Programmabegroting 2026

Vanuit het incidentele karakter zijn zowel de kosten als vergoedingen vooralsnog nog niet meegenomen in de begroting 2026. Reserves: Toevoegingen In 2026 zijn er extra middelen toegevoegd aan de reserve gebouwen basisonderwijs om de voorgenomen investeringen in het kader van het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) te kunnen dekken.

28

Onttrekkingen: In 2026 wordt er meer onttrokken uit de reserve onderwijs. Dit komt door de grotere voorgenomen investeringen in het kader van de onderwijshuisvesting, waarbij de kapitaallasten van de nieuwbouw De Zwerm een de verplaatsing van Vier Taal College naar het Regius college het grootste verschil opleveren. Ook wordt er iets meer onttrokken uit de reserve buitensportaccommodaties in verband met de verdere verduurzaming van de sportaccommodaties. Investeringen Programma 1 bedragen * € 1.000 Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Onderwijshuisvesting Sportvoorzieningen Totaal

4.886 454 5.340

8.689 597 9.286

3.120 111 3.231

8.478 p.m 8.478

29

Programma 2 Wonen en ruimtelijke ordening 2.1 Bouwen en wonen Wat willen we bereiken De focus voor het programma wonen ligt op wonen; bouwen is een middel. Er ligt een bestuurlijke ambitie om 1.600 woonenheden te realiseren in de coalitieperiode 2022 - 2026. We liggen op koers om deze ambitie te halen. Bij nieuwbouwinitiatieven wordt ingezet op woningen voor diverse doelgroepen: senioren, jongeren, starters en gezinnen. We stimuleren doorstroming met het bouwen van woningen voor senioren en streven naar gemengde wijken met een divers woningaanbod. Het aandeel sociale huurwoningen moet groeien naar 30% in de totale woningvoorraad. De betaalbaarheidsafspraak in de Woondeal helpt hierbij. Nieuwbouwprojecten moeten voor 2/3 bestaan uit betaalbare woningen. Dat betekent 30% sociale huurwoningen en 37% middeldure huur of koopwoningen tot 355.000,- euro. Ook staan er nieuwbouwprojecten in de planning die uit 100% sociale huur bestaan. Tegelijkertijd zetten we in op instrumenten zoals de starterslening, KoopGarant, het Sociaal Vereveningsfonds, regels die nieuwbouwwoningen beschikbaar stellen voor huishoudens met een bepaald inkomen (voorheen Doelgroepenverordening) en de Huisvestingsverordening om woningen betaalbaar en beschikbaar te houden. Wat willen we daar voor doen • Woningbouwproductie en -programmering, monitoring, focus op het realiseren van doorstroming en betaalbaarheid.

Daar ligt de focus op voor nu en voor de langere termijn. • •

•

• •

• •

Het accent ligt op het creëren van wooneenheden. De ambitie is om de woningvoorraad vanaf 2022 tot 2030 te laten groeien tot ongeveer 3.000 woningen. We werken aan woningbouwontwikkelingen in al onze kernen binnen de gemeente Schagen. Voor inzicht in de woningbouwontwikkeling in Schagen kan het speciaal daarvoor ontwikkeld Woningdashboard geraadpleegd worden. In advisering voor het woningbouwprogramma in nieuwbouwontwikkelingen werken we ernaar toe dat 2/3 van de nieuwbouwwoningen in het betaalbare segment worden gerealiseerd met daarin minimaal 30% sociale huur. We ontwikkelen een woonzorgvisie en seniorenbeleid om zoveel mogelijk te kunnen anticiperen op de demografische ontwikkelingen bij nieuwbouwontwikkelingen. We zetten in op het creëren van extra betaalbare en duurzame woonruimte binnen de bestaande fysieke bebouwing door o.a. transformatie van kantoren of bedrijfsgebouwen, mogelijkheden van woningsplitsing en is realisatie van generatiewoningen op eigen erf mogelijk gemaakt. In de anterieure overeenkomsten worden duidelijke afspraken gemaakt over zelfbewoningsplicht bij nieuwbouwprojecten samen met een anti-speculatiebeding De Huisvestingsverordening is vastgesteld waarin de aanbieding en toewijzing van sociale huur-, middeldure huur en sociale nieuwbouw koopwoningen is geregeld.

Ook zijn in deze verordening naast de urgentieverklaring extra voorrangsregels (huisvestingsindicatie en economische en/of maatschappelijke binding) opgenomen.

30

•

Het Sociaal Vereveningsfonds is vastgesteld. Met dit fonds is het mogelijk gemaakt om meer sociale huur en goedkope koopwoningen in ons nieuwbouwprogramma te kunnen (laten)bouwen, met name gericht op de kleine bouwplannen.

•

We maken waar mogelijk gebruik van subsidies en regelingen die bijdragen aan onze woningbouwopgaven en financiële positie. Voor sociale huurwoningen blijft de gemeente aan woningcorporaties een verlaagde grondprijs hanteren. Koopwoningen subsidiëren we niet. Voor sociale koop wordt het instrument koopgarant ingezet. CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) -vormen worden via ons CPObeleid gefaciliteerd om inwoners zoveel mogelijk zeggenschap te geven bij planprocessen voor de bouw van een woning. Oneigenlijk woninggebruik wordt via regels in het Omgevingsplan bestreden. Bijvoorbeeld wanneer een woning voor toeristische verhuur wordt gebruikt. In de Uitvoerings- en handhavingsstrategie is het strijdige gebruik van woningen hoog geprioriteerd. Dit betekent dat meldingen en handhavingsverzoeken hierover worden opgepakt. Daarnaast worden jaarlijks controles uitgevoerd bij woningen waar geen personen staan ingeschreven en sprake is van een strijdig gebruik met het tijdelijke Omgevingsplan. Voor bijzondere doelgroepen waaronder ontheemden en statushouders wordt kwalitatieve huisvesting gefaciliteerd. Op 14 juli 2025 is der raad in een RIM geïnformeerd over het harmoniseren van het beleid arbeidsmigranten met de KOP-gemeenten. Het te harmoniseren beleid draagt bij aan een goede leefomgeving van zowel inwoners als arbeidsmigranten.

Er wordt regionaal samengewerkt om met de corporaties een 55+ verhuisvoordeelregeling op te zetten. We werken regionaal samen met de 4 gemeenten in de Kop van Noord-Holland en met 13 gemeenten in Noord-Holland-Noord. Samen met Rijk en provincie werken we aan de versnelling van de woningbouw. In de regio kop werken we aan 1 afgestemd volkshuisvestingsprogramma. Hiermee ontstaat voor de woningzoekenden een groter gebied om een woning te vinden. De woonzorgvisie stellen we samen op. Hierin maken we samen keuzen over urgentie- en aandachtsgroepen.

•

•

•

• •

• •

Kortom: “Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen.” Beleid in 2026 en 2027 Voor het opnemen van regels voor toeristische verhuur van woningen in de vastgestelde Huisvestingsverordening wordt nu en in 2026 onderzoek gedaan om aanvullende regels in deze verordening op te nemen. In 2026 staat beleid voor woonboten gepland en wordt gewerkt aan het opstellen van een Volkshuisvestingsprogramma. Dit Volkshuisvestingsprogramma is een verplichting vanuit de toekomstige Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting (prognose invoering 1 januari 2026). Voor de bovengenoemde stukken is het nodig om externe partijen aan te sluiten. Doelstelling en resultaten Doelstelling: • Vermindering van het tekort aan – passende – woonruimte. • Woningen betaalbaar en beschikbaar te houden

31

Resultaten: • Bouw van 500 wooneenheden in 2026 met minimaal 2/3 betaalbare woningen en daarin 30% sociale huurwoningen. • Een daling van de wachttijd voor een sociale huurwoning. Op langere termijn werken we er naartoe dat mensen in een dorp maximaal 2,5 jaar moeten wachten op een sociale huurwoning en in de stad Schagen maximaal 3,5 jaar.

