Voorstel Aanpassen Integrale verordening sociaal domein Schagen 2022 versie 3

Raadsvoorstel Vergadering van Oordeelsvormende vergadering Datum vergadering Voorstel van Team Portefeuillehouder Onderwerp Openbaar

30 november 2022 Braakman Sociale ontwikkeling Quint Aanpassen Integrale verordening sociaal domein Schagen 2022/versie 3 Ja

Publiekssamenvatting Voorgesteld wordt de integrale verordening sociaal domein Gemeente Schagen 2022/versie 3 aan te passen aan de wijze waarop het inkomen wordt meegewogen bij de beoordeling van de nieuwe aanvragen van de Wmovoorziening hulp bij het huishouden.

Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met de beoordeling van de eigen financiële mogelijkheden bij de voorziening schoonmaakondersteuning signalering (hulp bij het huishouden) vanaf 1 januari 2023. 2. De artikelen 2.2.3 sub 2 en 5.2.2., sub 4 van de Integrale verordening sociaal domein Schagen 2022/3 toe te voegen. 3. Integrale verordening sociaal domein gemeente Schagen 2022/3, onder gelijktijdige intrekking van de Integrale verordening sociaal domein gemeente Schagen 2022/2, vast te stellen.

Inleiding Uw raad voert al langer het gesprek over hoe de zorg er op de langere termijn uit moet komen te zien. Samen willen wij dat de Wmo ook in de toekomst toegankelijk blijft voor de groep mensen die hulp via de Wmo het hardst nodig hebben. Op 30 augustus heeft er een oordeelsvormende raadsvergadering plaatsgevonden over het moreel appel in de Wmo. De inbreng van de verschillende fracties heeft geleid tot een richtinggevende uitspraak. Op basis daarvan heeft het college u middels een raadsinformatiememo geïnformeerd over de verdere stappen: 1. Gestart wordt met het uitwerken van een voorstel waarin het inkomen wordt meegewogen bij de toekenning van de Wmo-voorziening hulp bij het huishouden. Hiermee wordt vooruitgelopen op het voorstel dat landelijk wordt uitgewerkt. Geleerd wordt van de ervaringen van Krimpen aan den IJssel en Leusden die al enige tijd deze Wmo-vorm hanteren en dat, zoals het er nu naar uitziet, ook zullen blijven doen. 2. Gelijktijdig wordt onderzocht wat de gevolgen zijn (financieel/juridisch/etc.) van een bijdrage op basis van het inkomen voor alle voorzieningen vanuit de Wmo. 3. Voorlopig blijven we doorgaan met het in gesprek treden met financieel draagkrachtigen voor een eigen bijdrage in de Wmo. Met dit voorstel geeft het college uitvoering aan eerste beschreven vervolgstap die geschetst is in de raadsinformatiememo.

Over het onderzoek dat genoemd is als tweede vervolgstap wordt u begin volgend jaar separaat via een raadsinformatiememo geïnformeerd. Ondertussen continueren de wijkteamconsulenten de huidige werkwijze en doen een appel op de financieel draagkrachtige inwoners.

Beoogd effect Het vaststellen van de Integrale verordening sociaal domein Schagen 2022/3

Kader Wmo 2015 en Coalitieakkoord. Raadsvoorstel

Pagina 1 of 6

Juridisch kader In het kader van de Wmo zijn de artikelen van toepassing die gaan over de melding, het onderzoek, zelfredzaamheid en participatie. Hierop is de uitvoering door de wijkteamconsulenten gestoeld. Deze zijn terug te vinden in de volgende artikelen. Melding: Wmo 2015 artikel 2.32 sub 1 en 2, artikel 2.3.3 Onderzoek: Wmo 2015 artikel 2.3.2 sub 1 t/m 9 en 2.3.3 sub 1 en 2 Zelfredzaamheid en participatie: Wmo 2015 artikel 2.3.2 sub 4 Memorie van toelichting: pagina 27, 28, 30 en 45. Tevens is uitspraak ECLI:NL:CRVB:2019:772 van de CRvB van belang. Hierin doet de Raad uitspraak over het volgende. Aanvrager doet een vervolgaanvraag. Er is geen sprake is van veranderde omstandigheden in de situatie van de aanvrager ten opzichte van de voorgaande periode. De aanvraag mag niet puur op inkomen zonder volledig onderzoek worden afgewezen.

