Programmabegroting 2026
Tekst van het document
Programmabegroting 2026
Inhoudsopgave Bestuurlijke inleiding .............................................................................................................................. 4 Bestuurlijke hoofdlijn .............................................................................................................................. 6 Infographic........................................................................................................................................... 10 Meerjarenoverzicht begroting ........................................................................................................... 12 Programma's ........................................................................................................................................ 13 Programma 1 Sociaal domein .......................................................................................................... 14 Programma 2 Wonen en ruimtelijke ordening................................................................................. 30 Programma 3 Beheer openbare buitenruimte ................................................................................ 36 Programma 4 Duurzaamheid ............................................................................................................
43 Programma 5 Economische zaken ................................................................................................... 51 Programma 6 Participatie, dienstverlening en organisatie ........................................................... 59 Programma 7 Financiën ..................................................................................................................... 68 Paragrafen ........................................................................................................................................... 75 Paragraaf financiering ....................................................................................................................... 76 Paragraaf lokale heffingen ................................................................................................................ 83 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 94 Paragraaf kapitaalgoederen .......................................................................................................... 100 Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................................................ 105 Openbaarheidsparagraaf Wet Woo ..............................................................................................
111 Paragraaf verbonden partijen ........................................................................................................ 112 Gesubsidieerde arbeid Kop van Noord-Holland .......................................................................... 114 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord........................................................................................... 115 GGD Hollands Noorden ................................................................................................................... 116 Omgevingsdienst Noord-Holland Noord ........................................................................................ 118 Regionaal Historisch Centrum Alkmaar .......................................................................................... 119 Archeologie West-Friesland ............................................................................................................. 120 NV Bank Nederlandse Gemeenten ................................................................................................ 122 Alliander ............................................................................................................................................. 123 NV Huisvuilcentrale Noord-Holland (HVC) .....................................................................................
124 Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord ................................................................................... 125 Surplus ................................................................................................................................................. 126 Mobipunt ............................................................................................................................................ 127 ROM Inwest Regio BV ....................................................................................................................... 128 Stichting Regiodeal Noord Holland Noord .................................................................................... 129 Paragraaf grondbeleid .................................................................................................................... 131 Financiële begroting ......................................................................................................................... 135 Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................................... 135 Overzicht baten en lasten ............................................................................................................... 136 Overzicht incidentele baten en lasten (incl.
toelichting) ............................................................. 138 Prognosebalans ................................................................................................................................. 140 Structurele mutaties reserves ........................................................................................................... 142 Verloopoverzicht reserves en voorzieningen ................................................................................. 143 Bijlage ................................................................................................................................................. 147 Verplichte BBV indicatoren .............................................................................................................. 147 Specificatie afvalstoffenheffing en rioolheffing ............................................................................ 150
Bestuurlijke inleiding 2026 staat in het teken van afronding én voorbereiding. In voorliggende begroting is ingezet op het zorgvuldig afronden van lopende ambities en het tegelijkertijd wendbaar blijven voor de ambities van een nieuw bestuur.
De begroting is het vervolg op de Kadernota, maar de begroting kent niet dezelfde uitkomsten als de Kadernota. Uitkomsten De uitkomsten van deze begroting en de meerjarenraming laten een meerjarig sluitend perspectief zien. Dit sluitende perspectief was er bij de kadernota nog niet en is het gevolg van met name een positiever dan begroot uitgevallen meicirculaire. Dat neemt niet weg dat het huidige college tevreden is dat het Schagen financieel gezond kan overdragen aan een nieuw bestuur. Omschrijving
Jaar
Bedragen x € 1.000
2026
2027
2028
Primitieve begroting
811 N
1.025 N
115 N
45 V
Wijzigingen na primitieve begroting
2.303 V
2.490 V
2.691 V
2.691 V
Begroting voor 1ste bestuursrapportage
1.492 V
1.465 V
2.576 V
2.736 V
Totaal wijziging 1ste rapportage
3.773 N
4.453 N
4.549 N
4.741 N
Stand t/m 1ste rapportage
2.281 N
2.988 N
1.974 N
2.005 N
Totaal wijziging Kadernota
3.135 V
3.271 V
1.496 V
1.394 V
854 V
282 V
478 N
611 N
Totaal wijziging Begroting 2026*
1.076 V
1.043 V
832 V
2.443 V
Stand t/m begroting
1.929 V
1.325 V
355 V
1.832 V
Stand t/m Kadernota
2029
*Zie onderstaande tabel In juni 2025 is de gemeenteraad middels een RIM (048) geïnformeerd over het effect op het begrotingssaldo na doorrekening van de (negatieve) correctie van de voorjaarsnota en het (positieve) gevolg van de meicirculaire. Met de meicirculaire ontvangt de gemeente voor de komende jaren miljoenen extra van het Rijk. Ten opzichte van de Kadernota verklaren daarnaast de extra kosten voor de aangenomen moties ‘herziening subsidiebedrag jeugdlid’ & ‘burgerparticipatie’.
4
Verwerking meicirculaire Herziening subsidie bedrag jeugdlid Burger Participatie Totaal wijziging Begroting 2026
2026 1.269 V 166 N 27 N 1.076 V
2027 1.236 V 166 N 27 N 1.043 V
2028 1.025 V 166 N 27 N 832 V
2029 2.636 V 166 N 27 N 2.443 V
In 2022 is met de Raad een taakstelling van € 2,7 miljoen op bedrijfsvoering afgesproken. Van de taakstelling werd € 1,6 miljoen ingevuld met eerder afgesproken structurele middelen. De resterende € 1,1 miljoen is in deze begroting structureel verminderd op het personeelsbudget, waarmee de taakstelling is ingevuld. Bij de vorige begroting was het meerjarenperspectief nog negatief. En werd zelfs geschreven over ombuigingsmaatregelen voor een sluitend meerjarenperspectief. Met voorliggend perspectief zijn ombuigingsmaatregelen niet meer nodig. De begroting is, ook meerjarig, sluitend. De maatschappelijke onrust op zowel nationaal als internationaal niveau maakt tegelijkertijd dat een sluitend perspectief nu geen garantie geeft voor de toekomst. Een hoger inflatiepercentage of een groot effect op de lonen zijn voor de toekomst lastig in te schatten. Onzekere tijden vragen realistische ambities. Het huidige college adviseert daarom ook de lijn van realistisch begroten door te trekken.
5
Bestuurlijke hoofdlijn Sociaal domein In Schagen hebben we een stevige basis van hulp en ondersteuning. Algemene en preventieve voorzieningen voor alle leeftijden. We zorgen voor behoud en versteviging van deze basis. Zo starten we in 2026 met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Kaders 2026-2029. Daarmee zorgen we voor inclusieve en duurzame schoolgebouwen. Scholen moeten voor ieder kind toegankelijk zijn, veilig zijn en klaar zijn voor de toekomst. Ook hebben we een plan gemaakt voor het nieuwe kunst- en cultuurbeleid. We hebben dit beleid opnieuw bekeken en gaan dit aanpassen aan de behoeften van nu. Kunst en cultuur zijn belangrijk voor de ontwikkeling van mensen en voor verbinding in onze samenleving. Daarnaast blijven we werken aan de integrale opgave voor maatschappelijk vastgoed. Dit gaat over het beleid voor gebouwen die we als gemeente gebruiken voor bijvoorbeeld sport, cultuur, ontmoeting en ondersteuning. In 2025 stellen we een nieuw vastgoedbeleid vast, dat samenhangt met ons accommodatie- en subsidiebeleid. We vinden het belangrijk om onze inwoners te blijven ondersteunen. Dat doen we met voorzieningen op het gebied van sport, kunst en cultuur, ontmoeting en opvoeding. Zo steken we het jeugd- en jongerenwerk meer preventief in. Daarnaast bieden we hulp via de wetten van het sociaal domein. Zo krijgen mensen de ondersteuning die ze nodig hebben.
