RV kaderstelling open sportpark Groenoord
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:
232666 Raadsvoorstel 17 december 2024 P. de Nijs-Visser Openbaar
Onderwerp: Kaderstelling voor open sportpark Groenoord
Samenvatting De gemeente Schagen vindt sporten belangrijk. We zijn een sportieve gemeente en de sporthallen en -zalen in onze gemeente zijn belangrijk voor het uitoefenen van vele sporten en het bewegingsonderwijs. Daarom werkt de gemeente samen met Stichting Sportgebouwen Groenoord (SSG) al langere tijd aan een scenario voor open sportpark Groenoord, waarbij de gebruiker centraal staat en er verbinding is met de wijk. Vanuit de betrokken vrijwilligers en leden van de sportverenigingen kwam de wens voor de realisatie van een gezamenlijke clubaccommodatie, en de gemeente bracht de mogelijkheid voor een combinatie met een nieuwe, dubbele sporthal in. Daartoe is SSG met een burgerinitiatief gekomen. De gemeente ziet voordelen in een multifunctioneel gebouw. Samenwerking tussen de gemeente en de vrijwilligers van de verenigingen is noodzakelijk, aangezien de sporthal de verantwoordelijkheid is van de gemeente en de clubaccommodatie die van de verenigingen. Er zijn meerdere scenario’s verkend, waarvan scenario A de voorkeur heeft. De gemeenteraad stelt de kaders voor de uitwerking van open sportpark Groenoord vast. Het stellen van deze kaders leidt er toe dat zij het college van B&W de opdracht geeft om het voorkeursscenario A voor open sportpark Groenoord verder uit te werken.
Voorgesteld besluit Als kaders voor de uitwerking van open sportpark Groenoord te hanteren: 1. Nu en in de toekomst hebben en houden we de binnensportvoorzieningen voor onderwijs en verenigingen beschikbaar; 2. Open sportpark Groenoord krijgt een openbaar en multifunctioneel karakter, waarin omnisport en maatschappelijke evenementen mogelijk zijn; 3. Het sportgebouw wordt energieneutraal (ENG); 4. Het sportgebouw komt tot stand door co-creatie van een burgerinitiatief en de gemeente Schagen; 5. Een richtinggevend financieel kader voor de uitwerking van de definitieve businesscase van een investering van €21 miljoen voor 40 jaar; De raad geeft het college hiermee de opdracht: 6. Het voorkeursscenario voor open sportpark Groenoord, ‘scenario A’, verder uit te werken.
Pagina 1 van 15
Inleiding Vanuit het maatschappelijk belang (o.a. bewegen, ontmoeten, sociale cohesie) van sporten voor de samenleving staat de instandhouding van de vele sportieve voorzieningen in onze gemeente hoog op de agenda. Met Groenoord staan we aan de vooravond van een nieuwe beweging op dit terrein; deze mate van co-creatie tussen gemeente en een burgerinitiatief kennen we op het terrein van sport nog niet in Schagen. Met dit voorstel vragen we de raad vanuit de te stellen kaders deze eerste stap met ons te zetten en het voorkeursscenario verder uit te laten werken. Hieronder staan we eerst stil bij de aanleiding van dit voorstel tot het punt waar we nu met elkaar staan. Aanleiding In 2020 heeft de gemeenteraad besloten tot de uitvoering van het project Sportcarrousel 2020. Dit besluit betekende dat de twee voetbalverenigingen die gefuseerd zijn, op Groenoord gehuisvest werden onder de naam Schagen United en dat de honkbal en softbal verhuisde naar Nes Noord. Naast Schagen United zijn de volgende buitensportverenigingen de huidige gebruikers van Groenoord: de Jeu de Boeles vereniging (PON), Schager Rugby Club (Rush), De Schager Tennis Club (STC), Hockeyclub (Magnus) en Handbalvereniging Schagen. Door de sportcarrousel is het aantal gebruikers op Groenoord toegenomen, en is er een tekort aan kleed- en doucheruimtes. Daarnaast is de huidige clubaccommodatie gedateerd en te klein.
