18 Brief Stichting Nationaal Jenevermuseum Schiedam 10 november 2025 Continuiteit musea

Van: Stichting Nationaal Jenevermuseum Schiedam Aan: De leden van de gemeenteraad van Schiedam Datum: 10 november 2025 Betreft: Continuïteit Nationaal Jenevermuseum Schiedam en Museummolen De Walvisch Geachte leden van de gemeenteraad, Namens het Nationaal Jenevermuseum Schiedam en Museummolen De Walvisch willen wij u graag informeren over onze huidige situatie in aanloop naar de Vergadering Gemeenteraad (Begroting) van 11 november a.s. Wij doen dit vanuit onze verantwoordelijkheid als erfgoedinstelling die al decennialang bijdraagt aan de identiteit, economie en zichtbaarheid van de stad Schiedam. Het Nationaal Jenevermuseum en Museummolen De Walvisch vormen samen de kern van Schiedams levend erfgoed en cultuurparticipatie. Wij bewaren niet alleen het verleden, maar brengen het actief tot leven. Zo verbinden wij vakmanschap aan educatie, toerisme en cultuurparticipatie. Daarmee dragen wij direct bij aan de gemeentelijke focusprogramma’s. Ons erfgoed is niet alleen cultureel waardevol, maar ook economisch van betekenis: het trekt bezoekers, versterkt de binnenstad en ondersteunt lokale ondernemers. In de periode 2022-2025 hebben wij onze organisatie versterkt en verder geprofessionaliseerd, de belangrijkste resultaten in deze ontwikkeling zijn: • • • • •

Bezoekersgroei van 30.000 naar 39.000 per jaar (+30%) in een periode waarin culturele instellingen kampen met stagnerende bezoekersaantallen Stijging van eigen inkomsten van 37% naar ruim 50% van de totale begroting Afvangen van een begroot tekort in 2025 van €80.000 via eigen reserves Kleiner deskundig team, 2 FTE minder dan in 2022 Een vrijwilligersbestand van 60 in 2025 (een toename van 173% in 3 jaar tijd)

Terwijl wij vooruitkijken naar het nieuwe programma voor 2026-2027, is er op dit moment - in november - nog steeds geen duidelijkheid over de hoogte van de gemeentelijke subsidie per 1 januari. Dat moment ligt over minder dan twee maanden. Wij hebben vaste medewerkers in dienst, lopende contracten en programma’s die nu voorbereid moeten worden. Zonder duidelijkheid over de subsidie kunnen wij deze verantwoordelijkheid niet goed nemen. Bezuinigen op dit moment is simpelweg te laat. De rek is eruit en verdere besparingen betekenen dat wij als organisatie onvermijdelijk moeilijke keuzes moeten maken en verder snijden in de kosten zal het fundament van de organisatie raken. Maatregelen die wij al hebben genomen: • • • •

Stijgende kosten en een niet-geïndexeerde subsidie hebben wij de afgelopen jaren zelf opgevangen door efficiënter te werken en meer eigen inkomsten te genereren Reserves zijn ingezet om tekorten te dekken Tijdelijke contracten zijn niet verlengd en werkzaamheden zijn herschikt Ongeveer de helft van onze uitgaven gaat naar de mensen die dit werk mogelijk maken; vrijwel alle kerntaken worden door één persoon uitgevoerd

Wat een verdere bezuiniging betekent: • • • •

De capaciteit om evenementen als het Jeneverfestival te organiseren verdwijnt Educatieprogramma’s komen onder druk te staan en collectiebeheer kan niet volledig worden uitgevoerd met risico op verlies van onze museumregistratie Verlies van de museumregistratie betekent ook het vervallen van het recht om de Museumkaart te accepteren, wat zou leiden tot fors minder publiek en een structureel financieel tekort Sluiting van onderdelen van onze publieksfunctie, waaronder de Museummolen De Walvisch, wat bovendien directe gevolgen heeft voor andere Schiedamse partners: o De fluisterboot verliest haar vaste afvaartlocatie; o De Stichting De Schiedamse Molens verliest een belangrijke huurder én partner in publieksbereik

De afgelopen jaren hebben wij bewezen ondernemend, veerkrachtig en zelfredzaam te zijn. Wij hebben de inflatie zelf opgevangen, onze inkomsten vergroot en onze organisatie geprofessionaliseerd. Wat wij vragen is niet extra, maar eerlijk: €630.000. Dit bedrag is nodig om onze maatschappelijke en culturele bijdrage voort te zetten, om medewerkers eerlijk te kunnen blijven belonen volgens de Museum CAO en om te voorkomen dat Schiedam zijn levend erfgoed verliest. In het Jenevermuseum en De Walvisch maken wij met onze handen tastbaar waar Schiedam voor staat. Met trots, kennis en ambacht geven wij die identiteit elke dag opnieuw vorm. Wij hopen dat u bij uw besluitvorming rekening houdt met de bewezen waarde, de groei en de maatschappelijke betekenis van het Jenevermuseum en De Walvisch voor onze stad. Wij schrijven u niet alleen namens onze eigen organisatie, maar namens de vele makers, vrijwilligers en instellingen die samen de CultuurCoalitie vormen. Wij vragen de gemeenteraad om tijd, duidelijkheid en actieve samenwerking. Maak de bezuiniging op kleinere en middelgrote organisaties ongedaan, zodat wij niet tot noodmaatregelen worden gedwongen. Laat ons met vertrouwen bouwen aan een sterke culturele toekomst. Werk in 2026 samen met het gehele culturele veld aan een eerlijk en transparant kader dat cultuur in Schiedam niet verdeelt, maar versterkt.

Samen houden wij de stad levend, zichtbaar en verbonden. In de wijken, zalen en op straat. Met vriendelijke groet, Namens onze medewerkers en vrijwilligers, Arij Groenewegen Directeur, Stichting Nationaal Jenevermuseum Schiedam