20 Brief St. Nationaal Jenevermuseum Schiedam 13 december 2025 Ambtelijk advies subsidieaanvragen cultuur 2026-2027

Van: Stichting Nationaal Jenevermuseum Schiedam Aan: De leden van de gemeenteraad Schiedam Datum: 13 december 2025 Betreft: ambtelijk advies subsidieaanvragen cultuur 2026 en 2027 Geachte raadsleden, Naar aanleiding van de recente ambtelijke adviezen op de subsidieaanvragen cultuur voor 2026 en 2027 wil ik u graag informeren over de werking van het oordeel ‘niet-subsidiabel’, de gevolgen daarvan voor onze organisatie en de vragen die dit oproept over de toepassing van het huidige beoordelingssysteem. Ik schrijf u vanuit mijn rol als directeur van het Nationaal Jenevermuseum Schiedam en daarmee als direct belanghebbende. Tegelijkertijd meen ik dat de hieronder geschetste punten relevant zijn voor uw controlerende taak als raad, juist gezien de ingrijpende en onomkeerbare gevolgen die hieruit voortvloeien. De systematiek: drempelwaarde en alles-of-niets-karakter Subsidieaanvragen binnen de drie focusprogramma’s worden beoordeeld op een schaal van maximaal 120 punten, met een drempelwaarde van 50 punten. Aanvragen die onder deze drempel scoren, worden als ‘niet-subsidiabel’ aangemerkt en ontvangen geen subsidie. Ook vóór het vervallen van de zaaglijn was er voor aanvragen onder de drempelwaarde geen mogelijkheid tot maatwerk. Maatwerk was destijds uitsluitend mogelijk voor aanvragen boven de drempelwaarde die door de zaaglijn werden geraakt.

Met het vervallen van de zaaglijn heeft het systeem in zijn geheel een strikt alles-of-niets-karakter gekregen. Een minimale afwijking rond de drempelwaarde leidt daarmee direct tot volledige uitsluiting, zonder mogelijkheid tot nadere afweging. Flinterdunne marges ten opzichte van de drempelwaarde Voor het Nationaal Jenevermuseum Schiedam en het Nationaal Coöperatie Museum heeft dit geleid tot de volgende beoordelingen: Nationaal Jenevermuseum Schiedam • Focusprogramma Impact in de wijk: 48,6 punten (1,4 punt onder drempelwaarde) • Focusprogramma Jeugd- en jongeren: 49,4 punten (0,6 punt onder drempelwaarde) Nationaal Coöperatie Museum • Focusprogramma Cultuur in de etalage van de stad: 48,8 punten (1,2 punt onder drempelwaarde) In alle gevallen gaat het om verschillen van minder dan anderhalf punt ten opzichte van de drempelwaarde, met als direct gevolg een volledige uitsluiting van financiering.

De beoordeling: ondeugdelijke en ontoereikende onderbouwing De ontvangen beoordelingsformulieren bevatten onderbouwingen die, naar ons oordeel, onvoldoende draagkracht hebben om de toegekende scores te rechtvaardigen. Zo worden lagere scores gemotiveerd met aannames die aantoonbaar feitelijk onjuist zijn, bijvoorbeeld door te stellen dat onderdelen niet zijn aangeleverd terwijl deze wel degelijk expliciet onderdeel uitmaakten van de aanvraag. Daarnaast wordt in de beoordeling structureel voorbijgegaan aan de beperkingen van het aanvraagkader. Het digitale aanvraagformulier kent bij een aantal vragen een harde beperking van een maximaal aantal tekens per onderdeel. Toch wordt ditzelfde formulier gebruikt om aanvragers tegen te werpen dat activiteiten onvoldoende zijn uitgewerkt. Dat is innerlijk tegenstrijdig en legt een beoordelingslat aan die binnen het systeem zelf niet haalbaar is. Verder worden lagere scores gemotiveerd met argumenten die geen grondslag hebben in de vastgestelde beoordelingscriteria of het subsidiereglement. Daarmee wordt beoordeeld op impliciete verwachtingen in plaats van op vooraf kenbare eisen. Om u in staat te stellen hier zelf een oordeel over te vormen, hebben wij de ontvangen score- en beoordelingsformulieren als bijlage bij deze brief gevoegd.