Vastgesteld beleid • Regionale afspraken, onder andere Woonakkoord (KWK en Masterplan) • Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021 • Prestatieafspraken Schagen 2022 - 2026 • Programma wonen, fase 1 2022 - 2026 • Notitie betaalbaarheid, 2022 • Nota grondbeleid 2023 • Woondeal 2.0, 2023 • Definities woningbouwprogramma, 2023 • CPO beleid, aangepaste beleidsregels, 2023 • Tiny Houses, 2023 • Continueren starterslening, 2023 • Doelgroepenverordening gemeente Schagen, 2023 • Beleidsregels tijdelijke generatiewoning op eigen erf, 2024 • Sociaal Vereveningsfonds, 2025 • Huisvestingsverordening gemeente Schagen, 2025

32

2.2 Ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken We hechten veel waarde aan onze mooie gemeente, net als onze inwoners. In onze omgevingsvisie hebben we belangrijke waarden en kaders opgenomen over hoe we hiermee om willen gaan. We vinden het belangrijk dat plannen in de toekomst goed aansluiten bij de waarden van een gebied. Daarom stellen we ontwikkelvisies op: we zorgen dat we zorgvuldig omgaan met de ruimte, dat de fysieke ontwikkelingen op de goede plek komen en opgaven worden gecombineerd. We gaan zorgvuldig om met ons landelijk gebied, de natuur en de agrarische gronden. Woningbouw en economische ontwikkelingen in het landelijk gebied worden kwalitatief ingepast met aandacht voor biodiversiteit. De openheid van ons gebied en de kerktorens van Schagen zijn belangrijke waarden. Net als de rust en ruimte en het gevoel van onthaasten na een dag werken. Dit gevoel van rust wordt gecombineerd met de levendigheid en reuring in de dorpen en stad. We werken aan het behouden en versterken van de kracht van de binnenstad van de stad Schagen. We willen een duurzame woonwijk ontwikkelen in Schagen-Oost, een plek waar wonen in een natuurlijke omgeving leidend is. We werken regionaal samen met de andere gemeenten en provincie Noord-Holland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) aan de provinciale omgevingsvisie en het ontwikkelperspectief.

Met deze documenten bereiken we een goede ruimtelijke ordening, die de leefbaarheid en brede welvaart in onze Noordkop ondersteunt. Wat willen we daar voor doen • We werken een ontwikkelvisie uit voor een gebied of kern waar dat nodig is, om ervoor te zorgen dat de goede ontwikkelingen op de goede plek komen. Zo kunnen we ook integraal op opgaven inspelen. • De Omgevingsvisie Stad Schagen 2040 is in 2024 vastgesteld. We werken verder aan de stadsprojecten zoals de nieuwe wijk Schagen Oost, Muggenburg Zuid en Waldervaart. Hierbij houden we rekening met de kaders uit de Omgevingsvisie. • Wij stellen de Centrumvisie stad Schagen op. Het behouden en versterken van de kracht van de binnenstad van Schagen is een continu beleidsdoel. • We zetten ons in voor het behoud van historische panden en monumenten. We bieden mogelijkheden om kenmerkende panden ook voor andere doeleinden te gebruiken. Een zorgvuldige omgang met ons erfgoed staat daarbij voorop. • We koesteren ons landschap en ontwikkelen het verder aan de hand van onze Omgevingsvisie. • We zijn terughoudend met nieuwe natuurbestemmingen, vanwege de externe werking van deze bestemming. • We hebben oog voor het ontwikkelen van leefbare wijken met voldoende groen, wandelroutes en ruimte voor sport en spel. Auto's krijgen in nieuwe wijken een minder prominente plek dan voorheen.

We werken hier volgens het STOMP ontwerpprincipe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a Service, Privéauto) waarin prioriteit wordt gegeven aan meer duurzame vormen van mobiliteit. • We werken verder aan de transitie van het "tijdelijk" omgevingsplan naar één volwaardig omgevingsplan voor het gehele grondgebied in 2032.

33

Provincie Noord-Holland De provincie is bezig met een aanpassing van haar Omgevingsvisie die eind 2026 klaar zal zijn. Vanuit de gemeente wordt hierop(regionaal afgestemde) input gegeven. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Zorgen dat alle initiatieven voor fysieke ontwikkelingen aansluiten bij onze opgaven (woningbouw, duurzaamheid, natuur en landbouw, mobiliteit en economie) en de speerpunten van de Omgevingsvisie van de gemeente Schagen. Resultaten: • Centrumvisie Schagen (vaststelling 2027) • Implementatie kerninstrumenten Omgevingswet

Vastgesteld beleid • De Provinciale Omgevingsverordening NH2025. • Coalitieakkoord gemeente Schagen 2022 - 2026. • Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021. Met daaraan gerelateerde beleidsnotities en programma’s. • Omgevingsvisie Stad Schagen, 2024 • Regionale samenwerkingsafspraken in de Noordkop en Noord-Holland Noord verband. • Woonakkoord Kop van Noord-Holland, 2022. • Woondeal 2.0, 2023.

Totaal Financiën Wonen en Ruimtelijke ordening Omschrijving

Bedragen x1.000

Rekening Begroting Begroting 2024 2025 - na 2026 wijziging

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Lasten Bouwen en wonen

6.218

809

994

257

191

191

Ruimtelijke ordening

457

911

532

553

453

288

6.676

1.720

1.527

810

643

479

Bouwen en wonen

9.753

2.955

2.955

2.332

2.332

2.332

Ruimtelijke ordening

1.485

528

330

330

330

330

Totaal baten

11.238

3.483

3.285

2.662

2.662

2.662

Saldo van lasten en baten

4.562

1.763

1.758

1.852

2.018

2.183

Toevoeging aan reserves

4.656

116

116

116

116

116

Onttrekkingen aan reserves

1.661

1.122

1.055

961

747

747

Saldo mutaties reserves

-2.994

1.006

939

845

631

631

Resultaat begroting

1.568

2.769

2.697

2.697

2.650

2.814

Totaal lasten Baten

34

Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2025 en 2026 groter dan € 100.000 lichten wij toe. Lasten: Bouwen en wonen Ieder jaar vindt een actualisatie plaats van het groot onderhoud van onze gemeentelijke panden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Deze uitgaven fluctueren jaarlijks waardoor de uitgaven van jaar tot jaar afwijken. Ten opzichte van de begroting 2025 is er een afwijking van € 154.000. Als gevolg van investeringen houden wij vanaf 2026 ook rekening met hogere kapitaallasten € 62.000. Voor het jaar 2025 was rekening gehouden met een eenmalig budget voor de implementatie van het nieuwe vastgoedsysteem van in totaal € 30.000. In 2026 leidt dat tot lagere uitgaven. Ruimtelijke ordening Voor de regeling startbouwimpuls is een subsidie aangevraagd voor de projecten de PAUW en Dijkzicht in Schagen. Conform afspraak betalen we dit bedrag door waardoor de wijziging budgetneutraal is voor het saldo. De verantwoording van de subsidie vindt in 2025 plaats omdat het project dan afgerond is. Dit is dan van invloed op het totaal van de baten en lasten. Omdat deze subsidie alleen voor 2025 geldt ontstaat er voor 2026 een lagere last van in totaal € 188.000 (zie ook de verklaring bij de baten). De raad heeft meerjarig budget toegekend voor het maken van gebiedsvisies van in totaal € 100.000.

In de 2e bestuursrapportage 2024 heeft de raad in totaal € 80.000,- aan incidenteel budget beschikbaar gesteld voor 2025. Hierdoor ontstaat ten opzichte van 2026 een verschil. De raad heeft enkele jaren geleden budget beschikbaar gesteld voor de invoering van de Omgevingswet op basis van een meerjarige verwachting van de uitgaven. Deze verwachting liet zien dat uitgaven op termijn lager zouden worden. Ten opzichte van de begroting 2025 leidt dit tot een verlaging van € 64.000 in 2026. Baten: Ruimtelijke ordening Voor de regeling startbouwimpuls is een subsidie aangevraagd voor het project de PAUW in Schagen. Conform afspraak betalen we dit bedrag door waardoor de wijziging budgetneutraal is voor het saldo. De verantwoording van de subsidie vindt in 2025 plaats omdat het project dan afgerond is. Dit is dan van invloed op het totaal van de baten en lasten. Omdat deze subsidie alleen voor 2025 geldt ontstaat er voor 2026 een hogere baten van in totaal € 188.000 (zie ook de verklaring bij de lasten). Reserves: Zoals u boven heeft kunnen lezen laat de invoering van de Omgevingswet een afnemend verloop zien. Omdat deze uitgaven ten laste worden gebracht van onze reserves is de onttrekking ten opzichte van 2025 ook lager € 64.000. Investeringen In dit domein zijn geen investeringen opgenomen.