Dit was al bekend toen de sportcarrousel werd ingezet. Voetbalclub Schagen United, hockeyclub Magnus en handbalvereniging Schagen kwamen gezamenlijk met een initiatief voor de realisatie van een gezamenlijk clubgebouw, inclusief kantine en kleedaccommodaties. Tezamen hebben deze drie organisaties Stichting Sportgebouwen Groenoord (SSG) opgericht. In lijn met de visie van SSG is ook Stichting Kinderopvang Regio Schagen (SKRS) betrokken om een buitenschoolse opvang mogelijk te maken, gericht op sport. Gezamenlijk kwamen zij ook met het idee om het te realiseren clubgebouw te combineren met de al aanwezige Groeneweghal. Omdat zowel de Groeneweghal als de Spartahal aan renovatie of vernieuwing toe zijn, werden deze door de gemeente betrokken bij het uitwerken van de mogelijkheden voor het open sportpark Groenoord. De gemeente heeft, vanuit het maatschappelijk belang van sport voor de samenleving, de wettelijke verantwoordelijkheid voor het bewegingsonderwijs en de verantwoordelijkheid voor de beide sporthallen, gesprekken gevoerd met SSG over dit burgerinitiatief. Kaders -
Accommodatiebeleid 2021-2026 gemeente Schagen; Wet op primair onderwijs (m.b.t. bewegingsonderwijs) Raadsbesluit project Sportcarrousel d.d. 15 december 2020; Raadsinformatiememo d.d. 9 november 2021 inzake beschikbaar stellen van een lening aan de Stichting Sportgebouwen Groenoord; Raadsbesluit d.d. 7 februari 2023 renovatie Hockeyveld; Kadernota 2024
Pagina 2 van 15
-
061 Raadsinformatiememo Voortgang van het project open sportpark Groenoord d.d.10 juli 2024Collegebesluit 10 juli 2024
Beoogd resultaat Het beoogde resultaat is het realiseren van de herontwikkeling en verduurzaming van open sportpark Groenoord, waarbij er verbinding is met de wijk en we voldoen aan de wettelijke taken op bewegingsonderwijs. Door het vaststellen van de kaders, zijn de uitgangspunten voor de verdere uitwerking van de herontwikkeling en verduurzaming van open sportpark Groenoord. Het specifieke resultaat dat behaald wordt met dit raadsvoorstel is de opdracht tot de uitwerking van scenario A, resulterend in een definitief raadsvoorstel met uitgewerkt scenario in Q3 2025.
Argumenten 1.1
-
-
De huidige sporthallen, Groeneweghal en Spartahal, voldoen niet meer, waardoor Schagen niet aan wettelijke en beleidsuitgangspunten kan voldoen Beide sporthallen voldoen niet meer aan de wettelijke richtlijnen voor veilig sporten en duurzaamheidseisen van het Rijk. Ze zijn aan vervanging toe. Beide hallen kampen bovendien bij tijd en wijle met lekkage, waardoor bijvoorbeeld lessen bewegingsonderwijs niet door kunnen gaan. Hierdoor kan Schagen niet voldoen aan: De wettelijke verantwoordelijkheid voor bewegingsonderwijs. Het coalitieakkoord Schagen 2022-2026: Schagen wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor jonge gezinnen en wil daarom veel en goede onderwijs- en sportvoorzieningen en deze in stand houden. Accommodatiebeleid gemeente Schagen: de gemeente wil aantrekkelijke en goed onderhouden voorzieningen voor sport [..] beschikbaar hebben voor haar inwoners, omdat ze bijdragen aan de leefbaarheid en gezondheid van de inwoners. De gemeente investeert daarom in deze voorzieningen.
1.2
Renovatie van de Spartahal en de Groeneweghal is slechts voor 20 jaar mogelijk. Bij nieuwbouw gaan we uit van een levensduur van 40 jaar Om de beide sporthallen weer op het minimaal noodzakelijke kwaliteitsniveau te brengen en om duurzaamheidaspecten uit te voeren is op korte termijn een investering voor beide sporthallen noodzakelijk (bijlage 1 & 2). Renovatie en verduurzaming zou de levensduur met 20 jaar kunnen verlengen.
1.3
Schagen heeft een capaciteitsbehoefte nu en in de toekomst van potentieel 3 sporthallen, waarbij de locatie Groenoord ook voor toekomstige woonwijken voldoende bereikbaar is In bijlage 3 is een rapport toegevoegd wat aantoont wat de capaciteitsbehoefte is aan sporthallen in Schagen en tevens voor de mogelijk nieuw te bouwen sporthal. De omvang van de nieuwe sporthal is een optelsom van de twee losse sporthallen. De totale nieuwe sporthal zal uit circa 6 zaaldelen bestaan. De beoogde locatie voldoet aan de afstandsnormen voor het bewegingsonderwijs en de afstand die sporters gemiddeld bereid zijn af te leggen vanaf hun huis naar de
Pagina 3 van 15
sporthal. Het bouwen van een grote sporthal als vervanging voor twee bestaande sporthallen is vanuit efficiency- en beheerkosten voordeliger. 2.1 Sport is belangrijk voor verbinding, sociale cohesie, ontmoeting voor alle inwoners, niet alleen voor het open sportpark zelf maar ook voor omgeving Zoals al is aangegeven in het coalitieakkoord: sport is een belangrijk onderdeel van het maatschappelijk leven. Sport maakt de dorpen leefbaar, zorgt voor ontspanning en verbindt mensen. Sport kan het verschil maken in een mensenleven. Door een open karakter van het sportpark wordt dit een aantrekkelijke plek om te ontmoeten. 2.2 Uitwisseling tussen de verenigingen wordt makkelijker en het bereik onder sporters wordt groter Landelijk is de beweging naar ‘omniverenigingen’ zichtbaar. Hierbij kunnen leden van verschillende verenigingen makkelijker meerdere sporten uitproberen voordat zij eventueel een definitieve keuze maken voor een sport. Die behoefte is bij veel sporters aanwezig, komt uit landelijk onderzoek naar voren. Multifunctioneel gebruik maken van één open sportpark met één multifunctioneel gebouw maakt de verenigingen beter toegerust op de sporter van de toekomst. Dit sluit bovendien aan bij het coalitieakkoord: ‘Kinderen worden gestimuleerd om met zoveel mogelijk sporten kennis te maken’.
