RV vaststelling gebiedsvisie zuidelijke kernen

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

467796 Raadsvoorstel 17 februari 2026 S. Kruijer Openbaar

Onderwerp: Vaststelling Gebiedsvisie Zuidelijke Kernen

Samenvatting De gebiedsvisie Zuidelijke Kernen beschrijft de toekomstige ontwikkeling van de kernen Warmenhuizen, Tuitjenhorn en Waarland en de directe omgeving. De visie biedt een ruimtelijk kader om de verschillende opgaven in het gebied in goede banen te leiden en om ruimtelijke initiatieven aan te toetsen. Een uitgebreid traject van onderzoek, ontwerp en participatie met dorpsraden, inwoners en belangenorganisaties heeft geleid tot dit resultaat. Tijdens verschillende bijeenkomsten hebben zij hun bijdrage geleverd en meegedacht over de toekomst van Warmenhuizen, Tuitjenhorn en Waarland en omgeving.

Voorgesteld besluit <test> 1. De gebiedsvisie Zuidelijke Kernen vast te stellen als richtinggevend kader voor de verdere ontwikkeling van de kernen Warmenhuizen, Tuitjenhorn en Waarland 2. Het college opdracht te geven om de gebiedsvisie Zuidelijke Kernen te vertalen in een Omgevingsprogramma om daarmee sturing te houden op de uitvoering 3. De beleidskaders uit de gebiedsvisie Zuidelijke Kernen op te nemen in de Omgevingsvisie gemeente Schagen <Test>

Inleiding De zuidelijke kernen Warmenhuizen, Tuitjenhorn en Waarland kennen een grote dynamiek. Hierdoor staat de beschikbare ruimte in en rond de dorpen onder druk. De woningmarkt is oververhit door de eigen bevolkingsaanwas maar ook door vraag vanuit de zuidelijker gelegen en sterk verstedelijkte regio Alkmaar. Bovendien doet het bedrijfsleven het goed wat leidt tot de wens om door te kunnen groeien terwijl er nauwelijks bedrijfsgrond beschikbaar is. Ook zijn er

Pagina 1 van 5

zorgen over de toename van het verkeer waardoor de verkeersveiligheid en leefbaarheid onder druk staat en het zo gekoesterde dorpse karakter langzamerhand aan het verdwijnen is. De gebiedsvisie zuidelijke kernen biedt een heldere structuur om de groei van Warmenhuizen, Tuitjenhorn en Waarland de komende periode in goede banen te leiden. Het biedt een kader om voldoende woningen toe te voegen waarmee een verhuisketen op gang komt zodat meerdere doelgroepen aan bod komen. Nadruk ligt de komende jaren op het bouwen voor starters en senioren. Daarmee legt de visie ook een solide basis voor het behoud van voldoende sociaalmaatschappelijke voorzieningen in de kernen. De gevolgen van deze groei voor het wegennet zijn onderzocht en leiden tot enkele ingrepen die noodzakelijk zijn om de leefbaarheid in en om de dorpen te verbeteren. De gebiedsvisie biedt een afwegingskader voor initiatieven van particulieren en ontwikkelaars. De beleidskaders uit de gebiedsvisie kunnen straks gebruikt worden bij de geplande actualisatie van de Omgevingsvisie Schagen, welke start in 2026. Kaders - Omgevingsvisie gemeente Schagen - Omgevingswet

Beoogd resultaat De gebiedsvisie Zuidelijke Kernen biedt een integraal kader om de ruimtelijke ontwikkeling in en rond de kernen Warmenhuizen, Tuitjenhorn en Waarland in goede banen leiden. De gebiedsvisie bewaakt het dorpse karakter van deze kernen maar ziet ook toe op voldoende groei om draagvlak voor voorzieningen te kunnen waarborgen.