35

Programma 3 Beheer openbare buitenruimte 3.1 Verkeer en Vervoer Wat willen we bereiken We werken verder aan een veilige, bereikbare en toegankelijke gemeente voor alle weggebruikers. We geven daarbij extra aandacht aan voetgangers en fietsers. Bereikbaarheid is belangrijk voor inwoners, bezoekers, voorzieningen en economie. We zetten ons in voor een goede doorstroming, een verbetering van de verkeersveiligheid en een slim en robuust multimodaal infranetwerk. Daarbij wordt de regio een steeds belangrijkere speler. Zodoende werken we in de regio samen aan onder andere een beter openbaar vervoer, verbeteringen op de N9 en de ring Alkmaar, regionale doorfietsroutes en een nieuwe ontsluiting in Warmenhuizen-Zuid. Wat willen we daar voor doen We zetten in 2026 de ingezette koers voort om de openbare ruimte veilig, duurzaam en toekomstbestendig te beheren. •

•

•

•

•

•

•

Realisatie doorfietsroute We werken verder aan de aanleg van de doorfietsroute. Deze hoogwaardige fietsverbinding maakt het voor fietsers sneller, veiliger en comfortabeler om langere afstanden af te leggen en stimuleert zo het gebruik van de fiets boven de auto. Focus op de slechtste wegen/fietspaden We pakken in 2026 de slechtste wegen en fietspaden aan en combineren dit waar mogelijk met verbeteringen in leefkwaliteit en vergroening. Intensiveren onderhoud aan wegen en voetpaden We zetten het meerjarenplan voor groot asfaltonderhoud voort en beginnen met een grootschalige aanpak van de stoepen en elementenverharding, gericht op toegankelijkheid en veiligheid. Doelgroepenvervoer We zetten ons in voor toegankelijk, betrouwbaar en betaalbaar doelgroepenvervoer, zodat ouderen, mensen met een beperking en andere gebruikersgroepen verzekerd zijn van passend vervoer. Verbeteren verkeersveiligheid We verbeteren de verkeersveiligheid zoveel mogelijk in combinatie met andere werkzaamheden, waaronder de vervangingsopgave van infrastructuur. Door werkzaamheden te bundelen beperken we hinder en werken we efficiënter. Uitvoering van grotere projecten We voeren grotere infrastructurele en verkeersprojecten uit die bijdragen aan betere bereikbaarheid en meer verkeersveiligheid in de gemeente.

Kleinere maatregelen en campagnes We nemen kleinere maatregelen met direct effect, zoals gedragscampagnes (bijvoorbeeld verkeerssmiley’s), verkeersremmende voorzieningen en veiligere oversteekplaatsen. Deze ingrepen beïnvloeden het verkeersgedrag positief en vergroten het veiligheidsgevoel.

36

Doelstelling en resultaten Doelstelling: We zetten in op veilig vervoer en een goede bereikbaarheid, met speciale aandacht voor fietsers en voetgangers. Resultaten: · intensivering op onderhoud van wegen en stoepen · Inspecties uitgevoerd voor actuele staat van de openbare ruimte · Het groot onderhoud asfalt in 2025–2026 wordt voortgezet · Meerjarenplan voor stoepen en elementenverharding is opgesteld · Werkzaamheden worden gecombineerd voor efficiëntie en toekomstbestendigheid

Vastgesteld beleid • Nota parkeernormen Schagen (2016) • Integraal beleidsplan Openbaar Gebied (2016) • Ambitieplan verkeer in Schagen (2017) • Verkeersplan centrum Schagen (2022)

3.2 Riool Wat willen we bereiken Het rioolstelsel zorgt ervoor dat afvalwater naar de rioolwaterzuivering wordt afgevoerd. Dit is erg belangrijk voor onze gezondheid. We werken aan een goed werkend riool. Bij al ons werk in de buitenruimte houden we rekening met het veranderende klimaat en werken we toe naar een toekomstbestendige inrichting. Daarbij houden we rekening met hevige regenval en hitte. Wat willen we daar voor doen In 2026 zet de gemeente Schagen verdere stappen op het gebied van stedelijk water en riolering, zoals vastgelegd in het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) 2023-2027. Ons doel blijft een betrouwbaar en toekomstbestendig rioolstelsel. •

•

•

•

Vernieuwing en scheiding van riolen: Waar het riool aan vervanging toe is, vervangen we het gemengde stelsel bij voorkeur door een gescheiden systeem. Zo voeren we regenwater en afvalwater apart af. Dit vermindert wateroverlast en verhoogt de efficiëntie van het riool. Voorbereid op klimaatverandering: Om extreme regenval en periodes van droogte beter op te vangen, passen we het riool en de waterhuishouding aan. Denk aan het aanleggen van wadi’s en greppels voor regenwateropvang en het toevoegen van meer groen in de stad. Slim beheer en onderhoud: Door gebruik te maken van data en technologie houden we het riool beter in de gaten. Zo sporen we storingen sneller op en lossen we ze efficiënter op. We sturen steeds meer op risico’s, zodat het stelsel doelmatig in stand blijft. Afronding en oplevering SSW: Het Systeemoverzicht Stedelijk Water geeft ons inzicht in het functioneren van het hele stedelijke watersysteem: afvalwater, hemelwater, grondwater, riolering, openbare ruimte en oppervlaktewater. We zien waar

37

•

•

knelpunten zitten en welke maatregelen nodig zijn. In 2026 leveren we het SSW op als opvolger van het Basisrioleringsplan, zodat we onze zorgplichten beter uitvoeren en gericht investeren in een toekomstbestendig watersysteem. Herziening van het PSWR: In 2026 leveren we het SSW op en starten we met het opstellen van een nieuw Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) voor de periode na 2027. Daarmee brengen we de huidige en toekomstige opgaven scherp in beeld, zodat we werkzaamheden gericht kunnen plannen en uitvoeren. Tegelijkertijd actualiseren we de regionale strategie Klimaatadaptatie, zodat onze aanpak aansluit bij de klimaatuitdagingen van de komende jaren Regionale samenwerking: Samen met omliggende gemeenten en het Hoogheemraadschap van de Noordkop blijven we werken aan goed waterbeheer en een robuust rioleringsnetwerk. Dit maakt deel uit van een gezamenlijke regionale aanpak.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Wij zorgen voor een goed functionerend en toekomstbestendig rioolstelsel. Resultaten: • We zorgen voor noodzakelijke vervangingen in het rioolstelsel. • Wij zorgen ervoor dat het onderhoud van het rioolstelsel voldoet aan de vastgestelde technische eisen. • Bij vervanging van de riolering wordt een gemengd stelsel in principe vervangen door een gescheiden stelsel. • Bij vervangingen nemen we duurzaamheidsdoelstellingen mee.

Vastgesteld beleid • Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027 • Visie en strategie klimaatadaptatie, naar een klimaatbestendig en waterrobuust gemeente Schagen in 2050 • Strategie Klimaatadaptatie Noordkop 2021-2026

3.3 Beheer buitenruimte Wat willen we bereiken De gemeente Schagen heeft als doel dat de openbare ruimte veilig, toegankelijk en prettig is voor iedereen. We richten ons op beheer waarbij de levensduur van bijvoorbeeld wegen en riolering wordt verlengd, en zorgen voor voldoende groen en waterberging om de ruimte klimaatbestendig te maken. Het onderhoud wordt ‘sober en doelmatig’ uitgevoerd, met speciale aandacht voor toeristische gebieden waar een hogere kwaliteit wordt nagestreefd. Hiermee krijgen we een prettige en goed onderhouden leefomgeving die tegen zo laag mogelijke kosten in stand kan worden gehouden. Wat willen we daar voor doen • Onderhoud wordt uitgevoerd volgens een onderhoudsplan.