2.3 Door één gebouw te realiseren op één locatie ontstaat efficiency in gebruik (Zie ook argument 1.3) Verenigingen en scholen maken vaak op verschillende momenten gebruik van kleedruimtes en kantine. Door deze voor de sporthal en clubgebouw te combineren, is minder ruimte en zijn minder gebouwen nodig om de verschillende partijen te huisvesten. Dit vergemakkelijkt bovendien de ontmoeting tussen verschillende verenigingen en doelgroepen. Scholen maken meestal overdag gebruik van de sporthal en kleedruimtes, verenigingen meestal ’s avonds. 3.1 Met nieuwbouw van de sporthal kan worden voldaan aan de uitgangspunten van de Rijksoverheid om conform de bouw richtlijn ENG te realiseren om per datum 2050 volledig energie neutraal te zijn Hiermee zet je voor de langere termijn (40 jaar) een toekomstbestendig gebouw neer, dat voldoet aan de eisen van duurzaamheid in de toekomst. 3.2 Hogere duurzaamheidseisen Het gemeentelijke programma voor duurzaamheid zet sterk in op het verminderen van het elektriciteitsverbruik, onder andere door efficiëntere verlichting, apparaten en installaties. De ENG-normen gaan verder dan BENG door te streven naar volledige energieneutraliteit, wat betekent dat alle benodigde energie lokaal en duurzaam wordt opgewekt.
Dit sluit aan bij de ambitie om het elektriciteitsverbruik te minimaliseren en sneller financieel rendement te realiseren, een belangrijke doelstelling binnen de duurzaamheidsstrategie. 3.3 Klimaatadaptatie en toekomstbestendigheid De ENG-normen ondersteunen een integrale aanpak van klimaat adaptief bouwen, waarbij gebouwen worden ontworpen om bestand te zijn tegen de gevolgen van
Pagina 4 van 15
klimaatverandering, zoals hevige neerslag en hittestress. Ook wordt binnen de ENGnormen vanaf het begin rekening gehouden met hergebruik van materialen en het verminderen van de CO₂-voetafdruk gedurende de gehele levenscyclus van een gebouw. Dit ondersteunt het belang van circulair bouwen zoals benadrukt in het gemeentelijk beleid. Door te kiezen voor ENG wordt er bovendien meer nadruk gelegd op klimaatadaptatie en het langer behouden van grondstoffen, iets dat minder prominent is bij BENG. Het convenant Toekomstbestendig Bouwen, ondertekend door de gemeente, stelt dat nieuwbouw en gebiedstransformaties zo duurzaam mogelijk moeten worden uitgevoerd, waarbij onder andere wordt gestreefd naar energiepositief en energieneutraal bouwen. 4.1 De gemeente Schagen heeft burgerparticipatie hoog in het vaandel. Co-creatie betreft het hoogste niveau op de participatieladder. Participatie is een belangrijk onderdeel binnen het coalitieakkoord: ‘De gemeente Schagen hecht veel waarde aan de deelname van haar inwoners en ondernemers aan de samenleving en specifiek aan de ontwikkeling en uitvoering van het gemeentelijke beleid.
Uitgangspunten daarbij zijn: Iedereen moet maximaal mee kunnen doen aan het maatschappelijk verkeer, moet daarbij zijn of haar eigen leven vorm kunnen geven en moet daarvoor invloed kunnen uitoefenen op zijn of haar leefomgeving.’ 4.2 Een burgerinitiatief is de opmaat geweest tot waar we nu staan Voor het sportpark Groenoord is een groot aantal verenigingen en vrijwilligers aangehaakt die dit project ten behoeve van de vele sporters en bezoekers van de accommodaties ondersteunen. Vanuit het initiatief van een aantal van deze verenigingen is een samenwerking met de gemeente tot stand gekomen om gezamenlijk het open sportpark Groenoord te realiseren. Door co-creatie ontstaat een breed draagvlak. Dit brede draagvlak resulteert in een collectief verantwoordelijkheidsgevoel en belang bij onderhoud en instandhouding van de gezamenlijke accommodatie. 5.1 Hiermee geeft de raad richting aan de verdere uitwerking van het gekozen scenario Uitgangspunt hierbij is een sobere, doelmatige en efficiënte businesscase. 5.2 Het betreft nu een richtinggevend kader; het uitgewerkte scenario met definitieve businesscase wordt nog aan de raad voorgelegd Het financiële kader wordt duidelijker en zekerder door de verdere uitwerking in detail van het gekozen scenario.
