RV- Zienswijze kadernota 2026 en bezuinigingsscenario's Veiligheidsregio

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

284363 Raadsvoorstel 11 februari 2025 M. van Kampen-Nouwen Openbaar

Onderwerp: Zienswijze kadernota 2026 en bezuinigingsscenario's Veiligheidsregio Samenvatting De gemeenten in Noord-Holland Noord (NHN) hebben op 13 december 2024 de Kadernota 2026 en het daarbij behorende voorstel voor bezuinigingsmaatregelen ontvangen van de Veiligheidsregio Noord- Holland Noord (VRNHN). Op deze stukken kan een zienswijze worden ingediend. Het advies met betrekking tot de zienswijze is opgesteld voor en door de vier gemeenten in de Kop van NoordHolland. De financiële stukken van de VRNHN zijn samen met de financiële stukken van de andere gemeenschappelijke regelingen in de Regionale Raadscommissie Noordkop besproken. Op basis van het regionaal raadsadvies is er in de lokale gemeenteraad een besluit genomen over de aangeboden stukken. De gemeenteraad heeft besloten om een zienswijze in te dienen op de Kadernota 2026 en het daarbij behorende voorstel voor bezuinigingsmaatregelen. Voorgesteld besluit Het college besluit om via de RRN aan de gemeenteraad voor te stellen 1. Een zienswijze af te geven voor de Kadernota 2026 op de volgende punten;  Nieuwe ontwikkelingen opgelegd door het ministerie van Justitie en Veiligheid De kopgemeenten steunen de stelling van de VRNHN dat beleid pas kan worden uitgevoerd wanneer hiervoor voldoende financiële middelen beschikbaar zijn.

 Financiële verantwoordelijkheid ministerie van Justitie en Veiligheid De kopgemeenten roepen de VRNHN op om bij nieuwe wensen of eisen vanuit het ministerie van J&V te blijven benadrukken dat het ministerie ook moet zorgen voor de bijbehorende financiële middelen. Zonder aanvullende financiering vanuit het ministerie kunnen dergelijke wensen niet worden uitgevoerd.

Pagina 1 van 7

2. Met betrekking tot de gemeente Texel, Schagen en Hollands Kroon een zienswijze vast te stellen ten aanzien van de Bezuinigingsscenario’s 2026 met daarin:  Instemmen met het voorgestelde bezuinigingspercentage van 4%, met uitzondering van de volgende bezuinigingsmaatregelen:  Verlagen extra jaarlijkse vergoeding repressief vrijwilligers inclusief doorstorting personeelsvereniging (Thema 1: Versoberen).  Verminderen repressief brandweermaterieel (Thema 3: Verminderen). 

Uit de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen van 5 en 7%, indien en voor zover het algemeen bestuur besluit om maatregelen uit dit bezuinigingsvoorstel toe te passen, in ieder geval de volgende voorgestelde maatregelen te ontzien:  Verlagen extra jaarlijkse vergoeding repressief vrijwilligers inclusief doorstorting personeelsvereniging (Thema 1: Versoberen).  Verminderen repressief brandweermaterieel (Thema 3: Verminderen).  Beëindigen Duiktaak.  Eerste beroepsuitruk met 4 i.p.v. 6 personen in Den Helder.

Inleiding De veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) heeft op 13 december 2024 de Kadernota 2026 met daarbij bezuinigingsscenario's aangeboden aan de gemeenteraden in Noord-Holland Noord om hier een zienswijze op af te geven. Deze procedure stelt de gemeenteraden in de gelegenheid om te sturen op de beleidsmatige en financiële uitgangspunten van de GR. Het Dagelijks Bestuur van de VRNHN geeft vervolgens een reactie op de zienswijze. Het Algemeen Bestuur stelt daarna de aangeboden stukken vast. Het vaststellen van de stukken staat gepland voor het Algemeen Bestuur van 14 maart 2025. Voordat wordt ingaan op de Kadernota en de Bezuinigingsscenario’s, willen wij complimenten geven voor de inzet in het afgelopen jaar. Het was wederom een bewogen jaar met veel nieuwe ontwikkelingen en dreigingen, waarbij de VRNHN hard heeft gewerkt. Kadernota 2026 De Kadernota 2026 beschrijft de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen, prioriteiten, financiële uitgangspunten en risico’s voor het begrotingsjaar 2026. Deze nota is gebaseerd op het in 2024 vastgestelde Beleidsplan VRNHN 20242027 en het Meerjarenontwikkelplan Brandweer 2024-2027. Bezuinigingsscenario's Op verzoek van enkele gemeenteraden en op basis van een opdracht van het algemeen bestuur naar aanleiding van advies van de Regietafel Noord-Holland Noord, zijn in de bijlage van de Kadernota 2026 bezuinigingsscenario’s opgenomen.

