23 Collegebrief 28 maart 2024 Kaderbrief ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Stroomopwaarts

gemeente Schiedam

Welzijn, Sport & Participatie Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501

Aan de gemeenteraad van Schiedam

3100 EA Schiedam 14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

24UIT01319

28 maart 2024

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Kaderbrief ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u, zoals vastgelegd in de Nota Verbonden Partijen, de Kaderbrief ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Stroomopwaarts. De Kaderbrief wordt als uitgangspunt gehanteerd bij het opstellen van de ontwerpbegroting van Stroomopwaarts voor het jaar 2025. Met deze brief willen wij u in de aanloop naar de ontwerpbegroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2028 Stroomopwaarts informeren over mogelijke aandachtspunten met betrekking tot de zienswijze op deze begroting. Inleiding De Kaderbrief van de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts bevat de hoofdlijnen van de begroting 2025, alsmede toekomstige beleidskeuzes. De hoofdambities voor 2025 zijn afkomstig uit de eind 2021 door de MVS-gemeenteraden en het Algemeen Bestuur vastgestelde Strategische visie Werk en Inkomen MVS 2022-2025. De ambities worden vertaald in doelstellingen en wijzen van aanpak in de vier programma's in de begroting 2025. Bedrijfsvoering wordt uitgewerkt in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hoofdlijnen Kaderbrief 2025 Stroomopwaarts De Kaderbrief van de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts bevat de hoofdlijnen van de begroting voor het volgende jaar. Deze hoofdlijnen zijn: Stijging van het aantal bijstandsgerechtigden Het CPB verwacht een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden in 2024 en 2025.

Dit is een trend die Stroomopwaarts in de ramingen volgt. De gemeentelijke BUIG-middelen blijven op basis van de voorlopige beschikkingen voor 2024 toereikend. Stroomopwaarts wil nog steeds de landelijke trend "verslaan" waar dat kan. Daarom wordt ingezet op het realiseren van banen met loonkostensubsidie in de markt en het realiseren van een hogere effectiviteit ten aanzien van de uitstroom van uitkeringsgerechtigden naar werk. Dat vraagt om een herijking van het interne proces in het eerste halfjaar van 2024 zodat vanaf medio 2024 de hoge ambitie wordt vervuld.

*24UIT01319*

Inzet op meer (groeps)detacheringen De omzet van het werkleerbedrijf staat onder druk, met name ten aanzien van het aantal (relatief rendabele) detacheringen van kwetsbare WSW-medewerkers en het wegvallen van opdrachten. Het realiseren van groepsdetacheringen (B3) krijgt daarom meer prioriteit. Stroomopwaarts heeft verder in haar Kaderbrief ambitieuze aantallen opgenomen ten behoeve van externe (structurele) banen met loonkostensubsidie (A3). De externe (structurele) banen komen voort uit de landelijke banenafspraak. Stroomopwaarts heeft ook hier de ambitie om in gezamenlijkheid met organisaties meer plekken te creëren voor deze doelgroep. Meer beschutte werkplekken In de Kaderbrief wordt voorgesteld om meer beschutte werkplekken (225 in MVS-verband) te creëren dan het aantal beschutte werkplekken op basis van Rijksbeleid (115 in MVS-verband). De stijging heeft mede te maken met de verandering van WSW richting beschut werk, maar ook het ambitieniveau van Stroomopwaarts. Door deze ambitie wordt ervoor gezorgd dat er geen wachtlijsten zijn en dat iemand ook geen bijstandsuitkering hoeft te ontvangen. Deze beleidskeuze heeft wel andere financiële gevolgen voor de begroting. Dit wordt bij de kanttekeningen en risico’s onder punt 3 verder toegelicht. Indexering In MVS-verband is afgesproken dat de indexering voor 2025 uitkomt op 4,4%.