Het project bevindt zich nu in de definitiefase (tussenfase): dit kan maken dat het bedrag van €21 miljoen hoger of lager uitvalt naar mate het meer concreet wordt. Dit vertaalt zich uiteindelijk in de jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente, wat wordt na uitgewerkt na de scenariokeuze. 6.1 ‘Scenario A’ voldoet aan alle bovenstaande kaders Scenario A gaat uit van de volgende uitgangspunten om verder uit te werken:
Pagina 5 van 15
1. De nieuwe sporthal komt in de plaats van de huidige Groeneweghal en Spartahal, waarmee dus wordt gekozen voor nieuwbouw volgens de ENG normen en niet voor renovatie en verduurzaming. (Kader 1 en 3) 2. Op de plek van de huidige Spartahal komt geen nieuwe sporthal; gekozen wordt voor concentratie van een groot deel van de sportactiviteiten in Schagen op Groenoord. (Kader 2) 3. Er wordt één multifunctioneel gebouw gerealiseerd, dat bestaat uit een sporthal met zes zaaldelen en een clubgebouw met kantine en kleedaccommodatie. (Kader 2) 4. Het opdrachtgeverschap van zowel de realisatie (bouwheerschap) van het nieuwe multifunctionele gebouw als de exploitatie, beheer en onderhoud beleggen we bij de private partij SSG. Het eigendom van het gebouw komt daarmee ook in handen van SSG. De gemeente blijft eigenaar van de grond (bijlage 4 en 5). (Kader 4) 5. De gemeente trekt in dit scenario geen vreemd vermogen aan, dat doet SSG. De gemeente doet alleen een bijdrage in de exploitatie van de sporthal. Daarnaast staat de gemeente na afstemming met waarborgfonds Sport garant voor de lening van ruim 20 miljoen, die SSG aangaat.(Kader 4) 6. SSG maakt de keuze in de manier van opdracht geven aan de markt voor de bouw. Doordat het een private partij betreft, is zij vrijer in de keuze voor de manier waarop zij dit doet dan de gemeente.(Kader 4) 7.
De eerste versie van de businesscase laat zien dat scenario A binnen het richtinggevende financiële kader gerealiseerd kan worden. (Kader 5) 6.2 De ontwikkeling van een multifunctioneel gebouw, sporthal met clubaccommodatie, is een combinatie van een burgerinitiatief en een maatschappelijke opgave. Het clubgebouw is vanuit het accommodatiebeleid een verantwoordelijkheid van de verenigingen zelf. Dit maakt dat zij zelf aan de lat staan voor renovatie of nieuwbouw van hun eigen clubgebouw. Sporthallen zijn meestal in eigendom, en daarmee de verantwoordelijkheid, van de gemeente. Het accommodatiebeleid van de gemeente geeft echter het volgende aan: ‘de gemeente Schagen is, daar waar mogelijk, geen eigenaar van het maatschappelijk vastgoed. Gemeente Schagen regisseert en faciliteert verzelfstandiging van het gemeentelijk vastgoed. Privatisering (volledig) vindt alleen plaats wanneer dit geen gevaar oplevert voor de uitvoering van de wettelijke taken en kerntaken van de gemeente.’ Overdragen van het eigenaarschap voldoet aan dit uitgangspunt binnen het accommodatiebeleid. De gemeente houdt een belangrijke rol om uitvoering van de wettelijke en kerntaken te borgen. 6.3 De SportAdviesRaad Schagen (SARS) steunt de keuze voor scenario A De keuze voor scenario A is naar mening van de SARS een toekomstgerichte keuze en derhalve ook de juiste keuze (bijlage 10).
6.4 Met het samenvoegen van twee sporthallen tot een nieuwe sportaccommodatie komt er bij de Spartahal ruimte vrij voor nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente. 6.5 Door het initiatief volledig bij SSG te beleggen, kan BTW voordeel behaald worden
Pagina 6 van 15
De private partij heeft een exploitatiemodel opgesteld dat uitgaat van een met BTW belaste verhuur. Het gevolg hiervan is dat zowel de gemeente als de verenigingen huurfacturen zullen gaan ontvangen waarbij een BTW-component is meegenomen. Op deze wijze kan over de totale investering de BTW teruggevraagd worden. De BTW wetgeving op BTW teruggave op investeringen is stabiel en niet aan wijzigingen vanuit de Rijksoverheid onderhevig. Dit biedt meer zekerheid voor alle betrokken partijen dan het alternatief, waarbij de gemeente zelf de lead neemt en een lening aangaat. In dat geval zijn er nu nog subsidiemogelijkheden en een SPUK m.b.t. BTW teruggave vanuit het Rijk, maar er is grote onzekerheid over het voortbestaan van deze regelingen. De fiscale aspecten en uitgangspunten moeten in de volgende fase nader getoetst worden door de gemeentelijke fiscalist. (bijlage 4) 6.6 Door het initiatief bij de private partij SSG te beleggen, is een Europese aanbesteding waarschijnlijk niet noodzakelijk. Dit levert flexibiliteit op. De gemeente is gebonden aan de aanbestedingsregels, en zou een Europese aanbesteding uit moeten voeren voor dit initiatief. Dit betekent aan de voorkant heel goed omschrijven wat de bedoeling is, en als de aanbesteding eenmaal loopt is slechts zeer beperkt communicatie met marktpartijen mogelijk.
