Programmabegroting 2025 - versie college besluitvormend

Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3 Kostendekking Hoofdstuk 1

Directe kosten

Loonkosten

Opbrengst

491.115

341.013

906.457

74,23%

Kostendekking Hoofdstuk 2

1.050.222

723.360

1.739.062

98,05%

Kostendekking Hoofdstuk 3

2.682

2.495

4.149

80,17%

1.544.019

1.066.868

2.649.668

88,33%

Kostendekking totale tarieventabel

388.998

Overhead

Kostendek kendheid

388.998

Titel 1 algemene dienstverlening Bij titel 1 is weinig ruimte om de tarieven te verhogen. De opbrengsten komen voornamelijk door paspoorten en rijbewijzen. Deze tarieven zijn op dit moment gelijk aan het maximale bedrag.

85

Titel 2 dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning De kostendekking van titel 2 is onder de 100% kostendekking. Hoewel er getoetst wordt op de gehele verordening wordt u geadviseerd om onder deze grens te blijven. Het is namelijk goed mogelijk dat de jurisprudentie wijzigt met betrekking tot kruis subsidiëring. Dit kan gevolg hebben tot een toename in bezwaaren beroepsprocedures.

86

Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn Dit is een klein onderdeel van de legesverordening. Hij bestaat voor een groot deel uit evenementenvergunningen. Vanwege de maatschappelijke betekenis ervan is dit bij veel gemeenten niet kostendekkend.

87

Overige gemeentelijke belastingen/heffingen Naast de genoemde verordeningen zijn er nog een aantal met een relatief lage belastingopbrengst. Deze verordeningen hebben betrekking op marktgelden, staangelden, campergelden, havengelden en liggelden. Kwijtschelding Wij bieden aan inwoners met een minimum inkomen de mogelijkheid om kwijtschelding aan te vragen. Er wordt in principe alleen nog kwijtschelding verleend voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. De onroerendezaakbelasting voor gebruikers van woningen is afgeschaft. Kwijtschelding voor de onroerendezaakbelastingen voor eigenaren is alleen mogelijk op de voorwaarde dat er geen overwaarde op de woning zit. De norm voor het verlenen van kwijtschelding is gesteld op 100% van de bijstandsnorm. Dit is het maximale dat is toegestaan. Inwoners die in aanmerking komen voor kwijtschelding hoeven niet ieder jaar opnieuw kwijtschelding aan te vragen. Is er in 2024 kwijtschelding verleend? Dan toetsen we automatisch voor belastingjaar 2025 of de inwoner weer in aanmerking komt voor kwijtschelding. De inwoner krijgt automatisch kwijtschelding wanneer deze toets positief is. Gemiddeld 65% van de kwijtscheldingen wordt op deze manier verleend. Overzicht tarieven lokale heffingen In onderstaande tabel zijn de tarieven voor 2025 van de belangrijkste gemeentelijke belastingen opgenomen.

Belastingtarieven per 1 januari 2025 OZB: Eigenaar woning Eigenaar niet-woning Gebruiker niet-woning Rioolheffing: t/m 99.750 m3 bedraagt het tarief per 350 m3 vanaf 99.751 m3 bedraagt het tarief per 750 m3 Afvalstoffenheffing: Eenpersoons huishouden Twee- en driepersoons huishouden Vier- en meerpersoons huishouden Extra container

n.n.b. n.n.b. n.n.b. € 228,00 € 228,00 € 341,00 € 402,00 € 435,00 € 218,00

Overzicht geraamde baten en kwijtschelding Soort heffing Onroerendezaakbelastingen (eigenaar/gebruiker) Afvalstoffenheffing/reinigingsheffing Rioolheffing Toeristenbelasting Forensenbelasting Grafrechten Leges Precariorechten

€ € € € € € € €

88

Baten 13.771.000 7.811.000 5.910.000 2.800.000 2.202.000 288.000 2.944.000 135.000