Het Regionaal Expertteam ondersteunt gemeenten bij complexe jeugdzorgvragen. Dit alles doen we niet alleen. We werken samen met gemeenten in de regio, de provincie en het Rijk. Maar ook met scholen, zorgaanbieders, verenigingen en andere partners in de samenleving. Een belangrijk deel van deze samenwerking verloopt via de uitvoering van de Regiovisie Sociaal Domein. Samen zorgen we ervoor dat onze gemeente leefbaar en sociaal blijft, voor iedereen. Wonen en ruimtelijke ordening We willen ervoor zorgen dat inwoners prettig en in een betaalbare en voor hen passende woning kunnen wonen. Het bouwen van woningen helpt ons daarbij. Onze gemeente heeft daarbij grote uitdagingen. Naast het bouwen van betaalbare woningen is er ook ruimte nodig voor andere belangrijke opgaven. Denk aan betere doorstroming op de woningmarkt, maar ook aan energievoorziening, mobiliteit, economie, klimaatmaatregelen, gezondheid en zelfs defensie. Al deze thema’s vragen om plek in onze leefomgeving. We zoeken de beste plekken voor deze opgaven in onze gemeente, in en rond de dorpen. Daarom maken we gebiedsgerichte visies. Beheer openbare buitenruimte Het Programma Beheer openbare buitenruimte gaat over verkeer en vervoer, riolering en het onderhoud van straten, pleinen en groen. Ons doel blijft: de openbare ruimte in de gemeente Schagen moet veilig, prettig en goed onderhouden zijn voor iedereen.
In verkeer en vervoer geven we voorrang aan fietsers en voetgangers. Ook in 2026 voeren we maatregelen uit om de verkeersveiligheid te verbeteren. Dat doen we op kleine schaal, zoals het plaatsen van smiley's, en op grotere schaal, bijvoorbeeld door de aanleg van verkeersplateaus. Fietsen stimuleren we verder met de aanleg van nieuwe delen van de
6
doorfietsroute. Waar het onderhoud nog onder het afgesproken niveau ligt, pakken we dit aan. Soms kan dit met kleine verbeteringen, soms is groot onderhoud of een volledige herinrichting nodig. Zo combineren we onderhoud met nieuwe plannen, wat tijd en geld bespaart. Met het hogere onderhoudsbudget kunnen we dit versnellen. In 2026 voeren we meerdere herinrichtingen uit. Daarbij vervangen we gemengde rioolstelsels door gescheiden systemen. Ook passen we straten aan om wateroverlast bij hevige regen beter op te vangen. Zo werken we stap voor stap aan een toekomstbestendig rioolstelsel en een veilige, aantrekkelijke leefomgeving. Belangrijkste projecten in 2026: • Herinrichting Alingterp/Hartendorp/Torenvenpark • Voortzetten herinrichting Sandepark • Herinrichting Callantsoog Previnaireweg/Zeeweg/Dorpsweg • Vervolg aanleg doorfietsroute Duurzaamheid We leven in een wereld die steeds verandert. Ook voor onze gemeente ligt er nog een grote duurzaamheidsopgave. Met het nieuwe duurzaamheidsprogramma leggen we de basis voor de plannen in 2026 en daarna. Het einddoel blijft 2050. In 2026 zetten we weer stevig in op de verdere verduurzaming van de gebouwde omgeving. Ook klimaatadaptatie en de circulaire economie worden steeds belangrijker. De pilot “Toekomstbestendige bedrijventerreinen” is een mooi voorbeeld.
Dit project raakt meerdere thema’s zoals duurzame opwek, netcongestie (te veel vraag of aanbod van stroom, waardoor het netwerk dit niet meer aankan), klimaatadaptatie en biodiversiteit. Het nieuwe Warmteprogramma (opvolger van de TVW) geeft richting aan het aardgasvrij maken van wijken tot 2050. De Lokale Aanpak Isolatie (LAI) loopt door, met als doel 500 koopwoningen in 2026 te verduurzamen. In het tweede warmtenetzoekgebied start een participatietraject. Ook wordt energiearmoede structureel aangepakt. Op het gebied van afval en circulariteit wordt gewerkt aan een nieuw afval- en recycleplan en wordt circulair (grondstoffen opnieuw gebruiken zodat er zo min mogelijk afval overblijft) en biobased (producten gemaakt van natuurlijke materialen, zoals hout, vlas of hennep, in plaats van van olie of kunststof) bouwen gestimuleerd. Binnen duurzame mobiliteit ligt de focus op uitbreiding van laadnetwerken en aanleg van doorfietsroutes. Voor elektriciteit ligt de nadruk op energie opwek zoals zon op daken. En blijven we samen met partijen als Liander bezig om het stroomnet te versterken. Klimaatadaptatie krijgt vorm via het hitteplan, vergroening, en participatie in onder meer het NK-tegelwippen. Tot slot investeert de gemeente via het programma ‘Schagen groeit door’ en ‘Bollen en Bijen’ in biodiversiteit en vergroening, met 300.000 bomen als langetermijndoel.
7
Economische zaken Een sterke en toekomstbestendige economische basis is belangrijk voor Schagen. In de Economische Agenda Schagen staat welke aanpak we gebruiken om de lokale en regionale economie te verbeteren. In 2026 werken wij samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en regionale partners aan het uitvoeren van deze agenda. We investeren in de uitbreiding en verbetering van bedrijventerreinen. En we maken plannen voor de verdere ontwikkeling van het centrum van Schagen, met aandacht voor winkels, horeca en de markt. Ook werken we samen met andere gemeenten de Retailvisie bij voor de Kop van Noord-Holland. Toerisme en recreatie zijn belangrijk voor de aantrekkelijkheid van de gemeente. We werken aan bestemmingsmarketing, zorgen dat vakantieparken van goede kwaliteit zijn en blijven en onderzoeken of we een toeristisch investeringsfonds kunnen starten. Ook blijft de Kustbus rijden. Met de Agenda Toerisme en Recreatie 2040 werken we aan de ontwikkeling van toerisme en recreatie in de Kop. In het buitengebied helpen we boeren om duurzaam en innovatief te werken, zonder extra lokale regels. Ook binnen Seed Valley en Food Valley werken ondernemers, onderwijs en overheid samen aan vernieuwing en verduurzaming. Deze samenwerking en innovatie zien we ook terug op de Energy & Health Campus in Petten, waar wordt gewerkt aan duurzame energie en nucleaire geneeskunde.
Met projecten als de PALLAS-reactor en het Experience Centre versterken we de internationale positie van de campus en ontstaan er meer banen. Evenementen zijn belangrijk voor de gemeente. We helpen organisatoren waar we kunnen en zorgen dat evenementen veilig en goed georganiseerd blijven. Met deze aanpak bouwen we aan een sterke economie die klaar is voor de toekomst. Zo zorgen we dat Schagen een fijne plek blijft om te wonen, werken, ondernemen en bezoeken. Participatie, dienstverlening en organisatie Participatie We willen inwoners en ondernemers beter betrekken bij plannen van de gemeente. Daarom passen we de participatieverordening aan en maken we duidelijk wat we hiermee willen bereiken. Dienstverlening Onze inwoners, ondernemers en bezoekers nemen dagelijks onze diensten af. En in die dienstverlening staan deze mensen dan ook centraal. Wij richten ons op goede dienstverlening en hebben deze op orde. Wij blijven onze dienstverlening verbeteren en leveren kwaliteit, doen dat met plezier en zijn daar ook trots op. Veiligheid We leven in onzekere tijden. Vanuit de Rijksoverheid wordt opgeroepen om goed voorbereid te zijn op een mogelijk (langdurige) ontwrichting van de samenleving. Van ons als gemeente wordt verwacht dat we onze organisatie en inwoners goed voorbereiden, zodat we samen
8
sterker en weerbaarder zijn. Dat doen we niet alleen. Samen met de Rijksoverheid, het Veiligheidsberaad en de veiligheidsregio maken we plannen, zodat we voorbereid zijn op situaties die de samenleving kunnen ontregelen. Een ander belangrijk onderwerp de komende tijd is het voldoen aan de Weerbaarheidsnorm. Deze norm helpt ons om een basisniveau te waarborgen om ondermijning tegen te gaan. In 2026 gaan we verder met nieuwe maatregelen om ondermijning tegen te gaan. Bestuur In 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. We zorgen ervoor dat de nieuwe raad straks goed voorbereid kan starten. Veel van de voorstellen uit het burgerberaad zijn in 2025 al uitgevoerd. In 2026 pakken we de nog niet behandelde voorstellen op met een nieuwe werkgroep die na de verkiezingen wordt gevormd. We willen ervoor zorgen dat jongeren zich meer betrokken voelen bij de lokale politiek. Daarom willen we ze op een informele manier kennis laten maken met de gemeente. Organisatie Met de vier gemeenten uit de Kop van Noord-Holland werken we samen om grote regionale problemen aan te pakken. Zo kunnen we onze mensen en ons geld slimmer inzetten en meer bereiken met gezamenlijke projecten zoals de Regiodeal. Financiën In het programma Financiën laten we zien waar onze grootste inkomsten vandaan komen.
