Voorstel Rekenkameronderzoek naar burgerparticipatie in Schagen

Raadsvoorstel griffie Vergadering van Gemeenteraad Datum collegebesluit:

26 januari 2022

Datum vergadering Voorstel van Team Portefeuillehouder Onderwerp Openbaar

15 februari 2022 Hooghiemstra Griffie Rekenkameronderzoek naar burgerparticipatie in Schagen Ja

Publiekssamenvatting De interactie tussen de gemeente en de samenleving is de laatste jaren in beweging. Enerzijds nemen inwoners, organisaties en bedrijven steeds meer het initiatief om zaken in hun eigen leefomgeving zelf aan te pakken en te organiseren. Anderzijds worden inwoners en andere externe partijen steeds belangrijker als partners bij de vormgeving en uitvoering van het gemeentelijk beleid. Voor gemeenten kan het echter een uitdaging zijn om de juiste houding en werkwijze voor burger-participatie te vinden. Deze veranderende, initiatiefrijke samenleving verwacht immers een wendbare, flexibele en proactieve overheid die minder doet en waar mogelijk meer loslaat. Dit verandert ook de rollen van de raad, het college en de ambtelijke organisatie, en brengt nieuwe uitdagingen voor hun interactie met zich mee. Daarnaast staat er vaak veel op het spel bij participatie. Succesvolle participatie biedt voordelen voor de lokale overheid: het kan het draagvlak voor beleid vergroten en bijdragen tot de kwaliteit van beleidsplannen door bredere bronnen van informatie en perspectieven te betrekken. Participatie die niet op de juiste manier wordt bevorderd, kan echter ook leiden tot een verlies van vertrouwen in de gemeente.1 Ook de gemeente Schagen is zich de afgelopen jaren steeds meer gaan richten op het stimuleren en ondersteunen van burgerparticipatie.

Tegelijkertijd lijkt de gemeente Schagen nog zoekende naar hoe burgerparticipatie succesvol kan worden georganiseerd. Uit vooronderzoeken is namelijk gebleken dat participatie in het verleden effectiever had kunnen worden ingezet bij de ontwikkeling en/of uitvoering van beleid. Om meer inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken, en aanbevelingen te doen voor de toekomst, heeft de Rekenkamercommissie Schagen daarom besloten een onderzoek uit te voeren naar de vormgeving en uitvoering van burgerparticipatie. Voor de volledige inhoud van het onderzoek verwijs ik u kortheidshalve naar de bijlage “Rapportage van het onderzoek naar burgerparticipatie in Schagen". Belang De Rekenkamercommissie is door de gemeenteraad van Schagen ingesteld om de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur te onderzoeken. Centrale onderzoeksvraag Op welke manier zet de gemeente Schagen burgerparticipatie in bij de totstandkoming en/of uitvoering van haar beleid en in hoeverre is deze inzet effectief?

Voorgesteld besluit

1. De onderstaande conclusies en aanbevelingen aan college en raad over te nemen; Conclusies: 1. De gemeente heeft hoge ambities maar de vertaling ervan in een participatiebeleid ontbreekt. 2. De huidige werkwijze is te afhankelijk van persoonlijke invulling. 3. De gemeente biedt veel mogelijkheden om inwoners te betrekken en neemt hun input serieus. 4. Onduidelijkheid over verwachtingen, inbreng en beïnvloedingsruimte leidt tot ontevredenheid bij inwoners. Aanbevelingen aan:

a. college en raad Raadsvoorstel griffie

Pagina 1 of 3

1. Stel voor 2023 een integraal beleidskader voor participatie vast.

b. college 2. Maak één iemand verantwoordelijk voor de kwaliteitsbewaking van participatieprocessen. 3. Gebruik meer tijd-, plaats- en -belang gebonden participatievormen in plaats van klankbordgroepen. 4. Communiceer tijdig, duidelijk en volledig over het tijdpad en het traject voor participatie. 5. Voeg een (online) enquête/ flitspeiling toe aan de mix van digitale participatiemiddelen 6. Start met de participatietrechter en geef dit een plaats in het beleidskader.

c. raad 7. Bespreek met elkaar op welke wijze de raad zijn rol bij participatietrajecten wil invullen en verwerk dat in het beleidskader. 8. Ga in gesprek met elkaar over hoe om te gaan met inspraak bij de raad na afloop van een participatieproces. 9. Vraag het college om bij ieder raadsvoorstel verslag te doen over het doorlopen participatieproces. 2. Het college op te dragen de aanbevelingen uit te voeren en de raad uiterlijk 1 september 2022 schriftelijk te informeren over de voortgang.

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Onderzoek Burgerparticipatie DEF.pdf Infographic_gemeente_Schagen.pdf Bestuurlijke reactie RKC burgerparticipatie.PDF Getekende RB Rekenkameronderzoek burgerparticipatie.pdf

Raadsvoorstel griffie

Pagina 2 of 3

Concept Raadsbesluit Vergadering van … Rekenkameronderzoek naar burgerparticipatie in Schagen

De Gemeenteraad van de gemeente Schagen, Namens het [vul verder aan], Gelezen het voorstel van de griffier d.d. 5 januari 2022; Gelezen het "Onderzoeksrapport Burgerparticipatie in Schagen"; Gezien het advies van de Oordeelsvorrmende vergadering d.d......januari 2022

besluit 1. De onderstaande conclusies en aanbevelingen aan college en raad over te nemen; Conclusies: 1. De gemeente heeft hoge ambities maar de vertaling ervan in een participatiebeleid ontbreekt. 2. De huidige werkwijze is te afhankelijk van persoonlijke invulling. 3. De gemeente biedt veel mogelijkheden om inwoners te betrekken en neemt hun input serieus. 4. Onduidelijkheid over verwachtingen, inbreng en beïnvloedingsruimte leidt tot ontevredenheid bij inwoners. Aanbevelingen aan:

a. college en raad 1. Stel voor 2023 een integraal beleidskader voor participatie vast.

b. college 2. Maak één iemand verantwoordelijk voor de kwaliteitsbewaking van participatieprocessen. 3. Gebruik meer tijd-, plaats- en -belang gebonden participatievormen in plaats van klankbordgroepen. 4. Communiceer tijdig, duidelijk en volledig over het tijdpad en het traject voor participatie. 5. Voeg een (online) enquête/ flitspeiling toe aan de mix van digitale participatiemiddelen 6. Start met de participatietrechter en geef dit een plaats in het beleidskader.

c. raad 7. Bespreek met elkaar op welke wijze de raad zijn rol bij participatietrajecten wil invullen en verwerk dat in het beleidskader. 8. Ga in gesprek met elkaar over hoe om te gaan met inspraak bij de raad na afloop van een participatieproces. 9. Vraag het college om bij ieder raadsvoorstel verslag te doen over het doorlopen participatieproces. 2. Het college op te dragen de aanbevelingen uit te voeren en de raad uiterlijk 1 september 2022 schriftelijk te informeren over de voortgang.

Aldus besloten in de vergadering van... De Gemeenteraad van de gemeente Schagen,

Raadsvoorstel griffie

Pagina 3 of 3