Kwijtschelding € 0 € 189.000 € 114.000

Lastendruk Onder de woonlasten wordt verstaan het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een gemeente betaald aan OZB, rioolheffing en afvalstoffen. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) doet jaarlijks onderzoek naar de ontwikkelingen met betrekking tot de gemeentelijke belastingen en heffingen. Bij de berekening van het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een bepaalde gemeente aan gemeentelijke woonlasten betaalt, worden de OZB, rioolheffingen en reinigingsheffing/ afvalstoffenheffing betrokken. De gemeente Rijssen-Holten is de gemeente met de laagste woonlasten (€ 675,-); de gemeente Bloemendaal heeft de hoogste woonlasten (€ 1.988,-). De gemiddelde woonlasten bedragen € 994,-. De gemiddelde woonlasten meerpersoonshuishouden in de regiogemeenten bedragen volgens de Coelo-atlas voor 2024: Gemeente

Bedrag

Rangorde

Schagen

€ 1.055,00

250

Bergen N.H.

€ 1.187,00

309

Den Helder

€ 912,00

85

Dijk en Waard

€ 917,00

87

Hollands Kroon

€ 938,00

110

Texel

€ 798,00

17

89

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen betreft de mogelijkheid van de gemeente om financiële risico’s op te vangen zonder dat dit ten koste gaat van het bestaande beleid. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. In deze paragraaf staat beschreven met welke risico’s wij te maken hebben. Ook worden de berekening en de analyse van het weerstandsvermogen beschreven, net als de weerstandscapaciteit en de verplichte kengetallen. Trends en ontwikkelingen Om ons weerstandsvermogen te bepalen, is het noodzakelijk om inzicht te hebben in de financiële risico’s die wij lopen, ook toekomstige financiële risico’s. Het is niet mogelijk de toekomst te voorspellen. Daarom maken we een inschatting op basis van trends en ontwikkelingen waar we als gemeente mee te maken hebben. Hierna volgt een toelichting op een aantal belangrijke risico's waar we nu en in de nabije toekomst mee te maken hebben. We hebben de risico's ingedeeld naar externe, strategische en interne risico's. Externe risico's Als gemeente krijgen we te maken met risico's die van buitenaf op ons af komen, maar waar wij als gemeente niet tot nauwelijks effect op hebben omdat ze ontstaan door wereldwijde ontwikkelingen. Wanneer we kijken naar wereldwijde en landelijke ontwikkelingen zien we in de nabije toekomst de effecten van de volgende grote thema's: 1.

Vergrijzing De leeftijdsopbouw in de samenleving wordt anders; de babyboom generatie is inmiddels met pensioen, terwijl het aantal werkenden de komende jaren afneemt. Daarnaast leven mensen steeds langer. Nederland vergrijst. Op 1 januari 2024 was 20,5% van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder. In de gemeente Schagen was dit percentage nog hoger, namelijk 25,8% (bron: CBS). Als gemeente zien we dat vergrijzing ook grote invloed heeft op de ontwikkeling van wonen, werkgelegenheid en voorzieningenniveau, die elkaar ook nog eens versterken. Werkenden trekken naar grotere steden, vanwege de werkgelegenheid en voorzieningen zoals scholen en sportfaciliteiten. In de dorpen blijven de ouderen achter, waardoor de sociale voorzieningen afnemen en plaatsmaken voor voorzieningen die te maken hebben met zorg, zoals zorgcentra en fysiotherapie. De samenstelling van de bevolking heeft weer invloed op de woningbehoefte, zoals kleinere, gelijkvloerse woningen voor ouderen. Andersom kunnen investeringen in werkgelegenheid, betaalbare woningen en voorzieningen juist werkenden en jonge gezinnen aantrekken. Het onderwerp vergrijzing komt in deze begroting op verschillende plekken terug. O.a.