Argumenten 1.1 De gebiedsvisie is integraal opgesteld en voldoet aan alle eisen De gebiedsvisie zuidelijke kernen is opgesteld voor de kernen Warmenhuizen, Tuitjenhorn en Waarland, om de ruimtevraag in en rond die kernen vanuit verschillende domeinen met elkaar te verbinden en integraal uit te werken: o.a. wonen, economie, landschap, klimaat, landbouw, zaadveredeling, maatschappelijke voorzieningen, recreëren, mobiliteit, energie en leefbaarheid. Voor het opstellen van de gebiedsvisie is gebruik gemaakt van verschillende bronnen: - Vigerende beleidsdocumenten en regionale afspraken - In opdracht uitgevoerd onderzoek (o.a. economie en mobiliteit) - Input van andere overheden: o Provincie Noord-Holland o Omgevingsdienst Noord-Holland Noord o Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

Pagina 2 van 5

o Gemeenten Dijk & Waard, Bergen en Hollands Kroon 1.2 Belanghebbenden zijn via diverse kanalen betrokken Naast beleidsmatige en technische input, is ook een uitgebreid participatieproces opgezet om input op te halen uit de dorpen zelf: van de mensen die er wonen en werken, het bedrijfsleven en belangenverenigingen. De input is opgehaald op verschillende momenten: - Klankbordgroep op 18 april (met daarin een vertegenwoordiging van de drie dorpsraden en lokale belangenverenigingen) - Diverse focusgesprekken (gericht op het lokale bedrijfsleven in de maanden april, mei en juni) - Inloopavonden op 13 en 20 mei voor alle bewoners en bedrijven in de drie dorpen - Gesprek op 25 augustus met andere overheden om hun advies te vragen (Provincie, Waterschap, Omgevingsdienst, buurgemeenten) - Klankbordgroep op 26 augustus om de 80% versie te bespreken Ook hebben raadsleden input gegeven tijdens een werksessie op 7 juli 2025. 1.3 De gebiedsvisie heeft 6 weken ter inzage gelegen De concept gebiedsvisie heeft van 9 oktober tot 19 november ter inzage gelegen. Verschillende belanghebbenden hebben een reactie gegeven. Tijdens de periode van de terinzagelegging hebben de dorpsraden bijeenkomsten georganiseerd waarin inwoners de gelegenheid kregen om vragen aan de gemeente te stellen over de inhoud van de gebiedsvisie. De bijeenkomsten zijn goed bezocht: o Ca.

80 bezoekers op 3 november in Warmenhuizen o Ca. 60 bezoekers op 5 november in Waarland o Ca 120 bezoekers op 13 november in Tuitjenhorn Alle reacties zijn beoordeeld en verzameld in een Nota van Beantwoording (zie bijlage 1). Sommige reacties hebben geleid tot een aanpassing van de visie. De Nota van Beantwoording, inclusief een lijst met aanpassingen, is voor iedereen beschikbaar om in te zien. 2.1 Een Omgevingsprogramma past in de beleidscyclus van de Omgevingswet Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. De Omgevingswet biedt verschillende kerninstrumenten om ruimtelijke ontwikkelingen te kunnen aansturen en toetsen. Tussen de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan kan het Omgevingsprogramma ingezet worden als wettelijk instrument om een nadere invulling te geven aan de kaders die in de Omgevingsvisie gesteld zijn. Met het Omgevingsprogramma kan de gemeente meer sturing geven aan het behalen van doelen of sturen op samenhang in bepaalde gebieden of op beleidsthema’s. Het Omgevingsprogramma zorgt ook voor keuzes die nodig zijn voor het opstellen van het Omgevingsplan. De gebiedsvisie beoogt precies dat te doen maar is geen wettelijk instrument. Het is daarom een logische keuze om de gebiedsvisie te vertalen in een Omgevingsprogramma. 2.2 Een Omgevingsprogramma is transparant en toegankelijk De vertaling van de gebiedsvisie in een Omgevingsprogramma is voornamelijk