Argumentatie 1.1 Beoordeling van de eigen financiële mogelijkheden bij de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden. De invoering van het abonnementstarief in 2019 heeft binnen de Wmo geleid tot een toename van de uitgaven. Zeker bij de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden zijn de uitgaven aanzienlijk toegenomen. Onze verwachting is dat dit in de toekomst verder gaat toenemen. Inmiddels is duidelijk geworden dat het Rijk niet van plan is om gemeenten voor de Wmo-uitgaven volledig financieel te compenseren. Wel is er zicht op een wijziging van het abonnementstarief vanaf 2025 voor de hulp bij het huishouden. Naar alle waarschijnlijkheid zal de inkomensafhankelijke bijdrage weer worden ingevoerd. Daarom wordt voorgesteld om voor de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden een aanvullende beheersmaatregel in te voeren, namelijk bij de nieuwe aanvragen de eigen financiële mogelijkheden (de zgn financiële zelfredzaamheid) te betrekken bij het onderzoek naar de noodzaak van de voorziening. In dat geval wordt een verdere invulling gegeven aan de begrippen eigen kracht, zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden als bedoeld in de Wmo en de gemeentelijke Integrale verordening sociaal domein.

1.2 Werkwijze wijkteam Wanneer er een inwoner in aanmerking wil komen voor de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden gaat de consulent bij het gesprek met de inwoner na of hij zelf in een oplossing kan voorzien. Daarbij komen onder andere ook de eigen financiële mogelijkheden aan de orde. Financiële zelfredzaamheid valt onder het oplossend vermogen. Een inwoner is verplicht om mee te werken aan het onderzoek. En is dus ook verplicht om inzage te geven in zijn financiële situatie. Als de inwoner weigert om dit te doen, krijgt hij nog een bepaalde tijd om dit te doen (hersteltermijn). Als blijkt dat ook na de hersteltermijn geen inzage gegeven wordt in de financiële situatie wordt de aanvraag buiten behandeling gelaten. Dit is dus iets anders dan dat de aanvraag wordt afgewezen. Een aanvraag wordt afgewezen op basis van een inhoudelijke beoordeling. Een aanvraag wordt buiten behandeling gelaten wanneer de aanvraag niet volledig beoordeeld kan worden, omdat niet alle gegevens hiervoor beschikbaar zijn. De inwoner geeft inzage in bewijsstukken met betrekking tot het jaarinkomen. Deze worden niet gefotokopieerd en dus ook niet opgenomen in het digitale dossier. Wel worden de bedragen opgenomen in het gespreksverslag. In alle gevallen doet de consulent een volledig onderzoek.

Dit betekent dat alle leefgebieden in beeld gebracht worden en het gespreksverslag gevuld worden met de motivatie waarom de consulent wel of niet tot een maatwerkvoorziening komt. Een volledig onderzoek is noodzakelijk omdat er situaties kunnen zijn dat het inkomen de inkomensgrens overstijgt, maar men toch in aanmerking kan komen voor de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden. Hierbij kan gedacht worden aan: • Er is beslag gelegd op het gezinsinkomen; • Er is sprake van grote schulden met een hoge aflossingsverplichting; • Men zit in de schuldhulpverlening; of • Wanneer de bepalingen van de verordening Wmo tot onbillijkheden van overwegende aard leiden (oftewel de hardheidsclausule, die is opgenomen in de integrale verordening). Dit alles onder het motto: “Maatwerk betekent geen willekeur; ongelijke gevallen moeten ongelijk behandeld worden.” 2.1 Aanpassing verordening Om verdere invulling te geven aan de begrippen eigen kracht, zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden als bedoeld in de Wmo is een zin aan artikel 5.2.2, sub 4, van de Integrale verordening sociaal domein gemeente Schagen 2022/versie 3 toegevoegd. Deze luidt als volgt: “Bij de voorziening schoonmaakondersteuning en signalering wordt bij de beoordeling van de eigen kracht en eigen mogelijkheden tevens de eigen financiële mogelijkheden (zelfredzaamheid) meegewogen.

