RV Erfgoedagenda gemeente Schagen 2026-2030 Kansen door en voor erfgoed

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

517967 Raadsvoorstel 17 februari 2025 S. Kruijer Openbaar

Onderwerp: RV Erfgoedagenda gemeente Schagen 2026-2030 “Kansen door en voor erfgoed”

Samenvatting In de Erfgoedagenda staat de ambitie van het bestuur van Schagen voor de periode 2026 tot 2030 op het gebied van erfgoed beschreven. Daarmee wordt ons erfgoed geborgd én wordt ruimte gegeven voor ontwikkeling. Kansen door en voor erfgoed. In de Erfgoedagenda zijn de hoofdlijnen voor het erfgoedbeleid vermeld. De detaillering vindt plaats in de Uitvoeringsagenda. De Erfgoedagenda is tot stand gekomen in samenwerking met vele betrokkenen bij het erfgoed.

Voorgesteld besluit <test> 1. De Erfgoedagenda gemeente Schagen 2026-2030 “Kansen door en voor erfgoed” vast te stellen. <Test>

Inleiding Ons erfgoed is ontzettend divers en van hoge kwaliteit en vertelt het verhaal van de gemeente Schagen. Van de Westfriese Omringdijk, ruïne Nuwendoorn, de indrukwekkende stolpboerderijen en erven, de kerkgebouwen en molens, het middeleeuwse stadscentrum met uitbreidingen, structuren van buurtschappen en dorpen, het terpenlandschap, waterlopen en eendenkooien, en ook tradities en gebruiken. Erfgoed vertelt waar we vandaan komen en wat ons bindt. De afgelopen jaren is veel gebeurd op het gebied van erfgoedbeleid. De Beleidskaart archeologie en de Cultuurhistorische elementenkaart zijn in 2022 door de raad vastgesteld. De Erfgoedverordening is in 2024 geactualiseerd. De vraag kan worden gesteld of een Erfgoedagenda dan nog wel nodig is.

Pagina 1 van 4

Het antwoord daarop is ja. De Omgevingsvisie, de Omgevingswet, het provinciaal beleid en maatschappelijke ontwikkelingen en de opgaven waar de gemeente voor staat vragen namelijk om een focus waar wij ons de komende jaren op het gebied van erfgoed op richten. In de Erfgoedagenda wordt voor de eerste keer een overzicht gegeven van het brede scala aan activiteiten op het gebied van erfgoed. Daarmee wordt ook het belang van de verbondenheid en integraliteit met andere beleidsterreinen duidelijk gemaakt en de visie en ambitie voor de toekomst. Bij de totstandkoming van deze Erfgoedagenda hebben bewoners, vertegenwoordigers van culturele organisaties, ondernemers en bestuurders hun visie op het erfgoed gegeven. Het doel is om erfgoed te behouden, zichtbaar en beleefbaar te maken en tegelijkertijd in te zetten bij maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, energietransitie, klimaatadapatie en recreatie. De Erfgoedagenda is een beleidskader voor 2026-2030 en benadrukt de samenwerking met inwoners, culturele organisaties en ondernemers. Kaders Omgevingsvisie, Omgevingswet, provinciaal beleid, Erfgoedwet, Erfgoedverordening

Beoogd resultaat De Erfgoedvisie verwoordt de visie en ambitie van de gemeente Schagen op het gebied van de cultuurhistorie. Het doel is het borgen van erfgoed, het beleefbaar maken van erfgoed en het ruimte geven voor ontwikkeling.

Argumenten 1.1 Het karakter en de geschiedenis van de gemeente Schagen worden in

hoofdlijnen in het Verhaal van Schagen beschreven. In het Verhaal van Schagen komen drie kenmerkende thema’s naar voren: ‘Het Landschap en de Dorpen’, ‘Marktstad Schagen’ en ‘Schagen in strijd’. Bij elk thema zijn voorbeelden genoemd en is beschreven wat we daarvan nu nog terugzien in de gemeente. Het verhaal van Schagen verbindt en laat verleden en heden samenkomen. Uit de verschillende gesprekken die gevoerd zijn en het historische verhaal zijn zes typen erfgoed naar boven gekomen die relevant zijn voor de gemeente Schagen: landschappelijke structuren, gebouwd erfgoed, archeologie, groen erfgoed, immaterieel erfgoed en roerend en mobiel erfgoed. Deze uitgangspunten zijn de basis voor de Erfgoedagenda. 1.2 De visie op erfgoed wordt vastgelegd. Schagen kiest voor een breed erfgoedbeleid, waarin alle soorten erfgoed in samenhang en integraal aan bod komen. Daarbij wil zij erfgoed inzetten als inspiratiebron voor ruimtelijke ontwikkeling en als basis voor een sterke identiteit en een goede leefomgeving. Het gaat in onze gemeente immers om veel meer dan alleen het beschermen van monumenten. Het landschap