De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de belangrijkste bron van inkomsten voor de financiering van gemeentelijke taken. Daarnaast bevat dit programma de inkomsten van de Onroerendezaakbelasting (OZB) en andere belastingen zoals de Forensenbelasting. De OZB is een belasting van de gemeente. Eigenaren en gebruikers onroerende zaken, zoals woningen, panden en grond betalen deze belasting ieder jaar. Zoals afgesproken in het coalitieakkoord en de Kadernota voor de begroting 2026, stijgt de OZB ieder jaar met de inflatie. Top 10 Projecten Op 1 juli 2025 is het projectenboek aangeboden aan de raad. Vanaf nu wil het college door middel van dit boek jaarlijks de raad op de hoogte houden van de voortgang van alle lopende projecten en alle projecten die afgerond zijn. Dit geeft de raad meer inzicht in de projecten.
9
Infographic
10
11
Meerjarenoverzicht begroting Bedragen x1.000
Omschrijving
Rekening Begroting Begroting 2024 2025 t/m 1e 2026 Rapportage
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Lasten Sociaal domein
62.390
63.817
69.924
65.465
64.483
64.734
6.676
1.720
1.527
810
643
479
15.795
23.361
27.612
28.972
29.462
29.447
Duurzaamheid
9.041
10.558
10.170
9.461
9.461
9.461
Economische zaken
1.313
1.792
1.499
1.501
1.504
1.506
Participatie en dienstverlening
56.655
56.730
56.099
57.373
57.179
57.142
Financiën
2.538
2.297
2.103
2.038
2.038
2.038
154.408
160.275
168.934
165.620
164.770
164.807
23.228
19.325
18.786
13.435
13.435
13.435
11.238
3.483
3.285
2.662
2.662
2.662
6.734
6.943
7.083
7.472
7.868
7.868
Duurzaamheid
10.208
11.003
10.531
9.886
9.886
9.886
Economische zaken
3.719
3.593
3.710
3.710
3.710
3.710
Participatie en dienstverlening
3.540
2.418
1.516
1.694
1.534
1.184
F2024
118.427
120.598
125.507
126.151
124.441
126.197
Totaal baten
177.095
167.363
170.418
165.009
163.536
164.942
Saldo van lasten en baten
22.687
7.088
1.484
-611
-1.235
135
Toevoeging aan reserves
35.644
8.598
8.744
6.265
6.265
6.265
Onttrekkingen aan reserves
19.399
8.433
9.189
8.201
7.854
7.962
Saldo mutaties reserves
-16.245
-166
445
1.936
1.589
1.698
6.441
6.922
1.929
1.325
355
1.832
Wonen en Ruimtelijke ordening Beheer openbare buitenruimte
Totaal lasten Baten Sociaal domein Wonen en Ruimtelijke ordening Beheer openbare buitenruimte
Resultaat begroting
12
Programma's
13
Programma 1 Sociaal domein 1.1 Onderwijs Wat willen we bereiken Een goede leeromgeving en een fijn schoolklimaat zijn belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Elk kind verdient een gelijke kans. Zowel kinderen als de samenleving zijn gebaat bij een fijne school in nabijheid en bij speciaal onderwijs in de regio. Daartoe streven we naar inclusief onderwijs. Scholen leveren een belangrijke bijdrage aan de samenhang in een kern. Ze zijn vaak het centrum van sociale ontmoeting in een dorp of wijk. Het samenvoegen van functies in en om de school zien we als een waardevolle ontwikkeling. Daarnaast zetten we in op het bestrijden van laaggeletterdheid. Wat willen we daar voor doen • Samen met het onderwijs onderzoeken en organiseren we zowel lokaal als regionaal wat er nodig is voor de ontwikkeling naar inclusief onderwijs • We stimuleren dat kinderen en jongeren dichtbij huis, volwaardig en gelijkwaardig toegang hebben tot een inclusieve leeromgeving • We geven uitvoering aan het leerlingenvervoer voor speciaal onderwijs en de Oekraïense leerlingen • Het hoger onderwijs in Schagen wordt een vaste waarde, na de succesvolle introductie in 2025 Doelstelling en resultaten Doelstelling: Ieder kind kan zich ontwikkelen en ontplooien tot een zelfstandige volwassene. Resultaten: •
•
• • • •
•
Wij zorgen voor noodzakelijke en vervangende nieuwbouw van schoolgebouwen in een verkeersveilige omgeving. Dit geldt ook voor brede scholen. We voeren het Integraal Huisvestingsplan Kaders 2026-2029 uit. Dit stemmen we af met het onderwijs via het op overeenstemming gericht overleg (OOGO). We geven uitvoering aan de prioritering van scholen zoals vastgesteld in het OOGO en daarna in het Integraal Huisvestingsplan Uitvoering 2026-2029. Basisschool de Zwerm betrekt naar verwachting voor de zomer van 2026 haar nieuwe gebouw. De verhuizing van het Viertaal college naar het Regius college (voortgezet onderwijs) vindt in 2026 plaats. Bij de (nieuw)bouw van scholen hebben wij oog voor inclusief onderwijs, bijvoorbeeld door een opslag aan vierkante meters zodat er ruimte is om inclusief onderwijs mogelijk te maken. Binnen het lokaal onderwijsbeleid voeren wij het OOGO met het onderwijs. Ook zorgen wij voor het leerlingenvervoer, schoolmaatschappelijk werk en voor kunst en cultuur op school. Daarnaast zorgen wij ook voor jongerenwerkers op de VOscholen.
14
•
•
•
•
•
Als onderdeel van het onderwijsachterstandenbeleid voeren wij het Lokaal Educatieve Agenda (LEA) overleg met de besturen van de kinderopvang, het primair onderwijs en de GGD. Hierbij staan een doorgaande lijn van de voorschool naar de vroegschool en het bestrijden van onderwijsachterstanden centraal. Daarnaast zetten we de Boekstartcoach van de bibliotheek in om laaggeletterdheid en onderwijsachterstanden te bestrijden. Via het Doorstroompunt Leerplicht en Kwalificatieplicht zetten wij in op het voorkomen van schooluitval. De regionale samenwerking op deze dossiers wordt daarbij geïntensiveerd, Wij bieden kinderen met (een risico op) een spraakachterstand of taalachterstand Voorschoolse Educatie (VVE) aan. Daarnaast ondersteunen wij deze doelgroepkinderen ook in de vroegschoolse periode, middels de financiering van de Schakelklas. Voor kinderen van ouders met een sociaal-medische indicatie bieden wij een tegemoetkoming in de kosten van opvang. Wij dragen de GGD op het toezicht op opvanglocaties uit te voeren. Scholen met relatief veel leerlingen die opgroeien in armoede, ondersteunen wij middels de samenwerking met het Jeugdeducatiefonds.
