07 Collegebrief 7 november 2022 jaarverslag 2021 commissie Welstand en Monumenten
Tekst van het document
gemeente Schiedam
team Vergunningen en Handhaving
Stadskantoor, Stadserf; Postbus 1501
Aan de gemeenteraad van Schiedam
3100 EA Schiedam
14 010
schiedam.nl
uw kenmerk
uw brief van
ons kenmerk
datum
22U1T07949
7 november 2022
doorkiesnummer
griffie@schiedam.nl onderwerp
jaarverslag 2021 commissie Welstand en Monumenten Geachte leden van de gemeenteraad, Op grond van artikel 12h lid 3 van de Woningwet dient de Welstand- en Monumentencommissie door middel van een jaarverslag aan de gemeenteraad te rapporteren over haar werkzaamheden. Er zijn in totaal 184 dossiers behandeld door de commissie in 2021. Bijgaand treft u het jaarverslag 2021 ter informatie aan. Daarnaast dient het college aan te geven hoe zij is omgegaan met de adviezen van de commissie en of er handhavend is opgetreden vanwege strijd met welstandsregels. In 2021 is het college niet afgeweken van de adviezen van de commissie en is er ook niet handhavend opgetreden. Wij vertrouwen er op u voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,
de burgemeester,
7ZE C.E. Bos
C.H.J. Lamers
Bijlage: Jaarverslag 2021 commissie Welstand en monumenten
1 1 1 1 1 1 1 11H 1 1 1 1 1 1 1 I I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 li i
Advisering Omgevingskwaliteit
Jaarverslag 2021
Ruimtelijke kwaliteit en erfgoed
Schiedam
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
Inhoud Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed Organisatie Afstemming Kaders Erfgoed Plannen
3 3 3 4 5 6
Distillers Hotel
7
17 natuurinclusieve woningen met parkeergarage
9
Blik vooruit, vooralsnog…
11
Dorp, Stad & Land, 2022
3
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed Gemeente Schiedam is met haar fysieke omgeving aantrekkelijk voor
inzichtelijk hoe en waarop het plan wordt getoetst. De burgemeester en
bedrijven, bewoners en bezoekers. Initiatiefnemers, commissieleden en
wethouders krijgen over de bouwplannen waar initiatiefnemers een
gemeente werken samen aan het creëren en behouden van de unieke
omgevingsvergunning voor aanvragen bij hun beslissing tot toekenning
kwaliteiten van Schiedam met haar vele monumenten, beschermde
advies van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed. Voor de
stadsgezichten en voor- en naoorlogse woongebieden. Een aantrekkelijke
gemeente Schiedam vormen adviseurs van Dorp, Stad en Land de
en goed verzorgde omgeving draagt bij aan de kwaliteit van wonen
commissie. De experts die zitting nemen hebben in de gemeente geen
en leven. De verschijningsvorm van bouwwerken en hoe deze zich ten
zakelijke of bestuurlijke belangen.
opzichte van de omgeving verhouden zijn daar een onderdeel van.
Hierdoor is de onafhankelijkheid bij de advisering aan uw gemeente gewaarborgd. Afhankelijk van de aard van de plannen, zijn specialisten
Met zorg houdt de gemeente daarbij de synergie tussen historie,
met aanvullende expertises bij de advisering op afroep mogelijk.
landschap, gebiedsontwikkeling en architectuur voor ogen. Iedere
Bij haar advisering kijkt de commissie naar hoe het uiterlijk van het
beslissing heeft immers impact op een omgeving die duurzaam leefbaar
plan past in de omgeving, hoe het ontwerp eruit komt te zien en welke
is en blijft voor mens en natuur. Adviseurs van Dorp, Stad en Land
materialen zijn gebruikt. Bij het formuleren van het advies hanteren de
ondersteunen uw gemeente hierbij als onafhankelijke kennispartner.
leden de actuele beleidsrichtlijnen van de gemeente, en werken zij in
In dit verslag leest u over de omgeving van de gemeente Schiedam
geest van de Omgevingswet die naar verwachting vooralsnog eind 2022
en hoe onze adviseurs bij ruimtelijke kwaliteit en erfgoed uw gemeente
van kracht zal zijn. Onder de nieuwe Omgevingswet kan deze commissie
in 2021 hebben ondersteund.
worden omgevormd tot de integrale Adviescommissie Omgevingskwaliteit.
