RV Samen Speelbeleid 2025-2035

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

228811 Raadsvoorstel 24 juni 2025 P. de Nijs-Visser en H. Heddes Openbaar

Onderwerp: Samen Speelbeleid Gemeente Schagen 2025-2035

Samenvatting De gemeente Schagen streeft naar een gezinsvriendelijke, inclusieve leefomgeving waarin alle inwoners actief kunnen deelnemen aan de gemeenschap. Het Samen Speelbeleid Gemeente Schagen 2025-2035 heeft als doel een toekomstbestendige openbare ruimte te realiseren waarin jong en oud kunnen buitenspelen, bewegen en ontmoeten. Toegankelijkheid voor iedereen, ongeacht leeftijd of beperking en duurzaamheid staan hierbij centraal. Speelvoorzieningen worden evenwichtig verdeeld en afgestemd op de behoeften van verschillende leeftijdsgroepen, met aandacht voor toegankelijkheid.

Voorgesteld besluit 1. Het Samen Speelbeleid Gemeente Schagen 2025-2035 vast te stellen. 2. De vervangingsinvesteringen voor 2025-2029 vast te stellen zoals opgenomen in de bijlage F, Financiële uitwerking scenario’s, bijstelling bestaand areaal, en de bijbehorende exploitatielasten te dekken uit de algemene middelen. 3. Akkoord te gaan met scenario B (Paragraaf 4.3, Samen Speelbeleid) en de daarbij behorende investeringskredieten, exploitatie- en overige kosten voor het opwaarderen van 11 bestaande speelplekken en het realiseren van 3 nieuwe speelplekken.

Inleiding

Pagina 1 van 7

De gemeente Schagen wil speel-, sport- en ontmoetingsplekken aantrekkelijk, toekomstbestendig en toegankelijk maken. Het huidige speelbeleid is verouderd en sluit niet meer aan op de ambities en wensen van inwoners. Onderzoek en participatie tonen behoefte aan toegankelijke, diverse en kwalitatieve speelplekken met aandacht voor klimaatbestendigheid en duurzaamheid. Duidelijke kaders zijn nodig om de druk op de openbare ruimte, die door de woonopgave verder toeneemt, in goede banen te leiden. Scenariovergelijking De uitvoering van het Samen Speelbeleid is uitgewerkt in 3 (financiële) scenario’s. Scenario A betreft het ideale geval, waarbij per kern één speelplek wordt opgewaardeerd. Met scenario B wordt rekening gehouden met de bestaande behoefte op basis van de streefwaardennorm ten opzichte van scenario A. Onder scenario B wordt in 11 kernen een speelplek opgewaardeerd. De situatie waarbij er geen speelplekken worden opgewaardeerd, is het scenario 'Bijstelling bestaand areaal'. In hoofdstuk 4 van het beleidsplan en bijlage F, Financiële uitwerking scenario’s zijn de scenario's verder gespecificeerd. Scenario A: Algehele verbetering

B: Gerichte verbetering (voorgestel d) Alleen bijstelling huidig areaal

Voordelen (+) ✔ Maximale impact: alle zes ambities volledig ingevuld. ✔ Aanleg van 3 nieuwe speelplekken en opwaardering van 17 locaties. ✔ Balans tussen kosten en behoefte. ✔ 3 nieuwe speelplekken en opwaardering van 11 locaties met de grootste behoefte. ✔ Laagste kosten: €91.587 over vijf jaar. ✔ Beperkt tot vervanging binnen bestaand budget.

Nadelen (-) ❌ Hoogste kosten: €138.573 over vijf jaar.

❌ Beperkte invulling van alle ambities. ❌ Minder breed dekkend dan scenario A. Kosten: €127.513 over vijf jaar. ❌ Geen nieuwe speelplekken of opwaarderingen. ❌ Tekort voorzieningen blijven bestaan. ❌ Beperkte invulling van ambities.