Ten aanzien van de gegevensverstrekking die hiervoor nodig is, wordt tevens in artikel 2.2. de volgende zin toegevoegd: “ Bij de voorziening schoonmaakondersteuning en signalering wordt tevens gevraagd naar het verzamelinkomen.” Hierbij geven wij invulling aan de onderzoekverplichting die is opgenomen in artikel 2.3.2, eerste lid Wmo 2015. 2.2 Vaststellen inkomensgrenzen:

Raadsvoorstel

Pagina 2 of 6

Voor niet AOW-gerechtigden wordt een inkomensgrens gehanteerd van 200% van het bruto wettelijk minimumloon en voor AOW-gerechtigden wordt een inkomensgrens van 150% van het bruto wettelijk minimumloon gehanteerd. De reden om twee inkomensgrenzen in te voeren is gelegen in het feit dat een niet AOW-gerechtigde aanzienlijk meer loonheffing op het inkomen dient af te dragen dan een AOW-gerechtigde en dus netto minder overhoudt. Door deze inkomensgrenzen te hanteren wordt aangesloten bij de systematiek die het rijk hanteerde in 2018 voor de invoering van het abonnementstarief. Ook sluiten wij aan bij de gemeenten (o.a. Krimpen aan den IJssel en Leusden) die ons voorgingen en de financiële mogelijkheden meewegen in de beoordeling van de zelfredzaamheid. Heeft de cliënt een hoger (gezins)inkomen dan 150% van het wettelijk minimumloon (AOW-gerechtigd) dan wel 200% van het wettelijk minimumloon (niet AOW-gerechtigd) dan is hij in principe financieel zelfredzaam, kan hij zelf in een oplossing voorzien en zal de aanvraag voor een maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden na afronding van het onderzoek worden afgewezen. Dit kan anders zijn wanneer er bijvoorbeeld sprake is van beslag op het gezinsinkomen of hoge schulden, aangezien de eigen financiële mogelijkheden dan aanzienlijk beperkt kunnen zijn.

Kortom, er dient in alle gevallen een volledig onderzoek plaats te vinden naar de individuele omstandigheden van de cliënt. Op grond van de Wmo 2015 moet een passende oplossing worden gevonden voor de hulpvraag van de inwoner. Een afwijzing puur het op inkomen zonder volledig onderzoek is niet toegestaan. De inkomensgrenzen worden vastgelegd in het financieel besluit Wmo, dat jaarlijks wordt vastgesteld door het college. Hieronder staan de bedragen die gelden voor 2022. 1-1-2022 WML 150% WML 200% WML AOW-gerechtigd niet AOW gerechtigd Bruto-(gezins)inkomen Maand € 1.725,00 € 2.587,50 € 3.450,00 Jaar € 20.700,00 € 31.050,00 € 41.400,00

Maatschappelijk draagvlak De Adviesraad sociaal domein geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het college. Over onderhavig raadsvoorstel is hen advies gevraagd. Tijdens de informatiebijeenkomst in mei jl. en de oordeelsvormende raadsvergadering in augustus zijn zij aanwezig geweest. Op 18 oktober is met hen ambtelijk de richting van het voorstel verkend en het proces doorgenomen. Na het voorgenomen collegebesluit van 8 november is het conceptraadsvoorstel en de concept-Integrale verordening sociaal domein gemeente Schagen 2022/3 aan hen toegezonden om hen de maximale tijd te geven ontvangt u op uiterlijk 30 november aanstaande hun advies met toelichting vanuit het college. Deze wordt bij de stukken behorende bij dit raadsvoorstel toegevoegd.

Financiële consequenties Feiten Wij hebben in Schagen 2300 inwoners die een voorziening vanuit de Wmo ontvangen. Van 2000 inwoners is de hoogte van het inkomen bekend (onderzoek CBS). Het CBS maakt onderscheid tussen de volgende categorieën: 101% of minder 102-130% 131-170% 171-250% 251% of meer Gegeven de inkomensgrenzen van 150 en 200% van het Wml, hanteren wij voor het bepalen van de financiële gevolgen de categorie 170% of meer van het wettelijk minimumloon. Dit zijn 900 van de 2300 mensen die een voorziening van de Wmo ontvangen. We kunnen dus zeggen dat het inkomen van 39 % van de inwoners die een voorziening vanuit de Wmo ontvangen 170% of meer van het Wml is. Op grond het voorspelmodel van de Wmo verwachten wij een groei van 80 in 2022, in 2023 van 90 inwoners en in 2024 van 100 inwoners. De voorziening hulp bij het huishouden kost gemiddeld € 4500 per jaar/per inwoner. Financiële effecten

Jaar 2023 2024 Totaal

Totaal verwachte groei HH 90 100 190

39% hiervan (inkomen >170%) Effect voor 2023 35 p.j. / 2,93 p.mnd. € 85.556 39 p.j. / 3,25 p.mnd. € n.v.t. € 85.556

Effect voor 2024 € 157.950 € 95.063 € 253.013

Totaal € 243.506 € 95.063 € 338.569

Voor de berekening hebben we deze uitgangspunten gebruikt: De kosten Raadsvoorstel

Pagina 3 of 6

•

Voor Hulp bij het Huishouden is gerekend met gemiddeld € 375 per maand (€ 4.500 p.j.)