Organisatie
Afstemming
Initiatiefnemers dienen hun bouwplannen in bij de gemeente. Zij kunnen
Iedere dinsdag houdt de commissie zitting in de gemeente. In de
op de website van de gemeente de criteria lezen waar een ontwerp voor
oneven weken is de voltallige commissie en in de even weken is alleen
een vergunning aan moet voldoen. Hierdoor is voor aanvragers vooraf
de voorzitter aanwezig. Deze is bevoegd om namens de commissie te
Dorp, Stad & Land, 2022
4
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
adviseren over kleinere plannen en plannen met minder impact op de
Kaders
omgeving. Vanuit de gemeente worden de plannen voorbereid door
Als toetsingskader bij de advisering geldt het beleid van de gemeente
de wabo-regisseurs. De vergaderingen vinden sinds corona online plaats.
zoals dat is vastgelegd in de Welstandsnota 2019. De commissieleden baseren zich zoals wettelijk is bepaald bij de beoordeling van bouw-
De commissie bespreekt ter voorbereiding van de vergadering de
plannen op deze nota en op aanvullende, actuele beleidsontwikkelingen
geagendeerde plannen door met de gemeente. Hierdoor is de commissie
van de gemeente. Bij een ontwerp voor een vergunningsaanvraag dat
goed op de hoogte van welk beleid een rol speelt bij het voorgelegde plan.
niet past binnen dit beleid, gaat de commissie samen met de aanvrager
De commissie gaat desgewenst vervolgens in overleg met de ontwerpers
op zoek naar passende oplossingen. Het uitgangspunt van de commissie
van de bouwplannen over de vertaalslag van de uitgangspunten van
is het zoeken naar mogelijkheden. Persoonsafhankelijke aspecten zoals
het beleid in het ontwerp. De communicatie met de gemeente, de
smaak en architectuurstijl blijven buiten beschouwing. In vrijwel alle
voorbereiding van de agenda en de informatie over de te behandelen
gevallen wordt er een oplossing gevonden. Het komt in de praktijk dan
plannen verloopt naar ieders tevredenheid.
ook weinig voor dat de commissie genoodzaakt is om na deze adviesgesprekken een negatief advies uit te brengen.
De commissievergaderingen zijn openbaar. De aanvrager en/of architect wordt uitgenodigd voor deze vergadering. De aanvrager krijgt in de
Wanneer een plan niet past binnen de kaders, dan zal de commissie
vergadering als eerste het woord om het plan toe te lichten. De commissie
de aanvrager adviseren het plan aan te passen, opdat de oplossing past
formuleert haar ideeënvorming voor het te schrijven advies in bijzijn van
bij de wensen van de aanvrager en tevens voldoet aan de criteria van
de aanvrager, opdat de werkwijze van de totstandkoming van het advies
de welstandsnota 2019 van de gemeente.
voor de aanvrager inzichtelijk is. In het uiterste geval kan de commissie het plan van een negatief advies voorzien. De commissie geeft dan een mondelinge en een schriftelijke toelichting waarom het plan niet voldoet aan de kaders gesteld door
Dorp, Stad & Land, 2022
5
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
de gemeente. Bij een ingediend bouwplan dat niet past binnen het
De commissie ontvangt veel plannen voor hergebruik en aanpassingen
bestemmingsplan, maakt de gemeente de afweging of het plan toch
van monumenten of panden binnen de beschermde stadsgezichten.
doorgang kan vinden, en zo ja, welke stedenbouwkundige voorwaarden
De plannen betreffen vooral het verduurzamen van monumenten door
voor het uiterlijk van het bouwwerk dan van kracht zijn.
isolatie, dubbel glas en zonnepanelen, het hergebruiken van monumenten met een gewijzigde functie zoals pakhuizen en
Erfgoed
branderijen, het vernieuwen van onderdelen, zoals vensters, voegwerk,
De gemeente vindt het vanwege haar rijke historie belangrijk om het
gevelpuien of dakpannen, het toevoegen van gebouwde onderdelen
Schiedamse erfgoed in de binnenstad, in Kethel en de gemeentelijke en
als uitbouwen, bijgebouwen, overkappingen en serres, het wijzigen
rijksmonumenten te waarborgen voor de toekomst. Hiervoor beschermt
van indelingen en het doorbreken van kamers.
de gemeente gebouwen en objecten met grote cultuurhistorische waarde. Dit kunnen objecten zijn, uiteenlopend van gebouwen, bruggen, sluizen
Bij de advisering over en het beoordelen van plannen voor
en havens, tot bomen of straatmeubilair die iets vertellen over de lokale
herbestemming van monumenten gelden steeds meerdere afwegingen.
geschiedenis. De verhalen achter de monumenten herinneren aan een
Zo is de vraag enerzijds hoe de monumentale waarde van het erfgoed
bepaalde periode, aan bekende personen of aan kenmerkende ambachten,
zoveel mogelijk behouden en leefbaar blijft. Anderzijds is de
oude landschappen en steeds zeldzamer geworden gebouwtjes, zoals
realiseerbaarheid van de nieuwe bestemming net zo goed van belang.
branderijen of het zakkendragershuisje. Het aanpassen of herbestemmen
De adviseurs gaan ervan uit dat het object juist daardoor duurzaam
van erfgoed is belangrijk om bestaande monumentale, karakteristieke
wordt behouden, doordat iemand bereid is voor het pand te zorgen,
locaties een nieuwe toekomst te geven én te beschermen.
erin te wonen of te werken. Als toetsingskader bij de advisering geldt de Erfgoedwet en het beleid van de gemeente.
