05. Collegebrief 17 september 2024 Onderzoek werkbegeleidingstrajecten Stroomopwaarts

gemeente Schiedam

Welzijn, Sport & Participatie Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501

Aan de gemeenteraad van Schiedam

3100 EA Schiedam 14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

24UIT05019

17 september 2024

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Onderzoek impactmeting werkbegeleidingstrajecten Stroomopwaarts

Geachte leden van de gemeenteraad, Inleiding In de brief van 28 mei 2024 hebben wij u tussentijds geïnformeerd over de uitvoering van de motie 'Brede impact begeleidingstrajecten Stroomopwaarts in beeld' van 30 mei 2023 (24UIT03151). In de motie is het college verzocht om een onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar de door cliënten ervaren impact op hun leven door de begeleidingstrajecten van SOW en daarover aan de raad te rapporteren. Graag sturen wij op uw verzoek bijgaand onderzoeksrapport toe. Uitkomsten onderzoeksrapport B&A Advies uit Den Haag heeft door middel van 20 diepte-interviews met cliënten van Stroomopwaarts de ervaren impact van de SOW-begeleidingstrajecten onderzocht. Daarnaast is een korte documentenanalyse uitgevoerd en is een groepsinterview met de werktrajectbegeleiders van Stroomopwaarts afgenomen. Dit laatste om de uitkomsten vanuit de 20 interviews te toetsen op de mate waarin dit vaker voorkomt en representatief is. De eerste conclusie uit het rapport is dat deelnemers waar de kans op werk het grootst is (de groep ‘Aan de slag met begeleiding’ en de groep ‘Klaar voor werk’ de meeste economische impact ervaren. Zij krijgen ook de meeste begeleiding van Stroomopwaarts en er zijn ook meer instrumenten en aanpakken aanwezig om in te zetten.

De tweede conclusie is dat aan deelnemers die minder kans op werk of activering hebben de minste aandacht door Stroomopwaarts wordt besteed. De impact is beperkt en gericht op het handhaven van de status quo. Dit geldt dan voor de groepen ‘Maatschappelijke activering’ en ‘Sociale activering’. Bij de groep Maatschappelijke activering (met name de deelgroep Langdurige zorg) geeft Stroomopwaarts aan zelfs niet ‘in the lead’ te zijn in de activering. Dat ligt bij zorginstellingen. Bij de groep Sociale activering is wel sprake van enige impact als gevolg van (vrijwilligers)werk. Maar die zijn vaak niet het gevolg van de begeleiding door Stroomopwaarts, dat hebben deelnemers in ongeveer de helft van de gevallen zelf elders geregeld. Vanuit de conclusies volgen ook twee aanbevelingen. De eerste aanbeveling is om de Maatschappelijke en Sociale activering los te koppelen van de uitkeringsverstrekking.

*24UIT05019*

Bijvoorbeeld door activering en begeleiding te zoeken in de wijk en via deelname aan activiteiten in de wijk. Dat is voor deze groepen minder bedreigend. Voor veel bewoners geldt dat zij niet al te positieve ervaringen hebben in het verleden met uitkerings- en hulpinstanties. Bewoners kunnen dan beter ervaringen op doen in een omgeving die los staat van de inkomensafhankelijkheid van Stroomopwaarts. De tweede aanbeveling is om te komen tot een andere invulling van de activering van de deelnemers uit de groepen Maatschappelijke en Sociale activering. In andere gemeenten is bijvoorbeeld gekozen voor verschillende en specifieke begeleidingstrajecten voor maatschappelijke en sociale activering. Voor de deelgroep Langdurige zorg (onderdeel Maatschappelijke activering) kan worden gekozen voor activering in de wijk via deelname aan welzijnsgerelateerde activiteiten die aangeboden worden door welzijnsorganisaties, bewonersinitiatieven en verenigingen. Voor de deelgroep Kortdurende zorg (onderdeel van Maatschappelijke activering) passen andere gemeenten zogenaamde Maatschappelijk Fittrajecten toe. Vaak zijn dit trajecten met een individuele en groepsbenadering gericht op het opdoen van vertrouwen, inzicht krijgen in eigen kunnen, in de groep ervaringen delen en oefenen met activiteiten. Voor de groep Sociale Activering zetten andere gemeenten Werkfittrajecten in.

Dit zijn soortgelijke trajecten met individuele en groepscomponenten die tot doel hebben deelnemers na afloop de stap te kunnen laten zetten naar werk. Reactie college Wij onderschrijven de conclusies en zijn ons zeer bewust van de ernst van de problematiek die onze volle aandacht heeft. De conclusies van het onderzoek zijn voor ons extra aanleiding om er bij SOW op aan te dringen dat genoemde aanbevelingen binnen afzienbare tijd worden overgenomen. We brengen met SOW in kaart wat de effecten van de aanbevelingen op de bedrijfsvoering van SOW zijn. Vanzelfsprekend houden we hierbij oog voor het effect op de welzijnsorganisaties. Vervolg Het vervolg van de opdracht aan B&A Advies is om de inzichten nu te vertalen in een maatschappelijke kosten-batenanalyse. Deze analyse biedt inzicht op welke beleidsdomeinen mogelijk kan worden bespaard of budget efficiënter kan worden ingezet. Zodra de resultaten van de MKBA bekend zijn, wordt dit raad hierover geïnformeerd.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

Bijlage: onderzoek impactmeting werkbegeleidingstrajecten Stroomopwaarts (24BIJ04339)