26 Brief Rekenkamer Schiedam 28 maart 2023 Jaarverslag 2022

Aan de gemeenteraad van Schiedam

Betreft: Uw kenmerk: Bijlage(n):

Jaarverslag 2022 Jaarverslag 2022 Rekenkamer Schiedam

Ons kenmerk: Contact: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum:

RS 2023-001 Claudine Garama 06-4862 9180 rekenkamer@schiedam.nl 28 maart 2023

Geachte leden van de raad,

Bij deze brief treft u ter kennisneming aan het Jaarverslag 2022 van de Rekenkamer Schiedam. In dit verslag beschrijft de rekenkamer welke activiteiten in 2022 zijn ontplooid en legt zij hierover verantwoording af.

Ik vertrouw u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Dr. P. Castenmiller Voorzitter Rekenkamer Schiedam

Rekenkamer Schiedam Postbus 1501 3100 EA Schiedam 06 4862 9180 rekenkamer@schiedam.nl

Rekenkamer Schiedam Jaarverslag 2022

Rekenkamer Schiedam

Maart 2023

Inhoud 1

Inleiding ......................................................................................................... 2

2

Start van de nieuwe rekenkamer ....................................................................... 2

3

Onderzoek Nieuwe energie voor Groenoord ........................................................ 3

4

Onderzoek Armoedebeleid ................................................................................ 3

5

Deelname aan het DoeMee-onderzoek 2022 ......................................................... 4

6

Financiën........................................................................................................ 5

7

Vooruitblik 2023 .............................................................................................. 6

Rekenkamer Schiedam

Jaarverslag 2022

1

1 Inleiding In 2021 is de samenwerking in de rekenkamerfunctie tussen de gemeenten Vlaardingen en Schiedam beëindigd. Dit betekende dat Schiedam een eigen rekenkamer diende in te richten. De toenmalige griffier van Schiedam heeft leden van de Delftse Rekenkamer uitgenodigd om invulling te geven aan de rekenkamer van Schiedam. Drie van deze leden zijn op de uitnodiging ingegaan. In de gemeenteraadsvergadering van 1 februari 2022 zijn zij benoemd voor een periode van vier jaar. Het betreft: - Peter Castenmiller (voorzitter) - Kirsten Veldhuijzen - Barbara Goezinne De rekenkamer heeft Claudine Garama aangesteld als ambtelijk secretaris. 2 Start van de nieuwe rekenkamer In het voorjaar van 2022 heeft de rekenkamer zich gepresenteerd in het inwerkprogramma van de nieuwe raad. De leden van de rekenkamer hebben vervolgens diverse gesprekken gevoerd, ook om tot een onderzoeksagenda te komen. Er is gesproken met de auditcommissie, waaronder een Auditplus-bijeenkomst in december, en met vertegenwoordigers van enkele fracties. Ook is in 2022 overlegd met de burgemeester, gemeentesecretaris en de griffie. In dezelfde vergadering waarin de rekenkamer werd benoemd, werd in de gemeenteraad een motie aangenomen waarin de rekenkamer werd uitgenodigd een onderzoek uit te voeren naar het onderwerp ‘Nieuwe Energie voor Groenoord’. Dit onderwerp is in 2022 verder verkend.

Daarnaast is in het coalitieakkoord zoals dat na de verkiezingen tot stand is gekomen melding gemaakt van de wens dat de rekenkamer een onderzoek doet naar armoede en armoedebeleid in Schiedam. Ook voor dit thema zijn de achtergronden verkend. Na bespreking van beide voornemens tijdens een Audit-plusvergadering zijn deze door de rekenkamer in uitvoering genomen. Dit betekent dat op basis van een concreet onderzoeksvoorstel aan verschillende bureaus offertes zijn gevraagd. Voor elk van beide onderwerpen heeft de rekenkamer na een offerteprocedure een uitvoerend bureau geselecteerd. De opdrachten aan deze bureaus zijn in december verstrekt.

