RV Stimuleringslening Duurzaamheid Maatschappelijk Vastgoed

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

310044 Raadsvoorstel 25 maart 2025 P. de Nijs-Visser Openbaar

Onderwerp: RV Stimuleringslening Duurzaamheid Maatschappelijk Vastgoed

Samenvatting Verenigingen, clubs en stichtingen kunnen financiële ondersteuning gebruiken bij het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed. Het raadsvoorstel stelt voor om een stimuleringslening voor duurzaamheidsmaatregelen aan maatschappelijk vastgoed in te stellen. Hiervoor wordt een budget van €800.000 beschikbaar gesteld, vanuit de starterslening, en beheerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). De stimuleringslening biedt stichtingen, verenigingen en coöperaties zonder winstoogmerk, die eigenaar of huurder zijn van maatschappelijk vastgoed, toegang tot financiering voor het nemen van verduurzamingsmaatregelen. De lening kent een maximale looptijd van 15 jaar, een rentetarief van 1,7% en een maximale leensom van €50.000. Dit voorstel sluit aan bij gemeentelijke duurzaamheidsambities en biedt toegang tot landelijke subsidieprogramma’s door middel van cofinanciering.

Voorgesteld besluit 1. Een stimuleringslening in te stellen voor duurzaamheidsmaatregelen t.b.v. maatschappelijk vastgoed. 2. De Verordening Stimuleringslening Duurzaamheid Maatschappelijk Vastgoed vast te stellen. 3. Een bedrag van €800.000 beschikbaar te stellen uit de starterslening voor de uitvoering van de stimuleringslening. 4. De uitvoering van de regeling onder te brengen bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). 5. Het college te mandateren om het toepassingsbereik te wijzigen.

Pagina 1 van 6

Inleiding Veel dorpshuizen, sportaccommodaties en ander maatschappelijk vastgoed hebben mogelijkheden om hun energieverbruik te verminderen. Dit helpt niet alleen om de energiekosten te verlagen, maar draagt ook bij aan het behalen van gemeentelijke en nationale klimaatdoelen. Hoewel veel maatschappelijk vastgoed beheerders graag willen verduurzamen, ontbreekt vaak het benodigde eigen vermogen om deze stappen te zetten. Er zijn diverse landelijke subsidies beschikbaar die meestal 50% van de investering dekken. De overige 50% moet echter door de aanvrager zelf worden gefinancierd, wat vaak een belemmering vormt om de subsidie aan te vragen. Om dit probleem op te lossen, is het wenselijk dat de gemeente financiële middelen beschikbaar stelt. Dit kan ofwel om de subsidies toegankelijker te maken, of om zelfstandig duurzaamheidsmaatregelen te kunnen financieren.

Beoogd resultaat Het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed draagt bij aan de gemeentelijke doelstelling om uiterlijk in 2050 een klimaat neutrale gemeente te zijn én een toekomstbestendige exploitatie van de instellingen.

Doelgroep De aanvrager is eigenaar, huurder, opstalhouder of erfpachter van maatschappelijk vastgoed. Maatschappelijk vastgoed wordt in de gemeente Schagen beheerd door stichtingen, verenigingen of coöperaties zonder winstoogmerk. De organisaties binnen deze doelgroep hebben als hoofddoel het inspelen op maatschappelijke behoeften en vraagstukken. Hun activiteiten zijn gericht op het ondersteunen van de buurt of de gemeente, waarbij maatschappelijke meerwaarde centraal staat.

Argumenten 1.1 Toegang tot subsidiemogelijkheden. Doormiddel van de stimuleringslening kunnen maatschappelijk vastgoed beheerders over financiële middelen beschikken om te voldoen aan de cofinancieringseisen van de landelijke subsidieregelingen. 1.2 Eigen initiatieven financieren. Met de beschikbare middelen kunnen maatschappelijk vastgoed beheerders zelf duurzaamheidsinitiatieven aanvullend financieren en vervolgens realiseren. Dit kan ook gelden voor maatregelen die buiten de landelijke subsidieregelingen vallen. 1.3 De energielasten verlagen. De stimuleringslening geeft de mogelijkheid om de energierekening te drukken en investeringen terug te verdienen, dit is aantrekkelijk voor het maatschappelijk vastgoed. Andere leningen leveren immers altijd alleen een verhoging op van de exploitatielasten. 1.4 Motie Energiecompensatie Verenigingen, Cultuurinstellingen en

Pagina 2 van 6

Maatschappelijke voorzieningen. De wens om beheerders van maatschappelijk vastgoed financieel te ondersteunen is eerder door de raad uitgesproken in de motie Energiecompensatie Verenigingen, Cultuurinstellingen en Maatschappelijke voorzieningen van 20 december 2022. Door het instellen van de stimuleringslening bieden we de mogelijkheid tot financiële ondersteuning. 2.1 Door het vaststellen van de verordening kan worden gestart met het verstrekken van leningen. De Verordening Stimuleringslening Duurzaamheid Maatschappelijk Vastgoed gemeente Schagen legt de inhoudelijke en procedurele spelregels van de stimuleringslening vast. De verordening is nodig om de stimuleringslening uit te kunnen voeren. Vertrekpunt voor invoering van de stimuleringslening maatschappelijk vastgoed is dus het vaststellen van een verordening. Voor de verordening heeft SVn een standaardmodel beschikbaar, waarvan gebruik is gemaakt, zie bijlage 1. De belangrijkste uitgangspunten zijn: - Leningsduur van 15 jaar; De technische levensduur van duurzame investeringen bedraagt circa 15 tot 20 jaar. Als deze aan vervanging toe zijn is de investering afgeschreven. Er wordt gekozen voor één standaard looptijd om de regeling overzichtelijk te houden.