Vastgesteld beleid • Het Integraal Huisvestingsplan Kaders 2026 – 2029. • Verordening voorziening Onderwijshuisvesting gemeente Schagen 2015. • Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Schagen 2013. • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein 2021-2025 • Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland
1.2 Jeugd en gezin Wat willen we bereiken Schagen staat bekend als fijne gemeente voor jonge gezinnen. Veel jonge mensen vertrekken voor studie. Als zij kinderen krijgen, vestigen velen van hen zich weer in onze regio. Op dat moment is Schagen voor hen een aantrekkelijke gemeente. Ook in 2026 willen we daarom bij beleidskeuzes extra aandacht blijven geven aan jonge gezinnen. Zo streven we ook in nieuwe wijken naar voldoende speeltuinen, veel en goede sportvoorzieningen, goede scholen met aanvullende lesprogramma’s vanuit de gemeente en veilige schoolroutes. In de gemeente Schagen is ruimte om groter te wonen, er is veel speelgelegenheid en de natuur is nooit ver weg. Dat koesteren we. Het is van belang om de voorzieningen in onze gemeente op peil te houden. Als er hulp nodig is in een gezin, moet dit op een laagdrempelige manier ingezet kunnen worden. Kinderen moeten niet de dupe worden van ouders met problemen. We zorgen voor het terugdringen en stopzetten van niet noodzakelijke administratieve belasting, zoals tijdschrijven. We hebben vertrouwen in de professionele hulpverlening. Wat willen we daar voor doen • We bezuinigen niet op (speel)voorzieningen voor kinderen. • Hulp en zorg voor kinderen is gericht op het gezin en dichtbij geregeld. • We ondersteunen jongeren bij het vormgeven van jongerenparticipatie.
15
• •
We blijven inzetten op preventie om te voorkomen dat jeugdigen in de jeugdhulp belanden. De Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland is onze basis voor het geven van uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd. Dit doen we samen met alle partners.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Er is ondersteuning en jeugdhulp voor onze inwoners die dat nodig hebben. Resultaten: • Wij bieden structureel preventieve vormen van opvoedingsondersteuning, bijvoorbeeld cursussen en ondersteuning zoals Homestart en Buurtgezinnen. • We voeren de integrale aanpak van jeugdgroepen uit. Het ambulant jeugd- en jongerenwerk op straat is onderdeel van de integrale jongerenaanpak. In 2026 heeft het jongerenwerk een nieuwe – meer preventie rol dan voorheen. • Bij relevante onderwerpen maken we gebruik van jongerenparticipatie. We gaan op een duurzame wijze met het Jongerenteam in dialoog. Daarnaast ondersteunen wij het Jongerenteam bij het organiseren van activiteiten voor de jeugd. • De GGD voert alle taken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg (JGZ) uit. • We ondersteunen de gedupeerden van de toeslagenaffaire in onze gemeente. • Regionaal wordt uitvoering gegeven aan de inkoopstrategie jeugd. • Het schoolmaatschappelijk werk wordt uitgevoerd op zowel het primair als voortgezet (speciaal) onderwijs en het MBO. • We geven uitvoering aan de programmaplannen van de Regiovisie Sociaal Domein
Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein 'Maatwerk voor onze inwoners' 2021-2025. • Integrale Verordening Sociaal Domein 2024. • Verordening tegemoetkoming kosten kinderopvang Schagen 2025. • Regiovisie huiselijk geweld. • Regionaal Transitie Arrangement (RTA). • Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland
1.3 Sport, cultuur en kunst Wat willen we bereiken Sporten is niet alleen gezond, maar ook leerzaam en gezellig. Daarom ondersteunen we sport in onze gemeente actief. Sport speelt een cruciale rol in het maatschappelijk leven: het versterkt de leefbaarheid van onze dorpen, biedt ontspanning en verbindt mensen. Sport kan een wezenlijk verschil maken in het leven van mensen, en we zien het belang van onze bijdrage hierin. We moedigen kinderen aan om met verschillende sporten kennis te maken en willen iedereen zoveel mogelijk uitdagen om in beweging te komen. In Schagen zijn er veel verschillende sportmogelijkheden, met een gevarieerd aanbod verspreid over onze hele gemeente. En dat willen we zo houden. We zijn bezig om, voor nu en in de toekomst, sportvoorzieningen in stand te houden, en onderzoeken wat voor binnen-
16
en buitensport nodig is. We verlenen subsidies aan sportverenigingen op basis van het aantal jeugdleden. Wat willen we daar voor doen We moedigen samenwerking tussen verenigingen in een kern aan door waar mogelijk voorzieningen in die kern te bundelen. • Met behulp van het Topsportfonds bieden we sportieve talenten een kans zich verder te ontwikkelen. • We brengen de meedoenregeling meer onder de aandacht. Dit doen wij bij sportverenigingen, cultuurverenigingen en de inwoners. • We richten onze buitenruimte zo in dat bewegen aantrekkelijk wordt gemaakt. • We voeren de volgende ambities uit het Sportakkoord II uit: 1. Het fundament op orde (vitale sportaanbieders en ruimte voor sport en bewegen) 2. Een groter bereik (inclusie en diversiteit, sociaal veilige sport) 3. Meer (zichtbare) betekenis •
De bedragen voor activiteitensubsidies zijn sinds de invoering van het huidige subsidiebeleid in 2018 niet aangepast, terwijl de kosten voor verenigingen en organisaties in die periode wel zijn gestegen. Bij de geplande herijking van het subsidiebeleid zullen de subsidiebedragen worden geëvalueerd en waar nodig worden bijgesteld. Echter, de verenigingen en organisaties zullen hiervan naar verwachting pas vanaf 2027 daadwerkelijk profiteren. Om hun eerder tegemoet te komen, heeft de gemeenteraad in de kadernota 2026 middels een motie besloten om de activiteitensubsidies voor het jaar 2026 met 33% te verhogen.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Ter bevordering van positieve gezondheid, deelname en ontmoeting, bieden we algemene voorzieningen aan voor sport en cultuur. Daarnaast faciliteren we maatschappelijke accommodaties. Resultaten: • In het kader van de integrale opgave maatschappelijk vastgoed voeren we in 2026 het participatieplan uit. Deze input gebruiken we bij het herijken van het subsidiebeleid en het accommodatiebeleid. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld de uitkomsten van het capaciteitsonderzoek sport voor de gemeente Schagen. • • • • •
Wij bieden sportstimuleringsactiviteiten aan en faciliteren de ondersteuning van sportevenementen, sportverenigingen en sport binnen het onderwijs. Wij voeren het accommodatiebeleid uit voor de binnensport, buitensport, zwembaden en dorpshuizen. Voor Sportpark Groenoord staat 2026 in het teken van aanbesteden, slopen Groeneweghal en het bouwrijp maken van de grond. Wij faciliteren de Sport Adviesraad (SARS). Wij voeren het Topsportfonds uit.
Vastgesteld beleid • Accommodatiebeleid 2021-2026, vastgesteld in 2020. • Subsidiebeleid 2017.