Ook is wijziging van de opdracht tussentijds, door voortschrijdend inzicht, heel lastig of niet mogelijk. Dan is de aanbesteding stopzetten en opnieuw in de markt zetten de te volgen weg. Dit maakt het geheel minder flexibel dan als een private partij de opdracht in de markt zet. Of SSG wel of niet aanbestedingsplichtig wordt hangt samen met enkele criteria omtrent de rol die de gemeente aanneemt bij de realisatie van het project. Op dit moment lijken aan deze criteria niet te worden voldaan en lijkt de SSG niet aanbestedingsplichtig te worden. Dit kan echter pas met zekerheid worden vastgesteld na de verdere uitwerking van het scenario.
Kanttekeningen en alternatieven Kanttekeningen 6.1 In alle gevallen zullen de gebruikers van de sportaccommodaties voor een bepaalde periode geen gebruik kunnen maken van deze faciliteiten. Dit is voor alle scenario’s gelijk, het kan alleen verschillen in de momenten waarop er geen gebruik kan worden gemaakt van hetzij de sporthal, hetzij de clubaccommodatie. 6.2 Centralisatie op één locatie van een dubbele sporthal kan op piekmomenten een hoge parkeerbelasting geven. In een vroeg stadium is een eerste quickscan gedaan naar de haalbaarheid van Groenoord. Onderdeel hiervan was een eerste inschatting van de parkeerdruk en uitwijkmogelijkheden om te parkeren bij een groot aantal bezoekers van het sportpark en de sporthallen (bijlage 8). Hieruit kwam naar voren dat de huidige parkeervoorziening al volstaat voor de uitbreiding van het programma. Door een wijziging op het bestaande parkeerterrein kunnen er nog 30 extra parkeerplaatsen
Pagina 7 van 15
gemaakt worden. Bij de volgende fase van planvorming wordt hier nader onderzoek naar gedaan en worden er alternatieven uitgewerkt. 6.3 De financiën vormen het grootste risico van dit voorstel. Dit geldt in elk scenario. De kosten van een scenario hangen samen met het programma van eisen dat in de volgende fase vorm krijgt. Ook vormen de bouwkosten een risico omdat deze kosten door de tijd snel kunnen veranderen. Tot slot vormen de verduurzamingskosten ook een risico. Door de grote innovaties op dit gebied kunnen kosten mogelijk hoger of lager uitvallen. Concluderend betekent dit dat de werkelijke kosten, na verdere uitwerking van het scenario, kunnen afwijken van de indicatieve kosten die in dit raadsvoorstel worden voorgelegd. 6.4 Beschikbaarheid subsidies is onduidelijk In samenspraak met adviesbureau Maatschappelijk Financieren zalinitiatiefnemer SSG op zoek moeten of er nog overheidssubsidies te verkrijgen zijn voor de nieuwbouw. Dit kan gaan over subsidies voor verduurzamen maar ook subsidies om de plan – en ontwikkelkosten voor een deel vergoed te krijgen. In de investeringsbegroting is hier nog geen rekening mee gehouden, deze kan dus uiteindelijk hierdoor nog lager uitvallen.
6.5 Gebruik maken van SPUK voor sportaccommodaties en de BOSA regeling is in de voorliggende voorkeursvariant niet mogelijk Vanuit de rijksoverheid zijn er SPUK subsidies beschikbaar die tevens bijdragen aan het verlagen van de investeringskosten van het project. Omdat SSG een private partij is, kan in de variant die nu voorligt daar geen gebruik van worden gemaakt. In de investeringsbegroting is daarom op dit moment geen rekening gehouden met de huidige SPUK regelgeving voor sportaccommodaties. Jaarlijks vinden op deze regelingen wijzigingen plaats. Dit is een risico wat voortdurend aandacht vraagt, waar in de voorliggende variant geen rekening mee hoeft te worden gehouden. De landelijke regelingen voor subsidieverstrekking via de SPUK regeling en BOSA worden door Rijksoverheid afgebouwd en zijn vermoedelijk in 2027 niet meer van toepassing. Ons advies is dan ook om te kiezen voor BTW verrekening door de private partij als initiatiefnemer, omdat dit meer zekerheid biedt. 6.6 Verhoging huur door BTW verrekening In de voorgestelde juridische structuur is er sprake van BTW verrekening(teruggave) van 21% over de bouwkosten. Dit moet worden doorbelast aan de verenigingen. Het gevolg daarvan is dat de huurprijs voor verenigingen dus omhoog gaat.
Het voordeel dat verenigingen een verlaagd BTW tarief genoten (0% of 9%), zal door de aangekondigde wijzigingen van het rijkbeleid vervallen. Dit gaat voor de betrokken verenigingen betekenen dat de kosten met 21 % toenemen, omdat er BTW heffing zal plaatsvinden over de kosten voor huur van de sportzalen. De voorgenomen BTW wijzigingen hebben geen effect op de bouwkosten. Daarbij moet worden opgemerkt dat ook in andere scenario’s de kosten voor verenigingen voor het gebruikmaken van de nieuwe of gerenoveerde sporthal(len) hoger zullen uitvallen, doordat de gemeente kostendekkende huur gaat vragen. Ook in de andere scenario’s ligt een kostenstijging voor verenigingen in de lijn der
Pagina 8 van 15
verwachting; de gemeente is vanuit de herijking van het vastgoedbeleid bezig met het invoeren van kostendekkende huur. De afschrijvingslasten die gepaard gaan met renovatie of nieuwbouw Worden hierin verwerkt.
