RV Sportpark Groenoord - garantstelling en exploitatiebijdrage Sportgebouwen Groenoord & sloopkosten Groeneweghal

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

319005 Raadsvoorstel 04 november 2025 P. de Nijs-Visser Openbaar

Onderwerp: Garantstelling en exploitatiebijdrage Sportgebouwen Groenoord & sloopkosten Groeneweghal

Samenvatting Op 17 december 2024 heeft de gemeenteraad richting gekozen in de herontwikkeling van sportpark Groenoord. De afgelopen maanden is Scenario A verder uitgewerkt; een sportgebouw met een gezamenlijke clubaccommodatie met een dubbele sporthal, onder beheer en opdrachtgeverschap van Stichting Sportgebouwen Groenoord (hierna SSG). De kosten voor het sportgebouw worden geraamd op 23 miljoen euro (excl. Btw). De gemeenteraad besluit over het sluiten van een samenwerkingsovereenkomst, over de garantstelling voor 23 miljoen euro bij een kredietverstrekker, over de jaarlijkse exploitatiebijdrage van 1,28 miljoen euro om de begroting van de sporthallen sluitend te krijgen en een aanvullend budget van 445.000 euro voor de sloop van de Groeneweghal.

Voorgesteld besluit <test> 1. In te stemmen met de inhoud van de Samenwerkingsovereenkomst Sportpark Groenoord. 2. Het college mandaat te verlenen voor de ondertekening van de Samenwerkingsovereenkomst Sportpark Groenoord 3. In te stemmen met een garantstelling aan een kredietverstrekker voor een lening van 23 miljoen euro aan SSG, conform de businesscase Sportpark Groenoord van Stichting Sportgebouwen Groenoord. 4. De jaarlijkse exploitatiebijdrage van 1,28 miljoen euro per 1 september 2028 te verwerken in de begroting. 5. De kosten voor de sloop van de Groeneweghal, ad. 445.000 Euro (incl. btw) te dekken uit het begrotingssaldo 2027.

Pagina 1 van 15

6. De boekwaarde van 192.500 euro per 31-12-2027 na de sloop af te boeken en te dekken uit het begrotingssaldo 2027. <Test>

Inleiding In december 2024 heeft de gemeenteraad besloten om 'Scenario A' verder uit te werken. In dit scenario wordt Stichting Sportgebouwen Groenoord (hierna SSG) als private partij zowel de opdrachtgever als de exploitant en beheerder van de nieuwe sportgebouwen. SSG wordt daarmee erfpachter van een multifunctioneel gebouw met gezamenlijke clubaccommodatie en een dubbele sporthal. SGG dient voor de bouw zelf vreemd vermogen aan te trekken. In het verlengde van het raadsbesluit in december 2024 heeft de gemeenteraad in mei 2025 besloten om een aanvullende lening te verstrekken van 750.000 Euro aan SSG voor de ontwerpfase. Waardoor de totale lening aan SSG 950.000 euro bedraagt. Deze lening wordt in zijn geheel terugbetaald door SSG nadat SSG de leensom voor de bouw heeft ontvangen van de kredietverstrekker. Over de voortgang is de gemeenteraad in juni 2025 middels een RIM geïnformeerd. Met dit raadsvoorstel gaan we een nieuwe fase in. Met een samenwerkingsovereenkomst, een garantstelling en exploitatiebijdrage wordt het project concreter. In onderstaande alinea's staat de huidige stand van zaken verwoord net als een verantwoording op gemaakte keuzes.

Juridische structuur De gemeente voelt, vanuit het maatschappelijk belang van sport voor de samenleving en de wettelijke plicht voor het bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs, een verantwoordelijkheid voor de sportcomplexen in de gemeente. Voorliggend proces is echter nieuw voor de gemeente; middels co-creatie vanuit een burgerinitiatief tot de herontwikkeling komen van sportgebouwen. SSG vertegenwoordigt de verschillende sportverenigingen. Omdat de gemeente fors financieel bijdraagt aan de ontwikkeling wenst het college middels afspraken rond de juridische structuur regie te houden op het sportpark. In de gronduitgiftestructuur (conform de nota grondbeleid 2023) is om die reden gekozen voor erfpacht. Met erfpacht wordt SSG economisch eigenaar van de opstallen (de sportgebouwen; verenigingsgebouw en dubbele sporthal). Mocht SSG, om wat voor soort reden dan ook, na verloop van tijd niet meer kunnen voldoen aan hun verplichtingen leidt de erfpachtovereenkomst ertoe dat de gemeente, conform de afspraken in de concept-erfpachtovereenkomst, eigenaar wordt van de sportgebouwen. Middels de erfpachtconstructie/-overeenkomst, de exploitatieovereenkomst en de voorzitter van de Raad van Toezicht (zie separaat raadsvoorstel) houdt de gemeente regie en grip op de (financiële) ontwikkelingen op sportpark Groenoord.