Zo blijven erfgoedverhalen voor de toekomst gewaarborgd en behoudt de gemeente haar karakteristieken.
Dorp, Stad & Land, 2022
6
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
Tijdens de vergaderingen van de commissie over erfgoedplannen is er nauw overleg met de erfgoedadviseurs van de gemeente en de aanvrager. Dit resulteert vrijwel altijd in een plan waarbij de wensen van de aanvrager en de karakteristieke waarden van het monument zo optimaal mogelijk in harmonie met elkaar zijn gebracht.
Plannen Dorp, Stad en Land adviseert gedurende een jaar op veel uiteenlopende plannen. In dit verslag belicht de commissie enkele voorbeelden van plannen, omdat deze voorbeelden goed laten zien hoe er met zorg in de gemeente Schiedam wordt gewerkt aan kwaliteit. Geadviseerde plannen
2019
2020
2021
Totaal
194
249
184
Rijks- en gemeentelijke monumenten
68
91
xx
Ruimtelijke Kwaliteit
126
158
xx
Direct of na aanpassingen positief geadviseerd
191
247
xx
Dorp, Stad & Land, 2022
7
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
Distillers Hotel Architectenbureau ARD/AtelierRuimDenkers Ontwerp voor het Distillers Hotel in rijksmonumentaal Branderij-complex Dirkzwager Het nieuw ontworpen hotel in het rijksmonumentale branderij-complex Dirkzwager bevindt zich in een te ontwikkelen woonwijk in het hart van de historische binnenstad van Schiedam. Vanuit de fascinatie voor het historische, gedifferentieerde stedelijk weefsel van het voormalige industriegebied, bestaande uit binnenplaatsen, fabrieksmuren en branderijpanden, is in het midden van het complex een nieuw volume ontworpen. Een volume dat de ‘binnenplaats’ weer terugbrengt en dat tezamen met het voorplein en de lobby het hart vormt van het Distillers Hotel.
Branderij Naast de authenticiteit van het branderijpand, draagt met name het nog volledig aanwezige interieur met bijbehorende gereedschappen bij aan de historische waarde van het pand. ARD heeft met het Distillers Hotel een concept ontwikkeld dat deze historie als kwaliteit inzet en weer zichtbaar maakt voor het publiek. Zo wordt het decor van het restaurant gevormd door de nog aanwezige distilleerketels en koelvaten in de branderij en zijn de oude grondvaten zichtbaar in de lobby. Op de verdiepingen worden in de monumenten bijzondere hotelkamers gerealiseerd, afgewisseld met standaardkamers in het nieuwe bouwdeel.
Dorp, Stad & Land, 2022
Visualisatie exterieur van Architectenbureau ARD/AtelierRuimDenkers & Het Lege Atelier.
8
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
Volume Het vierlaagse bouwblok met setbacks is terugliggend ten opzichte van de oude fabrieksmuur gepositioneerd. Hierdoor is een entreeplein gecreëerd en zijn de oude zijgevels van de monumenten weer in ere hersteld. Tevens ontstaat hierdoor voldoende afstand tussen de straat en het hogere volume en wordt daarmee de focus op de monumenten gelegd. De setbacks volgen de verschillende oriëntaties van de bestaande bebouwing.
Aanzicht, Architectenbureau ARD/AtelierRuimDenkers & Het Lege Atelier.
Karakter
⌀
In materialisatie en uitstraling zoekt het volume aansluiting bij het industriële karakter van de oude industriepanden, zonder hier een letterlijke kopie van te zijn. De metselwerkgevel, bestaande uit een dubbel grid, sluit aan bij de kloeke bakstenen volumes van de branderijen, en vormt tevens een duidelijke nieuwe toevoeging. Met de donkere bakstenen wordt een verwijzing gemaakt naar het grauwe brandersverleden, waar de honderden schoorstenen van de 400 Schiedamse branderijen een vettige roetlaag over de stad legden, resulterend in de bijnaam; “Zwart Visualisatie entreeplein, Architectenbureau ARD/AtelierRuimDenkers & Het Lege Atelier.
Dorp, Stad & Land, 2022
Nazareth”.