- Maximaal leenbedrag van €50.000; Op basis van gesprekken met diverse stakeholders is naar voren gekomen dat de gemiddelde investering ongeveer €30.000 bedraagt om beheerders tegemoet te komen stellen we een ruime financiering beschikbaar. - Rentepercentage van 1,7% (het minimum dat de SVn hanteert op het moment van toewijzen). Hiermee worden de maandelijkse vaste lasten zo laag mogelijk gehouden en daarmee blijft de stimuleringslening aantrekkelijk. 3.1 We zetten de beschikbare budgetten vanuit de starterslening in . Op 7 februari 2024 heeft u besloten om de verordening duurzaamheidslening in te trekken (Publieke referentie: 23.1129.0209.0446). Deze lening was oorspronkelijk bedoeld voor huiseigenaren die hun woning wilden verduurzamen. Deze regeling had geen toegevoegde waarde meer waardoor het budget is toegeschreven aan de starterslening. Hierin is een kanttekening opgenomen waarin staat beschreven dat de raad de wens heeft om de middelen uit de oorspronkelijke duurzaamheidslening beschikbaar te stellen voor een ander beleidsdoel. Momenteel zit er ruim €1.000.000 in het fonds van de voormalig duurzaamheidslening. Door €800.000 hiervan te bestemmen voor de Stimuleringslening Duurzaamheid Maatschappelijk Vastgoed, blijft er €200.000 extra budget voor de starterslening beschikbaar. Dit creëert een win-winsituatie.

3.2 We zetten in op een revolverend fonds dat zichzelf in stand houdt. Voor de stimuleringslening stellen we een bedrag van €800.000 ter beschikking in een revolverend fonds. Een revolverend fonds is een fonds dat zichzelf in stand houdt doordat de leenbedragen in de loop der jaren door aflossing weer terugkomen. Uit ervaring heeft de SVn laten weten dat deze lening jaarlijks door enkele beheerders van maatschappelijk vastgoed wordt aangevraagd. De aanvragen komen niet in grote getallen ter gelijke tijd maar verspreid over meerdere jaren. Dit omdat het vaak over hoge investeringen gaat. 4.1 SVn beheert de starterslening en beheerde de voormalige

Pagina 3 van 6

duurzaamheidslening. Het beheer van de middelen voor deze stimuleringslening wordt uitgevoerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). SVn is een fondsenbeheerder met als doel om de kwaliteit van de woningen, woonomgeving en maatschappelijk vastgoed te verbeteren. Dit doen zij al voor de starterslening. SVn doet de gehele financiële be- en afhandeling van de leningen, inclusief financiële toetsing en het inrichten van een bouwkrediet. 4.2 Kost geen gemeentelijke capaciteit. Door de stimuleringslening onder te brengen bij het SVn vraagt de uitvoering van de lening geen gemeentelijke capaciteit maar wordt deze wel goed beheerd en gemonitord. 4.3 Staatssteun regels worden niet overtreden. SVn houdt rekening met de staatssteunregels. Dit is belangrijk omdat staatssteun aan bedrijven of individuen die de mededinging kan verstoren, binnen de Europese Unie aan strikte regels onderhevig is. Door deze regels te volgen, zorgt SVn ervoor dat de steun die zij verstrekken, zoals leningen en subsidies aan woningbouwprojecten en verduurzamingsinitiatieven, in overeenstemming is met de Europese wetgeving. 5.1 College is bevoegd het toepassingsbereik te wijzigen in de stimuleringslening. Voorts zijn onder meer regels opgenomen over het toepassingsbereik voor de stimuleringslening en welke duurzaamheidsmaatregelen in aanmerking komen.

Maatregelen op het gebied van isolatie, zonne-energie en warmterugwinning en overige energiezuinige technieken worden hiertoe gerekend. Het college is bevoegd om het toepassingsbereik van de duurzaamheidsmaatregelen te wijzigen om zo flexibel te kunnen zijn om in te spelen op maatschappelijke vraagstukken met een duurzaam karakter. Enkele voorbeelden van wijzigingen in het toepassingsbereik kunnen bv. zijn: - Het toevoegen van nieuwe technologieën, zoals energieopslag door middel van elektrolyse, wanneer deze zich als effectieve maatregel voor energiebesparing bewijst (duurzaamheid en energiebesparing). - Het uitsluiten van bepaalde technieken als blijkt dat deze niet langer bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen, bijvoorbeeld batterijopslag niet primair voor eigen gebruik maar om te handelen op het net. Wijzigingen richten zich op technische (on)mogelijkheden en niet op de regeling zelf.

Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Hypothecaire zekerheid wenselijk bij grotere bedragen. Voor leningen boven € 25.000 is het gangbaar dat hypothecaire zekerheid gewenst is, als dat mogelijk is. Bij beheerders/huurders voldoet boven dit bedrag een notariële akte. Voor stimuleringsleningen gelijk aan of lager dan € 25.000 is het gangbaar geen hypothecaire zekerheid te vragen. De kosten voor de notariële of hypothecaire akte komen voor rekening van de aanvrager. 1.2 Gemeente is niet verantwoordelijk voor beheer en onderhoud van het niet

Pagina 4 van 6

gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. De verantwoordelijk om het vastgoed in goede staat te houden en te verduurzamen ligt bij de beheerder/eigenaar. 2.1 Meer maatwerk bieden per aanvraag. Door te werken met individuele beoordelingen kun je als gemeente maatwerk leveren, en de aanvrager op die manier ontzorgen. Dit vraagt om kennis en kunde over het onderwerp en de regelgeving. Deze kennis is niet voorhanden, aan de beleidskant is het overzichtelijker om met een standaard regeling te werken. Dit helpt met het uitdragen van de boodschap en het uniform uitgeven van leningen. 3.1 Onvoldoende budget bij maximaal aantal aanvragen. Als alle circa 80 maatschappelijk vastgoed beheerders voor het maximale bedrag een lening aanvraag doen dan is er onvoldoende budget. Echter is deze kans miniem op basis van de ervaring van de SVn. De schatting vanuit SVn is dat er ca. 3 tot 5 leningen per jaar worden verstrekt. 3.2 De vraag naar de starterslening is groot. Met een investering van €800.000 in de stimuleringsregeling maatschappelijk vastgoed blijft er extra budget beschikbaar voor de starterslening. Met het terugvallen van de voormalig duurzaamheidslening in de starterslening was er extra budget van €1.000.000 beschikbaar. Met het invoeren van de stimuleringslening blijft er €200.000 extra budget bij de starterslening.

Het college is bevoegd om het budget tussen beide leningen aan te passen daar waar nodig. 4.1 Risico van oninbaarheid leningen ligt bij gemeente. SVn voert een krediettoets uit voordat een aanvrager een lening kan afsluiten. Alleen bij een positieve krediettoets wordt de stimuleringslening verstrekt. Bij wanbetaling ligt het financiële risico bij de gemeente. Dit risico is minimaal wegens de krediettoets. 4.2 Het fonds kan uitgeput raken. Het duurt even voordat de revolverende werking van het fonds op gang komt. Mocht er veel gebruik worden gemaakt van de stimuleringslening dan wel relatief hoge bedragen worden geleend, dan bestaat de kans dat het fonds uitgeput raakt en er pas weer leningen verstrekt kunnen worden wanneer er voldoende aflossingen zijn gedaan of als uw raad besluit een extra bijdrage in het fonds te storten. 5.1 Waarborgen transparantie en betrokkenheid van de raad bij wijzigingen toepassingsbereik. De bevoegdheid van het college om het toepassingsbereik te wijzigen is belangrijk om in te spelen op technologische ontwikkelingen en actualiteiten. Het wijzigen van het toepassingsbereik zonder directe betrokkenheid van de raad kan leiden tot beslissingen die niet voldoende zijn afgestemd op de bredere

Pagina 5 van 6

beleidsdoelen of maatschappelijke prioriteiten. Door jaarlijks de inzet en gebruiksdoeleinden van de stimuleringslening te evalueren, ontvangt de raad de benodigde informatie om tijdig bij te sturen.

Financiële aspecten Voor de stimuleringslening verduurzaming maatschappelijk Vastgoed gemeente Schagen is een bedrag van € 800.000 beschikbaar gesteld. Deze middelen worden uit de starterslening onttrokken. De partij die dit voor gemeente Schagen beheert is de SVn. SVn rekent vaste beheerkosten van €4.165 per jaar. En variabele kosten, de variabel kosten bedragen 1% van de leensom. Deze kosten worden in rekening gebracht bij de lening aanvrager.

Communicatie De doelgroep wordt actief geïnformeerd over de stimuleringslening. Dit doen we middels de communicatiekanalen van de gemeente, in gesprek te gaan met dorpsraden en het op de agenda te zetten van overleg tussen gemeente Schagen en de Sportadviesraad Schagen.

Uitvoering en evaluatie Jaarlijks wordt een evaluatiemoment gepland om de resultaten te bespreken. Afhankelijk van de uitkomsten kan worden besloten om de voorwaarden of het budget aan te passen.

Bijlagen 1. Stimuleringslening Duurzaamheid Maatschappelijk Vastgoed

Pagina 6 van 6