38

•

•

• •

Groot onderhoud en vervanging: Bij groot onderhoud en vervangingen worden de werkzaamheden gecombineerd. Dit zorgt voor minder overlast bij bewoners, en voorkomt extra kosten. Hierbij stemmen we onze planning af met externe partijen. Klimaatbestendigheid: De gemeente neemt maatregelen om de openbare ruimte klaar te maken voor klimaatverandering, zoals het aanleggen van extra groen en plekken om regenwater op te vangen. Hiermee beperken we wateroverlast en hittestress. Duurzaamheid: Er worden (nieuwe) technologieën en duurzame materialen gebruikt om de levensduur te verlengen en de kosten voor onderhoud te verlagen. Toegankelijkheid: In van de buitenruimte besteden we extra aandacht aan toegankelijkheid, zodat iedereen er gebruik van kan maken en ontmoeting wordt gestimuleerd.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: De openbare ruimte in de gemeente Schagen is prettig en veilig, en voldoet aan de vastgestelde onderhoudsniveaus. Het beschikbare budget neemt stapsgewijs toe, waardoor we meer werkzaamheden kunnen uitvoeren dan vorig jaar. Tegelijk blijft de opgave groot en werken we gefaseerd toe naar het realiseren van onze doelen. Resultaten: • We zorgen voor noodzakelijke vervanging van de kapitaalgoederen in het openbaar gebied. • Met behulp van extra beschikbaar gestelde middelen gaan we de kwaliteit van de assets versneld op niveau brengen. • We hebben in 2026 extra aandacht voor de staat van de stoepen • Assetmanagement wordt verder vormgegeven.

Vastgesteld beleid Integraal beleidsplan openbaar gebied (2016) Bomenbeleidsplan Bomen in Schagen (2018) Bomenverordening Schagen (2018) Afvalstoffenverordening (2019) Afval- en recycleplan (2021) Beleidsplan ecologie- en biodiversiteit Samen Speelbeleid 2025-2035 Programma doelen 'bollen en bijen' en 'Schagen groeit door' Duurzaamheidsprogramma 2020-2050 'Samen bouwen aan een duurzaam Schagen' Uitvoeringsagenda Duurzaamheid

39

Totaal Financiën Beheer openbare buitenruimte Omschrijving

Bedragen x1.000

Rekening Begroting Begroting 2024 2025 - na 2026 wijziging

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Lasten Verkeer en Vervoer

6.631

12.406

15.567

16.884

16.978

16.963

Riool

4.147

3.959

4.682

5.071

5.468

5.468

Beheer buitenruimte

5.017

6.996

7.363

7.017

7.017

7.017

Totaal lasten

15.795

23.361

27.612

28.972

29.462

29.447

808

555

505

505

505

505

5.523

5.966

6.270

6.659

7.056

7.056

403

423

308

308

308

308

Totaal baten

6.734

6.943

7.083

7.472

7.868

7.868

Saldo van lasten en baten

-9.061

-16.418

-20.529

-21.500

-21.594

-21.578

Toevoeging aan reserves

10.975

3.750

3.750

3.750

3.750

3.750

Onttrekkingen aan reserves

4.579

4.315

4.879

4.736

4.734

4.732

Saldo mutaties reserves

-6.395

566

1.129

987

985

983

Resultaat begroting

-15.457

-15.852

-19.400

-20.513

-20.609

-20.596

Baten Verkeer en Vervoer Riool Beheer buitenruimte

Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2025 en 2026 groter dan € 100.000 lichten wij toe. Lasten Verkeer en vervoer De hogere kapitaallasten van € 3.368.000 in 2026 worden deels veroorzaakt door doorschuivende investeringen. Daarnaast zijn de lasten voor 2025 aangepast naar de werkelijke bedragen, terwijl de ramingen voor 2026 gebaseerd zijn op geplande investeringen. Ook het wisselende investeringsvolume per jaar draagt bij aan de verschillen in kapitaallasten. In 2025 is binnen het budget voor het inlopen van achterstanden in de openbare ruimte en voor kosten die declarabel zijn vanwege wegdekgeneratie, incidenteel € 267.000 vrijgemaakt voor extra capaciteit. Dit biedt ruimte om de uitvoering van werkzaamheden te waarborgen. Door een dubbele boeking op een onderdeel van de doorfietsroute ontstaat een nadelig verschil van € 90.000 voor de jaren 2025 en 2026. Dit wordt bij de tweede rapportage gecorrigeerd. Er is incidenteel budget voor onderzoek 3 kernen van € 30.000 doorgeschoven van 2024 naar 2025.

40

Riool De toename van € 634.000 in de storting voor de spaarvoorziening riolering tussen 2025 en 2026 wordt grotendeels veroorzaakt doordat de storting voor 2026 nog geactualiseerd moet worden. Daarnaast varieert de storting jaarlijks enigszins, afhankelijk van de voorgenomen investeringsplanning. De stijging van de kapitaallasten van € 88.000 in 2026 is het gevolg van afgeronde, omvangrijke projecten die voorafgaand aan de invoering van de spaarvoorziening zijn gestart. Beheer buitenruimte De toename van het budget van 2025 naar 2026 ontstaat doordat het budget voor het inlopen van achterstanden in 2026 stapsgewijs wordt verhoogd. In 2025 is het volledige budget verdeeld over de verschillende onderdelen. De resterende middelen van €532.000 in 2026 worden nog uitgewerkt op basis van voortschrijdend inzicht en actuele behoeften. In 2025 is incidenteel ruimte vrijgemaakt voor extra capaciteit met een bedrag van € 192.000. Dit biedt de benodigde flexibiliteit om de uitvoering van de werkzaamheden te waarborgen. De kapitaallasten stijgen met € 93.000 door doorschuivende investeringen en verschillen in het jaarlijkse investeringsvolume. Incidenteel budget vanuit 2024 voor begraafplaatsen (gedenktekens) van € 60.000 is doorgeschoven naar 2025. Baten Riool De hogere baten hebben te maken met hogere inkomsten uit rioolheffing van € 304.000.

Dit vloeit voort uit de indexering en een geschatte toename van de huisaansluitingen. Beheer buitenruimte De zwerfafvalvergoeding is in 2025 hoger dan in 2026 met ongeveer € 115.000. Dit komt doordat over 2024 de zwerfafvalvergoeding nog niet is ontvangen vanwege de overgang naar een nieuwe regeling. Naar verwachting wordt de vergoeding in 2025 met terugwerkende kracht uitgekeerd.

41

Investeringen Programma 3 bedragen * € 1.000 Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Verhardingen Riolering Openbare verlichting Spelen Civiele kunstwerken Bomen Doorfietsroute Tractie

6.900 6.840 350 658 1.300 320 279 298

6.900 4.960 350 374 1.300 320 702 295

6.900 4.960 350 514 1.300 320 381 484

6.900 4.960 350 530 1.300 320 0 283

Totaal

16.945

15.201

15.209

14.643

42

Programma 4 Duurzaamheid 4.1 Warmte Wat willen we bereiken Voor de overgang naar fossielvrije warmte in 2050 is in 2021 de "Transitievisie Warmte" (TVW )door de raad vastgesteld. Hierin staan de doelen voor het verminderen van het gebruik van aardgas, uitgelegd in 4 sporen: Spoor A: Isoleren via een gemeentebrede aanpak Spoor B: Isoleren via een wijkgerichte aanpak Spoor C: Aardgasvrij via een pilot bij een specifieke wijk Spoor D: Onderzoeken kansen warmtenet Wat willen we daar voor doen • In 2026 stellen we het nieuwe Warmteprogramma op, als opvolger van de TVW. In 2025 zijn we gestart met het schrijven van het warmteprogramma, en deze zal in 2026 worden afgerond. Hierin beschrijft de gemeente welke wijken en buurten we in de tijd tot 2050 aardgasvrij willen maken en op welke manier. Hierdoor is er duidelijkheid voor bewoners en ondernemers en kunnen zij hun verduurzamingskeuzes afstemmen op het toekomstige warmtealternatief. • We zetten de Lokale Aanpak Isolatie (LAI) voort, waarmee we grootschalig inzetten op het verduurzamen van koopwoningen. De LAI stimuleert bewoners financieel via een subsidie en ontzorgt bewoners met advies, offerte- en opdrachtproces, subsidies aanvragen en klachtenafhandeling.