9
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
17 natuurinclusieve woningen met parkeergarage Stats Architecten Schiedam Binnen een fors Schiedams Bouwblok staat een verlaten zwembad. Binnenkort zal het zwembad plaatsmaken voor 17 super duurzame woningen in een groen binnenterrein. De duurzaamheid van de woningen vinden we terug in de gevelopbouw, een houten bouwsysteem afgewerkt met verduurzaamd (dus onderhoudsvrij) FSC- hout. De woningen zijn niet aangesloten op het gas, maar krijgen zonnepanelen en warmtepompen. De platte daken zijn afgedekt met een mos-sedum dak. Slim is ook het hergebruik van de bestaande kelders als parkeergarage en fundering. Het geheel levert een symphatiek wooncomplex op met prettige woningen voorzien van individuele buitenruimte en een collectieve binnentuin. Een rustige, groene en veilige leefomgeving in een stedelijke context. Een fraai voorbeeld van een inbreilocatie in de stad met een goede oplossing voor het parkeren.
Dorp, Stad & Land, 2022
Visualisatie van de 17 duurzame woningen met parkeergarage op de plaats van het verlaten zwembad. VZ Estudio.
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
Weergave van de parkeergarage.
Dorp, Stad & Land, 2022
10
Impressie van de duurzame woningen met parkeergarage. VZ Estudio.
11
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Schiedam
Blik vooruit, vooralsnog… De bijzondere tijd waar we op dit moment middenin zitten heeft ons
graag met veel passie en kennis blijven doen. We hebben het afgelopen
meer dan ooit doen beseffen hoe belangrijk leven in en om het huis is.
jaar dan ook hard gewerkt aan de implementatie van deze nieuwe wet.
Het heeft de waardering vergroot voor onze directe woonomgeving, de nabije natuur en voor een ruime hoeveelheid aan recreatiemogelijkheden
In samenspraak met gemeenten hebben we een conceptvoorstel gemaakt
in de buurt. Dorp, Stad en Land weet dat de kwaliteit van de omgeving in
van een verordening en een reglement van orde voor de nieuwe
belangrijke mate bijdraagt aan ons levensgeluk.
gemeentelijke adviescommissie. Dit alles geïnspireerd vanuit onze verenigingsrelatie en de voordelen die u als lid daarvan kunt verwachten.
In veel gemeenten wordt hierbij de specifieke kracht en de kwaliteit van
En steeds met als uitgangspunt onze missie om de kwaliteit van de
het erfgoed steeds meer erkend. Dit omdat erfgoed een verhaal vertelt en
leefomgeving te behouden en te verbeteren. In dit jaarverslag een korte
mensen verbindt met hun leefomgeving. Het unieke DNA van de gemeente
terugblik op hoe uw commissie dat in 2021 heeft gedaan. Want al werd
is heel waardevol. Het wordt niet alleen gevormd door te behouden, maar
het persoonlijke contact vaak gemist, er is via de digitale weg ook in dit
zeker ook wanneer erfgoed als uitgangspunt of vertrekpunt voor nieuwe
jaar weer veel tot stand gekomen.
ontwikkelingen gezien kan worden. We dachten dat in 2022 de Omgevingswet in zou gaan en dit dus ons Dorp, Stad en Land is de vereniging waar uw gemeente samen met 57
laatste verslag van uw commissie ruimtelijke kwaliteit, uw welstands-
andere gemeenten in Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant en Utrecht lid
commissie, uw monumentencommissie en/of uw erfgoedcommissie zou
van is. Wij zetten ons in voor een duurzame leefomgeving door aandacht
zijn. Maar vooralsnog is de ingangsdatum van de wet weer een jaartje
te schenken aan de ruimtelijke kwaliteit en zo te zorgen voor een goede
doorgeschoven en we hebben de afgelopen tijd allemaal kunnen zien
omgevingskwaliteit.
dat er in een jaar nog heel veel kan veranderen.
Oplossingen bieden, adviezen uitbrengen, verbeteringen voorstellen,
Ton Jansen
complimenten geven, vraagstukken oplossen en lijnen mee uitzetten naar
directeur Dorp, Stad en Land
de toekomst: Dat willen onze commissieleden ook onder de Omgevingswet
Dorp, Stad & Land, 2022
Dorp, Stad en Land is een onafhankelijke kennispartner op het gebied van landschap, stedenbouw, architectuur en cultureel erfgoed. Met een integrale benadering vanuit deze expertises adviseert de Vereniging sinds 1929 haar leden over optimale omgevingskwaliteit. 59 gemeenten uit 5 provincies zijn lid. U kunt Dorp, Stad en Land bereiken op 010 – 280 94 45 en via info@dorpstadenland.nl
Kantoor: Stationsplein 45 | hoofdingang A 3e etage | unit A3.207 Postbus 29129 | 3001 GC Rotterdam www.dorpstadenland.nl