bij het Seniorenbeleid en de leefbaarheid in de dorpen en kernen in Programma 1 Sociaal domein en bij de ontwikkeling van woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens, beschreven in Programma 2 Wonen en Ruimtelijke ordening. 2. Klimaatverandering De effecten van klimaatverandering hebben invloed op het beleid en de werkzaamheden van onze gemeente. Bij woningbouw moet rekening worden gehouden met stikstofuitstoot en verduurzaming van de woningen zelf middels zonnepanelen en zonder gas. Bij de ontwikkeling van woonwijken houden we rekening met de afvoer van hemelwater en voldoende beplanting in de openbare ruimte. En ook bij vervangingsinvesteringen van bijvoorbeeld riolering wordt rekening gehouden met het kunnen opvangen van grotere regenbuien. In programma 5 Duurzaamheid staan alle plannen voor 2025 opgenomen.

90

3. Migratie De omvang van de Nederlandse bevolking stijgt doordat meer mensen in Nederland komen wonen dan dat er vertrekken. Door de internationale ontwikkelingen op het gebied van oorlogen, politiek en klimaatverandering is de verwachting dat de Nederlandse bevolking zal stijgen door migratie en een stijgende levensverwachting (zie vergrijzing), bron: CBS. In onze gemeente heeft de migratiestroom geleid tot de komst van een opvanglocatie voor asielzoekers in Schagen Oost. Daarnaast zijn we verplicht ons in te zetten voor het bieden van passende woonruimte voor mensen die een status hebben gekregen en hebben we woonruimte gecreëerd voor Oekraïense ontheemden. Maar ook op sociaal gebied vraagt de migrantenstroom aandacht op het gebied van re-integratie, participatie en zorg. In Programma 1 Sociaal Domein staat opgenomen welke activiteiten we als gemeente verrichten voor het opvangen en huisvesten van migranten. Bovenstaande ontwikkelingen hebben gevolgen voor de taken van de gemeente. Dat vraagt een strategische visie voor de toekomst van de gemeente Schagen. Op basis daarvan kunnen keuzes gemaakt worden en prioriteiten worden gesteld. De bedrijfsvoering van de gemeente kan dan op basis van de ingezette koers bijgesteld worden.

Andere belangrijke risico's Naast de eerdergenoemde algemene ontwikkelingen zien we dat de risico's in de zorg toenemen als gevolg van een toename van de complexiteit. Daarmee stijgen ook de zorgkosten. Dit wordt nog eens versterkt door de doorgevoerde korting op jeugdzorg waaraan de hervormingsagenda jeugd ten grondslag ligt. Aan deze agenda moet nog verder invulling worden gegeven. Op het gebied van informatiebeveiliging zien we dat gemeenten een steeds interessanter doelwit worden voor hackers en criminelen. Cyberaanvallen kunnen grote gevolgen hebben voor de continuïteit van de dienstverlening. Voor Schagen geldt geen verhoogd risico. Ten aanzien van de arbeidsmarkt lukt het steeds beter om vacatures in te vullen met vaste medewerkers. Ook neemt het aantal vacatures af. Voor een aantal functies is het lastig vaste medewerkers te werven. Dit speelt vooral in het ruimtelijk domein. In 2024 heeft het Rijk besloten de opschalingskorting te schrappen en de koppeling van het accres aan het bruto binnenlands product (bbp) in te voeren. Voorlopig schatten we in dat dit geen nadelige gevolgen heeft voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds aan Schagen.

Beleid weerstandsvermogen, weerstandscapaciteit en risico's Het weerstandsvermogen kan worden uitgedrukt als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen is onder te verdelen in een incidenteel weerstandsvermogen voor het opvangen van meer eenmalige risico’s en een structureel weerstandsvermogen voor het opvangen van meerjarige risico’s. In de nota Vermogensbeheer, vastgesteld in december 2019, is opgenomen dat voor het incidenteel weerstandsvermogen gestreefd wordt naar een ratio van 1,5.