De LAI is in 2024 opgestart en loopt door tot in ieder geval 2028.; • We zetten de aanpak energiearmoede voort; • Voor huurwoningen monitoren we de voortgang van de prestatieafspraken met de woningcorporaties. Zo verlagen we het energieverbruik bij huurders; • Samen met andere taakvelden adviseren en ondersteunen we maatschappelijke voorzieningen zoals dorpshuizen, sportaccommodaties en scholen v.w.b. verduurzaming; • Als vervolg op het onderzoek naar kansen voor een warmtenet zijn we in 1 van de 2 zoekgebieden gestart met een uitgebreid participatieproces. In 2026 willen we ook in het tweede zoekgebied starten met het participatieproces. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Om CO2 uitstoot en het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken worden woningen en gebouwen geïsoleerd en duurzame energiebronnen ingezet. Resultaten: • Nieuw warmteprogramma als opvolger van de TVW • Verdere uitrol van de LAI, voor 2026 beogen we hiermee 500 koopwoningen te verduurzamen. • Participatietraject opzetten in het 2e zoekgebied.

43

• •

Monitoring van de prestatieafspraken met de woningcorporaties over het energetisch verbeteren van huurwoningen. Voortzetting advies en ondersteuning energiearmoede.

Vastgesteld beleid • Transitie Visie Warmte 2021 (TVW). • Prestatieafspraken met woningcorporaties • Energiebespaarakkoord Noord-Hollandse Bedrijven

4.2 Afval, milieu en duurzaamheid Wat willen we bereiken In 2050 wil Nederland volledig circulair zijn. In een circulaire economie gaan we zuinig en slim om met grondstoffen en producten. Ook in Schagen gaan we hier mee aan de slag. Dat betekent dat we grondstoffen zoveel mogelijk hergebruiken en zo min mogelijk afval produceren. Wat willen we daar voor doen •

•

•

•

•

Wij zijn als gemeente ook een gebruiker van grondstoffen. Dat geldt voor het beheer van assets en de openbare ruimte maar ook voor onze dagelijkse bedrijfsvoering. We doen onderzoek naar de diverse afvalstromen binnen de gemeente en we zoeken naar nieuwe manieren om een efficiënte en duurzame inkoop- en afvalketen in te richten; Verder stimuleren we het duurzaam bouwen en de aanschaf van herbruikbare en biobased materialen bij nieuwbouw en renovatie. Dit doen we conform de afspraken in het Convenant Toekomstbestendig Bouwen; In 2025 voeren we een onderzoek uit naar de afvalinzamelingsmethodiek in Schagen. Welke optie - van nascheiden tot een recycletarief - draagt het beste bij aan onze ambities? De nadruk ligt op het zo laag mogelijk houden van de kosten, milieueffecten en de service. De resultaten zullen dienen als input voor een in 2026 op te stellen afval & recycleplan. Naast huishoudelijk afval doen we onderzoek naar de overige afvalstromen binnen de gemeente. Zo krijgen we inzicht in hoe we staan ten opzichte van de landelijke doelstellingen (in 2050 volledig circulair, in 2030 50 procent). De inzichten gebruiken we om een actieplan op te stellen om gericht en effectief toe te werken naar de landelijke doelstellingen.

Samen met de kop gemeenten zoeken we aansluiting bij landelijke en regionale programma's en initiatieven rondom circulaire economie en het duurzame bedrijfsleven.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Om de CO2 uitstoot te beperken en om afval te beperken worden grondstoffen hergebruikt. In 2050 is de gemeente volledig circulair. Resultaten: In 2026 schrijven we het nieuwe afval- recycleplan met hierin maatregelen om de hoeveelheid restafval per inwoner te verminderen. 44

Vastgesteld beleid • • •

Afvalstoffenverordening (2019). Afval- en recycleplan gemeente Schagen 2020-2025. Convenant Toekomstbestendig Bouwen.

4.3 Duurzame mobiliteit Wat willen we bereiken We zetten in op schoon, slim en veilig vervoer, zonder gebruik te maken van fossiele brandstoffen. We zorgen voor een goede laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. We kiezen voor verkeersveiligheid, de fiets, het openbaar vervoer en toepassingen zoals deelmobiliteit. Fietsers en wandelaars zijn onze belangrijkste weggebruikers daarom willen we deze weggebruikers voorrang geven. Wat willen we daar voor doen 2026 bouwen we verder aan het faciliteren van de groei van elektrisch rijden, voor werkenden, bewoners en bezoekers van onze gemeente. Met hierbij ook snelladers. Daarnaast investeren we in de doorfietsroute om het voor fietsers makkelijker te maken om binnen de gemeente en regionaal te verplaatsen. Dit onderdeel staat beschreven onder “Beheer en openbare Ruimte”. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Tweederde van de doorfietsroute wordt in de periode 2025-2030 gerealiseerd. Resultaten: In 2026 voeren we deelprojecten uit voor de doorfietsroute. In 2026 bouwen we verder aan het laadnetwerk, waaronder snelladers.

Vastgesteld beleid Zie hiervoor Programma 3, 3.1 Verkeer en Vervoer.

4.4 Klimaatadaptatie Wat willen we bereiken Rijksbeleid stelt dat Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Dit staat in de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Om dit te bereiken werken wij samen met de andere Noordkopgemeenten en het waterschap. We willen onze leefomgeving toekomstbestendig maken. We blijven ons inzetten om klimaatadaptief te zijn om zo clusterbuien en lange droogte te kunnen opvangen en hittestress te voorkomen. Wat willen we daar voor doen •

We brengen met het Systeemoverzicht Stedelijk Water het functioneren van het stedelijk watersysteem in kaart. We treffen doelmatige maatregelen.

45

Bij integrale renovatieprojecten wordt de openbare ruimte klimaatadaptief ingericht volgens het huidige beleid. We zorgen voor bewustwording bij bewoners en bedrijven over hittestress, piekbuien en wateroverlast, onder andere door grondwater. Samen met de inwoners nemen we maatregelen om dit te voorkomen. Zoals het afkoppelen van hemelwater en watertonnen. We gaan door met de deelname aan het NK-tegelwippen. We verbeteren de klimaatbestendigheid van het gemeentelijk vastgoed.

• •

• •

Doelstelling en resultaten Doelstelling: •

In 2050 is gemeente Schagen waterrobuust en klimaatbestendig ingericht.

Resultaten: • • •

Bij herinrichting en nieuwbouw van woonwijken geven we voorrang aan klimaatadaptieve maatregelen. In 2026 stellen we een lokaal Hitteplan op. We activeren Inwoners om de gevolgen van hitte, droogte en piekbuien te helpen tegengaan.

Vastgesteld beleid • • • • •

Strategie Klimaatadaptie Noordkop 2021-2026. Integraal beleidsplan openbaar gebied. Leidraad inrichting openbare ruimte. Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027. Visie en strategie Klimaatadaptatie Schagen

4.5 Elektriciteit Wat willen we bereiken De focus binnen elektriciteit ligt op de opwek van duurzame energie, besparen van energie en een stabiel netwerk. Voor het opwekken van duurzame energie is in de zomer van 2021 de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Noord (RES) vastgesteld, deze is in 2024 herijkt. In Schagen zijn de volgende 4 speerpunten op het gebied van duurzame energie benoemd: 1. 2. 3. 4.

Zonneparken en windopwek op land; Zon op grote daken; Zon op parkeerterreinen; Energie besparen en oplossingen zoeken voor het probleem van netcongestie.

Wat willen we daar voor doen • Op bedrijventerrein Lagedijk starten we in 2025 met een pilot Toekomstbestendige bedrijventerreinen. De pilot zal in 2026 worden voortgezet. We stimuleren samenwerking tussen bedrijven via een gezamenlijk plan voor een toekomstbestendig terrein, met aandacht voor klimaatadaptatie en energiebesparing. Dit project versterkt de organisatiegraad, benut duurzame kansen en draagt bij aan een veerkrachtige, efficiënte werkomgeving. De bedoeling is om dit in 2026 ook op

46

andere bedrijventerreinen binnen de gemeente uit te rollen. Dit project raakt meerdere thema’s zoals duurzame opwek, netcongestie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. In Warmenhuizen Oudevaart ondersteunen we binnen een bedrijventerrein samenwerking op het gebied van energiedeling en eventueel laadinfrastructuur. Op die manier zoeken we samen naar oplossingen voor netcongestie. In 2026 willen we deze aanpak verder uitrollen naar een volgend bedrijventerrein. Op de schaal van de provincie wordt in 2025 gewerkt aan het bepalen van locaties voor hoogspanningsinfrastructuur (380kV hoogspanningsstations en mastenrijen) en aanlandingen van windenergie op zee (VAWOZ). Naar verwachting volgt het besluit van de minister hierover in 2026. Op een lager niveau start Liander de Buurtaanpak, gericht op het versterken van het laagspanningsnet. Dan gaat het om trafohuisjes in de wijk en meer en dikkere kabels naar de woningen en bedrijven toe. De Buurtaanpak wordt gecombineerd met participatietrajecten met bewoners.