Businesscase In het exploitatieplan van september 2024 (toegevoegd als bijlage bij het RV Kaderstelling open sportpark Groenoord in december 2024) kwam de totale investeringsraming uit op ruim 20 miljoen euro exclusief btw en de

Pagina 2 van 15

exploitatiebijdrage op ruim 1 miljoen euro. In het eerste half jaar van 2025 is de businesscase verfijnd, geactualiseerd en zijn de opmerkingen van onder meer Treem verwerkt. In de meest actuele businesscase komt de investeringsraming uit op een bedrag van 23 miljoen euro exclusief btw en de exploitatiebijdrage op 1,28 miljoen euro (prijspeil 2028). De verhoging ten opzichte van december 2024 zit voor de investeringskosten in: - Een update van de bouwkostenraming naar aanleiding van de meest actuele tekeningen en indexatie; En voor de exploitatiebijdrage in: - Een hogere aflossing en rente als gevolg van de hogere investering; - Een ruimere reservering voor groot onderhoud (op advies Treem); - Een hogere ingerekende vervangingsinvesteringen voor de inrichting sporthal (scheidingswand en sporttoestellen) en inrichting kantine. - Een jaarlijkse energielast van 62.500 Euro in plaats van 0 Euro door de veiligheidshalve opgenomen bijstelling van het energieniveau (van Energieneutraal naar Bijna Energieneutraal). - De maatschappelijk verantwoorde vergoeding voor bestuur (vanaf ingebruikname sportgebouwen) en Raad van Toezicht. In de businesscase zijn de uurtarieven voor de sporthallen en de huur voor de sportverenigingen ten opzichte van het exploitatieplan, behoudens de indexatie, niet verandert.

Vanuit het accommodatiebeleid zijn clubgebouwen een verantwoordelijkheid van de verenigingen zelf. Sportverenigingen staan zelf aan de lat voor renovatie of nieuwbouw van hun eigen clubgebouw. Sporthallen zijn, door de prijs om te sporten voor de inwoner zo laag mogelijk te houden, zeer moeilijk exploitabel te maken zonder hulp van de gemeente. Deze beleidslijn is door meerdere fracties tijdens het debat in december 2024 nogmaals benadrukt. Omdat het hier gaat om een multifunctioneel gebouw, met een clubgebouw en sporthallen die onder één dak gerealiseerd worden heeft SSG de exploitatie opgeknipt in twee stromen; 20% clubgebouw en 80% sporthal. Met de huidige uitgangspunten laat de businesscase zien dat er sprake is van een break-even exploitatie voor het clubgebouw. En dat er een exploitatietekort is van 1,28 miljoen euro voor het sporthalgedeelte. Externe Toetsingsrapport en reactie SSG Op verzoek van de gemeenteraad heeft een externe toetser de businesscase van SSG beoordeeld. De toetser heeft de businesscase beoordeeld op financiën, de bouwkundige- en juridische aspecten en fiscale structuur. Daarbij de opmerking dat de rol van de juridische toetser tijdens het proces is veranderd van toetser, naar adviseur. In het rapport (zie bijlage) wordt geconcludeerd dat het initiatief in potentie haalbaar is en goed aansluit bij de gemeentelijke beleidsdoelen.

Met een solide basis, een professionele opzet van de exploitatiebegroting, voor een groot deel gebaseerd op realistische en onderbouwde uitgangspunten. Tegelijkertijd

Pagina 3 van 15

verdient de businesscase op een aantal onderdelen nog aanscherping en verduidelijking. De externe toetser deelt de conclusie op in drie punten: a. De zorgvuldig opgebouwde exploitatie dient transparanter en beter onderbouwt te worden. Met name in de scheiding tussen het gesubsidieerde sporthalgedeelte, het commerciële clubgebouwdeel en de verdeling van personeelskosten. Ook de inkomstenaannames dienen verduidelijkt te worden. Deze worden door de toetser in sommige gevallen als optimistisch ingeschat. b. De stichtingskosten zijn op orde qua systematiek, maar het ambitieniveau stuwt de kosten richting de bovengrens. Dat is het gevolg van de wens om een multifunctioneel gebouw neer te zetten. Met een daarbij passend aanbod en voorzieningenniveau. Dit verdient echter wel een explicietere onderbouwing, zodat een transparante afweging mogelijk is over de doelmatigheid van de investering en de verhouding tot het beoogde maatschappelijke rendement. Een voorbeeld is de keuze voor een 9-meter hoge hal. c. De juridische en governance structuur is nog in uitwerking. SSG heeft met bijgevoegd memo gereageerd op het rapport (conclusies en aanbevelingen) van de externe toetser. Een belangrijk uitgangspunt voor de gemeente is de stelregel dat de gemeente het clubgebouw niet subsidieert. De scheiding tussen de exploitatie van het clubgebouw en de sporthallen is daarmee een zeer wezenlijke.

SSG geeft in reactie aan dat in de businesscase is uitgegaan van het principe dat aan de sporthallen die ruimtes worden toebedeeld die ook bij een zelfstandig te realiseren dubbele sporthal noodzakelijk zouden zijn geweest. Het meerdere is toegerekend aan het clubgebouw. De externe toetser komt tot vergelijkbare percentageverdeling als waar SSG bij de bouwkostenverdeling van is uitgegaan; 80% sporthal/20% clubgebouw versus 79%/21%. Sportverenigingen In de RIM van juni 2025 is beschreven dat SSG streeft naar sloop direct na het binnensportseizoen 2025/2026 (eind mei/juni). Om het sloop- en bouwproces met de noodzakelijke vergunningen en de zoektocht naar een aannemer zo goed als mogelijk op elkaar aan te laten sluiten is gekozen voor een ander tijdspad. Sloop staat nu geraamd op voorjaar 2027 en oplevering in september 2028. Dat betekent dat er voor de gebruikers c.q. binnensportverenigingen voor 1,5 binnensportseizoen een tijdelijke locatie moet worden gevonden. De komende maanden gebruiken we om de behoefte van de verschillende binnensportverenigingen in kaart te brengen. In overleg met de sportverenigingen kunnen we een geschikte alternatieve locatie zoeken. De kosten hiervoor, alsmede de financiële gevolgen voor het tussentijds aanpassen van de exploitatieovereenkomst met Sportfondsen door het verlies van de Groeneweghal, zijn nog niet inzichtelijk.

