28 Raadsinformatiebrief 2 april 2026 Organisatieversterking en doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie

gemeente Schiedam

Personeel & Organisatie

Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Aan de gemeenteraad van Schiedam

14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

26UIT01619

2 april 2026

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Organisatieversterking en doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie

Geachte leden van de gemeenteraad, Onze stad bevindt zich in een fase van belangrijke groei en ontwikkeling. Waar we voorheen opereerden als een beheergemeente, zijn we inmiddels volop in transitie naar een ontwikkelgemeente. De strategische opgaven waar we de komende jaren voor staan — op thema’s als woningbouw, energietransitie en sociale veiligheid — zijn omvangrijk en uitdagend. De stad groeit de komende jaren naar meer dan 90.000 inwoners. Hoewel deze groei een teken is van onze economische aantrekkingskracht, legt het tegelijkertijd een grote druk op de interne organisatie. Nadat uw raad in 2024 door de directie is geïnformeerd over de voortgang van de organisatieontwikkeling en de speerpunten voor de periode 2024-2026, hebben wij deze beweging onverminderd en resultaatgericht voortgezet. De installatie van de nieuwe gemeenteraad markeert thans een natuurlijk ijkmoment om de balans op te maken en u integraal te informeren over de huidige staat van de organisatie, evenals de noodzakelijke impuls waar het college op 31 maart jl. toe heeft besloten om de Schiedamse uitvoeringskracht te borgen. Het omzetten van ambities in zichtbare resultaten voor onze inwoners, ondernemers en partners vraagt immers om een organisatie die nauw verbonden is met de stad en beschikt over de nodige wendbaarheid en realisatiekracht.

Om deze ambities waar te kunnen blijven maken, is het essentieel dat de ambtelijke organisatie in zowel kwalitatieve als kwantitatieve zin meeevolueert met de schaalsprong van de stad. Als college achten wij het van groot belang de organisatie in een vitale staat over te dragen aan onze opvolgers voor de volgende bestuursperiode. Met deze brief informeren wij u over het collegebesluit van eind maart betreffende de stappen om de ambtelijke realisatiekracht verder te vergroten. Hiermee reiken we de bouwstenen aan voor de nieuwe raadsperiode, waarbij het uiteraard aan de raad is om de definitieve structurele keuzes te maken.

*26UIT01619*

De realiteit van een groeiende stad De cijfers onderstrepen dat de omvang van de gemeentelijke activiteiten de afgelopen jaren substantieel is toegenomen: • De begroting groeide sinds 2019 van 300 miljoen naar 426 miljoen euro. • Het balanstotaal nam toe van 664 naar 829 miljoen euro. • Het aantal SiSa-regelingen is bijna vervijfvoudigd van 10 naar 47. • De te realiseren opbrengsten uit grondexploitaties zijn opgelopen van 77 miljoen naar 279 miljoen euro. De huidige formatieve omvang en sturingskracht lopen echter niet meer volledig in de pas met deze groeiende portefeuille en de maatschappelijke realiteit. De ambtelijke organisatie heeft de afgelopen jaren met grote veerkracht bewezen dat zij in staat is om met een beperkte bezetting aanzienlijke resultaten te boeken. Tegelijkertijd kent deze toewijding en betrokkenheid van ons menselijk kapitaal ook een natuurlijke grens. Met 6,4 fte per 1.000 inwoners opereert Schiedam ver onder de norm van vergelijkbare gemeenten, die gemiddeld met 9,0 fte werken. Besluit tot samenhangende interventie Deze cijfers onderstrepen dat de schaalgrootte van de gemeentelijke activiteiten substantieel is gestegen, terwijl de interne organisatie niet in hetzelfde tempo is meegegroeid.