Pagina 3 van 5

een technische slag. Een Omgevingsprogramma moet voldoen aan technische eisen die in de Omgevingswet gesteld zijn. Dat gaat voornamelijk over transparantie en toegankelijkheid. De gebiedsvisie is nu een pdf-document maar moet als Omgevingsprogramma vertaald worden in STOP/ TPOD zodat het ook voor mensen met een (visuele) beperking leesbaar is. Inhoudelijk zal de gebiedsvisie verder niet veranderen. 3.1 De Omgevingsvisie zorgt voor sturing op het hoogste niveau Het Omgevingsprogramma is vooral bedoeld om de komende jaren koers te houden op de doelen en de voortgang van de uitvoering. De beleidskaders van de gebiedsvisie kunnen meegenomen worden bij de herziening van de Omgevingsvisie gemeente Schagen zodat ook op dat niveau gezorgd kan worden om koers te houden met een solide sturing. De eerstvolgende herziening of actualisatie van de Omgevingsvisie gemeente Schagen staat gepland in 2026.

Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Integraliteit betekent ook het maken van duidelijke keuzes Het integraal bestuderen en betrekken van beleidsvelden, betekent niet dat alle tegenstrijdigheden vanzelf oplossen. Dat vergt ook het maken van keuzes. Ongebreidelde groei van kassen en laboratoria strookt niet met de wens om het landschap open te houden en de cultuurhistorische waarde van de West-Friese Omringdijk te beschermen. Groei van zonne-energie op plekken waar we het landschap koesteren noodzaakt tot aanpassing van eerder gemaakte keuzes en afspraken. Hoeveel groei van woningen en inwoners past binnen het dorpse karakter? Dat zijn vraagstukken waar de gebiedsvisie een eenduidig antwoord op geeft. Zonder een gebiedsvisie kunnen ad-hoc keuzes leiden tot moeilijk uitlegbare besluiten op projectniveau. 1.2 Participatie leidt niet altijd tot 100% unanieme steun De gebiedsvisie zal niet door alle partijen omarmd worden omdat gemaakte keuzes elkaar soms uitsluiten. Hierin spelen de verschillende belangen van groeperingen uiteraard een belangrijke rol. Ondernemers zullen strijden om hun voortbestaan en willen ruimte om te kunnen uitbreiden. Inwoners maken zich zorgen over hun woonomgeving en de voorzieningen. Uiteindelijk is participatie vooral ook bedoeld voor het luisteren naar elkaar en begrip opbrengen voor elkaars meningen en standpunten.

De gebiedsvisie is daarmee ook een start om met de verschillende dorpsraden en inwoners in gesprek te blijven gericht op de uitvoering van sleutelprojecten. 2.1 Het Omgevingsprogramma is een nieuw instrument Sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zijn er nog maar weinig gemeenten die met een Omgevingsprogramma werken. Het is dus een relatief onbekend instrument. 2.2 Uitvoering van projecten door middel van een projectopdracht De gebiedsvisie of het Omgevingsprogramma is nog geen besluit voor het

Pagina 4 van 5

starten van individuele projecten. Per project moet daarvoor nog een projectopdracht wordt opgesteld. De projectopdrachten worden volgens de gebruikelijke kanalen met de gemeenteraad gedeeld en, indien nodig, ook ter besluitvorming voorgelegd.

Financiële aspecten De vaststelling van de gebiedsvisie brengt geen extra kosten op de gemeentelijke begroting met zich mee. Bij de vertaalslag van de gebiedsvisie in het Omgevingsprogramma zal inzichtelijk gemaakt worden voor welke onderdelen en/of projecten nog geen dekking is. Dekking voor die kosten zullen via projectvoorstellen aan de gemeenteraad voorgelegd worden.

Communicatie De gebiedsvisie zal gepubliceerd worden via de gemeentelijke website. De beleidskaders uit de gebiedsvisie zullen bij de herziening van de Omgevingsvisie gemeente Schagen gepubliceerd worden. Gesprekken met de dorpsraden en andere partners in de zuidelijke kernen zullen voortgezet worden als onderdeel van het uitvoeringsprogramma.

Uitvoering en evaluatie Een uitvoeringsprogramma is onderdeel van het nog op te stellen Omgevingsprogramma. De herziening van de Omgevingsvisie gemeente Schagen zal in 2026 starten.

Bijlagen 1. Nota van Beantwoording 2. Gebiedsvisie Zuidelijke Kernen

Pagina 5 van 5