02 Collegebrief 2 oktober 2025 Uitkomsten ETHOS-telling MVS en uitnodiging conferentie

gemeente Schiedam

Zorg & Ondersteuning

Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Aan de gemeenteraad van Schiedam

14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

25UIT05659

2 oktober 2025

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Uitkomsten ETHOS-telling MVS en uitnodiging conferentie

Geachte leden van de gemeenteraad, In het uitvoeringsprogramma MO/BW/VO, vastgesteld in 2024, staat de MVS deelname aan de ETHOS-telling vermeld. Het project heeft plaatsgevonden in de periode Q3 2024 tot heden met behulp van 50 verschillende telpartners. Graag informeren we u met deze brief over de resultaten van dit onderzoek en wat deze betekenen voor onze regio. Tevens nodigen wij u met deze brief uit voor een conferentie waarbij het onderzoeksrapport wordt gepresenteerd, op 9 oktober. Het volledige rapport Regiotelling van dak- en thuisloosheid Maassluis, Vlaardingen en Schiedam vindt u in de bijlage. Wat is de ETHOS-telling? Met het Nationaal Actieplan Dakloosheid is de ETHOS1 classificatie in Nederland geïntroduceerd, waarbij dakloosheid wordt gezien als een gebrek aan volwaardige huisvesting. Hierdoor wordt niet alleen feitelijke dakloosheid, maar ook een potentiële groep mensen die geen veilig eigen (t)huis hebben in beeld gebracht. De ETHOS classificatie is ontwikkeld als instrument om het aantal dak- en thuisloze mensen in kaart te brengen en geldt als minimale classificatie van dakloosheid. De ETHOS-classificatie geldt als minimale definitie van dakloosheid en omvat de volgende categorieën: 1. mensen die leven in de openbare ruimte; 2. mensen in de noodopvang; 3. mensen in een tijdelijke opvang voor dakloze mensen; 4. mensen die uitstromen uit een instelling; 5.

mensen in niet-conventionele woonplekken (zoals auto, kraakpand, vakantiewoning); 6. mensen die tijdelijk verblijven bij familie, vrienden of kennissen; 7. mensen met dreigende huisuitzetting.

1

ETHOS staat voor 'European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’

*25UIT05659*

De ETHOS telling in de MVS-regio In de MVS-regio vond de ETHOS telling plaats op 10 april 2025, uitgaande van bovenstaande classificatie. Dit is een zogeheten ‘Point-in-Time’-meting: een registratie van gegevens van daken thuisloze mensen op één moment (teldag), met medewerking van regionale organisaties en alle betrokken gemeenten. Deze vorm van onderzoek biedt waardevolle inzichten in de aard en omvang van dak- en thuisloosheid in de regio. De uitkomsten helpen ons bovendien om beter zicht te krijgen op actuele en toekomstige behoeften omtrent huisvesting en ondersteuning en helpen bij het maken van keuzes en bepalen van prioriteiten rondom van wonen, zorg en begeleiding in de regio. Resultaten ETHOS-telling MVS 2025 Uit de telling blijkt dat ongeveer 33% van de dak- en thuisloze mensen in de MVS-regio zich bevindt in de nood- of tijdelijke opvang of daadwerkelijk op straat leeft. De rest verblijft op andere plekken, veelal minder zichtbaar. Zo blijkt dat 30% tijdelijk onderdak heeft bij familie, vrienden of andere bekenden, wat onder verborgen dakloosheid valt. Opvallend is het aandeel jonge mensen: bijna 25% dak- en thuisloze personen in de MVS-regio is jonger dan 27 jaar. Daarnaast blijkt dat 40% van de getelde mensen al langer dan een jaar dak- of thuisloos is. Dit wijst op structurele problematiek, waarbij mensen niet snel doorstromen naar een passende woonplek.

Ook de demografische verdeling laat zien waar accenten liggen: mannen van 18 jaar en ouder zijn met 76% fors oververtegenwoordigd onder de dak- en thuisloze populatie in onze regio. Dit bevestigt een trend die ook in eerdere landelijke cijfers zichtbaar is. Kanttekeningen Bij de interpretatie van de cijfers moet rekening gehouden worden met volgende factoren: 1. de resultaten zijn een momentopname, en daardoor afhankelijk van omstandigheden zoals bezetting bij de organisaties, het weer, et cetera. 2. de telorganisaties (waaronder zorgorganisaties, sleutelfiguren, gemeentelijke afdelingen, etc.) hebben zelf geregistreerd waardoor er menselijke fouten kunnen zijn ontstaan. 3. niet alle organisaties uit de regio hebben (volwaardig) meegedaan met de telling. Daarnaast is er relevante informatie die de telling niet oplevert. Zo is er op dit moment geen goed zicht op dak- en thuisloze arbeidsmigranten in de regio. Deze groep valt namelijk veelal buiten de reguliere opvang- of registratiesystemen. Ook is er bij de telling niet gevraagd naar behoeften op gebied van zorg of begeleiding. Daarnaast blijft het onduidelijk wat jonge dak- en thuisloze mensen precies nodig hebben om uit hun situatie te komen. De ETHOS-telling legt hiermee een basis onder verdere beleidsontwikkeling, maar laat ook zien waar nog kennis- en beleidsvragen liggen.