•

•

•

Samen met Den Helder en Hollands Kroon zijn we bezig met het opzetten van een duurzaam ondernemersloket Kop van NH. Bedrijven in de Kopgemeenten worden structureel ondersteund bij de te nemen stappen in de energietransitie. Daarnaast stimuleren we het dynamisch uitwisselen van energie, batterijen en andere innovatieve oplossingen.

•

•

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Om CO2 uitstoot en het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken wordt er meer elektriciteit opgewekt met zonne-energie. Tevens wordt er bespaard op verbruik. Resultaten: • • • •

• •

Pilot "Toekomstbestendig maken bedrijventerreinen". In 2026 willen we een volgend bedrijventerrein ondersteunen in de samenwerking op het gebied van energiedeling en eventueel laadinfrastructuur. In 2026 starten we met onderzoek naar de kansen voor zonnepanelen op waterbergingen. In 2024 hebben we onderzoek gedaan naar het realiseren van solar carports (zonnepanelen boven parkeerplaatsen). Hieruit zijn twee kansrijke parkeergelegenheden gekomen, waarin in 2025 onderzoek wordt gedaan naar de financiële haalbaarheid. Op basis van de uitkomsten wordt bepaald hoe we in 2026 hiermee verder gaan. Voortzetten controle en handhaving omgevingsdienst NHN gericht op energiebespaarplicht. Versterken van laagspanningsnet door Liander.

Vastgesteld beleid • • •

RES NHN 2.0 (herijking); Geactualiseerd beleid voor zonneparken; Beleid micro windturbines.

47

4.6 Groen en biodiversiteit Wat willen we bereiken Groen en biodiversiteit heeft een groot effect op de leefbaarheid van onze gemeente en de regio. Groen heeft een positieve invloed op toerisme en recreatie. Door versterking van het landschap en vergroting van de biodiversiteit kunnen we ons aanpassen aan klimaatverandering en leggen we meer CO2 vast in de natuur. We vergroten hiermee de leefbaarheid voor onze inwoners en maken het landschap aantrekkelijker voor recreanten. Wat willen we daar voor doen De inspanningen binnen de programmalijn groen & biodiversiteit worden geleverd vanuit de deelprogramma’s “Schagen groeit door” en “Bollen en bijen”. Daarnaast werken we vanuit de regio aan de Aanpak Landelijk Gebied (ALG) als opvolger van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG). Schagen groeit door We hebben de ambitie om 300.000 bomen en struiken te planten tot 2040. Door het planten van 300.000 extra bomen wordt de variatie in het landschap versterkt, de biodiversiteit verbeterd en de leefbaarheid van de gemeente vergroot. Schagen groeit door wordt deels gefinancierd vanuit de provinciale subsidie landschapsversterking. De deadline voor het besteden van de subsidiegelden is 2028. Bollen en Bijen Met programma “Bollen en Bijen” investeren we in een groene leefomgeving. We steunen initiatieven die leiden tot meer bloeiende bermen, planten en bolgewassen.

Ook het realiseren van verblijfplaatsen voor vleermuizen en nestplaatsen voor vogels is onderdeel van dit programma. Dit sluit aan bij de opgave om verblijfplaatsen te behouden bij de uitvoering van de isolatieopgave. Aanpak Landelijke Gebied (ALG) (voorheen Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) In de Aanpak landelijk gebied Kop werken de gemeenten Texel, Den Helder, Schagen en Hollands Kroon samen met provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en lokale belanghebbenden aan een toekomstbestendig landelijk gebied. Dat doen we in de vorm van co-creatie; een nauwe samenwerking tussen overheden en lokale belanghebbenden zoals boeren, natuurorganisaties en bewoners. Stap voor stap werken we van onderop en integraal aan de opgaven voor landbouw, natuur, water en klimaat. Daarnaast biedt de Aanpak landelijk gebied Kop handvatten om andere vraagstukken in de fysieke leefomgeving van het buitengebied aan te pakken. Op dit moment zijn de kosten voor de uitvoeringsfase en de financieringsbronnen nog onvoldoende duidelijk. De regionale werkgroep heeft meer tijd nodig om met een goed onderbouwd financieringsvoorstel te komen. Wij verwachten in de loop van 2025 de kosten inzichtelijk te hebben. Voor 2026 zullen deze kosten worden opgenomen in de bestuursrapportages. Voor 2027 en verder zal dat worden opgenomen in de kadernota 2027.

48

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Door natuurinclusief te handelen wordt schade aan natuur vermeden en wordt de biodiversiteit ondersteund. Biodiversiteit draagt bij aan vermindering van klimaatrisico’s zoals wateroverlast, verdroging en hittestress. Daarnaast kan het zorgen voor een betere luchtkwaliteit en energiebesparing. Resultaten: Uitvoering programma Bollen en Bijen. Uitvoering van het programma Schagen groeit door. Start uitvoering Aanpak Landelijk Gebied Uitvoering van het opstellen van een soortenmanagementplan (SMP), waarmee het uitvoeren van de grootschalige isolatie mogelijk wordt, met behoud van beschermde soorten. Het creëren van een “ecologische plus” die nodig is voor het SMP in het kader van een natuurinclusieve leefomgeving. • • • •

Vastgesteld beleid • • • • • • •

Landschapsvisie als onderdeel van de omgevingsvisie speerpunt 8. Programmadoelen 'Bollen en bijen' en 'Schagen groeit door' Beleidsdoel ecologie en biodiversiteit Integraal beleidsplan openbaar gebied. Leidraad inrichting openbare ruimte. Ontwikkelvisie stad Schagen. Schot voor de boeg. Onze regionale visie op het landelijk gebied.

Totaal Financiën Duurzaamheid Omschrijving

Bedragen x1.000

Rekening Begroting Begroting 2024 2025 - na 2026 wijziging

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Lasten Grondstoffen

6.775

7.330

7.648

7.743

7.743

7.743

Duurzaamheid

1.199

1.856

951

147

147

147

Milieuzaken

1.067

1.371

1.571

1.571

1.571

1.571

Totaal lasten

9.041

10.558

10.170

9.461

9.461

9.461

Grondstoffen

8.570

9.550

9.719

9.878

9.878

9.878

Duurzaamheid

1.626

1.445

804

Milieuzaken

12

8

8

8

8

8

Totaal baten

10.208

11.003

10.531

9.886

9.886

9.886

Saldo van lasten en baten

1.167

445

361

425

425

425

Baten

Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves

49

Saldo mutaties reserves Resultaat begroting

1.167

445

361

425

425

425

Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2025 en 2026 groter dan € 100.000 lichten wij toe. Lasten Grondstoffen De kosten voor afvalverwerking stijgen door de jaarlijkse indexatie van het contract met HVC en toename in huisaansluitingen. Daarnaast investeren we in ondergrondse containers, wat leidt tot hogere kapitaallasten. In totaal is dit een bedrag van € 318.000. Milieuzaken Vanaf 2026 gaat de omgevingsdienst naast de basistaken ook uitvoering geven aan de plustaken milieu waardoor de bijdrage die we betalen aan de omgevingsdienst in 2026 stijgt met € 200.000. Duurzaamheid De lagere lasten in 2026 hebben te maken met diverse duurzaamheidsregelingen waar wij een subsidie voor ontvangen € 641.000. Zie ook de toelichting bij de baten. Bij de 1e bestuursrapportage 2026 wordt de begroting 2026 weer geactualiseerd voor de diverse regelingen. In 2025 is in de begroting voor € 171.000. meer opgenomen dan in 2026 voor duurzaamheidsmaatregelen (zonnepanelen etc) aan onze gemeentelijke panden. De lagere lasten in 2026 van € 80.000 komen door het opgenomen budget voor onderzoek van de noodzaak van nieuwe verbindingen aanlanding wind op zee en om het 380KV netwerk te versterken met twee nieuwe stations in Noord-Holland. Baten Grondstoffen De afvalstoffenheffing stijgt mee met de kostenontwikkeling van afvalverwerking met een bedrag van € 169.000.