Dit percentage is door Stroomopwaarts doorberekend in de Kaderbrief 2025. In het najaar van 2024 volgt, conform eerdere afspraken, nog een evaluatie van het indexeringssystematiek. Verdeelsleutel De bestaande methodiek was niet flexibel en hield geen rekening met recente ontwikkelingen. De nieuwe systematiek (verdeling per programma) is inmiddels vastgesteld door alle MVScolleges. Voor de kaderbrief 2025 en voor de ontwerpbegroting 2025 wordt de nieuwe verdeelsleutel als uitgangspunt genomen. Voor de gemeente Schiedam betekent dit een voorlopige verdeelsleutel in 2025 van 42,9% ten opzichte van 43,62% in 2024. Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI’s) Per programma worden de benodigde budgetten aangegeven in combinatie met de daarmee te bereiken prestaties, de KPI's. Deze worden regelmatig kritisch bekeken wat betreft relevantie en inzicht. De verwachting is dat in de ontwerpbegroting 2025 de KPI’s verder uitgebreid gaan worden ten aanzien van:  De omvang van de groepen maatschappelijke en sociale activering binnen de bijstandspopulatie (afstand tot arbeidsmarkt, wegnemen problemen in leefsituatie);  Het bereik van de regionale en lokale armoederegelingen;  Social Return on Investment (SROI).

Of met deze uitbreiding volledig tegemoet wordt gekomen aan het verzoek van de gemeenteraad om duidelijk geformuleerde KPI’s (motie ‘Beleidsarm Stroomopwaarts, 30 mei 2023), teneinde meer sturing te kunnen geven aan Stroomopwaarts, zal verder worden onderzocht. Kanttekeningen en risico’s In de Kaderbrief zien wij naast de kansen, ook een aantal kanttekeningen en risico’s. Wij zetten deze hieronder uiteen:

Er ontstaat vanaf 2025 en verder een financieel nadeel In bijlage 1 van de Kaderbrief zijn de financiële effecten voor de gemeente Schiedam voor de komen jaren beschreven. Het financieel nadeel bedraagt jaarlijks € 4.644.000,-. Dit financiële nadeel is opgebouwd uit de volgende componenten: - Loon-en prijseffecten € 3.109.000,- nadeel. - Volume-effecten € 1.959.000,- nadeel. - Inburgering € 77.000,- nadeel. - Herverdeling verdeelsleutel - € 501.000,- voordeel. De belangrijkste verklaringen voor het financiële nadeel zijn:  Loon-en prijseffecten als gevolg van de indexering salarissen ambtelijk personeel, WSW, materiële budgetten en opbrengsten. In MVS-verband is afgesproken dat de indexering voor 2025 uitkomt op 4,4%.  Volume-effecten als gevolg van de verwachte stijging van het aantal bijstandsgerechtigden in 2024 en 2025. Daarnaast wordt een afname van de omzet van de werkleerbedrijven verwacht door marktomstandigheden (wegvallen van opdrachten en afname van relatief rendabele detacheringen van WSW-medewerkers).  Omdat de inburgeringstrajecten maximaal drie jaar lopen, leidt dit tot een piek in de noodzakelijke ambtelijke inzet en inkoop van trajecten in de komende jaren. Gezien de onzekerheid over de ontwikkeling van de aantallen, wordt dit zoveel mogelijk op een flexibele manier ingevuld.