Dit traject wordt opgestart nadat de gemeenteraad een definitief besluit heeft genomen over de garantstelling en exploitatiebijdrage. Datzelfde geldt voor de planvorming rond de sloop en

Pagina 4 van 15

herontwikkeling van de locatie Spartahal. De sloop is voorzien in 2029. De sloopkosten worden meegenomen in de herontwikkeling van die locatie. PON (jeu de boules), Rush (rugby) en STC (tennis) hebben, nadat zij kennis hebben genomen van de bouwtekeningen, nogmaals aangegeven niet te participeren in SSG en het clubgebouw. Rush en STC blijven op de huidige locatie. De huidige locatie van PON - de kantine en een deel van de banen- liggen op grond die straks gebruikt gaat worden voor het nieuwe sportgebouw. Het college voelt een maatschappelijke verantwoordelijkheid om een tijdelijke en definitieve oplossing te vinden voor PON, zodat zij ook in de toekomst jeu-deboules kunnen blijven spelen. Het landschappelijke bureau wat voor ons de inrichting van de openbare ruimte gaat verzorgen is zich bewust van deze opgave. De komende maanden praten wij hier met de landschapsarchitect en PON over door. Kaders Raadsbesluit 17 december 2024 - Kaderstelling voor open sportpark Groenoord Raadsbesluit 6 mei 2025 – Voorbereidingskrediet ontwerpfase Open Sportpark Groenoord RIM 056 2025 – Update voortgang project Groenoord Nota grondbeleid 2023 gemeente Schagen Accommodatiebeleid 2021-2026 gemeente Schagen Kadernota voor de begroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029 Wet op primair onderwijs (m.b.t. bewegingsonderwijs)

Beoogd resultaat Met het nieuwe sportgebouw willen we de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners verbeteren. Sporten verbindt en is goed voor de gezondheid. Een aantrekkelijk sportpark met een multifunctioneel gebouw, qua uitstraling en voorzieningen, draagt bij een vitalere gemeente.

Argumenten 1.1. De samenwerkingsovereenkomst, erfpachtovereenkomst en beheer- en exploitatieovereenkomst geven de gemeente de gewenste regie en monitoring op de sportgebouwen. Voor de realisatie van de sportgebouwen is een bedrag van 23 miljoen begroot. Dat een gebouw van deze omvang wordt opgepakt vanuit een burgerinitiatief is nieuw voor de gemeente Schagen. We hebben vertrouwen in SSG en de gebruikers dat zij deze ontwikkeling tot een succes gaan maken. Tegelijkertijd heeft Hollands Kroon met Campus de Terp al ervaring met dit soort burgerinitiatieven. Die ervaring nemen we mee bij Groenoord. We contracteren als gemeente een aantal voorwaarden zodat de gemeente invloed heeft op het beheer en de exploitatie. Dit wordt geborgd in de samenwerkingsovereenkomst, de erfpachtovereenkomst en de beheers- en exploitatieovereenkomst. Onder meer door periodieke evaluatiemomenten (1 keer per 2 jaar) van de exploitatiebijdrage, inzicht in de jaarrekening en de begroting (inclusief een scheiding tussen sporthalgedeelte en clubgebouw + verantwoording

Pagina 5 van 15

exploitatiebijdrage), een verplichte accountantscontrole, een lid van de RvT die op voordracht van de gemeente wordt benoemd en periodiek (minimaal 2 keer per jaar) de verantwoordelijk portefeuillehouder informeert. De stichting is aansprakelijk voor het in standhouden van de accommodatie en verplicht om het functioneren van de sportvoorzieningen te continueren. Bij faillissement van SSG wordt de gemeente, uit hoofde van het erfpachtrecht, eigenaar van de sportgebouwen. 3.1. De externe toetser is van mening dat de businesscase een solide basis vormt om verder uitgewerkt te worden. De externe toetser heeft positief-kritische woorden geuit over de businesscase. De exploitatiebegroting is professioneel opgezet, voor een groot deel gebaseerd op realistische en onderbouwde uitgangspunten, waarin ook eerdere adviezen (van o.a. Treem) zijn verwerkt. De aanbevelingen van de externe toetser zijn al opgepakt of zullen worden opgepakt als het project die fase heeft bereikt (zie reactiememo SSG). 3.2. De stijging van 3 miljoen ten opzichte van december 2024 is verklaarbaar. Sinds december 2024 heeft inflatie gezorgd voor een significante stijging van de bouwkosten. Daarnaast verfijnt SSG het project doorlopend. Omdat inmiddels de eerste tekeningen – en daarmee het oppervlakte en de invulling van het gebouw – bekend zijn kan er gerichter worden gerekend aan de prijzen. 3.3.