Aangezien deze kosten ieder jaar geïndexeerd worden, bewegen de opbrengsten mee om kostendekkend te kunnen blijven. Duurzaamheid De lagere baten in 2026 hebben te maken met diverse duurzaamheidsregelingen waar wij een subsidie voor ontvangen € 641.000. Bij de 1e bestuursrapportage 2026 wordt de begroting 2026 weer geactualiseerd voor de diverse regelingen. Investeringen In dit domein zijn geen investeringen opgenomen.

50

Programma 5 Economische zaken 5.1 Visie op bedrijvigheid en werkgelegenheid Wat willen we bereiken We streven naar een krachtig en toekomstbestendig ondernemersklimaat in Schagen. Dit doen we samen met onze partners: van de Ondernemers Federatie Schagen (OFS) tot lokale ondernemersverenigingen en landelijke brancheorganisaties als LTO, Recron, Bouwend Nederland en Horeca Nederland. We waarderen het dat veel van onze ondernemers maatschappelijk verantwoord ondernemen en een actieve bijdrage leveren aan de samenleving. De komende jaren zetten we in op het versterken van de economische structuur. We willen ruimte bieden voor groei, bijvoorbeeld door in te spelen op de behoefte aan werklocaties. Startende ondernemers ondersteunen we bij hun eerste stappen, en we maken werk van het binden van jongeren aan onze regio. Door samen met het bedrijfsleven te investeren in stages, leerwerkplekken en startersfuncties, vergroten we de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Wat willen we daar voor doen • • •

•

•

•

•

•

Samen met ondernemers en onderwijsinstellingen voeren we de economische agenda uit. Hiermee spelen we flexibel in op kansen die lokaal en regionaal ontstaan. We onderhouden structureel overleg met de OFS en andere ondernemersvertegenwoordigers over de koers van het economische beleid. Op basis van de provinciale behoefteraming werklocaties en onze eigen inventarisatie gaan we aan de slag met vervolgstappen richting uitbreiding en kwaliteitsverbetering van bedrijventerreinen. Voor het centrum van de stad Schagen stellen we samen met ondernemers en andere betrokkenen een centrumvisie op, waarin de toekomst van de detailhandel en horeca een belangrijk onderdeel is. Schagen blijft actief partner van de Regionale Ontwikkelmaatschappij MRA-NHN (ROMinWest) en het Ontwikkelbedrijf NHN. Via beide organisaties dragen we bij aan investeringen en initiatieven die de regionale economie versterken. We werken samen met andere gemeenten aan de actualisatie van de Regionale Retailvisie voor de Kop van Noord-Holland, om de winkelstructuur in balans te houden en regionale afstemming te bevorderen. Naast een noodzakelijke versterking van de regionale samenwerking in de Kop van Noord-Holland is een onderzoek gestart naar een versterking van de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking op Noord-Holland Noord.

De samenwerking op NoordHolland Noord is de afgelopen jaren op wonen, mobiliteit en economie sterk toegenomen. Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord (NHN) In het Opgavendocument Ontwikkelperspectief NHN is een overzicht opgenomen van de 23 ruimtelijke opgaven voor onze regio. Onze ruimtelijke opgaven worden steeds groter en complexer en houden niet op bij gemeentegrenzen en de basisregio’s Kop van NH, regio Alkmaar en Westfriesland. Voor een goede afweging tussen de opgaven en invulling van de ruimtelijke opgaven gaat een integraal Ontwikkelperspectief NHN ons helpen, mede om de kansen in onze regio stevig te

51

agenderen bij verschillende ministeries. Voor de verkiezingen in maart 2026 wordt een eerste concept opgesteld en na de verkiezingen wordt met het nieuwe bestuur gewerkt naar vaststelling van het Ontwikkelperspectief NHN. Regio Deal Noord-Holland Noord (NHN) Na toekenning van het Rijk van een Regio Deal aan de regio NHN is gewerkt aan de voorbereiding van de uitvoering van de Regio Deal NHN. In 2025 heeft de bestuurlijke besluitvorming plaatsgevonden. Belangrijk hierin is het oprichten van een Stichting Regio Deal NHN om de uitvoering van de Regio Deal NHN te organiseren en coördineren. De stichting fungeert als uitvoeringsorganisatie en is juridisch zelfstandig. Doel van deze deal is het versterken van de sociaaleconomische structuur van de regio Noord-Holland Noord, met focus op de programmalijnen Beter Leven, Beter Werken en Beter Leren. Door samenwerking tussen overheden, onderwijsinstellingen en ondernemers (triple helix) wordt gestreefd naar brede welvaart, innovatie, leefbaarheid en duurzame ontwikkeling in de regio. In de paragraaf verbonden partijen wordt uitgebreider ingegaan op de Stichting Regio Deal NHN.

•

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Een sterk, duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers. Resultaten: • • •

Concreet uitvoeringsprogramma bij de Economische agenda, in samenwerking met ondernemers en onderwijs. In gang gezet van uitbreidings- en verbetertrajecten voor bedrijventerreinen. Centrumvisie Schagen opgesteld in nauwe samenwerking met ondernemers. Geactualiseerde Regionale Retailvisie voor de Kop van Noord-Holland, in lijn met de gezamenlijke regionale ambitie.

Vastgesteld beleid ROMinWest Meerjarenplan ONHN Ondernemersfonds BIZ Strategie en convenant werklocaties Kop van Noord-Holland Standplaatsenbeleid Regionale detailhandelsvisie

5.2 Toerisme De gemeente Schagen heeft met zijn uitgestrekte kust en open landschap een enorme aantrekkingskracht op toeristen. De West-Friese cultuur, die zo prachtig wordt uitgedragen door de Stichting West-Friese Folklore, is van zeer groot belang voor de eigen inwoners, maar ook voor het toerisme en de bekendheid van de gemeente Schagen.

52

Wat willen we bereiken De gemeente zet in op een goed toeristisch product in de badplaatsen en verbinding met de voorzieningen in het achterland. We blijven inzetten op de kwaliteit en toekomstbestendigheid van verblijfsrecreatie en blijven de gemeente Schagen en de WestFriese cultuur promoten. Ook de toeristische betekenis van de stad Schagen, centrumstad voor de regio, verdient aandacht en promotie. Dit alles vanuit het uitgangspunt dat toerisme bijdraagt aan de brede welvaart in onze gemeente en er een juiste balans is tussen economisch belang en leefbaarheid. Omdat toeristen verder kijken dan de gemeentegrens doen we dit zoveel mogelijk samen met de andere Kopgemeenten. Wat willen we daar voor doen Destinatiemarketing Sinds april 2024 werken we met de Kopgemeenten samen aan bestemmingsmarketing. Via de website visitkopvanholland.nl verleiden we toeristen en bezoekers in de Kop en in onze gemeente te verblijven. Ondernemers pakken dit ook op met lokale en regionale samenwerking zoals een gezamenlijke kick-off van het toeristisch seizoen, de Tulpencoalitie en het informatiemagazine en de app Strand en Land. Nu gebeurt dat nog door een extern bureau, aangestuurd door de gemeenten. In vervolg op het in 2025 opgestelde plan m.b.t. mogelijke organisatievorm en financiering, werken we in 2026 aan het daadwerkelijk opzetten van een DMO(Destinatie Marketing Organisatie).