Tabel1: samenvatting scenario’s en kosten

Beoogd resultaat Het Samen Speelbeleid verhoogt de leefbaarheid, gezondheid en sociale samenhang in Schagen. Het doel is een gezinsvriendelijke, inclusieve en toekomstbestendige gemeente, waar iedereen kan meedoen. Dit gebeurt met aandacht voor duurzaamheid en actieve betrokkenheid van inwoners.

Argumenten 1.1

Het Samen Speelbeleid versterkt de leefbaarheid en inclusiviteit zoals vastgelegd in het coalitieakkoord en de omgevingsvisie, Inclusieakkoord en de Lokale inclusieagenda 2024-2028.

Pagina 2 van 7

Het beleid versterkt de leefbaarheid en inclusiviteit met toegankelijke, groene en evenwichtig verdeelde speelvoorzieningen. Dit verhoogt de verblijfswaarde en sociale samenhang en zorgt dat elke buurt een speelplek binnen handbereik heeft. Door fysieke en sociale barrières weg te nemen, krijgt iedereen – ongeacht leeftijd of beperking – de kans om volwaardig mee te doen. 1.2

Beweging en ontmoeting zijn essentieel voor gezondheid, sociale samenhang en een leefbare gemeente.

Het beleidsplan stimuleert beweging en ontmoeting door toegankelijke en aantrekkelijke speel- en beweegplekken te realiseren. Door een gevarieerd aanbod aan sport- en speelfaciliteiten worden jong en oud uitgedaagd om actief te bewegen. Tegelijkertijd creëren goed ingerichte speelplekken ruimte voor sociale interactie en ontmoeting. Dit sluit aan bij de ambities uit het coalitieakkoord en het burgerakkoord, waarin sporten, samenkomen en een gezonde leefomgeving centraal staan. 1.3

Het Samen Speelbeleid sluit aan bij het Burgerakkoord.

Met het toepassen van de streefwaardennorm wordt een onderbouwde en eerlijke verdeling van de speelplekken over de verschillende leeftijdsgroepen nageleefd, wat aansluit op punt 7.1 Juiste voorzieningen in de hele gemeente (speel, hang, ontmoeting) uit het Burgerakkoord. De ambitie om meer in te zetten op groene natuurlijke speelplekken (Ambitie 5 uit het Samen Speelbeleid) is onderdeel van punt 13.1 Campagne groen moet je doen. 1.4 De zienswijze van de klankbordmonitorgroep van het burgerberaad is beantwoord en verwerkt in het Samen Speelbeleid. Het Samen Speelbeleid is voorgelegd aan de klankbordmonitorgroep van het burgerberaad. De klankbordmonitorgroep heeft hierop gereageerd met een zienswijze (bijlage G). Op deze zienswijze zijn inhoudelijke antwoorden gegeven (zie ook bijlage G) en de zienswijze is waar nodig verwerkt in het beleidsdocument. 1.5 Het speelbuurtmodel (Bijlage A) zorgt voor een evenwichtige en eerlijke verdeling van speelvoorzieningen over de gemeente. Speelvoorzieningen moeten goed verdeeld en bereikbaar zijn, zodat iedereen toegang heeft tot een kwalitatieve speelplek. Het speelbuurtmodel biedt inzicht in barrières, kansen en verdeling, waardoor elke buurt passende en diverse speelplekken krijgt. 1.6 Duidelijke normen en richtlijnen borgen de ambities uit het coalitieakkoord en zorgen ervoor dat in nieuwe wijken voldoende speelruimte beschikbaar blijft.

Pagina 3 van 7

Het speelbuurtmodel, de streefwaardennorm en speelpleknorm van 7m² per huishouden zorgen voor een evenwichtige verdeling van speelvoorzieningen. Het borgt dat nieuwe wijken voldoende speelruimte krijgen. De normen zijn gebaseerd op de bevolkingsopbouw en speelbehoefte per leeftijdsgroep. Ze sluiten aan bij de ambities uit het coalitieakkoord en burgerakkoord en bieden een transparante richtlijn voor een toekomstbestendige en eerlijke verdeling van speelplekken. 1.7 Het beleidsplan maakt een gerichte en efficiënte inzet van financiële middelen mogelijk. Het beleidsplan zorgt voor een efficiënte besteding van middelen door gericht te investeren op plekken om te komen tot een goede verdeling en invulling van de speelruimte. Het speelbuurtmodel en de normen bieden een transparante en onderbouwde verdeling van speelplekken. 2.1

Deze investeringen zijn nodig om de huidige speelvoorraad tijdig te kunnen vervangen.