Deze scenario’s, door de VRNHN uitgewerkt voor mogelijke taakstellingen van 4%, en 5% en 7% bieden inzicht in maatregelen en hun impact

Pagina 2 van 7

op maatschappelijke, bestuurlijke en geografische gebieden. Ze dienen als hulpmiddel voor de raden bij het maken van toekomstige keuzes. Kaders De wettelijke grondslag voor het indienen van de zienswijze op deze stukken is vastgelegd in artikel 4 van de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen 2019 (FUGR 2019). Andere stukken waarin dit naar voren komt zijn: - Notitie ‘Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen’ uit 2018, - De Gemeenschappelijke Regeling “Veiligheidsregio Noord-Holland Noord” zelf, - Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 34b en artikel 35, derde lid. Beoogd resultaat De adviezen zijn opgesteld voor en door de vier gemeenten in de Kop van NoordHolland (Den Helder, Schagen, Hollands Kroon en Texel). De financiële stukken van de VRNHN worden samen met de financiële stukken van de andere gemeenschappelijke regelingen in een Regionale Raadscommissie Noordkop (RRN) besproken. De kopgemeenten staan samen garant voor de financiële resultaten (positief/negatief) van de VRNHN, in samenwerking met de andere gemeenten in de regio. Naast een goede uitoefening van de wettelijke taken is een gezonde financiële huishouding van belang. Hierop wordt in deze zienswijze gestuurd.

Door de financiële stabiliteit in de organisatie te borgen, wordt de basis gelegd voor een toekomstbestending uitvoering van deze kerntaken, die cruciaal zijn voor de veiligheid en gezondheid van de inwoners. Dit advies draagt daarnaast op de lange termijn bij aan het waarborgen van een effectieve en efficiënte uitoefening van de wettelijke taken en opgedragen taken van de VRNHN. De VRNHN voert voor de zestien gemeenten in Noord-Holland Noord de taken uit op het gebied van crisisbeheersing, brandweerzorg (inclusief risicobeheersing en Veilig Leven), geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR), Zorg- en Veiligheidshuis en de meldkamer. Daarnaast voert de VRNHN voor elf gemeenten in deze regio taken uit op het gebied van ambulancezorg. Argumenten 1. Kadernota 2026 Namens de vier kopgemeenten wordt voorgesteld om een zienswijze af te geven op de Kadernota 2026. De zienswijze betreft de onderstaande algemene opmerkingen.

1.1 Nieuwe ontwikkelingen opgelegd door het ministerie van Justitie en Veiligheid In de Kadernota wordt gesproken over nieuwe ontwikkelingen die door het ministerie van Justitie en Veiligheid (J&V) worden opgelegd. De kopgemeenten spreken hun waardering uit voor het besluit van de VRNHN om deze ontwikkelingen op dit moment niet door te voeren, aangezien de benodigde financiering hiervoor momenteel ontbreekt. De kopgemeenten steunen de stelling van de VRNHN dat beleid pas kan worden uitgevoerd wanneer hiervoor voldoende financiële middelen beschikbaar zijn.

Pagina 3 van 7

1.2 Financiële verantwoordelijkheid ministerie van Justitie en Veiligheid De kopgemeenten roepen de VRNHN op om bij nieuwe wensen of eisen vanuit het ministerie van J&V te blijven benadrukken dat het ministerie ook moet zorgen voor de bijbehorende financiële middelen. Zonder aanvullende financiering vanuit het ministerie kunnen dergelijke wensen niet worden uitgevoerd. 2. Bezuinigingsscenario’s 2026 De rode draad in deze zienswijze is dat deze gemeenten bezuinigingen op repressief vlak onwenselijk en onverantwoord achten, omdat deze werkzaamheden (indien gewenst) niet door individuele gemeenten zelf uitgevoerd kunnen worden. Namens de Texel, Hollands Kroon en Schagen wordt voorgesteld om op het 4 % scenario 2 onderwerpen/thema's buiten de bezuinigingen te laten. In het kader van de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen tot 4% zijn deze onderverdeeld in drie thema’s: versoberen, vertragen en verminderen. Hieronder wordt per thema/ onderwerp aangegeven waarom gekozen wordt om de bezuiniging wel of niet door te voeren. Daarnaast zijn ook de bezuinigingsmaatregelen uit de scenario’s van 5% en 7% beoordeeld. Voor deze maatregelen staan wij op het standpunt dat, wanneer het Algemeen Bestuur besluit om meer te bezuinigingen, wij per onderwerp hebben aangegeven waar het meest/minst bezwaar tegen is. Bezuinigingsmaatregelen tot 4% Thema 1: Versoberen 1.

