RV Transitieplan gemeente Schagen

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

183250 Raadsvoorstel 5 november 2024 S. Kruijer Openbaar

Onderwerp: Transitieplan gemeente Schagen: van tijdelijk naar volwaardig omgevingsplan

Samenvatting De Omgevingswet verplicht gemeenten te gaan werken met één omgevingsplan, waarin alle regels over de fysieke leefomgeving staan. Zodat de gebruiker deze duidelijk en makkelijk op één plek kan vinden. Momenteel zijn deze regels verspreid opgenomen in een groot aantal (beheers)verordeningen en bestemmingsplannen. Er geldt een overgangstermijn om dit omgevingsplan tenminste op 1 januari 2032 gereed te hebben. Met het instemmen met dit voorstel wordt de transitieaanpak vastgelegd om dit omgevingsplan te bouwen.

Voorgesteld besluit In te stemmen met het ‘Transitieplan omgevingsplan gemeente Schagen’ en de hierin omschreven aanpak voor de transitieperiode lopend van 1 januari 2024 tot en met 1 januari 2032.

Inleiding Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De invoering van de Omgevingswet vereist van gemeenten om hun huidige beleidsinstrumenten, zoals alle bestemmingsplannen, verordeningen én regels die gaan over de fysieke leefomgeving, op te nemen in één nieuw instrument: het omgevingsplan. Op dit moment heeft onze gemeente een tijdelijk omgevingsplan (van rechtswege vanuit de Omgevingswet). Er is tot 1 januari 2032 de tijd om van een tijdelijk omgevingsplan te komen tot een definitief en volwaardig omgevingsplan. Deze transitieperiode is hard nodig om deze grote en complexe opgave te volbrengen. Hiervoor is het bijgevoegde ‘Transitieplan omgevingsplan gemeente Schagen’ opgesteld (hierna transitieplan). Kaders Het definitieve en volwaardige omgevingsplan moet voldoen aan de eisen van de Omgevingswet.

Beoogd resultaat

Pagina 1 van 4

Het transitieplan is opgesteld om richting te geven aan het omzetten van beleid en regelgeving in een volwaardig omgevingsplan in de periode van 1 januari 2024 tot 1 januari 2032. De transitie gaat over het beleid en regels die raakvlakken hebben met de fysieke leefomgeving (zoals bijvoorbeeld bestemmingsplannen en verordeningen etc.) binnen de gemeentegrenzen én de regels die elke gemeente vanuit het Rijk heeft gekregen per 1 januari 2024: de bruidsschat. De gemeente werkt dus toe naar één omgevingsplan voor het hele grondgebied.

Argumenten In het transitieplan wordt gewerkt vanuit twee uitgangspunten: a. transitie, waarbij wordt voldaan aan de Omgevingswet en gemeentelijke omgevingsvisie; b. werken met twee sporen. Met deze uitgangspunten wordt de transitie helder en blijft deze overzichtelijk voor de gehele organisatie. Het biedt ook handvatten en houvast om afspraken te maken, planningen op te zetten en te kijken naar capaciteit voor de transitiefase. Hieronder worden de uitgangspunten nader toegelicht. Ad a. Transitie, waarbij wordt voldaan aan de Omgevingswet en gemeentelijke omgevingsvisie Dat betekent dat er de geest van de gemeentelijke regelingen bij het reguleren en harmoniseren met rijks en provinciale regels en wetgeving in acht wordt genomen, Als er ergens vanuit de opgedane ervaring en huidige regelgeving quick-wins zijn te behalen voor snellere en betere besluitvorming, dan kunnen er alsnog beleidswijzigingen worden doorgevoerd. Dit wordt per geval bekeken gedurende de transitieperiode. Ad b.

Werken met twee sporen Spoor 1: opgave richting een volwaardig omgevingsplan Om te komen tot een volwaardig omgevingsplan worden de volgende zaken verwerkt vóór 1 januari 2032 in het volwaardige omgevingsplan: • de inhoud van alle gemeentelijke ruimtelijke plannen (bestemmingsplannen, beheersverordeningen, verleende omgevingsvergunningen in afwijking van het bestemmingsplan) is opgenomen in het definitieve omgevingsplan; • de verordeningen over de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in het omgevingsplan. Deze regels vervallen van rechtswege in 2032 en moeten dus voor die tijd zijn geïntegreerd in het omgevingsplan; • de bruidsschatregels (van het Rijk) zijn vervangen door definitieve regels die qua vorm en inhoud passen bij de gemeentelijke situatie en ambities. Alle bestemmingsplannen, de bruidsschat, andere relevante beleidsdocumenten en gemeentelijke verordeningen worden geharmoniseerd en gereguleerd op basis van de doelen en ambities uit de omgevingsvisie en de instructieregels van Rijk en Provincie. We kiezen voor een zoveel mogelijk gebiedsgerichte ontwikkeling van het omgevingsplan. Voor verhuisgebied één (’t Zand, Groote Keeten, Petten en Callantsoog) wordt voor dat deelgebied een omgevingsplan gemaakt. Om het volwaardige omgevingsplan te realiseren voor het eerste verhuisgebied zijn uitgangspunten noodzakelijk. Er moet worden nagedacht