Daarnaast zijn de volledige subsidieaanvragen openbaar te raadplegen via onze website: Overzicht van alle aanvragen Impact met cultuur in de wijk Jeugd- en jongerencultuur Eén organisatie, meerdere aanvragen Met het vervallen van de zaaglijn is onze aanvraag binnen het focusprogramma Etalage van de stad volledig toegekend. In dit focusprogramma zijn onze publiekslocaties en activiteiten ondergebracht, waaronder het Jenevermuseum en molen De Walvisch. Het aanvraagsysteem heeft ons echter gedwongen de organisatie op te delen in drie afzonderlijke focusprogramma’s. Administratief is dat mogelijk, maar inhoudelijk doet het geen recht aan de werkelijkheid. Onze organisatie functioneert als één samenhangend geheel, waarin activiteiten, inkomsten, publieksbereik en marketing elkaar wederzijds versterken. Het afwijzen van twee focusprogramma’s heeft daardoor directe en substantiële gevolgen voor de exploitatie van het toegekende focusprogramma. Inkomsten en promotionele effecten die voortkomen uit de niet-subsidiabele onderdelen vallen weg, waardoor de begroting van het toegekende focusprogramma niet meer sluitend is.

Hoewel het theoretisch mogelijk is om onderdelen overeind te houden, is dit op deze korte termijn niet uitvoerbaar en niet verantwoord. De enige financieel zekere optie om het Jenevermuseum als geheel te laten voortbestaan, is het sluiten van molen De Walvisch en het beëindigen van bijbehorende activiteiten. Onzekerheid over aanvullende middelen Aanvullend geldt dat de 75.000 euro die beschikbaar komt door het vervallen van de zaaglijn pas in januari 2026 via een nieuwe aanvraag kan worden aangevraagd. Op dit moment is voor ons onvoldoende duidelijk welke zekerheid deze route biedt. Die onzekerheid staat niet op zichzelf. Zij sluit aan bij onze ervaringen met deze specifieke subsidieaanvragen, waarin toekenningen en afwijzingen zijn gebaseerd op beoordelingen waarvan de onderbouwing, zoals hierboven geschetst, vragen oproept. Dat maakt dat wij deze mogelijke aanvullende middelen op dit moment niet als zeker kunnen beschouwen en ze niet kunnen meenemen in besluiten die nu noodzakelijk zijn voor de continuïteit van de organisatie. Overzicht en controleerbaarheid voor de raad In de afgelopen periode heb ik veel vragen gekregen van raadsleden over de werking van het systeem: over de puntentoekenning, de betekenis van de drempelwaarde, het alles-of-niets-karakter van de regeling en de indeling van instellingen over focusprogramma’s.

Wat daarbij opvalt, is dat de effecten van het systeem pas laat zichtbaar worden, terwijl de systematiek zelf complex en lastig te doorgronden is. Dat maakt het moeilijk om het geheel tijdig te overzien en op het juiste moment over voldoende informatie te beschikken om gerichte vragen te stellen of het proces effectief te controleren. Afsluitend Op basis van de ontvangen beoordelingen hebben wij helaas geen vertrouwen meer in een objectieve en verdedigbare beoordeling binnen het huidige kader. Om die reden bereiden wij ons voor op het verdere vervolg van dit traject, waaronder de bezwaarprocedures, en verzamelen wij zo volledig mogelijk informatie over de totstandkoming van de beoordelingen en het onderliggende beleid. Tegelijkertijd blijf ik openstaan voor overleg. Ik ben graag bereid om met de wethouder in gesprek te gaan over het openhouden van molen De Walvisch. In dat kader heb ik hem op donderdag 11 december benaderd met het verzoek om hiervoor op korte termijn een afspraak te maken. Met vriendelijke groet, Arij Groenewegen Directeur, Stichting Nationaal Jenevermuseum Schiedam