02 Collegebrief 8 maart 2023 Beantwoording motie Harmonisering MVS-beleid vrijstelling giften

gemeente Schiedam

Welzijn, Sport & Participatie Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501

Aan de gemeenteraad van Schiedam

3100 EA Schiedam 14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

23UIT00768

8 maart 2023

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Beantwoording motie Harmonisering MVS-beleid vrijstelling giften

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw raadsvergadering van 22 november 2022 heeft u de motie Harmonisering MVS-beleid vrijstelling giften bijstandsgerechtigden aangenomen. Met deze motie verzoekt u het college om: te onderzoeken of de kosten van het verhogen van de vrijstelling giften van bijstandsgerechtigden tot € 2.250,- per jaar een reden is om deze niet op korte termijn in te kunnen voeren en dit uiterlijk aan de raad voor te leggen tijdens de raadsvergadering van 13 december 2022; indien het onderzoek tot een positieve reactie leidt in het beleid op te nemen om bijstandsgerechtigden in Schiedam zo spoedig mogelijk een vrijstelling van giften te geven tot € 2.250,- per jaar gelijk aan het beleid van de Gemeente Vlaardingen; samen met de wethouder van Vlaardingen op te trekken om de Gemeente Maassluis te informeren over het besluit en te onderzoeken of we dit beleid MVS breed kunnen invoeren. Het onderzoek door Stroomopwaarts heeft langer geduurd dan door u gevraagd. Een maand bleek te kort om u zo goed en volledig mogelijk te informeren. Wij willen u graag met deze brief informeren over de resultaten van het onderzoek door Stroomopwaarts naar het huidige giftenbeleid en de mogelijke gevolgen door het ophogen van de giftengrens. De resultaten zijn besproken in het bestuurlijk overleg tussen de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam en Stroomopwaarts.

In de brief wordt ingegaan op het huidige giftenbeleid en welke overwegingen het college van Schiedam heeft om niet over te gaan tot het ophogen van de giftengrens en het wijzigen van het giftenbeleid. Het huidige giftenbeleid Het giftenbeleid is complex. Huishoudens in de bijstand hebben vanuit de Participatiewet de verplichting om elke schenking die wordt ontvangen te melden. Van deze schenking dient door Stroomopwaarts beoordeeld te worden of die schenking aangemerkt moet worden als inkomen, omdat het een kostenbesparing in het levensonderhoud betreft, of als gift, omdat hiermee iets kan worden aangeschaft waar de algemene bijstand niet in voorziet.

*23UIT00768*

Zo wordt het ontvangen van boodschappen en de betaling van de energierekening door derden gezien als inkomen, omdat dit een kostenbesparing in het levensonderhoud oplevert en de bijstand hierop verlaagd moet worden (Artikel 18 Participatiewet). Het ontvangen van een financiële schenking voor de aanschaf van een duurzaam gebruiksgoed als een wasmachine wordt wel als gift aangemerkt. De Participatiewet geeft in artikel 31, lid 2, onder m aan dat giften in de bijstand geen middel zijn, voor zover deze naar het oordeel van het college, uit een oogpunt van bijstandsverlening, verantwoord is. “Uit oogpunt van bijstandsverlening verantwoord” is een ruim begrip. In de praktijk komt het er op neer dat er landelijk op diverse manieren mee om wordt gegaan. De motie in de Tweede Kamer van lid Jasper van Dijk c.s.1 heeft er toe geleid dat meerdere gemeenten in Nederland een specifiek giftenbeleid van 1.200 euro op jaarbasis is gaan toepassen. Het Dagelijks Bestuur van Stroomopwaarts heeft op 15 december 2021 hiertoe ook besloten. Er is hierdoor landelijk een uniforme interpretatie van het begrip “uit oogpunt van bijstandsverlening verantwoord” ontstaan. Overwegingen De bedoeling van het ophogen van de giftengrens is het meer ruimte bieden voor compassie voor huishoudens met een laag inkomen.

Met een verruimd giftenbeleid kan het leven in de bijstand aangenamer worden als de ontvanger in een netwerk van mensen en instanties verkeert waarvan hij de giften daadwerkelijk kan ontvangen. Daarbij moet wel nogmaals worden opgemerkt dat het moet gaan om incidentele ontvangsten die bestemd zijn voor andere kostenposten dan waarin de algemene bijstand voorziet. Vanuit diverse oogpunten zijn er overwegingen aan te dragen waarmee het ophogen van de huidige giftengrens toch kan worden ontraden. De overwegingen zijn hieronder uitgewerkt: Aanmerking financiële fout Het ophogen van de huidige giftengrens kent geen grondslag in bijvoorbeeld een motie van de Tweede Kamer of wetsvoorstel. Het bedrag waarmee het huidige giftenbeleid wordt opgehoogd is daarmee buitenwettelijk begunstigend beleid. Het zal om die reden door de accountant worden aangemerkt als financiële fout. Dit heeft als consequentie dat het giftenbedrag dat onrechtmatig is verstrekt, bij de gemeente wordt teruggevorderd. Wetsvoorstel reeds in de maak Minister Schouten heeft in de Kamerbrief van 28 november 2022 (zie bijlage) aangegeven hoe zij invulling wil geven aan het wetsvoorstel “Participatiewet in Balans”. Met dit wetsvoorstel wordt de Participatiewet hervormd en moet er meer ruimte komen voor de menselijke maat.

De minister heeft voor ogen dat mensen met een bijstandsuitkering jaarlijks tot 1.200 euro aan giften mogen ontvangen zonder dat zij dit hoeven te melden en zonder dat dit invloed heeft op hun uitkering. Begin 2023 komt de minister met een conceptwetsvoorstel waarin het bovenstaande is opgenomen. Het is onwenselijk om nu de gifengrens op te hogen naar een hoger vrij te laten bedrag, terwijl dit bedrag bij inwerkintreding van de wet weer moet worden verlaagd. De bevoegdheid tot inkomenspolitiek is alleen het Rijk toebedeeld Het huidige giftenbeleid is gebaseerd op een aangenomen motie in de Tweede Kamer. Het ophogen van de giftengrens kan worden aangemerkt als inkomenspolitiek. Het feit dat er nu een wetsvoorstel in de maak is, bevestigt deze visie. 1

Kamerstuk 24515, nr. 580

De bevoegdheid tot het voeren van inkomenspolitiek is alleen aan het Rijk voorbehouden en niet aan gemeenten. Gemeenten hebben wel enige beleidsvrijheid om te bepalen wat een bijstandsgerechtigde aan giften mag ontvangen. Deze giften mogen echter geen structureel karakter hebben dat tot kostenbesparing leidt. Dat staat immers gelijk aan het voeren van inkomenspolitiek. Conclusie Het nader onderzoek door Stroomopwaarts en het bestuurlijk overleg met het DB Stroomopwaarts hebben geleid tot het besluit van het college om niet over te gaan tot een ophoging van de giftengrens en het giftenbeleid niet te wijzigen. De motie Harmonisering MVS-beleid vrijstelling giften bijstandsgerechtigden wordt met deze brief dan ook als afgehandeld beschouwd. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

drs. S.J.J. Jacobs, l.s.

C.H.J. Lamers

Bijlage(n):

1.

Kamerbrief van 28 november 2022 mbt de invulling van de minister aan het wetsvoorstel “Participatiewet in Balans”