Pagina 9 van 15
Alternatieven ALTERNATIEVEN Scenario 0: Wat gebeurt er als we niets doen?
VOORDELEN - Op korte termijn hoeft er geen investering te worden gedaan.
Scenario B: De gemeente neemt de ontwikkeling van herontwikkeling en verduurzaming zelf ter hand en wordt eigenaar van de nieuwbouw sporthal en clubgebouw.
- Financieel kan dit voordeliger zijn omdat de kosten voor rente lager zullen zijn dan de private partij SSG zal moeten betalen. - De gemeente houdt eigendom, beheer, exploitatie en onderhoud van de sporthal in eigen hand. - Met nieuwbouw van de sporthal kan worden voldaan aan de uitgangspunten van de Rijksoverheid om conform de bouw richtlijn ENG te realiseren om per datum 2050 te volledig energie neutraal te zijn. Hiermee zet je voor de langere termijn (40 jaar) een toekomstbestendig gebouw neer. - De risico’s blijven gelijk, als het gaat om de negatieve exploitatie. In ieder scenario zal de gemeente verantwoordelijk worden gehouden voor het tekort.
Pagina 10 van 15
NADELEN - SSG moet in dit geval op eigen initiatief verder met hun clubgebouw. Zij gaan dan een lening aan voor het deel van de vereniging accommodatie en kleedkamers. Zowel de Spartahal als de Groeneweghal blijft in de huidige staat op de huidige plek bestaan. Beide sporthallen zijn afgeschreven en aan het einde van hun levensduur. - In de loop der jaren zullen beide hallen met steeds grotere gebreken te kampen krijgen die iedere keer incidenteel moeten worden opgelost en gefinancierd. Ook al wordt er niets gedaan zal er gestart moeten worden met een plan van aanpak om beide sporthallen te laten renoveren vanwege achterstallig onderhoud. - Het betreft in dit geval slechts het uitstellen van een investeringsbeslissing, met het risico dat de hallen eerder aan renovatie en verduurzaming toe zijn dan dat er een beslissing wordt genomen. - Vanuit het accommodatiebeleid ligt de verantwoordelijkheid voor het clubgebouw bij verenigingen zelf. Door als gemeente eigenaar te worden van zowel de sporthal als het clubgebouw, verenigd in één multifunctioneel gebouw, is die scheiding diffuus geworden. Naar andere verenigingen in andere kernen van de gemeente kan dit lastig uit te leggen zijn. - Bij uitvoering door de gemeente is een Europese aanbesteding verplicht. Dit maakt de opdrachtformulering en -verstrekking minder flexibel door de gebondenheid aan de aanbestedingsregels.
Scenario C: De ontwikkeling wordt in twee fases ontwikkeld en uitgevoerd, eerst het clubgebouw door SSG en daarna de Groeneweghal door de gemeente
- De scheiding tussen de verantwoordelijkheid van de gemeente en die van de verenigingen vanuit het accommodatiebeleid is helder en wordt aangehouden. - De gemeente houdt eigendom, beheer, exploitatie en onderhoud van de sporthal in eigen hand - Met nieuwbouw van de sporthal kan worden voldaan worden aan de uitgangspunten van de Rijksoverheid om conform de bouw richtlijn ENG te realiseren om per datum 2050 te volledig energie neutraal te zijn. Hiermee zet je voor de langere termijn (40 jaar) een toekomstbestendig gebouw neer.
- Ontwikkeling in twee delen duurt langer qua bouwtijd en overlast en er zal een verschil ontstaan over het juridisch eigenaarschap en deelgebruik en reserveringen groot onderhoud. De kans dat het zou lukken om gelijktijdig te bouwen is namelijk niet erg groot, door verschillende doorlooptijden door besluitvorming, aanbesteding e.d. - De kosten zullen in twee delen hoger ligger, het aan elkaar bouwen brengt extra bouwtechnische – beheertechnische risico’s met zich mee. - Bij in twee delen bouwen zal de private partij alleen haar eigen deel voor haar rekening nemen en dat maakt het organisatorisch ingewikkelder. De visie voor een multifunctioneel sportgebouw wordt hierdoor moeilijker waar te maken. - Indien voor deze optie gekozen wordt is de verwachting dat de private partij SSG afhaakt, vanwege de complexe beheerstructuur en het verdeeld eigendom. Scenario D: De - De scheiding tussen de verantwoordelijkheid van de - Beide sporthallen zullen bij renovatie en verduurzaming volledig gemeente behoudt gemeente en die van de verenigingen vanuit het ontmanteld moeten worden om de omzetting te kunnen maken naar een beide sporthallen en accommodatiebeleid is helder en wordt aangehouden. andere methodiek van verwarmen (zonder gas) en energieneutraal te werkt zelfstandig het - De gemeente houdt eigendom, beheer, exploitatie en worden door opwekking (zonnepanelen).