91

Aan de ratio weerstandsvermogen wordt de volgende betekenis gegeven: Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

2,0 < ratio

Uitstekend

1,5 < ratio < 2,0

Ruim voldoende

1,0 < ratio < 1,5

Voldoende

0,8 < ratio < 1,0

Onvoldoende

ratio < 0,8

Slecht

Inschatting van risico's Wanneer een risico wordt onderkend, wordt een inschatting gemaakt van de kans dat het risico zich voordoet en de impact die het heeft. Wij hanteren hiervoor de volgende normen. Staffel

Kans

Hoog

75%

Midden

50%

Laag

25%

Extra Laag

10%

Garantievermogen

1%

Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit die reserves waar nog geen verplichting op rust of waarvan de besteding nog kan worden gewijzigd. Daarnaast wordt rekening gehouden met stille reserves. In de begroting 2025 is rekening gehouden met de stille reserve die aanwezig is op gronden en gebouwen waarover de gemeente beschikt. De stille reserve waarmee wordt gerekend bedraagt € 55,2 miljoen (peildatum 31-12-2023). De verwachte incidentele weerstandscapaciteit bedraagt per 1 januari 2025: Stand algemene reserve per 31-12-2023: € 8.159.000 voor jaarrekeningresultaat Storting jaarrekeningresultaat 2023 na bestemming: € 7.221.000 Storting algemene reserve 2024: PM Stille reserve: € 55.200.000 Totaal: € 70.580.000 Incidentele risico's

Toelichting risico's: Calamiteiten/ ramp: Dit risico ziet toe op de situatie dat er sprake is van calamiteiten of een grotere ramp, bijvoorbeeld voor het betalen van kosten bij natuurrampen of voor de gevolgen van cyberaanvallen. Onderhoud kapitaalgoederen: In de begroting 2024 (e.v.) hebben we rekening gehouden met de extra investeringen die nodig zijn om onderhoud te kunnen plegen aan onze kapitaalgoederen. Deze

92

werkzaamheden worden uitgevoerd door externe partijen. Deze partijen hebben naast schaarste van personeel te maken met materiaalschaarste. Hierdoor lopen we als gemeente het risico dat het werk pas later uitgevoerd kan worden dan gepland en kan dat gepaard gaan met hogere kosten. Deze ontwikkelingen spelen ook nog voor 2025. Kostenontwikkeling Sociaal Domein: De incidentele risico's in het sociaal domein hebben betrekking op de hogere uitvoeringskosten, toename van de complexiteit en een stijging van de kosten. Daarnaast valt hier ook het risico onder dat prestatieleveringen van zorgaanbieders niet voldoende aangetoond kan worden.

Ratio incidenteel weerstandsvermogen Op basis van de beschikbare en de benodigde incidentele weerstandscapaciteit kan het weerstandsvermogen worden bepaald. Totale incidentele weerstandscapaciteit € 70.580.000 Totale incidentele risico’s € 03.800.000 = 18,6 De incidentele risico’s, afgezet tegen de beschikbare incidentele capaciteit, geven een ratio van 18,6. De streefwaarde o.b.v. de nota Vermogensbeheer (2019) bedraagt 1,5. De ratio ligt ruim boven de streefwaarde. Wanneer de stille reserve niet tot de incidentele weerstandscapaciteit wordt gerekend, komt de ratio uit op 4,0. Dit ligt ook ruim boven de streefwaarde. Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit bestaat uit de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien. Voor de onbenutte ozb-capaciteit gaan wij uit van het verschil tussen het artikel-12-norm-tarief en het laatst vastgestelde tarief. Normtarief tarief 2024* Verschil ozb woningen

0,1595

0,1112

0,0483

ozb niet woningen

0,1595

0,2450

-0,0855

ozb g niet woningen 0,1595 0,1764 -0,0169 * tarief 2025 nog niet bekend bij opstellen deze tabel, daarom tarief 2024 gebruikt Wanneer in 2025 het artikel-12-norm-tarief in Schagen wordt geheven, levert dit een extra opbrengst op van € 2,4 miljoen (2024: € 2,4 miljoen). De verwachte structurele weerstandscapaciteit bedraagt per 31 december 2024: Onbenutte belastingcapaciteit: € 2.461.575 Structurele risico's