Pagina 2 van 4

over de opzet en structuur van het omgevingsplan, welk beleid wordt opgenomen en welke regels worden gesteld. Deze keuzes worden in het transitieplan uiteengezet. Dit omgevingsplan wordt per verhuisgebied uitgebouwd, zie planning transitieplan. Op 1 januari 2032 dient een volwaardig omgevingsplan te zijn vastgesteld voor het gehele grondgebied van Schagen. Spoor 2: werkwijze nieuwe ontwikkelingen Naast het omzetten van alle regels uit het tijdelijke omgevingsplan naar een volwaardig omgevingsplan is het ook belangrijk om ‘de winkel open te houden tijdens de verbouwing’. Dat houdt in dat we als gemeente de lopende en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zoveel mogelijk blijven faciliteren tijdens de overgangsperiode. De gemeente biedt tot dat het ontwerp wijzigingsbesluit voor deelgebied één in procedure is gebracht, waar mogelijk en wenselijk, ruimte aan ontwikkelaars/particulieren om gebruik te maken van een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Op die manier kan in de, indien mogelijk en gewenst, worden afgeweken van het (tijdelijke) omgevingsplan. Tot slot wordt op grond van de ervaringen bij het proces van wijzigen van het omgevingsplan voor deelgebied één een handboek opgesteld. Dit handboek geeft initiatiefnemers en ontwikkelaars uitgangspunten voor ontwikkelingen en het wijzigen van het omgevingsplan.

Dynamische document Het transitieplan is niet in beton gegoten. De landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en wetgeving zijn nog verder in ontwikkeling en de opgave om tot één omgevingsplan te komen is enorm. Dit maakt dat de opgave op dit moment nog niet volledig is te overzien. Het transitieplan is dan ook een dynamisch document dat voortdurend actueel wordt gehouden. Zo wordt grip gehouden op de opgave en planning en kan worden bijgestuurd waar nodig. Het transitieplan is dus bedoeld voor onze gemeentelijke organisatie om handelingsperspectief te hebben richting een volwaardig omgevingsplan op 1 januari 2032, maar ook om te kunnen blijven faciliteren in lopende en nieuwe ontwikkelingen binnen onze gemeente. Daarnaast is het belangrijk om bij de informatievoorziening richting inwoners en ondernemers duidelijkheid te geven wat wanneer wordt verwerkt in het omgevingsplan. Het transitieplan bevat nog geen inhoudelijke juridische keuzes over de regels die uiteindelijk landen in het omgevingsplan. Gezien zijn kaderstellende rol, hoort die bevoegdheid bij de raad. Indien aan de orde zal dit tijdens de gehele transitieperiode aan de raad worden voorgelegd.

Kanttekeningen en alternatieven De transitie naar een volwaardig omgevingsplan is de komende jaren nog in ontwikkeling, zeker gezien de enorme opgave. Dit kan betekenen dat het transitieplan moet worden bijgesteld als daar aanleiding voor is. Het opstellen van een volwaardig omgevingsplan betreft een omvangrijke opgave, die moet worden uitgevoerd naast de reguliere

Pagina 3 van 4

werkzaamheden. Gelet hierop bestaat de kans dat niet iedere ontwikkeling direct in behandeling kan worden genomen en dat men langer moeten wachten. De gemeente heeft een wettelijke verplichting om alle regels uit het tijdelijke deel om te zetten naar het definitieve omgevingsplan. Regels die op 1 januari 2032 niet zijn opgenomen komen te vervallen. Dat volgt uit artikel 22.6, lid 3, van de Omgevingswet.

Financiële aspecten De kosten van de transitie naar het definitieve omgevingsplan worden gedekt uit het reguliere budget Omgevingswet/omgevingsplan. Daarnaast zijn in de legesverordening tarieven opgenomen voor het behandelen van aanvragen op basis van de Omgevingswet, zoals een BOPA en wijzigingen van het omgevingsplan. De verwachting is dat voor de transitieperiode de urenbesteding past binnen de reguliere werkzaamheden van het team Fysieke Leefomgeving. Voor de transitie wordt uiteraard ook een beroep gedaan op overige teams die betrokken zijn bij de regeling en inrichting van de transitie. De ruimte die hiervoor nodig is, kan naar verwachting ook worden opgevangen binnen de huidige formatie. Daarvoor wordt vooralsnog geen budget gereserveerd.

Communicatie Er wordt een algemeen bericht over de transitie naar een volwaardig omgevingsplan verspreid via de gebruikelijke gemeentelijke kanalen. Daarin wordt breder gecommuniceerd over het transitieplan en het plan van aanpak.

Uitvoering en evaluatie Het transitieplan is een document om de eerste keuzes inzichtelijk te maken hoe de gemeente toewerkt naar een volwaardig omgevingsplan. De organisatie gaat aan de hand van het transitieplan aan de slag met de voorbereidingen van de eerste wijziging van het omgevingsplan onder de nieuwe Omgevingswet. Het vaststellen en het wijzigen van het omgevingsplan is een bevoegdheid van de raad. Het verdere proces per omgevingsplanwijziging en de rol van de gemeenteraad daarbij staat omschreven in het transitieplan.

Bijlage Transitieplan gemeente Schagen van tijdelijk naar volwaardig omgevingsplan

Pagina 4 van 4