Rekenkamer Schiedam

Jaarverslag 2022

2

3 Onderzoek Nieuwe energie voor Groenoord In de gemeente Schiedam is in de vorige collegeperiode besloten tot het aardgasvrij maken van de wijk Groenoord, door middel van het aanleggen van een warmtenet. Schiedam is hiertoe een samenwerking aangegaan met woningcorporatie Woonplus en energieleverancier Eneco. Het initiatief kent verschillende doelen. Eén doel is de uitstoot van CO2 terug te brengen en alle huizen en gebouwen aan te sluiten op het warmtenet. Een tweede doel betreft het realiseren van comfortabeler woningen tegen lagere energielasten. De gemeente faciliteert dit project met een financieringsarrangement dat onder meer bestaat uit investeringskredieten en voorfinancieringen, zowel voor gemeentelijk vastgoed als voor Eneco. Vanuit de raad is een voorstel gedaan om nader onderzoek te doen naar de besluitvorming, de (informatie)positie van de raad, het financiële arrangement en het risicomanagement. Het onderzoek kent twee fasen. De eerste fase betreft een reconstructie van de informatievoorziening, waarmee inzicht wordt geboden welke informatie op welk moment gedeeld is. Dit betreft zowel de informatievoorziening aan de raad, als aan inwoners van Groenoord. Dit deel van het onderzoek beoogt inzicht te bieden in de tijdigheid, volledigheid en kwaliteit van de informatie waarop de raad zich baseerde bij zijn besluiten over Nieuwe energie voor Groenoord.

Het is het voornemen om deze eerste fase in het voorjaar van 2023 af te ronden. Na afloop van de eerste fase zal besluitvorming plaatsvinden over een verdiepende tweede fase. 4 Onderzoek Armoedebeleid De gemeente heeft een taak ten aanzien van inwoners van Schiedam die in armoede leven of daarin dreigen terecht te komen. De Rekenkamer Schiedam wil nagaan wat de ontwikkeling is in het Schiedamse armoedebeleid in de afgelopen tien jaar (inzicht en overzicht) en daarnaast recente inzichten rond dit onderwerp in een handreiking samenbrengen. Daarbij worden de resultaten van het onderzoek Armoede en schuldhulpverlening in Schiedam en Vlaardingen uit 2020 meegenomen. Dit heeft geresulteerd in de volgende onderzoeksvragen: 1. Wat is de ontwikkeling in de Schiedamse armoedeproblematiek in kwalitatieve en kwantitatieve zin in de afgelopen tien jaar? 2. Hoe verhouden deze ontwikkelingen zich tot vergelijkbare gemeenten in Nederland? 3. Wat zijn mogelijke verklaringen voor deze ontwikkelingen? 4. Welke sturingsmogelijkheden heeft de gemeente? Dit onderzoek is eind december 2022 gestart en wordt naar verwachting in de tweede helft van 2023 afgerond.

Rekenkamer Schiedam

Jaarverslag 2022

3

5 Deelname aan het DoeMee-onderzoek 2022 De rekenkamer heeft deelgenomen aan een door de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR) georganiseerd onderzoek. Aan dit onderzoek kunnen verschillende rekenkamers deelnemen; gangbaar staat dit bekend als een ‘DoeMee-onderzoek’. Elk jaar kent het onderzoek een ander thema. In 2022 is de omvang en inzet van de voor de gemeenteraad beschikbare ondersteuning geïnventariseerd. In dit DoeMee-onderzoek hebben 70 gemeenten, 6 provincies en 6 waterschappen informatie verstrekt over de inrichting van de griffie, de mogelijkheid tot fractieondersteuning, de inrichting van de rekenkamerfunctie, de mogelijkheid tot ambtelijke bijstand en het volgen van opleidingsprogramma’s. Vanuit de NVRR zijn aan elke deelnemer twee rapportages verstrekt die een eerste indruk geven van de relatieve positie, als het gaat om de ondersteuning die de raad wordt geboden. Om deze beelden om te zetten naar meer concrete conclusies vindt de rekenkamer het nuttig om nog enkele aanvullende, specifiek op Schiedam gerichte activiteiten uit te voeren, zoals gesprekken met de griffie, een vertegenwoordiging van de raad en eventuele andere betrokkenen.