Akkoord: Versoberen materieel en middelen Incidentenbestrijding Gevaarlijke Stoffen. 2. Akkoord: Schrappen van personele en bestuurlijke voorzieningen en representatie. 3. Niet akkoord: Verlagen van de extra jaarlijkse vergoeding repressief vrijwilligers inclusief doorstorting personeelsvereniging. De gemeente Texel, Schagen en Hollands Kroon achten deze maatregel niet wenselijk. Vrijwilligers spelen een cruciale rol in de brandweerorganisatie. Het verminderen van hun vergoeding kan worden opgevat als een gebrek aan erkenning en waardering. Dit kan de motivatie en betrokkenheid van de onmisbare vrijwilligers nadelig beïnvloeden. Thema 2: Vertragen 1. Akkoord: Vertragen Hoorn 24/7. De gemeente Texel, Schagen en Hollands Kroon stellen voor een pilot van (bijvoorbeeld) twee jaar in Hoorn op te zetten. Tijdens deze pilot wordt onderzocht of een 12/7 bezetting effectief is en geen operationele problemen oplevert. Indien de pilot succesvol blijkt, kan de maatregel structureel worden toegepast. Thema 3: Verminderen 1. Niet akkoord: Verminderen van repressief brandweermaterieel. De gemeente Texel, Schagen en Hollands Kroon gaan niet akkoord met het voorstel om repressief brandweermaterieel te verminderen, in het bijzonder de waterwagen van Texel. De stelling dat de waterwagen op

Pagina 4 van 7

Texel een lage repressieve meerwaarde heeft, wordt niet gedeeld. Integendeel zelfs; deze waterwagen wordt als essentieel beschouwd. De kopgemeenten vragen zich af of de VRNHN de impact van dit voorstel wel voldoende heeft geanalyseerd. Het weghalen van de waterwagen betekent namelijk dat de brandweer van Texel (veel) sneller bijstand nodig heeft van de vaste wal. Dit brengt twee grote bezwaren met zich mee; ten eerste vormt dat een operationele uitdaging en ten tweede brengt een overtocht met de TESO buiten de reguliere vaartijden zeer hoge kosten met zich mee. Deze voorgestelde maatregel wordt daardoor zowel financieel als praktisch onverantwoord beschouwd. 2. Akkoord: Inzet op langdurige crisis. 3. Akkoord: Vermindering capaciteit communicatie en HR. De gemeente Texel, Schagen en Hollands Kroon adviseren de VRNHN om deze maatregel verder te versoberen. 4. Akkoord: Verminderen inzet aanpak mensenhandel. De gemeente Texel, Schagen en Hollands Kroon adviseren de VRNHN om deze maatregel verder te versoberen, dan wel te beëindigen. Ons inziens is een extra inspanning vanuit de VRNHN niet noodzakelijk. Eventuele casus overleggen zijn geborgd in het zorg en veiligheidshuis en vanuit de samenwerking in Noord-Holland Samen Veilig wordt al volop op dit onderwerp ingezet. 5. Akkoord: Verminderen brandonderzoek.

Het belang om zo min mogelijk te bezuinigen op repressieve taken van de brandweer wordt hierbij benadrukt. Aangezien brandonderzoek geen repressieve taak van de brandweer is, wordt voorgesteld om deze maatregel verder te versoberen, dan wel te beëindigen. Dit is afhankelijk van welke partij er al een brandonderzoek uitvoert. De politie en verzekeraars doen immers ook brandonderzoeken. 6. Akkoord: Verminderen activiteiten Veilig Leven. Preventieve activiteiten zijn geen wettelijke taak en kunnen door de gemeenten zelf worden uitgevoerd. Ook zou de mogelijkheid tot het afsluiten van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen gemeenten (die deze activiteit willen afnemen) en de VRNHN een verkenning waard kunnen zijn. 7. Akkoord: Verminderen inhuur en verlagen oefenbudget. 8. Akkoord: Beëindigen inzet externe specialistische kennis. 9. Akkoord: Verminderen innovatiebudget. 10.Akkoord: Verminderen Opleidingsbudget Zorg- en Veiligheidshuis. 11.Akkoord: Verminderen Opleidingsbudget Bedrijfsvoering t.b.v. hele organisatie. Bezuinigingsmaatregelen scenario’s 5% en 7% 1. Minst bezwaarlijk: Beëindigen Veilig Leven. Zie voor motivering punt 6 van Thema 3: Verminderen. 2. Meest bezwaarlijk: Beëindigen duiktaak. Dit voorstel is maatschappelijk onverantwoord. De brandweer houdt onvoldoende operationele slagkracht over. De brandweer is de enige partij die deze taak kan uitvoeren. 3.

