RV RNN wijzigen Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

382521 Raadsvoorstel 04 november 2025 S. Kruijer Openbaar

Onderwerp: wijzigen Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten

Samenvatting Archeologie West-Friesland voert werkzaamheden uit in het kader van archeologie voor de colleges van de aangesloten gemeenten. In de Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten stonden ook de gemeenteraden als deelnemers vermeld. Er worden echter geen werkzaamheden voor de gemeenteraden uitgevoerd. Hierdoor kunnen de gemeenteraden uittreden. Daarnaast is actualisatie wenselijk en wil ook de gemeente Hollands Kroon toetreden. Op grond van deze wensen is de regeling in concept gewijzigd.

Voorgesteld besluit <test> 1. uit te treden uit de Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten; 2. een positieve zienswijzen af te geven op de wijziging van de GR Westfriese gemeenten en de toetreding van de gemeente Hollands Kroon. <Test>

Inleiding Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Dit heeft invloed op de regels omtrent archeologie waardoor aanpassing van de gemeenschappelijke regeling nodig is. Daarnaast dateert de huidige regeling grotendeels van 2012. De herziening die in 2024 is vastgesteld had alleen betrekking op de gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Nu is gelijk de gehele regeling tegen het licht aangehouden en waar nodig verduidelijkt. Een gemeenschappelijke regeling moet worden gesloten met de partijen die daadwerkelijk deelnemen in de regeling. Nu er geen werkzaamheden voor de gemeenteraad worden uitgevoerd, dient de gemeenteraad geen partij te zijn. Er worden alleen werkzaamheden voor het college van burgemeester en wethouders (hierna: colleges) uitgevoerd. Door de gemeenschappelijke regeling te actualiseren sluit het aan bij de Omgevingswet en zijn de afspraken duidelijk.

Kaders Wet Gemeenschappelijke Regelingen

Pagina 1 van 3

De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) vormt het wettelijk kader. Hierin is bepaald dat raden, colleges en burgemeesters van twee of meer gemeenten, voor zover voor de eigen bevoegdheid, een gemeenschappelijke regeling kunnen treffen ter behartiging van bepaalde belang(en) van die gemeenten. Wanneer het de bevoegdheid betreft van het college moet het college eerst aan de gemeenteraad vragen om een zienswijze over de ontwerpregeling. Wanneer de tekst van de regeling definitief is, moet de raad nog om toestemming worden gevraagd. Dit voorstel betreft het verzoek om de zienswijze op de ontwerpregeling. Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden, die 26 wetten integreert waaronder de voormalige Wet ruimtelijke ordening. Bepalingen ten aanzien van archeologie die in de oude wetten waren opgenomen, zijn nu opgenomen in de Omgevingswet. Dit gaat onder meer over het digitaal beschikbaar stellen van gegevens en advisering over archeologie. Erfgoedwet In de Erfgoedwet zijn de wettelijke taken vastgelegd met betrekking tot de archeologische en cultuurhistorische waarden. Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten Sinds 2012 wordt er samenwerkt op gebied van archeologie. De gemeente Hoorn verzorgt voor verschillende gemeenten de wettelijke verplichting ten aanzien van archeologie.

De kosten hiervan worden vergoed door de betreffende gemeenten. Inmiddels doet Hoorn dit voor Drechterland, Enkhuizen, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel. Hollands Kroon is nog geen onderdeel van de huidige gemeenschappelijke regeling. De werkzaamheden voor deze gemeente worden nu nog tijdelijk uitgevoerd op basis van een dienstverleningsovereenkomst.

Beoogd resultaat Een actuele regeling om op adequate wijze te kunnen voldoen aan de archeologische regelgeving

Argumenten 1.Uittreding raad uit Gemeenschappelijke Regeling Archeologie 1.1. Tijdens de evaluatie van de tekst van de Gemeenschappelijke Regeling Archeologie is gebleken dat de gemeenteraad als deelnemer is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling maar er geen werkzaamheden voor de gemeenteraad worden uitgevoerd. Hierdoor is het niet zuiver om de gemeenteraad als deelnemer op te nemen in de regeling. 1.2. Gelet op de Wet gemeenschappelijke regeling, blijft de gemeenteraad wel betrokken, wanneer het een gemeenschappelijke regeling met de colleges als deelnemers wordt. Aan de gemeenteraden wordt zienswijzen gevraagd en na verwerking toestemming. Zo blijft de gemeenteraad betrokken bij onder andere de wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling. 2. Positieve zienswijze Actualisatie Gemeenschappelijke Regeling Archeologie 2.1. Met de gemeenschappelijke regeling wordt door de gemeenten voldaan aan de wettelijke verplichtingen. Tevens kan door de bundeling van werkzaamheden de formatie efficiënt worden ingezet. 2.2. De tekst is geactualiseerd zodat deze aansluit op de Omgevingswet en de Erfgoedwet. Daarnaast zijn bepaalde bepalingen tekstueel aangescherpt ter verduidelijking. Inhoudelijk verandert er niets aan de afspraken over advisering, werkprocessen en overige verplichtingen van de betrokken gemeenten.

Pagina 2 van 3

2.3. Omdat het gaat om wettelijke taken zonder commercieel oogmerk zijn kostendekkende tarieven het uitgangspunt. Dat verandert niet door de geactualiseerde regeling. Er staat nu wel duidelijker in hoe de tarieven zijn opgebouwd en welke kosten worden toegerekend en geactualiseerd naar veranderde omstandigheden. Gemeente Hoorn loopt als dienstverlenende gemeente het risico dat er minder uren worden afgenomen dan waarop de organisatie is ingericht. Dit risico wordt beperkt doordat deelnemers een vastgesteld minimaal aantal uren dienen af te nemen en dit alleen na een bepaalde periode kunnen aanpassen. 2.b Positieve zienswijze Toetreding Hollands Kroon aan Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Hollands Kroon verzocht in 2023 toe treden aan de Gemeenschappelijke Regeling Archeologie. Afgelopen jaren heeft de gemeente Hoorn de werkzaamheden uitgevoerd op basis van een aparte dienstverleningsovereenkomst. Nu met de actualisatie wordt gelijk Hollands Kroon toegevoegd. Hierdoor gelden voor alle gemeenten dezelfde rechten en plichten.

Kanttekeningen en alternatieven Er zijn geen kanttekeningen.

Financiële aspecten - Het uittreden van de raden en het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling heeft geen financiële gevolgen voor de begroting; - Hollands Kroon betaalt nu jaarlijks via de dienstverleningsovereenkomst. Bij deelnamen aan de GR door Hollands Kroon blijven de kosten gelijk.

Communicatie Nadat de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten door alle colleges is vastgesteld wordt deze op de gebruikelijke wijze gepubliceerd.

Uitvoering en evaluatie De huidige werkzaamheden van Archeologie Westfriesland zullen niet veranderen. Nadat alle gemeenten zienswijzen hebben gegeven worden deze verwerkt. Op basis hiervan worden de raden dan gevraagd de colleges toestemming te geven om de gewijzigde regelingen vast te stellen. Na vaststelling van de regeling door de colleges wordt deze gepubliceerd. Evaluatie van de – nog vast te stellen – collegeregeling zal eenmaal in de vier jaar plaatsvinden.

Bijlagen 1.Concept gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten 2.Was-wordt lijst 3.Toelichting Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten 2025 4. Advies Regionale Raadscommissie Noordkop aan de gemeenteraden d.d. 25 september 2025 5. Raadsbesluit Wijzigen Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten

Pagina 3 van 3