK-laan

7

Route via de Westfrankelandsedijk (Hollandse Baan), het enkele stoplicht op de Vlaardingerdijk is niet zichtbaar. Mobiliteitsvisie Schiedam, blz. 49.;

1 Hollandse Baan

2 BK-laan; 30 km zone

2

1

8

Bijlage I.2

Analyse ongevalsrisico

Het risico op ongevallen vraagt om een bredere analyse dan de generieke veiligheidsstudies. Deze onderzoeken zien uitsluitend toe op het fietsverkeer en de interactie met andere gebruikers van het fietspad. In de plannen wordt een bijzonder risico geïntroduceerd, waarvoor zover ons bekend geen onderzoek naar is gedaan. Dit betreft het tussen fietspad en parkeerhavens plaatsen van de fietsbeugels op het deel van de BK-laan van de kruising Burgemeester Van Haarenlaan tot aan de Vondellaan., zie onderstaande illustratie.

Per handeling om een fiets te pakken of weg te zetten, dient de bewoner minimaal 2 keer het fietspad over te steken. Het op- en afstappen vindt plaats aan de linkerkant van het fietspad, daar waar de snelle e-tweewielers zullen rijden. In het deel van de laan tot aan de Vondellaan bevinden zich circa 200 adressen. Op basis van gegevens uit BAG en van het CBS is onderstaande inschatting van het aantal kruisende bewegingen door bewoners die een fiets pakken of wegzetten per dag gemaakt:

Combineer dit met de prognose van 5700 fietsers per dag in 20230, dan is de volgende indicatieve analyse van het ongevalsrisico snel gemaakt: Zeg 1000 fietsers per zijde in ochtendspits 11 fietsers per minuut per zijde  225.000 fietspassages per jaar (45 weken & 5 dagen/wk) Stel 100 mensen /zijde pakt fiets in de spits 1,1 kruisende beweging per minuut per zijde  22.500 kruisende bewegingen per jaar per zijde Bij een incident per 10.000 passerende spitsfietsers betekent dit potentieel ruim 20 ongevallen per zijde per jaar. De gekozen plaats voor de fietsbeugels is letterlijk vragen om ongelukken.

9

Bijlage II

Fase 2, situatie Koemarktbrug en Koemarkt

Het tracé van de doorgaande Metropolitane fietsroute is ingetekend door het centrum. Onderstaande foto’s tonen de huidige situatie op de Koemarktbrug en de bocht op de Koemarkt rond het pand rechtsboven op de foto van de brug. Verbreden van het fietspad tot 3 m op de brug en in de bocht is niet inpasbaar zonder versmalling van de rijbaan of het voetpad. Dat laatste zal, zeker in de bocht tot ernstige ongevallen leiden. Voetgangers vanaf de Buitenhavenweg hebben geen zicht op tegemoetkomende fietsers en vice versa.

Koemarktbrug zuidzijde

Fietspad en stoep op hoek Koemarkt, fietspad is ca. 2 m breed.

10