Door de vervangingsinvesteringen voor 2025-2029 vast te stellen, zorgen we ervoor dat het huidige areaal aan speel- en beweegvoorzieningen behouden en op orde blijft. De investeringen worden gevraagd voor speelvoorzieningen die einde levensduur zijn en vervangen moeten worden. Tijdige vervanging waarborgt de veiligheid en voorkomt hogere kosten op lange termijn. 2.2

Dit betreft een actualisatie van het huidige exploitatiebudget.

Om het huidige areaal van speel- en beweegvoorzieningen te behouden, moet het exploitatiebudget worden bijgesteld. Door stijgende onderhoudskosten is het huidige budget niet toereikend om de veiligheid en kwaliteit van bestaande speelvoorzieningen voldoende op peil te houden. 3.1

Scenario B biedt een evenwichtige aanpak door gericht te investeren tegen beheersbare kosten.

Scenario B geeft invulling aan de ontbrekende speellocaties en vormt bestaande locaties om op de plekken waar de behoefte het grootste is. Het voldoet aan de belangrijkste ambities zonder de financiële last van scenario A of de beperkte impact van het uitsluitend bijstellen van het huidige areaal. 3.2

Er is ruimte om een heroverweging van het te volgen scenario te maken

Gemeenten verkeren in financieel onzekere tijden. Tijdens de evaluatie (zie uitvoering en evaluatie) kan een heroverweging worden gemaakt of scenario B nog steeds passend. In het geval er geen sprake meer is van financiële onzekerheid, kan er worden gekozen om over te gaan naar scenario A.

Pagina 4 van 7

Kanttekeningen en alternatieven 1.1

Het vaststellen van beleid brengt verplichtingen met zich mee.

De nieuwe beleidsambities vragen een extra inspanning van de gemeente. Doen we dat niet, dan geven we beperkt invulling aan opgaves en gestelde doelen op het gebied van groen, klimaatadaptatie en voornamelijk inclusiviteit. Daarmee doen we geen recht aan eerder gemaakte afspraken in onder andere het inclusieakkoord en het burgerakkoord. 1.2

Mogelijk komen bestaande speelplekken te vervallen.

Een evenwichtige verdeling van voorzieningen betekent dat sommige (veelal kleine) speelplekken kunnen vervallen als er goede alternatieven nabij zijn in de speelbuurt. Dit creëert financiële ruimte om andere speelplekken te verbeteren. Dat kan tot weerstand leiden. Daarom wordt dit altijd in overleg met bewoners opgepakt. 1.3

Normen en richtlijnen kunnen als beperkend worden ervaren.

Duidelijke normen (streefwaardenorm, 7m² speelpleknorm, speelbuurtmodel) bieden structuur, maar beperken de flexibiliteit. Door ze als richtlijn te hanteren in plaats van als strikte eis, blijft er ruimte voor maatwerk en lokale afstemming, zodat speelplekken evenwichtig verdeeld én optimaal benut worden. 2.1

Het betreft een structurele verhoging van de exploitatielasten voor speelvoorzieningen.

Zonder extra budget kunnen bestaande speelvoorzieningen niet op het juiste niveau worden onderhouden. Daarmee neemt het risico op onveilige situaties toe. Dat is niet alleen juridisch en financieel onverantwoord, maar bovenal onaanvaardbaar voor de kinderen die erop spelen. Ieder kind moet veilig kunnen spelen. Daar dragen wij als gemeente verantwoordelijkheid voor. 3.1

Scenario A kiest voor een centrale inclusieve speelplek in elke kern.

