08 Collegebrief 17 mei 2023 Burgerinitiatief inzake de Referendumverordening 2005

gemeente Schiedam

Concern & Bestuurszaken

Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Aan de gemeenteraad van Schiedam

14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

23UIT02970

17 mei 2023

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Burgerinitiatief inzake de Referendumverordening 2005

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 13 december 2022 heeft de gemeenteraad kennisgenomen van het burgerinitiatief met als inzet het wijzigen van de Referendumverordening 2005 (B. Hemmes en J. v/d Drift). Het burgerinitiatief heeft de vorm van een wijzigingsvoorstel op de huidige verordening. De gemeenteraad heeft het burgerinitiatief ter advisering in handen gesteld van het college van burgemeester en wethouders. Voor het advies aan de raad is gekeken naar geldende wet- en regelgeving en naar actuele ontwikkelingen op het gebied van participatie, zowel landelijk als in Schiedam. Dit heeft geleid tot twee denkrichtingen: het voorbereiden van een Referendumverordening die aansluit bij actuele ontwikkelingen of het intrekken van de huidige verordening. Wetgeving In 2002 is de tijdelijke Referendumwet komen te vervallen. In 2005 is op verzoek van de gemeenteraad van Schiedam een gemoderniseerde Referendumverordening opgesteld en vastgesteld. In juli 2018 is de Wet Raadgevend Referendum ingetrokken. Het raadgevend referendum is geïntroduceerd als opmaat naar een correctief bindend referendum. Naar de mening van het toenmalige kabinet is de politieke steun voor het correctief bindend referendum sindsdien afgebrokkeld en is het daarmee als beoogd einddoel voorlopig uit zicht.

Het nationaal raadgevend referendum heeft als tussenstap niet gebracht wat ervan werd verwacht, onder meer door een controverse over de wijze van aanvragen en verschillende interpretaties van de uitslag. Het kabinet wil daarom een pas op de plaats maken en stelt voor de Wet raadgevend referendum in te trekken. De ondertussen zeer verouderde Referendumverordening 2005 van de gemeente Schiedam is nooit ingetrokken en dus nog steeds rechtsgeldig en heeft zijn wettelijke grondslag op basis van de Gemeentewet. In de Gemeentewet (Art. 149) is aangegeven dat de raad verordeningen maakt die hij in het belang van de gemeente noodzakelijk acht.

*23UIT02970*

Referendumverordening voorbereiden Het college heeft de optie afgewogen om u als raad te adviseren om de huidige verordening in te trekken en een nieuwe verordening voor te bereiden die aansluit bij de actuele ontwikkelingen. Het houden van een referendum brengt echter hoge kosten met zich mee en vergt een forse inzet van de organisatie. Deze kosten en benodigde inzet zijn vergelijkbaar met de inzet voor verkiezingen. De kosten en inzet wegen niet op tegen het resultaat en de voortvarendheid van bijvoorbeeld buurtgerichte draagvlakmetingen of andere participatieinstrumenten. Ook landelijk zijn er nog maar weinig gemeenten die een nieuwe Referendumverordening vaststellen gezien de veel modernere en gerichtere inspraakmogelijkheden. Referendumverordening ingehaald In 2022 heeft de gemeenteraad de Participatieverordening vastgesteld. Hierin staan de spelregels bij inwonerparticipatie (overheid betrekt inwoners) en overheidsparticipatie (initiatief vanuit inwoners). Daarnaast bieden de overige instrumenten een scala aan mogelijkheden om als inwoner een actieve inbreng te hebben in beleidsvorming en – uitvoering, zoals draagvlakmetingen, meningspeilingen, formele inspraakprocedures, inspreekmogelijkheden bij vergaderingen en het indienen van een burgerinitiatieven.

Burgerinitiatief Het college waardeert de actieve betrokkenheid van Schiedammers bij dit onderwerp en bedankt de initiatiefnemers voor hun inbreng en geduld. Samenvattend De Schiedamse Referendumverordening is van 2005 en sterk verouderd. Het instrument van de gemeenteraad is inmiddels ingehaald door nieuwe ontwikkelingen op het gebied van participatie. De beschikbare instrumenten maken een Referendumverordening overbodig. Om die reden adviseert het college de gemeenteraad de Referendumverordening 2005 in te trekken en het burgerinitiatief daarmee af te doen. Met deze brief beschouwt het college haar advisering aan de gemeenteraad als afgerond. Wij zullen een voorstel voorbereiden om de referendumverordening 2005 in te trekken.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

C.H.J. Lamers