Minst bezwaarlijk: Beëindigen jeugdbrandweer. Bij beëindiging van de jeugdbrandweer dient rekening te worden gehouden met de gemeentelijke context. Het werven van jeugdige vrijwilligers hangt

Pagina 5 van 7

sterk af van de lokale betrokkenheid en behoeften. Ondersteuning van jeugdbrandweer zou, indien gewenst, zelf door gemeenten kunnen worden opgepakt. 4. Minst bezwaarlijk: Beëindigen brandonderzoek. Zie voor motivering punt 5 van Thema 3: Verminderen. 5. Meest bezwaarlijk: Eerste beroepsuitruk met 4 i.p.v. 6 personen in Den Helder. Het wegnemen van deze capaciteit is onverantwoord, omdat dit operationele risico’s zal vergroten. Repressieve taken blijven een exclusieve verantwoordelijkheid van de brandweer. Kanttekeningen en alternatieven Alternatief voor het advies: Bezuinigen op wettelijke taken Dit alternatief houdt in dat extra bezuinigingen worden doorgevoerd op taken die wettelijk verplicht zijn. Het is essentieel dat de VRNHN haar wettelijke taken blijft uitvoeren binnen de beschikbare financiële middelen. Daarom wordt dit alternatief afgeraden. Alternatief voor het advies: Bezuiniging op managementniveau In de huidige bezuinigingsvoorstellen zijn geen maatregelen opgenomen die betrekking hebben op management en bestuur. Het opnemen van een aanvullende taakstelling voor management en bestuur kan als optie worden overwogen. Dit zou kunnen helpen om de financiële druk op operationele en repressieve taken te verminderen.

Alternatief voor het advies: een eensluidende zienswijze In deze voorgestelde zienswijze verschilt de mening van het college van Den Helder van die van het college van Texel, Schagen en Hollands Kroon. De reden is met name gelegen in het feit dat gemeente Den Helder reeds een besluit heeft genomen om 5% te bezuinigen op de gemeenschappelijke regelingen. Voor de andere gemeenten geldt dat niet. Een alternatief is om toch te komen tot een eensluidende zienswijze, zodat de kracht van het gezamenlijk optrekken beter wordt benut. Alternatief voor het advies: andere sturing op de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen De colleges van de gemeente Texel, Schagen en Hollands Kroon hebben per bezuinigingsmaatregel expliciet hun zienswijze aangegeven. Een alternatief is om daarin andere keuzes te maken of prioriteiten te stellen. Gelet op de motivering bij de betreffende maatregelen, wordt dit alternatief afgeraden. Financiële aspecten Kadenota De indexatie verdeelssleutel gemeentelijke bijdrage betreft 7,4%. Dit percentage is conform de door de gemeente vastgestelde regeling financiële uitgangspunten (FUGR). Voor schagen betreft dit een verhoging van de bijdrage van circa € 419.000,- voor 2026.

Pagina 6 van 7

Bezuinigingsmaatregelen Verder heeft de Veiligheidsregio maatregelen inzichtelijk gemaakt om te komen tot een bezuiniging van circa 4%, 5% en 7% op de gemeentelijke bijdrage. Hieronder zijn de scenario's aangegeven voor de totale bijdrage en wat het aandeel voor de gemeente Schagen is.

Zoals in het voorstel vermeld geeft de gemeente schagen een zienswijze af voor het scenario van 4% € 2.300.000, - minus maatregel verlagen vergoeding vrijwilliger à € 75.000, - en verminderen repressief brandweermaterieel € 92.000, - = € 2.133.000, -. Mocht het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio hier meer akkoord gaan betreft de bezuiniging voor Schagen dan € 162.000, -. In dat geval is sprake een verhoging van de bijdrage van € 419.000, - (kadernota) - € 162.000, - (bezuiniging) = € 257.000, -. Na het definitieve besluit van het algemeen bestuur over de bezuinigingsmaatregelen kan de verhoging definitief worden berekend. Deze verhoging wordt verwerkt in de kadernota 2026 van de gemeente schagen. Communicatie Op basis van het regionaal raadsadvies wordt er in de lokale gemeenteraad een besluit genomen over de financiële stukken van de Veiligheidsregio. De colleges van burgemeester en wethouders versturen de brief met daarin de zienswijze van de betreffende gemeenteraad aan het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio. Uitvoering en evaluatie [Welke vervolgstappen worden er gezet? En hoe en wanneer evalueren we?] Bijlagen 1. RRN Advies Zienswijze kadernota 2026 en bezuinigingsscenario's Veiligheidsregio 2. Raadsbesluit zienswijze Kadernota 2026 en bezuinigingssecenario's Veiligheidsregio 3. Kadernota VRNHN 2026 4. Kadernota VRNHN 2026 inclusief taakstelling 5.

Bezuinigingssenario's VRNHN 6. Tabellen bezuinigingsscenario's VRNHN 2026 7. Aanbiedingsbrief bij Kadernota 2026

Pagina 7 van 7