Het gebouw kent een gemiddeld tot hoog voorzieningenniveau, welke vanuit doelmatigheid wordt gerealiseerd. Zowel de gemeenten als de gebruikers hebben verschillende wensen en eisen voor het nieuwe gebouw. De gewenste voorzieningen maken het nieuwe gebouw tot een complex met een gemiddeld tot hoogwaardig voorzieningenniveau. Een ontwikkeling als het formaat van Groenoord realiseert de gemeente Schagen eens in de enkele tientallen jaren. Met juist een doelgerichte en doelmatige invulling moet Sportpark Groenoord straks als visitekaartje van de gemeente worden gezien. 3.4. De gebruikers staan achter voorliggend plan (incl. financiële gevolgen) Over de businesscase en de financiële gevolgen daarvan zijn reeds losse overeenkomsten gesloten tussen de gemeente en drie sportverenigingen (voetbal, hockey en handbal), kinderopvang en de fysio. Het Regius kan zich vinden in het plan, maar er is nog geen overeenkomst gesloten. Zie ook onder kanttekening 3.2. 3.5. SSG heeft geen eigen vermogen. En heeft dus een partij nodig die garant kan staan voor de lening. Met dit besluit mandateert de gemeenteraad het college om, op een later moment, de garantie op de lening te bekrachtigen. 4.1. De businesscase, het externe toetsingsrapport en de reactiememo van SSG geven helder weer hoe de verdeling tussen het clubgebouwgedeelte en het sporthalgedeelte wordt.

De gemeente gaat met de jaarlijkse exploitatiebijdrage niet het clubgebouwgedeelte subsidiëren. Uit de stukken blijkt helder dat SSG een gescheiden exploitatie organiseert. De gemeente draagt alleen bij aan het

Pagina 6 van 15

exploitabel maken van het sporthalgedeelte. Voor het exploitabel maken is jaarlijks een bedrag nodig van 1,28 miljoen euro. Dat is een verklaarbaar bedrag; rente- en aflossing bedraagt in de nieuwe situatie ongeveer 1 miljoen euro per jaar, voor groot onderhoud voor beide bestaande sporthallen hebben wij tussen de 2 en 3 ton per jaar ingerekend in het meerjarenonderhoudsprogramma en Sportfondsen heeft in 2024 118.000 euro ontvangen als exploitatiebijdrage voor beide sporthallen. 4.2. De stijging van de exploitatiebijdrage met bijna 3 ton ten opzichte van december 2024 is verklaarbaar. In de afgelopen maanden is de businesscase verfijnd en zijn door marktwerking ook de prijzen verandert. Een hogere aflossing en rente (als gevolg van een hogere investering), een ruimere reserveringslast voor groot onderhoud, vervangingskosten en energiekosten; het leidt tot een hogere exploitatiebijdrage. Het bedrag van 1,28 miljoen euro per jaar (prijspeil 2028) wordt jaarlijks geïndexeerd. 4.3 Bezoldiging Bestuur en Raad van Toezicht SSG In de raadswerkgroep van 1 september 2025 is gesproken over de bezoldiging van de bestuursleden en de leden van de Raad van Toezicht. Jaarlijks is hiervoor een bedrag van 45.000 euro (met indexatie) opgenomen in de businesscase. Het realiseren, beheren en exploiteren van een multifunctioneel gebouw van 23 miljoen euro vraagt een grote verantwoordelijkheid.

De tijdsinvestering van ervaren professionals om invulling te geven aan deze verantwoordelijkheid rechtvaardigt een bezoldiging. Het creëert onafhankelijkheid en professionalisering van toezicht. In het uiterste geval kunnen leden van een Raad van Toezicht namelijk aansprakelijk worden gesteld bij fouten of nalatigheid. Tegelijkertijd is de bezoldiging, omdat het hier gaat om een maatschappelijke voorziening passend bij het maatschappelijke gedachtengoed achter de voorziening. 5.1 Sloopkosten komen voor rekening van de gemeente Als huidige eigenaar van de hal is de gemeente verantwoordelijk voor het bouwrijp opleveren van de grond. De sloopkosten worden geraamd op 445.000 Euro (incl. Btw).

Kanttekeningen en alternatieven Kanttekeningen 1.1. Andere opties zijn een intentieovereenkomst of geen overeenkomst. Omdat we het stadium van intentie al voorbij zijn én zowel het college als SSG wel afspraken willen vastleggen is gekozen voor een samenwerkingsovereenkomst. Als basisdocument van onze samenwerking. In de erfpacht, beheer- en exploitatieovereenkomsten leggen we de uitgangspunten, kaders en afspraken concreet vast. 3.1. De externe toetser concludeert dat de businesscase op bepaalde punten nog aangescherpt en verduidelijkt moet worden. Meest relevant; transparantie tussen kosten sporthaldeel versus clubgebouwdeel, kwaliteitsniveau, verdeling personeelskosten en hoogte van 7 versus 9 meter.