In de komende periode wordt verder gewerkt aan het vertalen van deze inzichten naar concrete actiepunten.

Huidige aanpak in de MVS-regio De gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam (MVS) bieden gezamenlijk een pakket aan ondersteuning voor dak- en thuisloze personen. Deze ondersteuning is gericht op opvang, dagbesteding, begeleiding en medische zorg. In de regio is onder andere nachtopvang beschikbaar via De Elementen (30 plekken, waarvan 6 crisisplekken) en is er in de winterperiode een structurele winteropvang met 29 bedden. Via het CO-loket vindt centrale toegang tot opvangvoorzieningen plaats. Daarnaast biedt Stichting Elckerlyc opvang voor vrouwen en gezinnen. Er wordt regionaal en lokaal veldwerk en bemoeizorg uitgevoerd door onder meer Leger des Heils, NAS en Stichting Ontmoeting. Wat betreft dagopvang zijn er meerdere laagdrempelige locaties verspreid over de regio. Medische zorg en ondersteuning worden geboden via straatzorg in Vlaardingen. Deze infrastructuur vormt de basis van onze aanpak om mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats opvang, begeleiding en perspectief te bieden. Bovendien bevinden zich een aantal aanpakken in de opstartfase waar in regioverband aan gewerkt wordt: • Housing First: een aanpak waarbij de doelgroep die niet goed gedijt binnen de bestaande opvangvoorzieningen eerst een huis krijgt en vanuit die stabiele basis hun leven, met de nodige begeleiding opnieuw opbouwen. De eerste cliënten worden aan het eind van dit jaar geplaatst.

• Kamers met Aandacht, voor jongeren die niet meer thuis kunnen wonen, maar ook nog net niet de vaardigheden hebben om helemaal zelfstandig te wonen. • Uitbreiding producten beschermd wonen. In plaats van alleen beschermd wonen in een instelling, wordt vanaf 1 januari 2026 het aantal producten voor beschermd wonen uitgebreid. Een belangrijke ontwikkeling is de introductie van beschermd thuis, waarbij mensen de zorg en begeleiding krijgen die zij nodig hebben, maar thuis kunnen blijven wonen. • Een aanpak dak- en thuisloze arbeidsmigranten, waarbij de vraag vanuit deze doelgroep met name ligt bij het organiseren van terugkeer naar herkomstland of het vinden van werk. In de regiovisie MO/BW/VO is vastgesteld hoe de MVS-gemeenten tussen 2024-2027 inzetten op het (door)ontwikkelen en verruimen van het huidige aanbod naar een zo passend mogelijk aanbod. De volledige uitwerking hiervan is opgenomen in het Uitvoeringsplan MO/BW/VO. Schiedamse aanvullende aanpak Schiedam heeft ook een aantal lokale voorzieningen, waaronder de gezinsopvang van Elckerlyc en de doorstroomvoorziening van Pameijer en de inloopvoorziening in de Wissel die vier dagdelen per week geopend is en waar sinds de zomer ook aanvullende faciliteiten (wasgelegenheid, wasmachine, kluisjes) beschikbaar zijn gesteld.

Bovendien wordt er aanvullend op het regionale uitvoeringsplan gewerkt aan het opzetten van lokale straatzorg, in samenwerking met onze Schiedamse partners, en wordt in de komende jaren expliciet aandacht besteed aan het aanpakken van dak- en thuisloosheid bij jongeren met een integrale werkwijze.

Presentatie resultaten en vervolggesprek De resultaten van de ETHOS-telling 2025 voor de MVS-regio worden op donderdag 9 oktober van 15.00 – 17.00 uur gepresenteerd tijdens de mini-conferentie ETHOS-telling MVS in het Van der Valk Hotel in Schiedam. Raadsleden zijn voor deze bijeenkomst eerder uitgenodigd via de griffie. Tijdens deze bijeenkomst worden de resultaten voor onze regio gedeeld en gaan we met elkaar in gesprek over mogelijke vervolgstappen om dak- en thuisloosheid in MVS terug te dringen, en waar mogelijk te voorkomen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

Bijlage: rapport Regiotelling van dak- en thuisloosheid Maassluis, Vlaardingen en Schiedam 25BIJ12345