scenario van onderhoud van de sporthal in eigen hand - Met de verduurzaming en renovatie van beide sporthallen kan niet renovatie en - Door spreiding van twee sporthallen over de kern voldaan worden aan de uitgangspunten van Rijksoverheid om conform de verduurzaming van de Schagen is de aanrijtijd voor een deel van het onderwijs en bouw richtlijn ENG te realiseren om per datum 2050 volledig energie sporthallen uit (en een deel van de (toekomstige) inwoners van Schagen korter neutraal te zijn. SSG werkt zelfstandig dan bij de alternatieven met één gebouw op locatie - Bij renovatie en verduurzaming wordt de levensduur verlengd met 20 haar clubgebouw uit) Groenoord. jaar. Bij nieuwbouw gaan we uit van een levensduur van 40 jaar. - Het gebruik en de exploitatie van twee zelfstandige sporthallen dicht bij elkaar zal minder efficiënt zijn dan een grote hal samengevoegd in een bestaand sportpark.
Pagina 11 van 15
Scenario E: De gemeente behoudt beide sporthallen en werkt zelfstandig het scenario van nieuwbouw van de sporthallen uit (en SSG werkt zelfstandig haar clubgebouw uit)
- De scheiding tussen de verantwoordelijkheid van de gemeente en die van de verenigingen vanuit het accommodatiebeleid is helder en wordt aangehouden. - De gemeente houdt eigendom, beheer, exploitatie en onderhoud van de sporthal in eigen hand - Door spreiding van twee sporthallen over de kern Schagen is de aanrijtijd voor een deel van het onderwijs en een deel van de (toekomstige) inwoners van Schagen korter dan bij de alternatieven met één gebouw op locatie Groenoord. - Met nieuwbouw van de sporthal kan worden voldaan worden aan de uitgangspunten van de Rijksoverheid om conform de bouw richtlijn ENG te realiseren om per datum 2050 te volledig energie neutraal te zijn. Hiermee zet je voor de langere termijn (40 jaar) toekomstbestendige gebouwen neer.
Pagina 12 van 15
- Bij nieuwbouw van twee sporthallen staat de gemeente voor een grotere investeringsopgave dan bij concentratie op één plek van één grote sporthal. - Het gebruik en de exploitatie van twee zelfstandige sporthallen dicht bij elkaar zal minder efficiënt zijn dan een grote hal samengevoegd in een bestaand sportpark.
Financiële aspecten Indic atie jaarlijkse kosten per Sc enario "Herontwikkeling en verduurzam ing sportpark Groenoord " sc e na rio 0
sc e na rio A
Nood za kelijke renova t ie zond er verd uurza m ing
sc e na rio B
SSG neem t d e ont wikkeling va n heront wikkeling en verd uurza m ing zelf t er ha nd en word t eigena a r va n d e nieuwb ouw sp ort ha l en c lub geb ouw.
sc e na rio C
sc e na rio D
De gem eent e neem t d e ont wikkeling va n heront wikkeling en verd uurza m ing zelf t er ha nd en word t eigena a r va n d e nieuwb ouw sp ort ha l en c lub geb ouw.
De ont wikkeling word t in t wee fa ses ont wikkeld en uit gevoerd , eerst het c lub geb ouw d oor SSG en d a a rna d e Groeneweghal d oor d e gem eent e
De gem eent e b ehoud t b eid e sp ort ha llen en werkt zelfst a nd ig het sc ena rio va n renovatie en verduurzam ing van de sporthallen uit (en SSG werkt zelfst a nd ig ha a r c lub geb ouw uit )
De gem eent e b ehoud t b eid e sp ort ha llen en werkt zelfst a nd ig het sc ena rio va n nieuwbouw van de sporthallen uit (en SSG werkt zelfst a nd ig ha a r c lub geb ouw uit )
€ 20.958.750
€ 6.410.357 € 18.462.807
€ 6.410.357 € 8.965.441
€ 6.410.357 € 11.708.861
€ 20.250.000
sc e na rio E
inv e st e ring SSG Inv e st e ring g e m e e nt e
€ 5.435.888
Ne tto inve ste ring
€ 5.435.888
€ 20.250.000
€ 20.958.750
€ 18.462.807
€ 8.965.441
€ 11.708.861
20 2,96% linea ir
40 3,30% a nnuit eit
40 2,96% linea ir
40 2,96% linea ir
20 2,96% linea ir
40 2,96% linea ir
€ 592.697
€ 1.010.000
€ 1.304.348
€ 1.168.069
€ 873.649
€ 799.304
loop t ijd rent e met hod e Indic atie Jaarlijkse kosten gem eente
Ka d e rs Nu en in d e t oekomst heb b en en houd en w e d e b innensp ort v oorzieningen v oor ond erw ijs en v erenigingen b esc hikb a a r Sp ort p a rk G roenoord krijgt een op enb a a r en mult ifunc t ioneel ka ra kt er, w a a rin omnisp ort en (ma a t sc ha p p elijke) ev enement en mogelijk zijn Het sp ort geb ouw w ord t energieneut ra a l (ENG ) Het sp ort geb ouw komt t ot st a nd d oor c o-c rea t ie v a n een b urgerinit ia t ief en d e gemeent e Sc ha gen Een ric ht inggev end fina nc ieel ka d er v oor d e uit w erking v a n d e d efinit iev e b usinessc a se v a n een inv est ering v a n €21 miljoen v oor 40 ja a r