De jaarlijkse omvang van het bestand zal afhangen van de taakstellingen van de komende jaren.  Ingaande 2024 is een nieuwe systematiek (verdeling per programma obv recentere werkelijke aantallen) vastgesteld door alle colleges. Voor de kaderbrief 2025 en voor de ontwerpbegroting 2025 wordt de nieuwe systematiek gebruikt en levert Schiedam in 2025 een voorlopig voordeel op. De definitieve verdeelsleutel van de netto kosten voor een begrotingsjaar wordt met een begrotingswijziging in dat jaar aangepast. De compensatie door het Rijk is nog onzeker Een sluitende begroting voor Stroomopwaarts betekent een verhoging van de bijdrage van de gemeente Schiedam (en de 2 andere gemeenten binnen de gemeenschappelijk regeling). De verwachting is dat het Rijk de gemeente hiervoor compenseert in de meicirculaire 2025, maar dit is geen zekerheid. In oktober 2024 ontvangt de gemeente vanuit het Rijk de voorlopige beschikking 2025. Teruglopende omzet van het werkleerbedrijf Door marktomstandigheden als het wegvallen van rendabele opdrachten en een afname van relatief rendabele detacheringen van WSW-medewerkers staat de omzet onder druk. Daarnaast loopt het aantal beschutte werkplekken in de kadernota begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026-2028 verder op. De financiering van het aantal beschutte werkplekken wordt onder andere bekostigd uit de omzet van het werkleerbedrijf.

Daarnaast is berekend dat van iedere beschutte werkplek circa € 8.500,- niet gedekt wordt uit de beschikbare Rijksmiddelen, omdat deze middelen ontoereikend zijn. Door deze ontwikkelingen ontstaat voor de financiering van de werkleerbedrijven een groot risico. Ambitie groei externe (structurele) banen is hoog In de Kaderbrief staat dat Stroomopwaarts de ambitie heeft om de externe (structurele) banen met loonkostensubsidie flink te laten groeien. In MVS-verband betekent dit van 197 banen in 2023 tot 751 banen in 2028. De kanttekening is hoe realistisch deze groei is. De externe banen met loonkostensubsidie bleven in 2023 achter bij het beoogde resultaat.

Met de 3e begrotingswijziging 2023 is het budget extern loonkostensubsidie zelfs verlaagd en ingezet voor de financiële dekking van extra beschutte werkplekken. Eventuele meerkosten hosting Eind 2024 staat de evaluatie gepland van de hosting. Dit betekent een mogelijke aanpassing van de begroting 2025 na evaluatie van de besteding van de overgehevelde middelen naar eigen taken van voorheen de hosting-constructie. Kosten nieuwe visie en activiteitenplan Armoede en Schulden nog niet meegenomen In 2025 volgt een nieuwe visie Armoede en Schulden. De mogelijke financiële gevolgen van de nieuwe visie en het nog uit te werken Activiteitenplan 2025-2028 zijn niet verwerkt in deze Kaderbrief. Tweede Kamerverkiezingen Ten tijde van het schrijven van de Kaderbrief was nog niet duidelijk welke partijen plaats gaan nemen in het nieuwe kabinet of welk programma zij gaan uitvoeren. Dit nieuwe regeerakkoord kan impact krijgen op het Rijksbeleid op het gebied van het sociaal domein. De ontwerpbegroting 2025 wordt om die reden samengesteld op basis van het bestaande Rijksbeleid. In 2024 zal zo nodig via bestuursrapportages, de beleidsontwikkeling en begrotingswijzigingen een bijsturing plaatsvinden op basis van een nieuw regeerakkoord. Vervolgstappen De ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 wordt op 4 april aangeboden aan het Dagelijks Bestuur van Stroomopwaarts.

Na goedkeuring door het Dagelijks Bestuur op 4 april wordt de ontwerpbegroting voor zienswijze aangeboden aan de gemeenteraad. Behandeling in de gemeenteraad inclusief zienswijze staat gepland op 4 juni. Op 20 juni volgt de tweede behandeling van de begroting door het Dagelijks Bestuur, inclusief een reactie op de door MVS-gemeenten ingebrachte zienswijzen. Aan het Algemeen Bestuur van Stroomopwaarts wordt in de vergadering van 4 juli voorgesteld de begroting 2025 vast te stellen, waarna de definitieve begroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2028 Stroomopwaarts naar de raad wordt gestuurd. Wij vertrouwen erop u zo voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

Bijlage : Kaderbrief ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Stroomopwaarts (24BIJ01970)