Pagina 7 van 15

In reactie geeft SSG aan waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt en welke onderbouwing achter de cijfers in de businesscase zit. - Sporthaldeel/clubgebouwdeel. In de businesscase is uitgegaan van het principe dat aan de sporthallen die ruimtes worden toebedeeld die ook bij een zelfstandig te realiseren dubbele sporthal noodzakelijk zouden zijn geweest. Het meerdere is toegerekend aan het clubgebouw. - Het kwaliteitsniveau en kostenniveau van het te realiseren gebouw op basis van de investering per m2 is wat de externe toetser betreft aan de bovengrens. De voorzieningen volgend uit het programma van eisen passen bij een sportgebouw wat een gemiddeld tot hoog kwaliteitsniveau heeft. Denk hierbij aan een multifunctioneel gebruik, duurzame materialen, ruimte tribunes, geavanceerde installaties en evenementen. SSG concludeert dat zij de constatering van de externe toetser onderschrijven dat het gaat om een sportgebouw dat tegen een hoog kwaliteitsniveau wordt gerealiseerd. Dit is al vanaf het begin het uitgangspunt geweest. - Verdeling personeelskosten. De feitelijke personele organisatie zal bestaan uit 5,5 fte. Daar is ook financiële ruimte voor ingeboekt. In de businesscase wordt over meer dan 7fte geschreven. Voor de overige functies wordt subsidie aangevraagd bij onder andere het Rijk. - De hoogte van 9 meter.

In reactie geeft SSG aan dat de extra kosten over de hele looptijd van de lening meevallen. En dat het voor toekomstige gebruikers en het aantrekken van nationale of internationale sportactiviteiten juist een pré kan zijn. Een gebouw met deze set aan voorzieningen zet een gemeente als Schagen maar eens in de tientallen jaren neer. Het college wenst dat dus goed te doen en steunt SSG in de keus voor een 9-meter hal. SSG geeft in de reactiememo helder antwoord op de aanbevelingen van de externe toetser. In het stadium waar het project zich nu in bevindt kunnen nog niet alle aanbevelingen al opvolging krijgen. De reeds op te pakken aanbevelingen zijn door SSG, in de ogen van het college, helder beantwoord of opgevolgd. 3.2. De exploitatiebijdrage van het clubgebouw draait mogelijk niet break-even omdat er nog geen afspraken zijn gemaakt met het Regius-college. In de businesscase is aan de inkomstenkant ongeveer 1 ton per jaar ingecalculeerd van het Regius-college. Het Regius betaalt dit aan SSG voor de huur van de kleedkamers, opslag, bestuurskamer/docentenkamer en huur velden. Dit bedrag landt in de exploitatie van het clubgebouw. SSG en het Regius hebben nog geen overeenkomst bereikt over het te betalen bedrag per jaar. Mocht het Regius niet voornemens zijn om een ton per jaar te betalen leidt dit tot een gat in de businesscase voor het deel clubgebouw.

SSG wenst een zo volledig mogelijke bezetting van het sportgebouw (clubgebouw én sporthallen). Om die reden is SSG ook in gesprek met een zorgaanbieder die mogelijk een werklocatie kan realiseren in het clubgebouw voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het ontbreken van een overeenkomst met het Regius is een feit,

Pagina 8 van 15

tegelijkertijd heeft SSG op dit moment enkele aanvullende ‘ijzers in het vuur’ waardoor er vooralsnog geen reden is om uit te gaan van een definitief financieel gat in de businesscase. 3.3. De kosten voor tijdelijke uitplaatsing zijn nog niet inzichtelijk. In de businesscase is de investering opgenomen voor de realisatie van het nieuwe gebouw. Tegelijkertijd wordt de Groeneweghal nog gebruikt door verschillende sportverenigingen. Tijdens de sloop en de realisatiefase moet er voor deze gebruikers een andere plek worden gevonden. De kosten voor deze tijdelijke uitplaatsing zijn nog niet inzichtelijk. Net zoals dat er met Sportfondsen als/en (onder)huurder nog geen afspraken zijn gemaakt over het eerder onttrekken van de Groeneweghal uit de exploitatie dan dat het contract afloopt (31 januari 2028). De sloop van de Groenweghal staat nu gepland voor voorjaar 2027. Pas na zekerheid over de financiën voor de bouw kan SSG de opdracht in de markt zetten. En in overleg met de bouwadviseur van SSG en de aannemer kan de sloop- en realisatiefase concreet worden weergeven in een tijdslijn. Pas dan is ook duidelijk voor welke termijn de gebruikers tijdelijk uitgeplaatst moeten worden en hoeveel maanden tot het einde contract Sportfondsen de Groeneweghal niet meer kan exploiteren. In de eerste helft van 2026 willen we de financiële consequenties inzichtelijk hebben.