De structurele risico's met de grootste financiële impact betreffen: - Risico op oninbaarheid van leningen die aan derden verstrekt zijn; - Risico op opeisbaarheid van afgegeven garanties;

93

- Onzekerheid in het sociaal domein over de invulling van de hervormingsagenda jeugd in combinatie met de open einde regelingen; Ratio structureel weerstandsvermogen Totale structurele weerstandscapaciteit

€ 2.461.575

Totale structurele risico’s € 3.097.990 = 0,8 De structurele risico's afgezet tegen de beschikbare structurele capaciteit, geven een ratio van 0,8. De ratio ligt onder de 1,0, wat wil zeggen dat er onvoldoende capaciteit aanwezig is wanneer alle structurele risico's zich tegelijkertijd voordoen. Kengetallen Jaarrekening 2023

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Netto schuldquote

22,80%

36,40%

42,60%

40,26%

42,40%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

27,56%

37,83%

44,09%

41,75%

43,87%

De Solvabiliteitsratio

47,07%

46,31%

42,31%

42,63%

41,80%

Structurele exploitatieruimte

8,73%

5,11%

0,86%

0,05%

0,58%

Kengetal grondexploitatie

1,75%

6,18%

6,16%

3,54%

3,50%

Belastingcapaciteit

113%

106%

106%

106%

106%

Netto schuld per inwoner o.b.v. alle schulden

€ 1.555

€ 2.499

€ 2.650

€ 2.576

€ 2.659

Netto schuld per inwoner o.b.v. langlopende schulden

€ 1.089

€ 1.463

€ 1.606

€ 1.631

€ 1.710

Saldo van baten en lasten voor toevoegingen en onttrekkingen

-€ 9.992

€ 5.654

-€ 3.244

-€ 2.206

-€ 1.080

6,1%

3,6%

-2,1%

-1,4%

-0,7%

1,45%

1,52%

0,00%

0,00%

0,00%

Kengetallen

van reserves als percentage van de inkomsten (inkomsten excl. Bijdrage reserves) onbenutte belastingcapaciteit ozb als percentage van de inkomsten

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Hoe lager het percentage, hoe beter. Door de lasten niet naar de toekomst te schuiven maar een bestemmingsreserve te vullen is de netto schuldquote ruim onder de 90% en geldt dit als de minst risicovolle categorie. In de Nota vermogensbeleid Schagen is aangegeven dat de netto schuldquote voor ons 70% mag bedragen. De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe beter. Een percentage van rond de 50% is voldoende. Het percentage waar wij op uitkomen is lager. Daarnaast is de begroting niet sluitend voor de jaren 2026, 2027 en 2028. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de 94

vastgestelde begroting is. Hoe hoger dit percentage, hoe beter. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen. Ook geeft het aan of er nog ruimte is voor nieuw beleid. Het kengetal structurele exploitatieruimte laat een dalende ontwikkeling zien. Dit is verklaarbaar door daling van de Algemene uitkering vanaf 2026. Kengetal grondexploitatie Het financiële kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Oftewel de boekwaarde. Een norm bepalen voor dit kengetal is lastig. De boekwaarde van de gronden in bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen de vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2bedrijventerrein. Maatwerk is hiervoor van toepassing. Hierbij kijken we naar hoeveel woningen of m2bedrijventerrein zijn gepland, het type en op welke plek. Daarnaast is het van wezenlijk belang wat de te verwachte vraag zal zijn. Dit vraagt meer onderzoek dan naar voren komt uit het genoemde kengetal. De boekwaarde van de gronden geeft wel weer of een gemeente veel middelen heeft gestopt in haar grondexploitatie. Dit geld dient namelijk ook nog terugverdiend te worden. Om boven genoemde redenen is geen norm verbonden aan het kengetal grondexploitatie.

Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de belastingdruk in een gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Een percentage van 100% wil zeggen dat we op het landelijk gemiddelde zitten. Onze belastingdruk is dus hoger dan het landelijk gemiddelde.

95

Paragraaf kapitaalgoederen Inleiding Onder kapitaalgoederen in de openbare ruimte vallen dingen zoals wegen, wandel- en fietspaden, openbaar groen, bomen, speelplekken, riolering, oppervlaktewater, straatmeubilair en verlichting. Dit zijn onderdelen van de openbare ruimte waarvoor lange termijn investeringen nodig zijn. Het beheer en onderhoud hiervan is erop gericht om deze zaken duurzaam te behouden. Deze paragraaf legt uit wat het beleid is, welk kwaliteitsniveau wordt nagestreefd, wat de beheerplannen zijn en wat de financiële gevolgen daarvan zijn. Inventarisatie van kapitaalgoederen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste kapitaalgoederen in de openbare ruimte van de gemeente Schagen. Kerncijfers Kapitaalgoed Afvalinzameling Bebording en dragers Bomen Groenvoorzieningen Civiele kunstwerken Beschoeiing/kademuren Openbare verlichting en elektrische installaties Riolering Gemalen Kolken Speelvoorzieningen Sportvelden Straatmeubilair Oppervlaktewater Wegen (alle types verharding) Verdeeld in: Wegen Parkeerplaatsen Fietspaden Voetpaden Overig

aantal (31-12-2023) 268 14.300 33.785 45.771 987 33 12.940 650 645 23.250 204 46 12.400 220 3.9

eenheid stuks stuks stuks mlj. m2 stuks kilometer stuks kilometer stuks stuks stuks stuks Stuks kilometer mlj. m2

59 7 6 17 11

% % % % %

Beleidskaders De gemeente Schagen volgt landelijke wetten, gemeentelijke plannen en trends voor het beheer van kapitaalgoederen, zoals wegen, riolering, groen en gebouwen. Dit beheer is gebaseerd op keuzes uit het overkoepelende "Integraal beleidsplan Openbaar Gebied –Integraal beheer en onderhoudskwaliteit van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte” (2016) m.u.v. de gebouwen. Onderstaande kapitaalgoederen hebben ook specifiek beleid:  

Wegen: Het beheer van wegen volgt het Integraal Beleidsplan en houdt rekening met landelijke regels, zoals de Wegenwet Riool: Het rioolbeheer wordt geregeld via het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) 20232027

96

  

Groen: Het groenbeheer volgt het Integraal Beleidsplan. Er zijn specifieke richtlijnen voor het beheer van bomen, die zijn vastgelegd in het Bomenbeleidsplan. Water: Voor het beheer van water gelden de Waterwet en het Baggerplan 2023-2032. Ook wordt samengewerkt met het Hoogheemraadschap Gebouwen: Gemeentelijke gebouwen worden beheerd volgens NEN 2767 minimaal conditie 3, en specifieke richtlijnen voor onderhoud en duurzaamheid vanuit de overheid

Niveau van beheer De Kwaliteitscatalogus van CROW (kennisinstituut voor de openbare ruimte) deelt de technische kwaliteit van de openbare ruimte op in vijf categorieën (A+, A, B, C en D). Kwaliteitsniveau A staat voor een hoog kwaliteitsniveau en kwaliteitsniveau D staat gelijk aan het hebben van een slecht onderhoudsniveau/onderhoudsachterstanden. De ambitie die Schagen heeft voor het beheer in de openbare ruimte is ‘sober en doelmatig’ (Integraal beleidsplan). Daarom wordt een lage beeldkwaliteit (minimaal C kwaliteit) gehanteerd. Dit vraagt een minimale inspanning en beperkte financiële middelen om de minimale ondergrens van functie en veiligheid van de kapitaalgoederen in stand te houden. Voor begraafplaatsen en de toeristische centra van Schagen, Callantsoog, Petten, Sint Maartensvlotbrug, Sint Maartenszee en Groote Keeten doen wij dit op niveau B. Alle kwaliteitsniveaus zijn vastgelegd in de beheerplannen. Voor gebouwen geldt in het algemeen dat wij onderhoud uitvoeren op het niveau van conditie 3. Dit betekent: redelijke conditie, plaatselijk lichte veroudering, functievervulling van bouwdelen en installatie delen niet in gevaar. Beheerplannen Het Integraal beleidsplan (2016) is vertaald in beheerplannen voor de kapitaalgoederen. Het in stand houden van de kapitaalgoederen verdelen wij onder in: • • •

