33 Raadsinformatiebrief 13 april 2026 Vaststelling Routekaart Religieus erfgoed Schiedam

gemeente Schiedam

Economie, Cultuur & Stadspromotie Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501

Aan de gemeenteraad van Schiedam

3100 EA Schiedam 14 010 schiedam.nl

uw kenmerk uw brief van

ons kenmerk

datum

26UIT01542

13 april 2026

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Raadsinformatiebrief vaststelling Routekaart Religieus erfgoed Schiedam

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 17 maart 2026 stelde het college de Routekaart Religieus erfgoed Schiedam vast. Met deze brief informeren we de raad over het doorlopen proces tot aan vaststelling van de Routekaart en de verdere uitvoering daarvan. Context Op 2 november 2021 stelde de raad het Erfgoed- en Monumentenbeleid vast. De vorming van een visie op religieus erfgoed was één van de kernpunten van die beleidsnota en bijbehorende uitvoeringparagraaf. Deze Routekaart Religieus erfgoed Schiedam is daar het resultaat van. In Schiedam startte in 2022 het ontwikkelen van een Kerkenvisie onder de naam ‘Routekaart Religieus erfgoed Schiedam’ (hierna: Routekaart). De middelen hiervoor werden verkregen via een decentralisatie-uitkering van het Rijk, specifiek bedoeld voor gemeenten om een ‘Kerkenvisie’ te ontwikkelen. De ‘Kerkenvisie’ is een instrument dat het Rijk introduceerde in het Programma ‘Toekomst religieus erfgoed’ (2018), bedoeld om te anticiperen op maatschappelijke problemen rond behoud en instandhouding van de (monumentale) gebedshuizen. Proces van totstandkoming tot vaststelling De eerste stap was een inventarisatie van het religieus erfgoed (monumentaal en niet monumentaal). Via een bureauonderzoek zijn de religieuze gebouwen in Schiedam geïnventariseerd.

Dat bracht in beeld dat Schiedam 26 religieuze gebouwen kent die vaak een belangrijke plek innemen in de stad, wijk en buurt. Voor bijna ieder gebouw is een gebouwpaspoort opgesteld waarop systematisch de kenmerken staan vermeld. De volgende stap was het voeren van individuele gesprekken met het grootste deel van de eigenaren van de geïnventariseerde gebedshuizen. Deze gesprekken waren zeer waardevol en leverden een rijke oogst aan informatie en inzichten op. Hieruit kwamen gedeelde opgaven naar voren waarvoor gemeentelijke inbreng en inspanning gevraagd wordt op het vlak van verduurzaming, gebruiksmogelijkheden, samenwerking/kennisdeling en programmering. Naar aanleiding en op basis van die gesprekken is de omvang van de opgave in beeld gebracht en vertaald in de Routekaart.

*26UIT01542*

Het college stelde de Routekaart op 4 juli 2023 in concept vast. In samenspraak met de betrokkenen is daarna aan een definitieve versie gewerkt. Dit leidde niet tot ingrijpende wijzigingen. De focus lag met name op afstemmen over en concretiseren van het hoofdstuk ‘Gemeentelijk handelingsperspectief’. De definitieve vaststelling door het college was vanuit de afdeling erfgoed eerder beoogd. Aan de vertraging ligt een combinatie van prioriteit moeten geven aan de uitvoering van wettelijke taken, personele wisselingen en het 750 feestjaar ten grondslag. Na de conceptvaststelling is er echter niet stil gezeten. Inhoudelijk is het aspect duurzaamheid opgepakt. Geïnteresseerde eigenaren kregen de mogelijkheid door een -in religieus erfgoed gespecialiseerde- partij een duurzaamheidsscan van hun gebouw te laten maken. In 2o24 is in lijn hiervan een netwerkbijeenkomst georganiseerd. Op 17 maart 2026 stelde het college de Routekaart definitief vast. Daartoe zijn enkele ondergeschikte wijzingen doorgevoerd. De gesprekken, zoals vastgelegd in de gespreksverslagen in de Routekaart, zijn in 2022 en 2023 gevoerd. Wij zijn ons ervan bewust dat de gespreksverslagen door de actualiteit op punten kunnen zijn ingehaald. Of dat gebouwen veranderd zijn van eigenaar.

Met de eigenaren zal in persoonlijk contact en in netwerkbijeenkomsten ruimte zijn voor eventuele veranderde wensen en behoeften en het inspelen daarop vanuit de gemeente. Na de vaststelling Handelingsperspectief gemeente In de Routekaart heeft de gemeente het eigen handelingsperspectief benoemd, dat neer komt op: geen verantwoordelijkheden naar de gemeente toe halen die primair behoren bij de eigenaar. Wél de eigenaren faciliteren in lijn met eigen beleidsuitgangspunten, in de eerste plaats die van het erfgoed- en monumentenbeleid. Voorop staat dat het gemeentelijk handelen aansluit bij de vraag vanuit de betrokken eigenaren. De vraag vanuit eigenaren stond dan ook centraal tijdens de individuele gesprekken en de plenaire bijeenkomst. Uitvoeringsonderdelen en prioritering Er zijn in het hoofdstuk Gemeentelijk Handelingsperspectief uiteindelijk vier uitvoeringsonderdelen opgenomen. Deze uitvoeringsonderdelen zijn: Verduurzaming, Mogelijkheden binnen bestemmingsplan en vergunning, Samenwerking en kennisdeling en Programmering, activiteiten en toerisme. Door druk op de uitvoeringscapaciteit is toezeggen dat alle vier de onderdelen uit het hoofdstuk worden gerealiseerd niet realistisch. Daarom prioriteren we de belangrijkste onderwerpen Mogelijkheden binnen bestemmingsplan en vergunning en Samenwerking en kennisdeling die binnen de bestaande formatie kunnen worden uitgevoerd.

Aan Verduurzaming is zoals gezegd reeds uitvoering gegeven. Het onderdeel Programmering, activiteiten & toerisme kan op dit moment niet worden opgepakt. Informeren van betrokken en activeren netwerk De eigenaren die betrokken waren bij de totstandkoming van de Routekaart worden schriftelijk op de hoogte gebracht van definitieve vaststelling door het college. Zij krijgen uitleg over de doorlooptijd en we scheppen heldere verwachtingen over de prioriteiten in de opvolging van de Routekaart. Het communicatiemoment wordt tevens aangegrepen om het netwerk van eigenaren weer te activeren en eigenaren te informeren over de volgende kennisbijeenkomst die nog voor de zomer georganiseerd zal worden.

Tot slot We zijn trots op het resultaat van de Routekaart, met name omdat deze in goede samenspraak met vele betrokken eigenaren van gebedshuizen is opgesteld. We zetten erop in om het ontstane netwerk te bestendigen en van waarde te laten zijn voor de deelnemers.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

Bijlage: Routekaart Religieus erfgoed Schiedam (23BIJ00924)