Zodat de gebruikers zich zo gedegen mogelijk kunnen voorbereiden op een tijdelijke uitplaatsing. 3.4. Overeenkomstig kader 3 uit het raadsbesluit van december 2024 wordt er een Energieneutraal (ENG) sportgebouw nagestreefd. In de businesscase is veiligheidshalve uitgegaan van een bijna energieneutraal (BENG) sportgebouw. Door netcongestie kan Liander het sportgebouw op piekmomenten niet van voldoende stroom voorzien. De wachtrijen voor een zwaardere aansluiting zijn dusdanig lang, dat SSG de keuze heeft moeten maken om in de businesscase energielasten op te nemen. Dit vraagt verder geen extra investeringen in de infrastructuur, maar leidt in het meest negatieve geval tot een beperkte extra bijdrage aan energiekosten voor de gebruikers. De ambitie blijft echter ENG. 3.5. We bouwen een sportgebouw voor 23 miljoen in de stad Schagen. Een bedrag wat nooit besteed gaat worden aan sportvoorzieningen in de andere kernen. De stad Schagen is de grootste kern van de gemeente en kent de meeste voorzieningen. De stad Schagen vormt daarmee het centrum van de gemeente. De bouw van het sportgebouw en de herontwikkeling van de openbare ruimte is niet alleen voor inwoners van de stad Schagen, maar ook voor inwoners uit alle andere kernen.

Denk hierbij aan het huren van de dubbele sporthal voor grotere binnensportevenementen, bedrijfssportevenementen/toernooien, de fysiotherapeut of een sportles volgen bij één van de diverse aanbieders/verenigingen op Groenoord. Een investering in sport van deze omvang is niet realistisch in een andere kern. Daarnaast leidt deze investering in Groenoord, wat het college betreft, niet tot minder investeringen in sport in andere kernen. Een goed voorbeeld is de recent gerenoveerde Multitreffer in ‘t Zand.

Pagina 9 van 15

3.6 De externe toetser op het juridische gedeelte is tijdens het proces van rol verandert; van toetser naar adviseur Een erfpachtovereenkomst met een stichting voor een maatschappelijk gebouw met deze verschillende voorzieningen vraagt specifieke expertise. Binnen de gemeente Schagen is dit project niet te vergelijken met andere projecten. Om deze reden is de keuze gemaakt om de externe toetser in te huren als adviseur. De ervaringen van deze adviseur met vergelijkbare projecten in het land maakt dat de belangen van de gemeente, wat het college betreft, goed terugkomen in de overeenkomsten. Kansen en risico's Een businesscase is het zo onderbouwd mogelijk berekenen en beredeneren van de investeringskosten voor de bouw van het sportgebouw. Dat brengt altijd een aantal kansen en risico's met zich mee waardoor de uiteindelijke investering duurder of juist toch goedkoper uitvalt. Kansen SSG heeft veiligheidshalve een aantal percentages in de businesscase aan de hoge of juist aan de lage kant ingeschat. Denk hierbij aan een relatief hoge reserve in de investeringsraming van 10%, een relatief lage gemiddelde bezettingsgraad van 60% en een voorzichtige intekening met betrekking tot toekenning aangevraagde BOSA-subsidie.

Daarnaast kan fondsenwerving, de losse verhuur van zalen en/of horecaruimte of nog een andere partij die een gebruikersovereenkomst aan gaat met SSG zorgen voor extra inkomsten. Met hierbij opgemerkt dat SSG, in afstemming met het college, uitgaat van de horeca-classificatie; ‘categorie 1: lichte horeca’. De geschetste kansen maken dat of SSG minder kosten heeft, of juist meer inkomsten genereerd. In beide gevallen leidt dit tot een minder hoge lening bij de bank en zowel een lagere garantstelling bij de gemeente als een lagere jaarlijkse exploitatiebijdrage. Risico's In eerste instantie was SSG voornemens om onder de Stichting een vastgoed en een exploitatie B.V. op te zetten om op deze manier de BTW op de investering en de kosten terug te krijgen. Na gedegen onderzoek en op basis van de ervaringen van Campus de Terp (Hollands Kroon) met de belastingdienst, is besloten om alleen uit te gaan van een Stichting en geen B.V.'s op te richten. In de structuur van de stichting wordt de BTW die drukt op de kosten enerzijds via de omzetbelasting (voor zover betrekking hebbende op het horecadeel) teruggevraagd. Op 18 september 2025 is er een overleg met de inspecteur om dit af te stemmen. Het andere deel van de BTW (niet zijnde horeca) wordt zoveel als mogelijk teruggevraagd via de BOSA-subsidie.

Deze subsidiepot is beperkt en wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van de aanvragen. Wanneer het jaarlijkse subsidiebudget uitgeput is, kunnen aanvragen die daarna worden ingediend niet meer worden gehonoreerd. SSG moet zich jaarlijks zeer bijtijds inschrijven om de kans op een goedgekeurde aanvraag zo groot mogelijk te laten

Pagina 10 van 15

zijn. Daarnaast zien we nu al een afname in het jaarlijks beschikbare budget. Een kleinere pot moet over de goedgekeurde aanvragen verdeeld worden. SSG heeft in de businesscase reeds 700.000 euro gereserveerd voor het geval de BOSAaanvraag niet helemaal wordt ontvangen. Ook kan de rente hoger worden, kan er een huurder failliet gaan of lopen verenigingen door wat voor soort omstandigheden weg naar andere hallen in de regio. De risico's kunnen we voor een deel mitigeren door afspraken met de voorzitter Raad van Toezicht, de jaarrekening, begroting en accountantscontrole. Tevens wordt de exploitatiebijdrage elke twee jaar herijkt in overleg tussen SSG en de gemeente. Bovenstaande risico’s kunnen leiden tot hogere investeringskosten en/of een hogere jaarlijkse exploitatiebijdrage. Alternatieven Scenario B Met het raadsbesluit in december 2024 heeft de gemeenteraad besloten om Scenario A verder uit te werken. Het college en SSG hebben zich niet blind willen staren op Scenario A en hebben ook Scenario B opnieuw beoordeeld. In Scenario B wordt de gemeente toch zelf bouwheer en eigenaar van het sportgebouw. De gemeente heeft de voor- en nadelen van Scenario's A en B opnieuw tegen elkaar afgewogen, zonder Scenario B te hebben doorgerekend.