-
+
+
+
-
-
-
+ +
+ +
+ +
+
+
-
+
-
-
-
-
+
+
+
+
+
+
Pagina 13 van 15
Vanuit de gestelde kaders voldoet scenario A volledig aan de eisen. Bij de verdere uitwerking houden we rekening met de onderstaande stappen die genomen moeten worden: • • • • •
In het voorkeursscenario staat de gemeente borg voor de lening van ruim 20 miljoen die de private partij SSG aangaat. Conform het vastgestelde treasurybeleid zal de borgstelling eerst voorgelegd worden aan het waarborgfonds Sport voordat de gemeente borg staat voor de gehele lening. In het voorkeursscenario is nog geen rekening gehouden met mogelijke subsidies, wat nog een verlichting kan geven op de exploitatiebijdrage. De bestaande onderliggende stukken die nu leiden tot een investering van ruim 20 miljoen zijn nog onderhevig aan prijsstijgingen in de bouwkosten. Daarnaast zullen andere keuzes binnen het verduurzamingsvraagstuk ook voor aanpassingen in de exploitatiebijdrage leiden.
Alle gepresenteerde scenario’s zorgen voor een verzwaring van de gemeentelijke financiële huishouding en de uitkomsten van de definitieve businesscase worden verwerkt in de kadernota 2027. De gemeente Schagen zorgt voor een begroting die structureel en reëel in evenwicht is. In het verleden zijn geen reserveringen gemaakt voor toekomstig onderhoud- en vervangingsinvesteringen van maatschappelijk vastgoed. In het vervolg nemen we wel reserveringen op voor onderhoud en afschrijving. Bovengenoemde scenario’s A t/m E zijn vanuit het principe ‘realistisch begroten’ dus anders ingericht dan tot nu toe in de begroting is toegepast. Hierdoor lijkt het alsof de jaarlijkse kosten exceptioneel toenemen, echter worden op deze manier geen lasten naar de toekomst doorgeschoven waardoor een realistisch financieel beeld ontstaat. Voor meer specifiek inzicht in de financiën verwijzen naar bijlage 9 ‘uitgebreid financieel overzicht’.
Communicatie Na besluitvorming zal een persbericht worden voorbereid met daarin het genomen besluit. Verder zal er een projectwebsite worden ingericht waarin de voortgang wordt gepresenteerd. Daarnaast vindt er communicatie met de betrokken partijen plaats, en in het vervolgtraject is er expliciet aandacht voor de betrokkenheid van omwonenden.
Uitvoering en evaluatie -
-
Na positieve besluitvorming door de raad, volgt een collegevoorstel voor het aangaan van een samenwerkingsovereenkomst met SSG als initiatiefnemer van open sportpark Groenoord. Doel van de samenwerkingsovereenkomst is helderheid over de rolverdeling; wie doet wat in de uitwerking van het scenario. Het betreft een privaat initiatief, de gemeente zal een huurovereenkomst opstellen (marktconform) voor de doorbelasting van de grondkosten aan initiatiefnemer. Uitwerken positie gemeente en SSG m.b.t. verhuur grond, (bijlage 5). De gemeente
Pagina 14 van 15
-
zal na afstemming met de fiscalist onderzoeken of een huurovereenkomst opgesteld kan worden voor het gronddeel. Na waardering van de huurprijsniveau en de nieuwbouwkavel met BTW kan deze dan mogelijk worden verhuurd aan de initiatiefnemer. Dit deelaspect vraagt nog verdere uitwerking in samenspraak met afdeling vastgoed en de extern ingehuurde fiscalist van de gemeente, maar is niet belemmerend voor de voortgang van het project. Het voorkeursscenario wordt verder in detail uitgewerkt, inclusief programma van eisen en begroting. Hier hoort bij in gesprek gaan met alle gebruikers, waaronder het onderwijs. Naar verwachting kan de gemeenteraad hier eind 2025 over besluiten.
Bijlagen Bijlage 1_Rapport Groeneweghal renovatie Bijlage 2_Rapport Spartahal renovatie Bijlage 3_Rapport capaciteitsonderzoek binnensport Bijlage 4_Voorstel juridische structuur Bijlage 5_Notitie grondzaken Bijlage 6_Exploitatieplan SSG Bijlage 7_Rapport Treem second opinion SSG Bijlage 8_Memo Parkeren Bijlage 9_Uitgebreid overzicht financiën Bijlage 10_Advies SportAdviesRaad Schagen
Pagina 15 van 15