17
• • • • • • •
SPUK GALA (gezond en actief leven akkoord) 2023-2026 Integraal beleidsplan Sociaal Domein “Maatwerk voor onze inwoners” 2021-2025. Integrale verordening Sociaal Domein 2024. Museumbeleid, vastgesteld in 2017. Kunst in de openbare ruimte, kaders in 2017. 213a onderzoek accommodatiebeleid. Uitkomsten Rekenkameronderzoek subsidiebeleid
1.4 Grip en sturing op Wmo en jeugdzorg Wat willen we bereiken Als gemeente hebben wij de plicht om te zorgen voor onze inwoners, vooral voor diegenen voor wie het even, of voor langere tijd niet mogelijk is om het zonder hulp te doen. Zorg en ondersteuning zijn brede begrippen. In de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet is zorg opgenomen die wij volgens de wet verplicht zijn om te geven. We vinden het belangrijk dat iedereen zo goed mogelijk kan meedoen. Daarbij staat de eigen regie van onze inwoners centraal. Omdat ieder persoon individuele behoeftes heeft, gaan we door met het aanbieden van maatwerk. Om te bepalen of maatwerk nodig is, onderzoekt de gemeente ook andere opties, zoals de eigen kracht van de persoon, het voorliggend veld en eventuele ondersteuning vanuit het netwerk. We gaan voor ons sociaal beleid uit van preventie. Dit doen we vanuit de visie op positieve gezondheid. Wat willen we daar voor doen • De Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland vormt de basis voor de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze wordt opgenomen in de uitvoeringsprogramma's van de Regiovisie. • We onderzoeken de mogelijkheden voor een 'open voorziening dagbesteding'. Dit is in aanvulling op, of in plaats van geïndiceerde dagbesteding. • We zetten in op het versterken van de sociale basis. Zo willen we zorg en ondersteuning uitstellen of voorkomen.
• In 2026 zetten we de lijn voort om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein te versterken. In de gemeente Schagen gebeurt dit onder meer via Welzijn op Recept en andere initiatieven die aansluiten op de visie van positieve gezondheid en het versterken van de sociale basis. • We zetten in op het vergroten van de vitaliteit en zelfredzaamheid van onze inwoners, zodat zij langer zelfstandig thuis blijven wonen. • We werken door aan de integrale ontwikkeling van wonen en zorg. • We gaan in 2026 voor verdere uitbouw van regionale en bovenregionale samenwerking binnen Wmo, jeugd en participatie. Hierdoor bereiken we een hogere kwaliteit voor onze inwoners op een efficiënte manier. • We werken aan de voorbereiding van nieuwe, langlopende contracten en duurzaam partnerschap met aanbieders voor de voortzetting van specialistische jeugdhulp in onze regio. • Per 1 januari 2025 zijn vernieuwde Wmo-contracten ingegaan. De uitvoering van het contractmanagement ligt bij de regio. •
We werken in 2026 aan de verdere afbouw van gesloten jeugdzorg. Ook werken we aan de opbouw van alternatieven. Dit zijn nieuwe vormen van verblijf of andere vormen van ambulante jeugdhulptrajecten om jeugdigen zo veel mogelijk thuis te laten opgroeien.
18
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Voor inwoners die (tijdelijk) niet zelf kunnen voorzien in hun zorg is een vangnet van maatwerkvoorzieningen beschikbaar. Resultaten: • Wij bieden individuele maatwerkvoorzieningen Wmo aan op het vlak van begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf, hulpmiddelen, schoonmaakondersteuning, woningaanpassingen en vervoer. •
• • • • •
•
• •
•
•
•
Per 1 januari 2025 zijn nieuwe Wmo-contracten van kracht, onder andere voor huishoudelijke ondersteuning, begeleiding, groepsbegeleiding, beschermd wonen en hulpmiddelen. Deze zijn gebaseerd op de ambities uit de Regiovisie Kop van Noord-Holland. Het contractmanagement wordt regionaal uitgevoerd. Wij bieden voorzieningen aan voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. We geven uitvoering aan Reablement om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken. De samenwerking tussen het medisch en sociaal domein wordt in 2026 voortgezet, onder meer via “Welzijn op Recept” We werken verder aan de integrale ontwikkeling van wonen en zorg, aansluitend op de regionale opgaven. Wij bieden Veilig Thuis aan via de GGD. De Integrale Crisisdienst Jeugd is toegevoegd aan gemeenschappelijke regeling van de GDD(Veilig Thuis). Doelstelling is de crisisfunctie volledig onderdeel te maken van de werkwijze van Veilig Thuis. In 2025 is het uitvoeringsprogramma seniorenbeleid vastgesteld binnen de gemeente Schagen, na besluitvorming door zowel raad als college. In 2026 werken we verder aan de uitvoering van dit programma, met als doel het versterken van de leefbaarheid, vitaliteit en zelfstandigheid van senioren. Wij bieden individuele voorzieningen jeugdhulp aan op het vlak van ambulante jeugdhulp, begeleiding, dagbesteding, behandeling, pleegzorg en verblijf.
Het onderzoek naar een product voor de begeleiding van jongeren van net onder de 18 of net boven de 18 om te leren zelfstandig te wonen nemen we mee in de voorbereiding van de in te kopen producten op jeugdhulp. De gecontracteerde gecertificeerde instellingen voeren voor onze inwoners de jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclasseringsmaatregelen uit. We geven uitvoering aan de beschermingstafel. In 2019 zijn we de transformatie van gesloten jeugdhulp gestart. Hier werken we verder aan. We bouwen aan het verkorten van het verblijf, terugdringen van recidive in de JeugdzorgPlus en bevorderen de uitstroom. Om de transformatie te ondersteunen is er voor de periode van 2024 -2028 door het Rijk geld ter beschikking gesteld om gesloten Jeugdhulpinstellingen te sluiten, om te vormen en alternatieve zorgvormen op te bouwen. De jongeren zullen een plek in de verschillende dorpen en wijken in Schagen krijgen. In 2026 werken we binnen het nieuwe contract JeugdzorgPlus aan de verdere afbouw van de gesloten jeugdzorg. Dit doen we door de inzet van onder andere ambulante jeugdzorg plus en intensieve gezinsbehandeling.
19
•
•
• •
• •
Binnen 'Een Thuis voor Noordje' werken we samen met gemeenten, samenwerkingsverbanden, voortgezet onderwijs en jeugdhulpaanbieders aan de ontwikkeling van kleinschalige woonvoorzieningen. We werken in de regio gezamenlijk aan een regionaal expertteam(RET). Dit is gericht op de best passende zorg voor de meest complexe casuïstiek. We onderzoeken de mogelijkheid tot samenwerking met regio Alkmaar om een kwaliteitsverbetering en kostenbesparing te realiseren. We geven uitvoering aan project externe verwijzers met het doel om de kwaliteit van verwijzingen en de samenwerking te vergroten. In 2025 hebben wij de overeenkomst samen met de betrokken organisaties verlengd en afspraken gemaakt over het structureel ondersteunen van buurtkamers. In 2026 bouwen we hierop voort. Buurtkamers bieden een laagdrempelige plek voor ontmoeting, activiteiten en informele ondersteuning, en dragen bij aan het versterken van de sociale basis en het voorkomen van eenzaamheid. Deze inzet sluit aan bij de Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland We gaan door met de eerder gemaakte samenwerkingsafspraken tussen de Kopgemeenten en het onderwijs. Deze worden ook tussentijds geëvalueerd. We geven uitvoering aan collectieve onderwijszorgarrangementen.
Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein "Maatwerk voor onze inwoners" 2021-2025 • Integrale Verordening Sociaal Domein gemeente Schagen 2024 • " Thuis in de buurt" plan van aanpak beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2016 – 2020 • Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland • Uitvoeringsprogramma Seniorenbeleid
1.5 Armoede en eenzaamheid Wat willen we bereiken We willen ruimhartige armoedebestrijding en dat hulp geboden kan worden waar nodig. Kinderen kunnen de dupe worden van gezinssituaties met schulden. We gaan daarom door met goede schuldhulpverlening, cursussen in budgetteren en het kindpakket 'Meedoen in de Noordkop'. Dit stelt kinderen van ouders met schuldenproblematiek in staat om gewoon mee te doen bij de verenigingen. Ook op scholen is er aandacht voor budgettering en dus voor het voorkomen van schulden op latere leeftijd. We streven naar maatwerk. Ook nieuwe vormen van armoede, zoals energiearmoede, moeten worden aangepakt. Misbruik van sociale voorzieningen beperkt het gebruik voor de mensen die het nodig hebben. Wat willen we daar voor doen • We geven uitvoering aan de minimaregelingen: - kindpakket - Meedoen regeling 18+ - Meedoen regeling 65+ - Inkomenstoeslag - Studietoeslag
20
Voor al deze regelingen hanteren we een inkomensnorm van 120% van het sociaal minimum. Om deze regelingen beter bekend te maken bij onze inwoners en hen hierover te informeren, hebben we de Geldkrant aan onze inwoners gepresenteerd. • We hebben de inkomensnorm en de vergoeding voor de meedoen regelingen geharmoniseerd zodat het bereik van die regelingen wordt vergroot. De meedoen regeling 18+ en 65+ wordt uitgevoerd door het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Inwoners hoeven niet allerlei inkomensgegevens te delen maar gaan in gesprek met een intermediair, waardoor het aanvragen eenvoudiger wordt. Voor de inwoners die in 2023 gebruik hebben gemaakt van het geluksbudget is er een overgangsregeling. Deze overgangsregeling loopt tot 2026. Doelstelling en resultaten Doelstelling: • Er is voor inwoners met een inkomen op of onder het bestaansminimum ondersteuning, eventueel tijdelijk. • Onze inwoners zijn in staat om zelf te voorzien in hun eigen ondersteuning en zorg. Resultaten: •
• • •
• • • • • •
•
• • •
Wij bieden op individuele basis aan mensen onder een bepaalde inkomensgrens een vergoeding voor noodzakelijke kosten, de bijzondere bijstand. Ook geven we een vergoeding om mee te kunnen doen aan verschillende activiteiten. Dit is de Meedoenregeling. Daarnaast geven we een bijdrage voor de kosten van een aanvullende ziektekostenverzekering. Wij bieden schuldhulpverlening aan in de vorm van activiteiten gericht op preventie tot en met schuldsaneringstrajecten. De vroegsignalering krijgt extra aandacht. We voeren de aanpak energiearmoede uit. We werken met de gemeenten in Noord-Holland Noord samen om laaggeletterden te bereiken. We bieden hen cursussen aan om zo hun vaardigheden op het gebied van taal, rekenen en de digitale wereld te verbeteren. Wij ondersteunen de Voedselbank en vergroten de bekendheid van het Noodfonds. Wij voeren de aanpak energiearmoede uit. Als er aanvullende rijksmaatregelen voor de aanpak van energiearmoede komen voeren wij deze uit. Wij zorgen dat er voldoende aanbod is van informele zorg, cliëntondersteuning en maaltijdvoorziening. Wij dragen zorg voor sociaal cultureel werk, vrijwilligersondersteuning en maatschappelijk werk. Welzijn op recept wordt structureel uitgevoerd. Raad en Daad is een sociaal netwerk dat de nadruk legt op wederkerigheid, waarin 8 tot 12 psychisch kwetsbare mensen met elkaar verbonden zijn.
Hierbij kan persoonlijke coaching ingezet worden. Dit netwerk geeft vertrouwen, bevordert de participatie en samenredzaamheid en maakt ook iedere deelnemer afzonderlijk sterker en zelfredzamer. Wij subsidiëren dit initiatief. Wij ondersteunen het lokaal vervoersnetwerk, waaronder de Seniorenbus, 60+bus, Zonnebloemauto en Graag Gedaan. Nieuwe subsidieafspraken worden gemaakt op basis van een verdiepend onderzoek rondom de vraag naar mobiliteit en eenzaamheid, waarin het rolstoelvervoer speciale aandacht krijgt. Regionaal worden er afspraken gemaakt hoe het regionaal vervoer versterkt kan worden. Wij faciliteren de Adviesraad Sociaal Domein Schagen, zodat zij hun adviesrol kunnen vervullen. Jaarlijks voeren wij een klanttevredenheidsmeting uit over het sociaal domein. Wij voeren het Mantelzorgbeleid uit door in te zetten op de volgende onderdelen:
21
• •
o Communicatie. o Het geven van informatie, advies en begeleiding aan mantelzorgers en professionals. o Inzet van de mantelzorgmakelaar. o Uitbreiding inzet respijtzorg. Bovenregionaal richten wij een regiepunt mantelzorg in zodat de behoefte van mantelzorgers en het gebruik van mantelzorgondersteuning nog beter in beeld komt. Wij hebben een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie voor ondersteuning van de maatschappelijke sector na corona. Dit geldt voor de volgende activiteiten: 1. DOP Petten: inventaris van DOP gebouw; 2. Wonen Plus Welzijn: versterking van de vrijwilligerssector in de gemeente; 3. Team Sportservice: ontmoetingen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders, via sport; 4. RCO de Hoofdzaak: ontmoetingen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.
Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein 'Maatwerk voor onze inwoners' 2021-2025. • Integrale Verordening Sociaal Domein gemeente Schagen 2024 • Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland
1.6 Werk en inkomen Wat willen we bereiken We willen dat iedereen in de gemeente mee kan doen op de arbeidsmarkt. Daarvoor voeren we goed overleg met het lokale bedrijfsleven om arbeidsplaatsen te blijven creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Onze inwoners met een uitkering worden enthousiast gemaakt om weer gedeeltelijk of volledig deel te nemen aan het werkzame leven. Om mensen zo goed mogelijk van een uitkering naar een passende baan te helpen, leveren we maatwerk. De huisvesting van statushouders valt onder de urgentieverordening. De instroom van te huisvesten statushouders neemt sinds 2022 duidelijk toe. Het Rijk faciliteert provincies en gemeenten met financiële regelingen voor specifieke doelgroepen van statushouders, zoals grote gezinnen. Ook adviseert zij over alternatieve vormen van huisvesting, zoals flex wonen en woningen splitsen. Wanneer een gemeente de taakstelling huisvesting statushouders niet realiseert kan er een indeplaatsstelling door de provincie volgen. De provincie neemt de uitvoering van de huisvesting dan over op kosten van de gemeente. Dit gebeurt na een aantal escalatiestappen. De oorlog in Oekraïne heeft ons volledig overvallen op 20 februari 2022. Niemand weet hoe lang de oorlog nog duurt, het is wel duidelijk dat het nog een tijd duurt voordat het land weer is opgebouwd als de oorlog voorbij is.
Dat betekent ook dat het nog even duurt voor iedereen weer terug kan. Ook in 2026 hebben we dus nog te maken met oorlog in Oekraïne. Het Europese Hof heeft op 11 juni 2025 een voorstel aangenomen waarbij de Regeling Tijdelijke Bescherming (RTB) voor de Oekraïense Ontheemden is verlengd tot maart 2027.