In deze scenarioafweging blijft scenario A prevaleren boven scenario B, omdat: - Het gemeentelijk uitgangspunt is 'geen vastgoed, tenzij', en de gemeente wordt in scenario B volledig eigenaar van de sportgebouwen. - SSG is als stichting niet btw-plichtig en kan aanspraak maken op een BOSA-subsidie van het Rijk. De BOSA vergoedt maximaal 20% van het bedrag van de investeringen. Dit gaat daarmee om aanzienlijke bedragen. Wij kunnen als gemeente geen aanspraak maken op een BOSA-subsidie. Gemeenten kennen de SPUK-gelden. Maar daar waar het Rijk al een besluit heeft genomen over voorzetting van de BOSA tot en met minimaal 2029, is dat in september 2025 nog niet het geval over de SPUK-regeling die loopt tot 2025. Het ministerie van VWS onderzoekt samen met belanghebbenden hoe gemeenten vanaf 2026 gecompenseerd kunnen worden voor het btw-verlies op sportuitgaven. Het is onzeker of de SPUK Sport toegevoegd zou worden aan het Gemeentefonds en vervolgens via de Algemene Uitkering aan de gemeenten zou worden uitgekeerd. Of dat gemeente nog steeds, als in de huidige situatie, voor de werkelijke investeringskosten worden gecompenseerd. Voor de gemeente kent een tegemoetkoming van het Rijk voor een investering als die in Sportpark Groenoord minder risico's als die voor SSG. Hoewel de BOSA-regeling langzaam wordt afgebouwd is er wel zekerheid over de termijn tot en met 2029.

- We dit traject zijn gestart op basis van een burgerinitiatief. SSG stelt zich, alhoewel bestaande uit vrijwilligers, op als een uiterst professionele partij

Pagina 11 van 15

met verstand van zaken. Het bouwheerschap en exploitatie nu nog uit hun handen trekken, na al het voorwerk wat zij al hebben verricht, voelt als een brevet van onvermogen richting het SSG-bestuur. Het college heeft geen reden om te twijfelen aan de capaciteiten van SSG en hun adviseurs om op dit moment nog voor een ander scenario te kiezen.

Financiële aspecten Garantstelling De totale investeringsraming voor het sportgebouw komt naar verwachting uit op 23 miljoen euro exclusief btw. SSG gaat voor dit bedrag een lening van 40 jaar aan bij een kredietverstrekker. Een kredietverstrekker eist bepaalde garanties om te borgen dat de lening wordt afbetaald. De gemeente staat daarom garant voor het volledige bedrag van 23 miljoen. SSG is aansprakelijk voor het betalen van de aflossing en rente. Tabel 1. Hieronder zijn de financiële gevolgen van dit voorstel en de mutatie op het begrotingssaldo weergegeven.

Exploitatiebijdrage SSG (jaarlijks €1,28 miljoen) Conform het accommodatiebeleid wensen we de accommodatie van buitensportverenigingen niet te subsidiëren. Het sluitend maken van de exploitatie van een sporthal is echter niet haalbaar. Dat komt met name doordat wij als gemeente binnensport toegankelijk en betaalbaar willen houden. Voorkomen moet worden dat de zaalhuur dusdanig wordt dat verenigingen de contributie significant moeten verhogen. Om de exploitatie van de sporthallen sluitend te maken is een jaarlijkse bijdrage van €1,28 miljoen nodig vanaf 1 september 2028 voor de gemeente. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd met 2,5%. Door heldere afspraken in de exploitatieovereenkomst kunnen we als gemeente de begroting adequaat monitoren. Met een periodiek evaluatiemoment 1 keer per 2 jaar waarin we de hoogte van de exploitatiebijdrage bepalen en beoordelen of bijstelling noodzakelijk is. Dit doen we onder andere op basis van een door de accountant gecontroleerde jaarrekening. Sloopkosten Groeneweghal (€445.000,-) Eerder is nog geen rekening gehouden met de sloopkosten voor de Groeneweghal. Deze worden geraamd op €445.000. Als eigenaar van het gebouw staan wij als gemeente aan de lat voor de sloop en het bouwrijp maken van de grond.