Pagina 2 van 4

bepaalt een groot deel van onze identiteit. Daarbij hebben we rijke museale collecties en mooie tradities zoals de Westfriese folklore. Met een integrale aanpak zorgen we ervoor dat de verschillende soorten erfgoed in de gemeente Schagen in samenhang met elkaar worden benaderd. De kennis over de lokale geschiedenis en de betekenis van de dorpen en het landelijk gebied willen we verder borgen. Voor het waardevolle erfgoed van onze mooie gemeente voorzien we een levendige, duurzame toekomst. 1.3 De ambities en opgaven en agendapunten worden vastgelegd Onze visie is dat erfgoed een basis is voor alle ontwikkeling. Ook willen we stimuleren dat inwoners het erfgoed nog meer gaan waarderen door het te ervaren. Daarom formuleren we drie overkoepelende ambities van het gemeentelijk erfgoedbeleid: a. erfgoed als inspiratie voor ontwikkeling, b. toekomstbestendig en duurzaam erfgoed, c. samen als rentmeester voor erfgoed. Om inzichtelijk te maken waar de kansen liggen, koppelen we de ambities steeds aan opgaven. De Erfgoedagenda legt de basis; de daadwerkelijke uitvoering volgt in een aparte uitvoeringsagenda vast te stellen door het college. 1.4 De erfgoed agenda is met inwoners, cultuurhistorische instellingen en ondernemers tot stand gekomen. Voor de gemeente is het heel belangrijk dat de Erfgoedagenda een breed gedragen stuk is.

Daarmee bedoelen we dat inwoners zich erin herkennen en de mogelijkheid hebben gehad om eraan bij te dragen. Het beheer van het erfgoed iets dat we met z’n allen doen. De totstandkoming van de Erfgoedagenda is samenspraak met velen gedaan. Via oproepen in de krant en op de gemeentewebsite is iedereen die woont en werkt in de gemeente gevraagd om te reageren op de vraag welk erfgoed behouden moet blijven voor de toekomst en waarom. Vervolgens zijn cultuurhistorische organisaties en raadsleden gevraagd om deel te nemen aan een werksessie in het kerkje in Valkkoog. Tijdens de sessie werd – onder meer – verkend wat goed gaat, waar ruimte voor verbetering is en waar behoefte aan is. Ook binnen de gemeentelijke organisatie zijn een werksessie en interviews gehouden – de ambities, agendapunten en de uitvoering werden afgestemd met andere ontwikkelingen die plaatsvinden en er werd gekeken hoe die elkaar kunnen versterken. Vervolgens hebben experts van MOOI Noord-Holland een eerste ruwe conceptversie opgesteld, die met een klankbordgroep van inwoners en experts is besproken. Voor de definitieve versie is de tijd genomen om nadere ontwikkelingen te verwerken, in samenwerking met de wethouder Ruimtelijke ordening en beleidsmedewerkers. De historische instellingen betrokken bij de genoemde werksessie hebben feedback op deze versie gegeven.

1.5 De agendapunten geven voor de komende jaren richting aan de activiteiten op het terrein van cultureel erfgoed. De uitwerking van de agendapunten geeft aan waar de komende periode aan gewerkt gaat worden.

Pagina 3 van 4

Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Aan de Erfgoedagenda is geen specifiek budget gekoppeld De Erfgoedagenda is een overkoepelend beleidskader. De agendapunten zijn nog niet concreet uitgewerkt. Deze uitwerking vindt plaats in de door het college op te stellen Uitvoeringsagenda. Veel van de agendapunten hebben een koppeling met andere beleidsterreinen waarvoor budgetten beschikbaar zijn. Voor zover dit niet het geval is zal een kredietvoorstel aan de raad worden voorgelegd.

Financiële aspecten Veel van de agendapunten hebben een koppeling met andere beleidsterreinen waarvoor budgetten beschikbaar zijn. Voor zover dit niet het geval is zal een kredietvoorstel aan de raad worden voorgelegd.

Communicatie De vastgestelde Erfgoedagenda zal worden gepubliceerd in het gemeenteblad en op de website van de gemeente Schagen. Er zal een persbericht worden verspreid waarin de belangrijkste punten uit de Erfgoedagenda worden gedeeld.

Uitvoering en evaluatie Op basis van de agendapunten in de Erfgoedagenda wordt door het college een Uitvoeringsagenda opgesteld. Deze Uitvoeringsagenda zal met de raad worden gedeeld. In de loop van 2028 zal een tussentijdse stand van zaken aan de raad worden voorgelegd.

Bijlagen 1.Erfgoedagenda gemeente Schagen 2026-2030 Kansen door en voor erfgoed

Pagina 4 van 4