22
De integrale financieringssystematiek blijft hier parallel aan meelopen. Dit betekent dat de toezegging voor volledige compensatie van de kosten van kracht blijft. De bekostiging vindt plaats op basis van werkelijke kosten voor de realisatie van een gemeentelijke opvanglocatie en ook op basis van normbedragen voor gerealiseerde gemeentelijke opvangplekken en opvangplekken bij particulieren. In de periode dat Oekraïense vluchtelingen in Schagen verblijven willen we hen een zo zelfstandig mogelijk leven laten opbouwen. Wat willen we daar voor doen • Het Regionaal Werkcentrum (RWC) is ingericht. De verbinding met het RWC met relevante regionale programma’s worden gedurende het jaar verder verstevigd, denk aan: de doorontwikkeling van het sociaal ontwikkelbedrijf, stevige lokale teams en het Huis van. • De inzet van twee regionale matchmakers wordt tot minimaal september gecontinueerd. Zij begeleiden werkzoekenden met het digitale systeem 'Overzicht op werk' naar een werkgever. • De Integrale Verordening Sociaal Domein Schagen wordt aangepast als gevolg van de gewijzigde Participatiewet naar Participatiewet in Balans. •
•
•
•
•
Regionaal worden de voorzieningen Lifecoaches en Techcourt voortgezet. Lifecoaches richt zich op begeleiding aan mensen om zich in enige vorm maatschappelijk te gaan bewegen en Techcourt is een lesaanbod met mogelijke baangarantie op het eind. Daarnaast gaan we regionaal meer methodisch werken aan de hand van een diagnostisch hulpmiddel. Ook wordt er een digitaal dashboard ontwikkeld om meer inzicht te krijgen in de cijfers op het thema werk. De Meerjarenagenda is opgesteld door het RPA. Dit draagt bij aan het verbinden van de sociale-, de economische- en de onderwijsopgave in het arbeidsmarktbeleid. Er wordt onder andere de verbinding gelegd met de Human Capital Agenda en de Wet van School naar Duurzaam Werk. Het bestaat uit een vijfjarige beleidsagenda en een tweejarige uitvoeringsagenda. Met de komst van de nieuwe wet “Van school naar duurzaam werk” met ingangsdatum januari 2026, krijgen het onderwijs en de gemeenten de verplichting hun samenwerking verder vorm te geven. Dit om waar nodig passende ondersteuning te geven aan jongeren tot 27 jaar in hun route naar werk of terug naar onderwijs. Voor de ingang van de nieuwe wet is de leeftijd van de jongere die ondersteuning ontvangt 23 jaar en ondersteuning en begeleiding wordt met name vanuit het Doorstroompunt gegeven.
Heel Nederland en dus ook Schagen heeft een enorme uitdaging in het opvangen en opnemen van nieuwkomers in de gemeenschap. Daar maken wij in Schagen werk van middels het programma Nieuwkomers. Binnen dit programma organiseren wij de opvang voor Oekraïense ontheemden, asielzoekers en de huisvesting van statushouders. Ook de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen heeft een plek binnen dit programma. In 2025 kent het programma een grote opgave als het gaat om een nieuwe duurzame locatie voor de Asielopvang. Dit omdat de huidige noodopvang in Schagen Oost op 1 april weg moet zijn. De tijdelijke locatie van 30 noodwoningen voor de Oekraïense ontheemden aan de Jozef Israelstraat wordt per september 2025 ontmanteld. Er is een nieuwe locatie vastgesteld in Dirkshorn waar de units duurzaam voor een periode van minimaal 5 jaar geplaatst
23
kunnen worden. De verwachting is dat de bewoners per maart 2026 daarin kunnen terugkeren. Voor de tussenliggende periode tussen ontmanteling en opbouw is tijdelijke vervangende huisvesting gevonden (op de arbeidsmigrantenlocatie de Lus) De opgave die we hebben voor de opvang en huisvesting van deze mensen blijft inzet vragen binnen de ambtelijke organisatie. Deze opgave zal ook effect hebben op onze Lange Termijn Planning (LTP). • Wij geven uitvoering aan de opgelegde taakstelling huisvesting statushouders. • Wij geven uitvoering aan de inspanningsverplichting van het Rijk met betrekking tot tijdelijke bescherming ontheemden.
Doelstelling en resultaten Doelstelling: Waar nodig biedt de gemeente (tijdelijk) ondersteuning om te kunnen voorzien in eigen levensonderhoud of te participeren naar vermogen. Resultaten: • •
•
• •
•
•
Wij bieden inkomensondersteuning aan mensen die (tijdelijk) geen betaald werk hebben en daardoor niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Via een variatie aan voorzieningen (zoals re-integratie trajecten, taalvoorzieningen, sociale activering etc.) begeleiden wij mensen naar werk. Of, indien dit nog niet mogelijk is, bevorderen we dat mensen zelfstandig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven (onder andere via vrijwilligerswerk). Wij zien dat een steeds groter deel van het huidige uitkeringsbestand bestaat uit kwetsbare mensen, met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De inzet van loonkostensubsidie hoort bij het instrumentarium voor de kwetsbare doelgroep met een (flink) verminderde verdiencapaciteit. De uitvoering van “Duurzaam aan het werk” door de GrGa (gemeenschappelijke regeling gesubsidieerde arbeid) is blijvend. We realiseren de landelijk opgelegde taakstelling Beschut werken. In bijzondere persoonlijke situaties plaatsen we ook boven op de taakstelling mensen in beschut werk. De Wsw wordt conform landelijk beleid in fases afgebouwd. Wij bieden vergunninghouders verschillende integratieactiviteiten aan zodat zij sneller kunnen integreren en hun kans op betaald werk vergroten. Wij voeren de Wet Inburgering uit. Dit betekent: regie op de uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel.
Dit omvat: afnemen van de brede intake, het opstellen van het persoonlijk participatie en integratieplan (PIP), de maatschappelijke begeleiding van mensen die verplicht zijn tot inburgering, de duale aanpak (werken en leren), de inkoop van het taalaanbod en de andere verplichte onderdelen. Samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven om jongeren in de gemeente carrière te laten maken. Wij nemen dit onderwerp mee in de reguliere bestuurlijke overleggen met de betrokken partijen zoals OFS en het onderwijs. Met de Energy & Health Campus(EHC)- en bijbehorende andere partners, zoals het ontwikkelingsbedrijf - is de voortgang voor de triple helix een terugkerend gespreksonderwerp. EHC is als grote organisatie binnen onze gemeente een van de accounts waar we op strategisch niveau structureel mee in gesprek zijn. Er is extra inzet gerealiseerd om taallessen voor Oekraïense ontheemden mogelijk te maken (vanaf september 2025).
24
•
Via het programmatisch werken zijn contacten gelegd met relevante stakeholders en gezamenlijke doelen bepaald om de mogelijkheden tot integratie van de nieuwkomers te vergroten en te stimuleren. Om zorg te kunnen bieden is er vanuit de gemeente een contract afgesloten gemaakt met een digitale huisartsenorganisatie waar de Oekraïense ontheemden zich bij kunnen aansluiten.
Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein "Maatwerk voor onze inwoners" 2021-2025. • Integrale Verordening Sociaal Domein 2021. • (Gewijzigde) Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid 2021, inclusief uitvoering van Beschut werk en de Regeling Duurzaam aan het Werk met loonkostensubsidie • Regiovisie Sociaal Domein Kop van Noord-Holland
1.7 Volksgezondheid Wat willen we bereiken In 2023 is nationaal het Gezond en Actief Leven Akkoord van kracht geworden, oftewel GALA. Met het GALA bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Dit doen de gemeenten samen met GGD, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Regionaal en lokaal is voor de uitvoering een plan van aanpak opgesteld. Bij de uitvoering van het GALA werken we ook vanuit het gedachtegoed ‘positieve gezondheid'. Positieve gezondheid is het vermogen om je aan te passen en zelf te beslissen hoe je omgaat met sociale, fysieke en emotionele uitdagingen in het leven. Belangrijke randvoorwaarden van deze visie zijn onder andere een bredere kijk op gezondheid. Ook betekent het uitgaan van de gezondheidsbeleving van het individu, veerkracht en zingeving. Er is aandacht voor onderwerpen als voeding en beweging. Ook is er aandacht voor bijvoorbeeld zelfbeeld, stress en rust. De focus ligt op gezondheid en gedrag. Het thema gezondheid staat niet op zichzelf en is daarom geen onderwerp waarop alleen wordt ingezet. Het is een onderwerp dat een plek krijgt in alle thema’s binnen het sociaal, fysieke en veiligheidsdomein.