Instroom •

Op grond van het voorspelmodel van de Wmo verwachten wij een groei van 90 aanvragen in 2023 en in 2024 van 100 inwoners. • Hiervan hebben we 39% gerekend als behorend tot de groep inkomens van 171% of hoger, dit zijn er 35 voor 2023 en 39 voor 2024. • We hebben deze verwachte groei gelijk verdeeld over het betreffende jaar, dus 2,93 aanvragen per maand voor 2023 en gemiddeld 3,25 per maand in 2024. De besparing hebben we doorgerekend vanaf januari 2023 tot en met december 2024.

Lasten De implementatiekosten worden geschat op € 32.000 Activiteit Aanpassen correspondentie en applicatie inrichten Aanpassen financieel besluit Voorbereiding training Training 30 personen Trainingskosten (inhuur en locatie) Afhandeling bezwaren (verwachting 10) Communicatieplan Totaal

€ € € € € € € €

1.100,00 400,00 1.300,00 5.000,00 500,00 15.800,00 2.900,00 27.000,00

Vraagbaak half jaar

€

5.000,00

Totaal

€

32.000,00

Verantwoording over de resultaten vindt plaats via de reguliere P&C-cyclus.

Communicatie Publicatie van de gewijzigde verordening op overheid.nl

Realisatie van het besluit Uitvoering door de wijkteamconsulenten.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Schagen, gemeentesecretaris

Raadsvoorstel

burgemeester

Pagina 4 of 6

De heer A. Meijer

Mevrouw M.J.P. van Kampen-Nouwen

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

beantwoording aanvullende artikel43 vragen D66.docx 079 Raadsinformatiememo Moreel appel in de Wmo.pdf aanpassing verordening financiele zelfredzaamheid oktober 2022 nieuwe versie.pdf 221122 Advies Integrale verordening Sociaal Domein.pdf 20221129 Antwoord aan adviesraad.pdf Beantwoording vraag SP over onderzoek en financiele zelfredzaamheid in antwoord college op advies van adviesraad SD.pdf

Raadsvoorstel

Pagina 5 of 6

Concept Raadsbesluit Vergadering van … Aanpassen Integrale verordening sociaal domein Schagen 2022/versie 3

De Gemeenteraad van de gemeente Schagen, gelet op de artikelen 2.1.3, 2.1.4 lid 1,2,4 en 7, 2.1.5 lid 1, 2.1.6, 2.3.6 lid 4 en 2.6.6 lid 1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; de artikelen 2.9, 2.10, 2.12 en 8.1.1 lid 4 van de Jeugdwet; de artikelen 6, tweede lid, 8, 8a, 8b, 10b, vijfde lid, en 47 van de Participatiewet; artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers; artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen; artikel 4 van de Wet op het primair onderwijs; artikel 4 van de Wet op de expertisecentra en artikel 4 van de Wet op het voortgezet onderwijs; artikel 13 tot en met 17, 22, 23 en 26 van de Wet Inburgering 2021; en de artikelen 121, 122, 147 en 150 van de Gemeentewet;

besluit 1. In te stemmen met de beoordeling van de eigen financiële mogelijkheden bij de voorziening schoonmaakondersteuning signalering (hulp bij het huishouden) vanaf 1 januari 2023. 2. De artikelen 2.2.3 sub 2 en 5.2.2., sub 4 van de Integrale verordening sociaal domein Schagen 2022/3 toe te voegen. 3. Integrale verordening sociaal domein gemeente Schagen 2022/3, onder gelijktijdige intrekking van de Integrale verordening sociaal domein gemeente Schagen 2022/2, vast te stellen.

Aldus besloten in de vergadering van... De Gemeenteraad van de gemeente Schagen,

Raadsvoorstel

Pagina 6 of 6