Dit heeft ertoe geleid dat de organisatie de grens van haar belastbaarheid nadert, wat de kwaliteit van onze dienstverlening aan de stad en de realisatie van bestuurlijke ambities direct in het gedrang brengt. Om de kwaliteit van de uitvoering te waarborgen en onze ambities voor de stad duurzaam te realiseren, heeft het college daarom besloten tot een samenhangende interventie langs de volgende twee lijnen: het herstellen van de sturingsbalans en de kwalitatieve doorontwikkeling van de organisatie. 1. Herstellen van de sturingsbalans De omvang van verschillende organisatieonderdelen is sterk gegroeid, terwijl de aansturingsstructuur hierop niet is aangepast. Deze disbalans tussen de schaal van de organisatie en de beschikbare sturingskracht zet de kwaliteit van de uitvoering, de regie op strategische dossiers en de persoonlijke aandacht voor onze medewerkers onder druk. De urgentie hiervan concentreert zich momenteel bij een aantal teams van het Sociaal Domein (Jeugd en Onderwijs, Welzijn, Sport en Participatie en Zorg en Ondersteuning), Stadsontwikkeling (Projecten, Vastgoed en Grondzaken, Ruimtelijke Ontwikkeling en Beleid) en de directie (Concern en Bestuurszaken).

Knelpunten in de huidige uitvoering Binnen het Sociaal Domein heeft de continue stroom aan ontwikkelingen sinds de decentralisaties geleid tot een complex samenspel van dossiers op het gebied van onder meer armoede, jeugd, onderwijshuisvesting en beschermd wonen. De intensieve regionale samenwerking en de zwaarte van deze en andere opgaven vragen om een hoge mate van bestuurlijke sensitiviteit en regie. In de huidige praktijk leidt de stapeling van taken echter tot een overbelasting van de sturingskracht, waardoor de regie op grote maatschappelijke opgaven in het gedrang komt. Binnen de teams van het fysieke domein is de disbalans op het gebied van aansturing eveneens evident. Zo vallen bij het team Ruimtelijke Ontwikkeling en Beleid momenteel ruim 70 interne en externe medewerkers onder de aansturing van slechts één manager, terwijl een beheersbare bandbreedte tussen de 20 en 30 medewerkers ligt. Gecombineerd met een zware portefeuille op het gebied van grote stedelijke opgaven — zoals woningbouw en de energietransitie —

belemmert deze situatie de vitale vertaling van bestuurlijke ambities naar ambtelijke resultaten voor de stad. Versterken van aansturing en regie Om deze knelpunten op te lossen en de sturingsbalans duurzaam te herstellen, is op onderdelen de inzet van teamleiders noodzakelijk. Een slagvaardige uitvoering vraagt immers om de juiste aansturing; dit borgt dat de beschikbare capaciteit optimaal wordt benut voor de realisatie van onze ambities. Deze stap is randvoorwaardelijk om de organisatie op tactisch en operationeel niveau effectiever in te richten. De meerwaarde van een dergelijke opzet is reeds merkbaar bij Veiligheid, Informatiemanagement en ICT. Met een formeel mandaat en verantwoordelijkheid voor de vakinhoudelijke voortgang borgen teamleiders de kwaliteit van de uitvoering en het behalen van organisatieprioriteiten. Dit creëert tevens de nodige ruimte voor managers om te focussen op strategische koersbepaling en advisering aan uw raad en het college. Deze nieuwe inrichting faciliteert op termijn een compactere managementstructuur, wat de sturingsspanne van de directie optimaliseert en meer focus op de strategische koers mogelijk maakt. Aanvullend wordt geïnvesteerd in strategische capaciteit binnen het Sociaal Domein en bij Concern & Bestuurszaken om de regie op complexe dossiers duurzaam te waarborgen. 2.