Onderhoud: Dit betekent het op niveau houden voor dagelijks gebruik Beheer: Dit betekent het op niveau houden zodat de te verwachten levensduur wordt gehaald Vervanging: Dit doen we wanneer de huidige kwaliteit of situatie niet meer voldoet

Beheerplannen per kapitaalgoed: Afvalinzameling Bebording Bomen Groen Civiele Kunstwerken Openbare verlichting en elektrische installaties Riolering Sportvelden Straatmeubilair Oppervlaktewater Wegen

Beheer en onderhoud van afvalinzamelingsystemen en -voorzieningen Verkeers- en informatieborden plus dragers in de openbare ruimte Onderhoud en beheer van bomen in de openbare ruimte Onderhoud van groenvoorzieningen, zoals parken en plantsoenen Beheer van bruggen, beschoeiing, duikers en andere infrastructurele werken Onderhoud en beheer van straatverlichting en elektrische installaties Beheer en onderhoud van rioleringsstelsels Beheer en onderhoud van sportvelden en bijbehorende faciliteiten Onderhoud van bankjes, prullenbakken en ander straatmeubilair Beheer van vijvers, sloten en andere waterpartijen Onderhoud en beheer van wegen, fiets- en wandelpaden

De beheerplannen 2019-2023 zijn verlopen. De nieuwe beheerplannen worden eind 2024 aan de raad voorgelegd. Deze plannen beschrijven hoe we het gewone en grote onderhoud aanpakken. De financiële gevolgen van deze herziene plannen zijn nog niet in deze begroting verwerkt. 97

Met betrekking tot gebouwen geldt dat de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) voor de gebouwen leidend is. Deze vindt zijn oorsprong in 2017. Alle gebouwen zijn toen na een nulmeting in de software van O-prognose gezet. Jaarlijks actualiseren wij het MJOP. Speerpunten 2025 en verder Onze prioriteit is het op niveau brengen van de openbare ruimte. Voor de korte termijn laten wij kapitaalgoederen in een staat boven 'sober en doelmatig' in beeldkwaliteitsniveau terugvallen. De financiële middelen zetten wij in op kapitaalgoederen die nu niet aan het gewenste beeldkwaliteitsniveau (dreigen te gaan) voldoen. Er is extra budget beschikbaar gesteld, waarmee we onze kapitaalgoederen versneld op een acceptabel niveau brengen. Door het aangaan van contracten met aannemers willen we de voortgang van werkzaamheden in de openbare ruimte borgen. Er wordt verder gewerkt aan een meerjarenonderhoudsplanning voor kapitaalgoederen. We gaan onze werkzaamheden zoveel mogelijk in combinatie met elkaar en per wijk uitvoeren. In 2024 is het project 'Grip op vastgoed' gestart, gericht op het implementeren van een goed vastgoedbeheersysteem. Dit systeem zorgt voor duidelijke en inzichtelijke vastgoedinformatie en wordt in 2025 verder ingevoerd. We beschrijven en verbeteren ook de werkprocessen en vastgoeddata.