Pagina 12 van 15

Afboeken boekwaarde per 31-12-2027 (€192.500) De sloop van de Groeneweg hal wordt voorzien in 2027. De verwachte boekwaarde per 31-12-2027 is €192.500. De boekwaarde bestaat grotendeels uit de vervanging/renovatie van het dak een aantal jaar geleden. De structurele afschrijvingslasten van € 17.500 vallen daarna wel vrij vanaf 2028. Vrijval budgetten groot onderhoud Groeneweg- en Spartahal Voor een periode van 10 jaar is jaarlijks €293.000 aan budget opgenomen voor groot onderhoud voor de Groeneweg- en Spartahal. Omdat we na het raadsbesluit over de garantstelling en de exploitatiebijdrage voor SSG een nieuwe fase ingaan, begroten we vanaf dat moment enkel het noodzakelijk onderhoud in verband met de veiligheid en verplichte keuringen in beiden hallen. We ramen het noodzakelijk onderhoud voor de periode 2026 en 2027 voor de Groeneweghal op € 40.000 en voor de Spartahal ramen we voor de periode 2026 tot en met 2029 € 50.000. Vrijval huidige exploitatiebijdrage Groeneweg- en Spartahal voor 2029 en 2030 De huidige jaarlijkse exploitatiebijdrage voor de Groeneweg en Spartahal is € 118.000. Een deel van de vrijval van de exploitatiebijdrage voor de Groeneweghal in 2027 en 2028 ramen we nog niet af omdat we ook nog wat kosten verwachten in deze jaren. Zie het deel “overig” hieronder. Overig Een deel van de kosten zijn nog niet inzichtelijk.

Dat zijn kosten die pas inzichtelijk gemaakt kunnen worden nadat er bepaalde zekerheden zijn over de realisatie van het project. Dat gaat over de kosten voor de tijdelijke uitplaatsing van de gebruikers van de Groeneweghal naar andere locaties, het financiële effect voor de exploitant/(onder)huurder door het slopen van de Groeneweghal vóórdat het contract afloopt en de herontwikkeling van de locatie Spartahal. Begrotingssaldo Het college stelt de gemeenteraad voor de financiële gevolgen van dit voorstel te muteren op het begrotingssaldo. Hieronder is de stand van het begrotingssaldo na kadernota en verwerking meicirculaire opgenomen. Verder is het financiële gevolg op het begrotingssaldo uit tabel 1 opgenomen. Tabel 2.

Door vrijval van het budget groot onderhoud hebben we in 2026 een voordeel voor het begrotingssaldo. De kosten voor de sloop en de afboeking van de boekwaarde waren nog niet begroot waardoor in 2027 een nadeel ontstaat ten laste van het begrotingssaldo. Vanaf 1 januari 2028 was een exploitatiebijdrage van €1.010.000 begroot in de kadernota. De exploitatiebijdrage op basis van de

Pagina 13 van 15

nieuwe businesscase is begroot op €1,28 miljoen. De oplevering wordt in september 2028 verwacht (eerder gingen we nog uit van 1 januari 2028) waardoor de exploitatiebijdrage per 1 september 2028 €427.000 is waardoor we in 2028 een groter voordeel van €843.500,- hebben. Daarna ontstaat een voordeel van € 76.500 voor 2029 en € 93.500 in 2030 voor het begrotingssaldo door de vrijval van de budgetten groot onderhoud, de exploitatiebijdrage en het opgenomen budget in de kadernota.

Communicatie De besluiten over de garantstelling, exploitatiebijdrage en sloopkosten hebben betrekking op de samenwerking tussen SSG en de gemeente. SSG wordt actief geïnformeerd over het besluit van de gemeenteraad.

Uitvoering en evaluatie SSG heeft de garantstelling van de gemeente nodig om een lening af te sluiten bij een kredietverstrekker. In deze fase van voorbereidingen is de BNG-Bank, als één van de kandidaat kredietverleners, geïnformeerd over de financiering van dit initiatief. Na het akkoord van de gemeenteraad worden de gesprekken vervolgt en wordt ook de NWB-Bank benaderd. Het college informeert u wanneer een kredietverlener is geselecteerd die een lening zal verstrekken aan SSG. Na de storting van het kapitaal, keert SSG de lening, van in totaal €950.000, uit aan de gemeente. Bekend is dat de gemeente garant staat tegenover de kredietverlener, voor de nakoming van betalingsverplichtingen van SSG uit hoofde van de geldlening. De gemeente tekent daarvoor ook de geldleningovereenkomst die SSG aan gaat met de geselecteerde kredietverlener. Bijgevoegde erfpachtovereenkomst en exploitatieovereenkomst zijn nog in concept (90% versies). Na het raadsbesluit wordt, conform Didam-arrest, het voornemen tot uitgifte van het erfpachtrecht met SSG gepubliceerd, om te voldoen aan de mededingingswet. Na het verstrijken van de reactietermijn zal de notaris het erfpachtrecht vestigen ten gunste van SSG. In 2027 zal het sloop- en bouwproces worden opgestart. Vanaf dat moment pakken wij als gemeente de inrichting van de openbare ruimte op.

Denk hierbij aan het plekken van PON, de (fiets-)parkeerplaats, de ontsluitingen, de wandelpaden en het beweegplein. Deze ontwikkelingen passen binnen de huidige bestemming. De conceptaanvraag en definitieve vergunningsaanvraag vallen buiten het adviesrecht van de gemeenteraad en worden te zijner tijd behandelt door het college. De gemeenteraad wordt daarover geïnformeerd.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Samenwerkingsovereenkomst Concept-erfpachtovereenkomst Concept-exploitatieovereenkomst Businesscase Stichting Sportgebouwen Groenoord Extern rapport Hospitality Group + bijlagen

Pagina 14 van 15

6. Memo Stichting Sportgebouwen Groenoord als reactie op rapport Hospitality Group. 7. Raadsbesluit

Pagina 15 van 15