Financiering wordt meegenomen in het vervolg van de Regionale Samenwerkingsagenda. Vitale Verblijfsrecreatie We blijven inzetten op de kwaliteit en toekomstbestendigheid van verblijfsrecreatie. Met de gemeenten in Noord-Holland Noord en de Provincie hebben we nieuwe afspraken gemaakt voor continuering van het Programma en de Taskforce Vitale Verblijfsrecreatie. Dit programma heeft als doel om in de regio Noord-Holland Noord vakantieparken toekomstbestendig te houden of weer toekomstbestendig te maken. Sinds 2021 is een taskforce ingesteld die gemeenten en ondernemers met plannen (zowel herstructurering van bestaand als nieuw) met diversie instrumenten ondersteunt. Het programma is in 2024 geëvalueerd. Conclusie was dat het programma en de taskforce succesvol zijn en er ook voldoende draagvlak is om de opdracht te verlengen. Op 30 juni j.l. heeft Provinciale Staten echter besloten het budget voor Toerisme, met daarin ook de bijdrage voor het Programma Vitale Verblijfsrecreatie, te stoppen. De gemeenten zijn daardoor verrast. Momenteel wordt onderzocht of en op welke wijze dit programma zonder de bijdrage van de Provincie kan worden voortgezet. Eventuele financiering is meegenomen in de Regionale Samenwerkingsagenda. Agenda Toerisme en Recreatie 2040 - Kop van Noord-Holland Samen met de Kopgemeenten hebben we de Agenda Toerisme en Recreatie 2040-Kop van Noord-Holland opgesteld.

Uitvoering en financiering van de projecten in deze agenda wordt opgepakt in het vervolg van de Regionale Samenwerkingsagenda. Stichting Toeristisch Investeringsfonds Schagen (STIS) In 2023 is er een motie door de gemeenteraad aangenomen waarin het college is verzocht om een visie en beleid op te stellen waarin een Stichting Toeristisch Investeringsfonds Schagen (STIS) zou kunnen bestaan. In afwachting van de Agenda Toerisme en Recreatie voor de Kop zijn we vorig jaar gestart met een onderzoek naar de mogelijke vorm voor een

53

toeristisch investeringsfonds. De OFS sector recreatie is hierbij nauw betrokken. Samen met de OFS werken we nu aan de verder te nemen stappen. De OFS heeft ermee ingestemd dat dit proces zorgvuldig moet worden uitgevoerd om een duurzaam resultaat te bereiken. Een concreet voorstel voor de vorm en invoering van een STIS en de financiële vertaling volgt uiterlijk in Q1 2026, zodat budget in de Kadernota voor de begroting 2027 aangevraagd kan worden. Met de OFS is besproken dat vooruitlopend hierop de in 2025 toegekende verhoging van de bijdrage uit de toeristenbelasting van 4 naar 10 cent ook in 2026 wordt doorgevoerd. Kustbus We werken aan een aanbesteding van het rijden van de kustbus voor de zomers van 2026 en 2027, zodat tot de nieuwe openbaar vervoer concessie van de provincie het rijden van een gratis kustbus gegarandeerd is. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Schagen is en blijft aantrekkelijk voor bezoekers en toeristen en dat dragen we uit. Resultaten: • Bestemmingsmarketingorganisatie voor de Kop en een meerjarig marketingplan • Vitale, toekomstbestendige verblijfsrecreatie • Uitvoeringsagenda Toerisme en Recreatie • Inzicht in haalbaarheid van een stichting toeristisch investeringsfonds voor de gemeente Schagen (STIFSchagen) • Voortzetting van de kustbus

Vastgesteld beleid Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021 Samenwerkingsagenda Samen op Kop Visie Vitale Verblijfsrecreatie Noord-Holland Noord Programma Vitale verblijfsrecreatie NHN Agenda Toerisme en Recreatie 2040-Kop van Noord-Holland

5.3 Agrarische sector Wat willen we bereiken De agrarische sector vormt het fundament van ons buitengebied: het grootste deel van de gemeente Schagen bestaat uit landbouwgrond. Onze boeren spelen een belangrijke rol in de transitie naar een toekomstgerichte voedselproductie. Ze investeren in innovatie, verduurzaming en het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Wij waarderen hun inzet en denken actief mee over mogelijkheden om hun bedrijven toekomstbestendig te ontwikkelen. Onze ambitie is om een betrouwbare en ondersteunende overheid te zijn voor de landbouwsector. We geven ruimte aan agrarische ondernemers om zich te blijven ontwikkelen binnen de bestaande kaders, zonder extra gemeentelijke belemmeringen.

54

Wat willen we daar voor doen • We blijven inzetten op het ondersteunen van groei en ontwikkeling van agrarische bedrijven, zowel in kwaliteit als in omvang. • We hanteren het uitgangspunt ‘geen extra lokale regels’ bovenop het landelijke beleid voor de agrarische sector. • We blijven partner in Greenport Noord-Holland Noord, waar kennisdeling en samenwerking centraal staan. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Een vitale en duurzame agrarische sector die klaar is voor de toekomst. Resultaten: • Actieve bijdrage aan de netwerk- en kennisorganisatie Greenport NHN. • Continuering van bestaand beleid dat agrarische groei ondersteunt zonder extra lokale regelgeving.

Vastgesteld beleid Greenport Noord-Holland Noord

5.4 Seed en Food Valley Wat willen we bereiken De zaadveredelingssector is één van de sterkste en meest innovatieve pijlers van de Nederlandse economie, met wereldwijde impact. In Seed Valley zien we een krachtige combinatie van werkgelegenheid, innovatie en kennisontwikkeling. De sector groeit en biedt volop kansen voor onze regio. Wij ondersteunen deze groei, waar mogelijk, en zetten in op een duurzame samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid. Voor Food Valley wil de gemeente Schagen bijdragen aan een sterke, duurzame en innovatieve voedselproductie die past bij de regionale ambities. De focus ligt op het bieden van ruimte voor groei, samenwerking en het creëren van goede randvoorwaarden voor het bedrijventerrein, zoals bereikbaarheid, infrastructuur en voldoende voorzieningen. Wat willen we daar voor doen • • • • •

We faciliteren de vestiging en groei van veredelingsbedrijven binnen het aangewezen zaadveredelingsgebied, in lijn met bestaand beleid. We voeren structureel overleg met ondernemers uit Seed Valley om de samenwerking verder te verdiepen en gezamenlijke ambities te realiseren. Vanuit de Economische Agenda Schagen is een strategisch accountmanager aangesteld om de samenwerking met Seed Valley te versterken. We stimuleren de ontwikkeling van de triple helix-samenwerking: overheid, ondernemers en onderwijsinstellingen. We stimuleren samen met VEZET en andere partners de transitie naar een circulaire economie en duurzame energie, onder andere via gezamenlijke projecten op het gebied van klimaatadaptatie en energiebesparing. Bovendien wil de gemeente de werkgelegenheid versterken en talent aantrekken door nauwe samenwerking tussen ondernemingen en onderwijs.

55

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Een sterk en toekomstgericht zaadveredelingscluster en een sterke, duurzame en innovatieve voedselproductie met ruimte voor groei, innovatie en kennisdeling Resultaten: • Actieve ondersteuning van bedrijven die bijdragen aan versterking van het concentratiegebied. • Versterkte samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers (triple helix). • Aantoonbare verbetering van de positionering van Seed Valley binnen de regio en daarbuiten. Vastgesteld beleid • Provinciale Omgevingsvisie. • Provinciale verordening. • Omgevingsvisie gemeente Schagen, 2021. • Bestemmingsplan Landelijk gebied Harenkarspel.

5.5 Energy & Health campus Wat willen we bereiken De Energy & Health Campus in Petten is een unieke kennislocatie waar circa 1.600 professionals werken aan onderzoek naar duurzame energie en nucleaire geneeskunde. Deze campus biedt hoogwaardige werkgelegenheid en is van grote waarde voor onze regio én daarbuiten. Wij ondersteunen de ambitie om de campus verder te ontwikkelen tot een open innovatieomgeving, waar ook bedrijven, studenten en onderzoekers samenwerken. Wat willen we daar voor doen • We ondersteunen actief de realisatie van de nieuwe PALLAS-reactor. • We blijven bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de Energy & Health Campus. • We werken mee aan het Experience Centre in Petten, dat de unieke kennispositie van de campus zichtbaar maakt voor bezoekers. • We onderhouden structureel overleg met de campus en relevante partners om gezamenlijke ambities te realiseren. • Vanuit de Economische Agenda Schagen is een strategisch accountmanager aangesteld om de samenwerking met de campus en haar partners verder te versterken. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Bevorderen van hoogwaardige werkgelegenheid en kennisontwikkeling door versterking van de Energy & Health Campus als innovatief knooppunt. Resultaten: • Behoud en groei van bedrijvigheid op de campus. • Versterkte samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs (triple helix).