In 2025 plaatsen we zonnepanelen op gemeentelijke panden en installeren duurzame LED-verlichting, te beginnen bij de panden met het laagste energielabel. Daarnaast schilderen we verschillende maatschappelijke panden en vervangen we installaties bij de brandweerkazerne in Callantsoog. Ook verduurzamen we de eigen huisvesting door zonnepanelen en het vervangen van airco's, daken en klimaatinstallaties op verschillende locaties. Het gemeentehuis krijgt in 2025 schilderwerk en dakonderhoud. We stemmen de huisvesting af op onze dienstverlening en het nieuwe werken. Huidige kwaliteit Wegen

98

Dit overzicht is gebaseerd op de inspectie uit 2022. In de zomer van 2024 worden nieuwe inspecties uitgevoerd. De verwachting is dat er minder wegen op D niveau zijn. Riool Door een gemaakte inhaalslag op het inspecteren van riolen bestaat er een redelijk goed beeld van de staat van het riool. Op basis van de gegevens die we nu hebben is het stelsel in zijn algemeenheid en met inachtneming van de leeftijd, nog in goede conditie. Groen De kwaliteit van het groen is over het algemeen goed. Voor bomen geldt dat iepziekte, essentaksterfte en kastanjebloedingziekte nog steeds aan de orde zijn. Hier wordt actief op ingespeeld. De aanleg van glasvezel legt druk op de kwaliteit van de bomen. Water De kwaliteit van de watergangen is over het algemeen goed. Financiële consequenties Om het juiste moment voor vervanging te bepalen vraagt dit inzicht in de levensduur van een kapitaalgoed. Dit betekent dat we de slijtage, prestaties en onderhoudskosten gedurende de hele levensduur goed in de gaten houden. Het financiële uitgangspunt is dat wanneer een kapitaalgoed aan het einde van zijn technische levensduur is, zoals bij ouderdom, het wordt vervangen door een vergelijkbaar ontwerp.Verbeteren is hier niet in meegenomen. Kapitaalgoed Begroting Wegen

Riool

Water

Groen

Bomen

Gebouwen

2025

2026

2027

2028

Onderhoudsbudget

€ 6.781.022,00 € 9.231.022,00

€ 10.681.022,00 € 10.781.022,00

Kapitaallasten

€ 1.486.078,00 € 1.475.075,00

€ 1.472.925,00

€ 1.470.825,00

Onderhoudsbudget

€ 3.652.280,00 € 3.956.678,00

€ 4.346.042,00

€ 4.742.606,00

Kapitaallasten

€

841.888,00 €

822.970,00

€

822.970,00 €

822.970,00

Onderhoudsbudget

€

350.395,00 €

350.395,00

€

350.395,00 €

350.395,00

Kapitaallasten

€

19.735,00 €

19.464,00

€

19.464,00

19.464,00

Onderhoudsbudget

€ 5.177.179,00 € 5.377.179,00

€ 5.177.179,00

Kapitaallasten

€

528.177,00 €

523.559,00

€

523.559,00 €

523.559,00

Onderhoudsbudget

€

446.362,00 €

586.362,00

€

446.362,00 €

446.362,00

Kapitaallasten

€

-

€

Onderhoudsbudget

€ 650.450,00

Kapitaallasten

€ 3.215.735,00 € 3.167.141,00 €

-

€ € 967.663,00

Aard van financiering Kapitaalgoed(eren) Beheerexploitatie Ruimtelijk Beheer

-

€ 588.602,00 3.104.545,00

Kapitaalgoed(eren) OVL en elektrische installaties Spelen Bomen 99

€

€ 5.177.179,00

€ € 413.036,00 € 3.059.403,00

-

Beheerexploitatie Samenleving Afvalstoffenheffing Rioleringsheffing Beleidsintensivering Gebouwen

Groenvoorziening Straatmeubilair Kunstwerken Verharding Bebording Oppervlaktewater Sportvelden Afvalinzameling Riolering Nader te bepalen

Wij onderhouden al onze gebouwen mits voor sloop bestemd op minimaal conditie 3 volgens de NEN 2767.

begraafplaats/berging

7

brandweer

5

cultuur

12

eigen huisvesting

3

kinderopvang

2

overig

10

reddingsbrigade

8

sport

7

torens

6

woning

5 65

100