Het eindresultaat zal bestaan uit een korte notitie waarin nader wordt ingegaan op de geboden ondersteuning aan de raad in Schiedam, de mate waarin deze als toereikend wordt ervaren en de mogelijkheden om deze te versterken. Een en ander kan bijdragen aan een discussie in de raad over de (mogelijke) versterking van de ondersteuning van de raad. Deze notitie zal in het tweede kwartaal van 2023 beschikbaar komen.

Rekenkamer Schiedam

Jaarverslag 2022

4

6 Financiën In de samenwerking met Vlaardingen stelde Schiedam een bedrag van € 95.000 beschikbaar voor de rekenkamercommissie. Oorspronkelijk is bij de start van de nieuwe rekenkamer gesteld dat dit bedrag van € 95.000 zowel in 2022 als in 2023 nog beschikbaar was. De uitgaven van de rekenkamer hebben betrekking op de volgende activiteiten:  de vergoedingen aan de leden; • de vergoedingen aan de secretaris; • externe deskundigen die de rekenkamercommissie heeft ingeschakeld (onderzoek); • drukwerk; • de door de commissie gewenste lidmaatschappen, zoals die van de NVRR; • de door de commissie gewenste cursussen, congressen, seminars en dergelijke. In januari 2023 bleek dat al medio 2021 is besloten tot een reductie in het budget van de rekenkamer voor zowel 2022 als 2023. In beide jaren zou dan een budget van € 60.000 beschikbaar zijn. In 2022 is vastgesteld dat deze reductie niet in lijn was met eerdere toezeggingen en afspraken. Voor zover nu bekend zal het budget voor 2023 in de loop van 2023 alsnog worden gecorrigeerd en weer op € 95.000 worden gesteld. Onderstaand overzicht van de bestedingen in 2022 maakt duidelijk dat ten opzichte van het voor dit jaar beschikbare bedrag van € 60.000 de rekenkamer binnen de begroting is gebleven. Dit komt doordat de onderzoeken, met uitzondering van het DoeMee-onderzoek, pas eind december zijn gestart.

De rekenkamer is in 2022 voor deze onderzoeken wel verplichtingen voor 2023 aangegaan.

Vergoedingen aan externe leden (presentiegelden, reiskosten) Uitbesteed werk (o.a. secretariaat) Advieskosten (onderzoek) Overige uitgaven (abonnementen)+ onvoorzien Totaal 2022

Rekenkamer Schiedam

Jaarverslag 2022

Begroot € 22.500 € 20.000 € 15.000 € 2.500 € 60.000

Besteed € 18.561 € 10.891 € 22.955 € 2.081 € 54.488

Restant € 3.939 € 9.109 - € 7.955 € 419 € 5.512

5

7 Vooruitblik 2023 In de eerste helft van 2023 zullen de rapporten beschikbaar komen van het DoeMee-onderzoek en de eerste fase van het onderzoek ‘Nieuwe Energie voor Groenoord’. In de tweede helft van 2023 zal het onderzoek Armoedebeleid afgerond worden en de tweede fase van het onderzoek ‘Nieuwe Energie voor Groenoord’ in uitvoering worden genomen. Onder aanname dat het budget van de rekenkamer uiteindelijk weer € 95.000 zal bedragen, zal er in de tweede helft van 2023 ruimte zijn voor een nieuw onderzoek. De rekenkamer zal dan het onderwerp, mede op suggesties van de gemeenteraad, in de loop van 2023 bepalen. Overleggen met de raad (via de auditcommissie), de griffie, het kenniscentrum en de gemeentelijke organisatie zullen in 2023 voortgezet worden. Daaronder valt ook het zogeheten afstemmingsoverleg met vertegenwoordigers van de auditcommissie, de burgemeester, gemeentesecretaris, de afdeling control en het kenniscentrum. Vanwege een wijziging in de wetgeving over de decentrale rekenkamers dient in 2023 de verordening over de rekenkamer aangepast te worden. De rekenkamer zal dit in samenwerking met de griffie voorbereiden. Een ander effect van de wetswijziging is dat de leden van de rekenkamer uiterlijk eind 2023 opnieuw zullen moeten worden benoemd.

Rekenkamer Schiedam

Jaarverslag 2022

6