Scenario A zet actief in op het creëren van centrale inclusieve speelplekken in elke kern. Dit scenario toont maximale inzet op alle zes de gestelde beleidsambities, ook daar waar niet direct een bestaande behoefte is geconstateerd. Aan scenario A zijn de hogere kosten verbonden dan in het voorgestelde scenario. 3.2 Alleen de bijstelling van het bestaand areaal resulteert in de laagste kosten

Pagina 5 van 7

Bij enkel de bijstelling van het bestaand areaal worden er geen extra speelplekken gerealiseerd en geen speelplekken opgewaardeerd. Het voordeel is dat dit leidt tot lagere (meer)kosten. Nadelig is dat er geen invulling wordt gegeven aan de bestaande tekorten en behoefte. De bijstelling van het bestaand areaal is slechts ruimte voor een zeer beperkte invulling van zes beleidsambities. Het vraagt veel tijd om invulling te geven aan alle ambities.

Financiële aspecten De invulling van de in het nieuwe Samen Speelbeleid geformuleerde beleidsambities en behoeftes zijn vertaald in verschillende financiële scenario’s. Hieronder volgt de samenvatting van de investeringen en exploitatiebudgetten voor de vastgestelde beslispunten. Een volledige uitwerking is opgenomen in Bijlage F, Financiële uitwerking scenario’s, scenario B. Geactualiseerd vervangingsinvesteringen 2025-2029 Benodigde investeringskredieten 2025 0

2026 533.000

2027 339.000

2028 449.000

2029 440.000

TOTAAL 1.761.000

2028 20.209

2029 20.129

TOTAAL 91.587

Bijstelling budgetten exploitatie 2025 0

2026 22.453

2027 28.795

Scenario B: Opwaarderen en nieuwe speelplekken Benodigde investeringskredieten 2025 2026 2027 2028 Type Om te 0 60.000 0 0 vormen Nieuwe 0 35.000 35.000 35.000 plekken Bijstelling budgetten exploitatie Type 2025 2026 Om te 0 0 vormen Nieuwe 0 0 plekken

2029

TOTAAL

90.000

150.000

0

105.000

2027

2028

2029

TOTAAL

5.560

5.520

5.480

16.560

3.243

6.463

9.660

19.367

TOTAAL Benodigde/bijstelling budgetten exploitatie van geactualiseerde vervangingsinvesteringen en scenario B 2025 0

2026 22.453

2027 37.599

2028 32.192

Communicatie

Pagina 6 van 7

2029 35.269

TOTAAL 127.513

Het besluit zal worden gepubliceerd op www.officielebekendmakingen.nl. Daarnaast zal er op de website van de gemeente Schagen aandacht worden besteed aan het beleidsplan. Verder wordt het onder de aandacht worden gebracht middels een persbericht. Uitvoering en evaluatie De nieuwe beleidsregels worden verwerkt in de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR), en andere relevante (beleids)stukken. Bij vervanging, onderhoud en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen worden de normen en ambities uit dit beleidsplan als volwaardig belang meegenomen. Om het Samen Speelbeleid ook in de toekomst te laten aansluiten op de financiële situatie, demografische opbouw en bestaande behoefte onder de inwoners van de gemeente wordt het beleid in 2029 geëvalueerd. Als de financiële situatie verandert, kan op basis van deze evaluatie een heroverweging worden gemaakt over het te volgen (financiële) scenario. Wanneer de financiële onzekerheid in de toekomst blijkt mee te vallen, kan er eventueel voor worden gekozen om over te gaan op scenario A. Gewijzigde budgetten kunnen gebaseerd op de evaluatie worden meegenomen in de jaarlijkse kadernota of in de vierjaarlijkse actualisatie van het beheerplan. Bijlagen 1. Samen Speelbeleid Gemeente Schagen 2025-2035 2. Bijlage A - Aanvullende informatie Speelbuurtmodel 3. Bijlage B - Resultaten participatietrajecten 4.

Bijlage C - Onderzoeksrapportage Speelruimte (2022) 5. Bijlage D - Definities, ontwikkelingen en de huidige situatie 6. Bijlage E - Analyse- en aanbevelingskaarten 7. Bijlage F - Financiële uitwerking scenario's 8. Bijlage G - Zienswijze en beantwoording klankbordmonitorgroep

Pagina 7 van 7