Wat willen we daar voor doen Met het regionale plan van aanpak GALA werken publieke en private partijen aan het verwezenlijken van een ambitie. Deze ambitie is dat de "De Kop van Noord-Holland in 2033 een positief gezonde regio is. In de Kop van Noord-Holland leven gezonde, vitale en gelukkige inwoners. Zij hebben een actieve leefstijl en groeien op in een gezonde omgeving. De inwoners zijn veerkrachtig en maken "gezonde keuzes”. Hierbinnen zijn de 6 dimensies van positieve gezondheid het uitgangspunt: • Lichaamsfuncties; • Mentaal welbevinden; • Zingeving; • Kwaliteit van leven;
25
• •
Meedoen; Dagelijks functioneren.
Via de brede SPUK ontvangen gemeenten in de periode 2023 - 2026 een budget vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om uitvoering te geven aan het plan van aanpak GALA. Doelstelling en resultaten Doelstelling: Inwoners van Schagen kunnen kiezen voor een gezonde leefstijl. Resultaten: • Alle wettelijke taken op basis van de Wet verplichte publieke gezondheid, oftewel Wpg, worden uitgevoerd door de GGD Hollands Noorden. Dit bevat onder meer de jeugdgezondheidszorg. • Uitvoering geven aan het plan van aanpak GALA vanuit het preventieakkoord. Dit is gebaseerd op positieve gezondheid. Projecten die hier onderdeel van uitmaken zijn onder andere: - JOGG - Projectuitvoering Rookvrij, gezonde omgeving gemeente Schagen. - Doorgaande gezondheidslijn op scholen; - Evenementen gezonder maken; - Campagne Ik Pas; - Campagne 30 dagen gezonder; - Evenement Week voor de gezonde jeugd; - Evenement Vitaliteitsweek; - Campagne Stoptober. - Cursus goedkoop gezonde voeding • Voor 2026 kijken we in regionaal verband bij deze thema’s naar welke activiteiten we in kunnen zetten en met welke partners. • Sinds 1 januari 2020 is de Wet verplichte GGZ van kracht. Oftewel Wvggz. Deze regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg vanwege een psychische aandoening. De GGD geeft met het mandaat van de gemeenten, uitvoering aan een aantal Wvggz-taken.
Dit is vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst tot december 2025. Het doel is om de uitvoering van de taken van de Wvggz onderdeel te maken van de GR. Wij verstrekken subsidie aan de EHBO's. Dit zijn gratis cursussen voor inwoners. Daarnaast onderhouden we het sluitend lokaal netwerk van AED's.
Vastgesteld beleid Niet van toepassing
26
Totaal Financiën Sociaal domein Omschrijving
Bedragen x1.000
Rekening Begroting Begroting 2024 2025 - na 2026 wijziging
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Lasten Onderwijs
5.514
5.689
6.815
6.766
7.174
7.279
Jeugd en gezin
1.375
1.456
1.425
1.308
1.308
1.308
Sport cultuur kunst
6.337
6.728
7.328
6.383
7.393
7.393
Grip en sturing op WMO en jeugdzorg
25.115
24.527
29.009
28.308
25.939
26.004
Armoede en eenzaamheid
3.503
3.676
3.673
3.713
3.713
3.713
Werk en Inkomen
18.977
19.895
19.802
17.289
17.258
17.339
Volksgezondheid
1.569
1.846
1.871
1.699
1.699
1.699
Totaal lasten
62.390
63.817
69.924
65.465
64.483
64.734
1.117
1.311
1.161
1.161
1.161
1.161
Jeugd en gezin
149
149
118
Sport cultuur kunst
2.362
797
773
531
531
531
Grip en sturing op WMO en jeugdzorg
1.328
487
487
431
431
431
Armoede en eenzaamheid
220
126
79
79
79
79
Werk en Inkomen
17.641
16.201
15.996
11.233
11.233
11.233
Volksgezondheid
411
254
173
Totaal baten
23.228
19.325
18.786
13.435
13.435
13.435
Saldo van lasten en baten
-39.162
-44.492
-51.137
-52.030
-51.048
-51.299
Toevoeging aan reserves
7.501
3.814
3.960
1.481
1.481
1.481
Onttrekkingen aan reserves
847
1.350
2.234
1.865
1.865
1.865
Saldo mutaties reserves
-6.654
-2.464
-1.725
385
385
385
Resultaat begroting
-45.815
-46.956
-52.862
-51.646
-50.663
-50.915
Baten Onderwijs
Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2025 en 2026 groter dan € 100.000 lichten wij toe. Lasten: Onderwijs De hogere lasten in 2026 zijn voornamelijk het gevolg van de voorgenomen investeringen voor onderwijshuisvesting. In de begroting 2026 is rekening gehouden met kapitaallasten en rentelasten die voortvloeien uit investeringen rondom de scholen in de Waldervaart, nieuwbouw De Zwerm en de verplaatsing van Vier Taal College naar het Regius college. In totaal gaat dit om een bedrag van € 1.267.000. Voor het uitvoeren van de voor en vroegschoolse educatie zijn in 2025 meer middelen ontvangen vanuit het Rijk dan het standaard bedrag in onze begroting. Dit extra incidentele bedrag van € 150.000 is ook in 2025 aan de lastenkant geraamd om in te zetten voor het
27
bestemde doel. Wel zorgt dit incidentele bedrag voor een afwijking ten opzichte van 2026. (zie baten) Sport cultuur kunst De hogere lasten in 2026 worden verklaard door de hogere kapitaallasten van voorgenomen investeringen in sportvoorzieningen en het regulier groot onderhoud. Dit heeft te maken met het verder verduurzamen van de diverse accommodaties in de vorm van ledverlichting en het uitvoeren van noodzakelijke renovaties van sportvelden en andere sportvoorzieningen. Deze renovaties en het reguliere groot onderhoud worden ook weer onttrokken uit de reserve buitensportaccommodaties en uit de reserve gemeentelijke gebouwen voor het uitvoeren van het meerjarenonderhoudsplan. Daarnaast is bij de vaststelling van de kadernota voor 2026 een motie aangenomen om alle activiteitensubsidies voor 2026 te verhogen met 33%. Deze sympathieke aanpassing zorgt voor een verhoging van € 165.000 op alle activiteitensubsidies. Grip en sturing op Wmo en jeugdzorg De hogere lasten in 2026 ten opzichte van 2025 zijn het gevolg van ontwikkelingen die zijn vertaald in de meicirculaire 2025. Belangrijke ontwikkelingen zijn dat het ingroei pad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt verzacht. Daarnaast zijn er een aanvullende middelen voor de Hervormingsagenda Jeugd ontvangen.
Om de doelstellingen van de hervormingsagenda jeugd verder vorm te kunnen geven is een extra bedrag ontvangen van € 2.740.000 voor 2026. Verder zijn er extra middelen ontvangen in deze circulaire voor het uitstellen van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in het kader van de Wmo. De inwerkingtreding van deze wet is nu voorzien per 1 januari 2027 in plaats van per 1 januari 2026. Voor 2026 is hiervoor een compensatie ontvangen € 638.000. Naast de ontwikkelingen uit de meicirculaire is in de kadernota ook een indexatie meegenomen op de zorgkosten, Voor de jeugd is een percentage van 4,08% verwerkt en voor de Wmo een percentage van 5,17% (bron CBS en NVZ). Deze indexaties zorgen voor een verhoging in 2026 van in totaal € 930.000. Baten: Onderwijs Voor het uitvoeren van de voor en vroegschoolse educatie zijn in 2025 meer middelen ontvangen vanuit het Rijk dan het standaard bedrag in onze begroting. Dit extra incidentele bedrag van € 150.000 is ook in 2025 aan de lastenkant geraamd om in te zetten voor het bestemde doel. Wel zorgt dit incidentele bedrag voor een afwijking ten opzichte van 2026. (zie lasten). Werk en inkomen In de begroting 2026 zijn lagere baten verantwoord dan in 2025. De oorzaak hiervan is dat in 2025 nog vergoedingen worden ontvangen ten behoeve de noodopvang Schagen Oost van € 205.000.