Kwalitatieve doorontwikkeling van de organisatie De doorontwikkeling van de organisatie is geen doel op zich, maar een cruciale randvoorwaarde voor het behalen van onze doelstellingen. Onze opgaven veranderen fundamenteel van aard: wat voorheen landelijke ambities waren, is getransformeerd naar dwingende wettelijke verplichtingen zoals bijvoorbeeld de Wet open overheid (Woo) en de aangescherpte kaders voor de Jeugdhulp. Deze stapeling overstijgt de huidige absorptiecapaciteit, wat naast extra capaciteit ook een kwalitatieve professionalisering onvermijdelijk maakt. Schiedam vraagt om een wendbare, resultaatgerichte en lerende organisatie. Deze professionalisering is vertaald in een meerjarig ontwikkelprogramma dat direct bijdraagt aan de realisatiekracht van de stad. Essentiële focusgebieden zijn onder meer het versterken van opdrachtgericht samenwerken voor een heldere contractering, het verder ontwikkelen van gebiedsgericht werken (zoals bij het Nationaal Programma Nieuwland en Oost) en het optimaliseren van de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking. Deze interventies bieden de organisatie de noodzakelijke focus om de kwaliteit van de uitvoering te garanderen. Continuering van de beweging Om de ingezette koers daadwerkelijk te verankeren, is de voortzetting van de organisatieontwikkeling essentieel.

Voor de periode 2026-2027 heeft het college daarom besloten incidentele middelen te alloceren via het jaarrekeningresultaat 2025. Hiermee voorkomen we stilstand en werken we stap voor stap toe naar een structurele verankering van middelen voor organisatieontwikkeling vanaf de Zomernota 2028. Financiële consequenties en dekking Voor de uitbreiding van de formatie ten behoeve van het herstellen van de sturingsbalans wordt voorgesteld om een beroep te doen op het begrotingssaldo. De besluitvorming hiervoor loopt via de Bestuursrapportage 2026. De financiële consequenties bedragen € 508.668 in 2026 en € 1.007.598 structureel vanaf 2027.

Deze impuls voorziet in een gerichte uitbreiding van in totaal 8 fte binnen de volgende onderdelen: • Sociaal Domein: 2 fte ten behoeve van sturing en strategische capaciteit. • Projecten: 1 fte Teamleider. • Vastgoed en Grondzaken: 1 fte Teamleider. • Ruimtelijke Ontwikkeling en Beleid: 2 fte Teamleider. • Concern en Bestuurszaken: 1 fte Strategisch adviseur en 1 fte Bestuursadviseur. Voor het organisatie ontwikkeltraject is € 895.600 benodigd. Hiervoor wordt als dekking het toereikende jaarrekeningresultaat 2025 gebruikt door middel van: € 895.600 te laten storten in de algemene reserve ten laste van het jaarrekeningresultaat 2025 via het resultaatbestemmingsbesluit bij de jaarstsukken 2025; € 498.240 voor 2026 en € 397.360 voor 2027 ten laste te brengen van de algemene reserve ten gunste van het programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld overhead. Conclusie Deze gerichte impuls is essentieel om de groei van Schiedam succesvol te blijven begeleiden en de ambtelijke organisatiekracht in de pas te laten lopen met de ambities voor de stad. Het uitblijven van deze versterking heeft directe gevolgen voor de resultaten die wij als gemeente aan de stad leveren.

Zonder het herstel van de sturingsbalans blijft de managementcapaciteit volledig in beslag genomen door de dagelijkse operatie, waardoor de regie op complexe dossiers in het gedrang komt en de tijdige realisatie van projecten vertraagt. Het laten voortduren van de huidige disbalans leidt bovendien tot een ongewenste afhankelijkheid van kostbare externe inhuur en een verhoogd risico op het verlies van expertise. Hiermee lopen we het risico dat publieke middelen niet optimaal renderen voor de stad, wat de vitale vertaling van bestuurlijke ambities naar tastbare resultaten voor inwoners en ondernemers belemmert. De gekozen interventies zorgen ervoor dat de organisatie zowel kwantitatief als kwalitatief blijft aansluiten op de opgaven van de stad. Vervolg Wij lichten de voortgang van de organisatieontwikkeling en de noodzaak van deze versterking graag persoonlijk toe tijdens een raadsinformatieavond. U ontvangt hiervoor op korte termijn een uitnodiging.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann