Getekende Omgevingsvisie Stad Schagen 2040 definitief na raadsbesluit

is ruimte voor natuur en waterberging, recreatief (mede) gebruik en eventueel zeer extensieve vormen van wonen.

3.Open rietland Als nieuw natuurgebied in Schagen-Oost biedt het open rietland ruimte voor waterberging. Bestaande watergangen binnen dit gebied worden benut en verbreed. Het gebied heeft meer recreatieve zones en meer natuurlijke zones. De recreatieve zone bevindt zich in het relatief drogere gedeelte, waar het maaiveld tussen de -0.10m en -0.40m ligt, terwijl de natuurzone zich in het nattere deel bevindt, met een maaiveld tussen de -0.50m en -0.80m. Langs de randen van de recreatieve zone is er ruimte voor natuur in de vorm van natuurvriendelijke oevers met rietvegetatie.

Beleefbaar rietlandschap

Natte zones voor waterbuffering De Rietoevers langs de N241

2.Polderlandschap Tussen de woonbuurten en de Lutjewallerweg ligt het polderlandschap. Dit type landschap wordt extensief gebruikt en benadrukt openheid als een belangrijk kenmerk. Het behoudt doorzichten vanuit het park rond het crematorium tot aan de Nes. In het polderlandschap Het Parkbos langs

de N241

Parkbos ingericht als recreatieve plek

81

Recreatie In het landschap is beleefbaarheid een belangrijk uitgangspunt. Het streven naar een goed toegankelijk recreatief landschap benadrukt het sociale aspect en draagt bij aan een levendige gemeenschap in SchagenOost. Er zijn wandelpaden voor ommetjes als verbinding tussen de landschappelijk ingepaste woonbuurten. Er zijn fietspaden die de twee woonbuurten met elkaar en met de omgeving verbinden. Ook is er een kanoroute door de rietlanden aansluitend op de bestaande kanoroute. Deze verschillende routes dragen bij aan de toegankelijkheid en recreatieve mogelijkheden van het nieuwe uitloopgebied voor Schagen.

Het gebied rond de volkstuinen en de IJsbaan kan een echt stadspark worden, met ruimte voor functies als een klimbos, hutten bouwen, hardlopen en andere buiten- en binnen activiteiten. Ook binnen de woonbuurten zullen plekken worden gerealiseerd waar ontmoeting kan plaatsvinden, denk hierbij aan pleintjes, speelplekken en ruimtes op of nabij voorzieningen.

Landbouwwinkel De Woerdt

Scoutingvereniging

82

Zicht over de Nieuwe Molensloot en op de achtergrond de kerktorens van Schagen.

Uitkijktoren

Schagerwad

Waterafvoer en buffer Door het toevoegen van de woonbuurten wordt de urgentie groter om in tijden van wateroverlast sneller het water af te kunnen voeren. Door die hogere urgentie is het wenselijk om een deel van deze afvoer af te koppelen en rechtstreeks op het kanaal te lozen via het noordelijk gelegen gemaal ’t Wad. Ook kan de ontwikkeling een grotere afvoernorm van het watersysteem vereisen, wat aanpassing van gemaal de Snevert tot gevolg kan hebben. Het gebied doet nu dienst als waterbuffer en ‘noodventiel’ in geval van hevige regenval. De waterbuffer wordt duurzaam geborgd, echter de kan het gebied niet meer fungeren als noodventiel, omdat er woningbouw in het gebied wordt gerealiseerd. Als gevolg van de ontwikkelingen in Schagen-Oost, zal een ander gebied fungeren als noodventiel in geval van hevige regenval. Hierbij is het van belang dat vanuit Schagen-Stad via Schagen-Oost deze bufferzone bereikbaar is voor het water. Het is zaak om een regelbare verbinding te hebben naar het toekomstige gebied. Het rietlandlandschap vervult deze rol.

Mient

Schagen-Oost

Natuurwaarde en ecologie De ambitie is om de ecologische zone die ten zuiden van Muggenburg-Zuid en de Witte Paal door te trekken in het plangebied. Schagen-Oost wordt een nieuwe schakel waardoor er een verbinding gelegd kan worden, via de Mient, naar het Schagerwad. In Schagen-Oost worden drie landschapstypen toegevoegd die alle drie op hun eigen manier bijdragen aan het versterken van ecologische waarden en biodiversiteit. De schakel zal voornamelijk gevormd worden door het ‘open rietland’ waar natte natuur wordt toegevoegd met natuurvriendelijke oevers. Hier is ruimte voor rietvegetatie en plasdraszones. In de verdere planuitwerking zal dit worden uitgewerkt waarbij zaken als oversteekbaarheid van wegen, invloed van geluid en (boeren)bedrijfscontouren worden onderzocht.

Muggenburg-Zuid Witte Paal

Ecologisch goed verbonden landschappen met elk een eigen identiteit.

83

Schakel in groen en blauw netwerk Rondom Schagen ligt de natuurverbinding KNV1 (onderdeel van NNN). Het is een netwerk van waterlopen, oeverzones en dijkelementen. Opgaande beplanting ontbreekt nagenoeg. In het KNV1 wordt gestreefd naar een ‘netwerk van brede watergangen, (riet)ruigtes en grasdijken in agrarisch gebied’ (provincie Noord-Holland). Een kans is om een natuurverbinding toe te voegen aan de zuidoost kant van Schagen. Door het doortrekken van de ecologische zone van Muggenburg-Zuid en de Witte Paal door het plangebied en dan richting het Schagerkoggekanaal. Via de westkant is er een knelpunt, namelijk Burghorn. Een polder waar de brede slingerende sloten die de natuurverbinding vormen ontbreken, waardoor de verbinding niet in zijn geheel gerealiseerd kan worden. Aan de oostkant ligt een kans om deze verbinding wel te realiseren in samenhang met een vaarnetwerk.

84

KNV1 netwerk (onderdeel van Natuurnetwerk Nederland)

Klimaatbestendig en waterrobuust Alle overheden hebben afgesproken dat Nederland in 2050 water robuust en klimaatbestendig is ingericht. Dat betekent allereerst dat we water en bodem sturend laten zijn voor nieuwe ontwikkelingen. Aan de hand van het Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving bepalen we waar we kunnen en willen ontwikkelen, en welke inspanningen daarvoor nodig zijn. We ontwikkelen met het oog op het klimaat en de leefomgeving van de toekomst. Voor nieuwbouw kijken we zo ver mogelijk vooruit, bijvoorbeeld 2100. Een woonwijk gaat immers langer mee dan 25 jaar. In onze Omgevingsvisie staat onze woonbuurt en woonstraat van de toekomst. • De locatiekeuze voor Schagen-Oost is vanuit het principe ´water en bodem sturend’ een logische. • We passen de principes van water en bodem sturend ook in het gebied toe (niet afwentelen, sponswerking water- en bodemsysteem vergroten, rekening houden met extremen, aanpasbare inrichting voor de lange termijn, kansen voor systeemherstel benutten). • We richten zoveel mogelijk groen en blauw in en maken zo min mogelijk gebruik van technische maatregelen (die zijn immers minder robuust en bieden geen voordelen voor biodiversiteit); • We maken ruimte voor koele, groene plekken. Ook water houden we koel. Door de zon verwarmd water

leidt (vooral ’s nachts) immers lokaal tot hogere temperaturen. • We maken ruimte voor overtollig water en houden hemelwater na een bui vast. Concreet bij nieuwbouwwoningen is een waterberging verplicht en hebben we ons geconformeerd aan de handreiking Klimaatbestendige Nieuwbouw van de MRA. De basisveiligheidsniveaus daarin zijn in lijn met de ‘Landelijke maatlat groene en klimaat adaptieve gebouwde omgeving’. Schagen-Oost is bij uitstek een project om dit op een zo hoog mogelijk niveau toe te passen (niveau goud i.p.v. brons). Dat betekent ook, wanneer we het hebben over water en klimaatadaptatie, dat we zo min mogelijk water gebruiken en zo veel mogelijk hergebruiken (bijvoorbeeld regenwater).

Sloten patroon in Schagen-Oost

Het gemaal aan de Lutjewallerweg

85

Zorgvuldige landschappelijke inpassing van de woonbuurten

86

1. Overgang Woonbuurt - Bomenweide

3. min. 30m

2.

Schagen-Oost wordt ontwikkeld in een provinciaal, waardevol landschap. Hierdoor is het des te belangrijker dat de nieuwe woonbuurten respectvol en kwalitatief versterkend worden ingepast. Evenals de bufferzone tussen de woonbuurten en provinciale weg N241. De woonbuurten hebben verschillende overgangen naar het polderlandschap. De woonbuurten ten zuiden van de Snevert krijgen een bomenrand. Dit zorgt voor een groene inkadering van de woonbuurten vanuit het landschap. Bij de woonbuurten noorden van de Snevert wordt dit juist open gehouden, zodat er een visuele verbinding met de Nes en zicht op bakens binnen de stad blijft. En zal er met rietoevers gewerkt worden. De overgangszone kan benut worden om ommetjes aan te leggen. Daarnaast zijn er nog de watergangen in de woonbuurten die zo veel mogelijk ingepast worden. Belangrijk is dat deze beleefbaar en zichtbaar zijn voor iedereen.

4.

1.

• Onder de bomen door kunnen kijken, waardoor uitzicht op het grasland niet wordt belemmerd. • Bomen goed ophogen waardoor gevoel van ruimte onder de bomen ontstaat (open, licht, zicht). • Door de bomenweide slingert een wandelpad. • Minimaal 30 meter breed (ruimte voor 3 à 4 bomen in een rij). • Bomen speels neerzetten.

Bomenrij als dorpsrand, Vries

2. Overgang Woonbuurt - Waterberging

3. Overgang Woonbuurt - Rietoevers

1:2

1:6

4. Watergangen binnen de woonbuurten

Privaat

Openbaar

min. 30m

min. 5m

• Waar meer ruimte voor waterberging nodig is, kan er een bomenrand doorgetrokken worden vanuit de bomenweide met daarnaast ruimte voor extra water (verbreden bestaande sloot) en ook eventueel het toevoegen van natuurvriendelijke oever met riet. • Het speelse van de bomenrand kan terugkomen in het riet door te spelen met de taludsteiltes en breedtes in combinatie met de bomenrand heeft het een ander karakter dan de noordelijke woonbuurt.

• Ter hoogte van Nes de overgangszone laag en openhouden. • Bestaande sloten gebruiken, deze verbreden en een natuurvriendelijke oever toevoegen met ruimte voor rietvegetatie aan de kant van het grasland. • Aan de kant van de nieuwe bebouwing zou een steile kade toegevoegd kunnen worden met wandelpad.

• Het uitgangspunt is om de huidige watergangen die door de woonbuurten lopen te behouden. • Het is daarbij belangrijk om minimaal één oever openbaar te houden. Op deze manier zijn ze beleefbaar voor iedereen. • De breedte is minimaal 5 meter zodat er recreatief gebruik mogelijk is. Denk aan een kleine sloep of kano.

Westerdel, Dijk en Waard

Biesland, Ypenburg

Zuid-Scharwoude

min. 30m

87

2: Schagen-Oost richt zich op gemengd, duurzaam en toekomstgericht wonen In Schagen-Oost worden minimaal 1.100 woningen voorzien, verdeeld over drie landschappelijk ingepaste woonbuurten. Het doel is om deze woonbuurten volledig te integreren in zowel de stad als de natuurlijke omgeving. Ze vormen programmatisch een aanvulling op wat Schagen al te bieden heeft en zoeken naar een ruimtelijke verbinding. Aan de stadskant is de ambitie om de woonbuurten vorm te geven met een meer stedelijk karakter met hogere, aaneengesloten bebouwing, vooral in de buurt van het station. Aan de zijde van de linten Nes en Lutjewallerweg is een meer ontspannen opzet voorzien met lagere en meer verspreide bebouwing. Langs de Lutjewallerweg wordt het karakter van het bestaande lint verder doorgezet. De woonbuurten worden beoogd onderscheidend te zijn ten opzichte van elkaar, daarnaast is er diversiteit in de vorm van woonmilieus en bebouwing binnen de woonbuurten op zichzelf. Niet alleen in dichtheden en woningtypen, maar ook door bewust rekening te houden met verschillende doelgroepen. Het doel is om een inclusieve gemeenschap te creëren voor mensen met diverse behoeften en levensstijlen. Belangrijk hierbij is de integratie van voldoende voorzieningen, zoals bijvoorbeeld een buurtsupermarkt, een huisarts en buitenspeelgelegenheden rond ‘het dorpsplein’.

Door deze voorzieningen dicht bij huis aan te bieden, worden de woonbuurten aantrekkelijk voor bijvoorbeeld senioren en kleine huishoudens (met een winkel op de hoek), daarnaast worden daarmee bezoekcombinatie met wandelen en fietsen gestimuleerd en zodoende autobewegingen richting Schagen stad beperkt. Het dorpsplein wordt voorzien tussen twee woonbuurten en langs het historische trambaantje. Dit alles draagt bij aan het realiseren van levendige en inclusieve woonbuurten in Schagen-Oost. In de vervolgfase van de planontwikkeling zal worden onderzocht en bepaald welke voorzieningen er in Schagen-Oost worden opgenomen.

Woningbouwaantallen en dichtheden In deze visie is gekeken naar de mogelijkheden om 1.100 woningen te realiseren, met een zoekopdracht naar 1.500 woningen. In het plan is ruimte voor verschillende woonmilieus met variërende dichtheden. Langs de buitenste randen van de woonvelden, dit zijn de licht gele zones, hanteren we een lage, meer dorpse dichtheid om een zachte overgang te creëren richting de Nes, Lutjewallerweg en het crematorium. (ca. 20 woningen per hectare) Een hogere dichtheid (ca. 50 woningen per hectare) is voorstelbaar daar waar de Zuiderweg en de Hoep aansluiten op de N241 (het meer donkerrode deel). Op deze manier ontstaat er een stads karakter langs de Leets en de Nieuwe Molensloot wat het gezicht van de nieuwe wijk kan gaan vormen. Bovendien staan deze woningen het dichtste bij het treinstation.

Langs de Lutjewallerweg richting Haringhuizen stellen wij ons voor dat er wordt voortgebouwd op de karakteristiek van het lint. (10 woningen per hectare) Denk hierbij aan enkele vrijstaande woningen, mogelijk met erfbeplanting, in een zeer lage dichtheid. De identiteit van het bestaande dorp dient zo min mogelijk te worden aangetast. Overige buurten worden ingericht als groene buitenwijken van zo’n 30-35 woningen per hectare. Deze variatie van woningdichtheden maakt een breed palet aan typologieën mogelijk. De getekende ontwikkelcontouren bieden op het eerste gezicht voldoende ruimte om de gewenste 1.100 woningen in te passen binnen de contouren van het ruimtelijke raamwerk. Door middel van het dichter bebouwen van het gebied kunnen er ook 1.500 woningen worden gebouwd, echter zal in een nog op te stellen groeiscenario tot 2040/50 moeten worden

onderzocht of dit op een kwalitatieve manier kan worden ingepast. Hierbij zal de keuze voor het totaal aantal woningen bepalen in hoeverre de woonbuurten van Schagen-Oost een iets meer stadse dan wel een dorpse uitstraling zullen krijgen. In de voorbeeldprojecten hieronder is te zien hoe de dichtheid het ruimtelijk beeld beïnvloedt. Wanneer het woningaantal groeit, zal ook de dichtheid, en daarmee het stadse karakter, groeien en vice versa.

10 woningen per hectare

20 woningen per hectare

35 woningen per hectare

50 woningen per hectare

Schoonoord, Brinkwonen

Vianen, Hoef en Haag

Wageningen, Kortenoord

Woerden, Defensie-Eiland

89

Doelgroepen en woonvormen Gemeenschapszin, onderlinge bekendheid, veiligheid en gedeelde normen en waarden zijn de leefstijlen voor de gemeente Schagen. Daar past een wijk bij waar mensen zich veilig, vertrouwd en met elkaar verbonden kunnen voelen. Dit betekent mogelijkheden voor ontmoeting en geschikte woonvormen op de juiste plek. Met passende woonruimte voor de inwoners om doorstroming te stimuleren, de wachttijd voor een huurwoning te laten dalen en te streven naar een gemêleerde woonwijk. Met het ondertekenen van de Woondeal 2.0 heeft de gemeente zich geconformeerd aan het uitgangspunt om te streven naar 2/3 betaalbare woningbouw met daarin 30% sociale huurwoningen. Onder betaalbare woningbouw behoren sociale- en midden huurwoningen en koopwoningen tot een prijsklasse van €355.000,- (prijspeil 2023). De uitgangspunten uit de woondeal 2.0 sluiten voor het onderdeel betaalbare woningen aan op uitgangspunten uit de Omgevingsvisie van de gemeente Schagen.

Een ontwikkeling voor verschillende doelgroepen

In de Woondeal is ook vastgelegd dat gewerkt wordt volgens het principe van adaptief programmeren om een optimale balans te krijgen tussen vraag- en aanbod van woningen. Dit biedt ruimte voor ambitie en de mogelijkheid om flexibel in te spelen op actuele ontwikkelingen. Wij ambiëren in Schagen-Oost aantrekkelijke woningen toe te voegen voor alle doelgroepen, van grote huishoudens naar kleine huishoudens voor 1 tot 2 personen, starters en gezinnen. Daarbij beoogt de gemeente woningen te realiseren voor de leeftijdscategorie van 55 jaar en ouder om doorstroming te bevorderen. Het is daarom gewenst om gedifferentieerde woningbouw te ontwikkelen met aandacht voor gezinswoningen, levensloopbestendige woningen, patiobungalows, hofjeswoningen en appartementen. Speciale aandacht zal er zijn voor wonen voor mensen met een zorgbehoefte.

Voorzieningen Voorzieningen in nieuwe wijken kennen vele vormen. Zo zal de inrichting van de nieuwe wijk bijdragen aan de mentale gezondheid van haar nieuwe bewoners en gebruikers. Groene zones met recreatieve mogelijkheden zullen uitnodigen tot ontmoeting en beweging. Door het scheiden van snel en langzaam verkeer in de wijk kunnen we prettige recreatieve routes aanbieden aan de bewoners van Schagen en omgeving. Ook zullen deze langzaam verkeerroutes slim aansluiten op de stad en andere populaire wandelroutes zoals de Nes om ook andere gebruikers te bedienen.

Scholen en kindgebonden voorzieningen Bij een uitbreiding van de stad is het essentieel dat er voldoende maatschappelijke voorzieningen zoals scholen, speelplekken en ontmoetingsplekken in de buurt zijn om de bewoners te dienen. Bij de beoogde uitbreiding met 1.100 tot 1500 woningen ontstaat in de wijk minimaal een behoefte naar basisonderwijs met sportzaal of gymzaal en eventueel kinderopvang die niet door de bestaande voorzieningen in de omgeving kunnen worden opgevangen. Voor Schagen-Oost streven we daarom naar een integraal kindcentrum (IKC); onderwijs en kinderopvang onder één dak, zodat de doorgaande lijn van 0-12 jaar en het gedachtengoed van inclusiviteit ondersteund wordt. In het kader van ontmoeting en (vrijwilligers-)activiteiten in de wijk kan er in een volgend stadium ook onderzocht worden of er behoefte is om multifunctioneel gebruik te maken van het integraal kindcentrum. De vraag naar deze voorzieningen wordt in de vervolgfase verder onderzocht – ook in relatie tot de ontwikkeling van de voorzieningen in de bestaande stad - en uitgewerkt in combinatie met de financiële haalbaarheid ervan. Zorg Het is belangrijk dat er genoeg aanbod in zorgvoorzieningen aanwezig is voor de nieuwe bewoners.

De noodzaak en haalbaarheid van het plaatsten van kleinschalige zorgvoorzieningen zoals bijvoorbeeld een huisartsenpraktijk of een fysio in Schagen-Oost zal in een volgende fase nog onderzocht worden. Zeker in relatie tot een nu al ervaren tekort aan huisartsen binnen de gemeente, reeds gevestigde medische functies aan de Zuiderweg en het concentreren van zorgvoorzieningen in de nabijheid van ov-knooppunten.

Energie, warmte en duurzaamheid Andere voorzieningen Naast dat de maatschappelijke voorzieningen in Schagen-Oost moeten zorgen voor een prettige leefomgeving, kunnen ook commerciële voorzieningen een rol spelen in de leefbaarheid van het gebied. Momenteel zijn de woonwijken in de stad, op enkele kleinschalige winkelcentra in de wijken na, voor hun dagelijkse boodschappen aangewezen op het stadscentrum van Schagen. Ook enkele omliggende kernen zijn veelal aangewezen op de voorzieningen en het winkelaanbod in het centrum van Schagen. De ontwikkeling van 1.100 tot 1.500 woningen in Schagen-Oost roept mogelijkheden op om kleinschalige voorzieningen zoals een (buurt)supermarkt en aanpalende voorzieningen te integreren in het plan. Op deze manier zijn de bewoners van Schagen-Oost niet aangewezen op het centrum voor hun dagelijkse boodschappen en kan Schagen-Oost ook bezoekers uit bijvoorbeeld Barsingerhorn en Haringhuizen bedienen. Hiermee wordt ook de druk op de wegen naar het centrum in de piektijden ontlast. Of het toevoegen van deze kleinschalige commerciële voorzieningen haalbaar/levensvatbaar blijkt en welke (verkeers)effecten dit heeft zal nader worden onderzocht in de volgende fase van planuitwerking.

Schagen heeft de ambitie om de CO2-uitstoot te minimaliseren of nog beter, geen CO2-uitstoot meer te hebben. Nieuwe woonwijken worden ontworpen met het doel om zo toekomstbestendig te zijn. Naast CO2-reductie richten we ons op de toenemende directe gevolgen van klimaatverandering zoals toenemende hitte, regenval en de prijs van energie en bouwmaterialen. De woonwijk van de toekomst houdt dus rekening met aspecten als energieverbruik, klimaatadaptatie, biodiversiteit, mobiliteit en circulair bouwen. Het belang van toekomstbestendige maatregelen vanaf het begin wordt benadrukt om mogelijke maatschappelijke kosten te voorkomen, zoals schade door extreem weer of grote herinvesteringskosten door veranderende regelgeving of situaties. Schagen ziet een overgang naar een circulaire economie als essentieel, met nadruk op het sluiten en verkleinen van kringlopen door hergebruik van grondstoffen en gebruik van natuurlijke materialen. Tegelijkertijd hebben we te maken met extreme krapte op het stroomnet(netcongestie) en een groeiende vraag naar elektrisch verwarmen en elektrisch vervoer.

Vrijheidspark Winterswijk

Groenplaats Den Burgh

Er ligt een uitdaging in de volgende planfasen hoe we de ambities kunnen omzetten in het selecteren van een toe te passen energiesysteem waarbij varianten van het integreren van collectieve warmte, batterijen, kleinere aansluitingen, warmteopslag en andere technische oplossingen in de ontwerpfase tot uiting komen en daarmee ook de druk op het stroomnet (vanuit de netwerkcongestie) te verminderen.

Zorgboederij De Hulst

91

3: Verbinding met de stad en regio

Schagen-Oost wordt zorgvuldig verbonden met Schagen stad en omliggende dorpen, met nadruk op duurzaamheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. De visie legt de focus op het bevorderen van wandelen en fietsen. Om dit te realiseren: • Wordt ingezet op een goed wandel- en fietsnetwerk dat naadloos aansluit op bestaande routes zoals de Hoep, de Nes, de Zuiderweg, de Priggeweg en de omliggende dorpen zoals onder andere Haringhuizen en Barsingerhorn. • Worden de woonbuurten zoveel mogelijk aangesloten op bestaande infrastructuur. • Worden nieuwe doorgaande (sluip)routes voor autoverkeer tussen de woonbuurten voorkomen en voor fietsers en voetgangers optimale routes tussen de woonbuurten en naar OV en voorzieningenclusters nagestreefd. • Wordt extra verkeersdruk op de bestaande linten Nes, Lutjewallerweg, Haringhuizerweg en Tin (richting Barsingerhorn) zoveel mogelijk vermeden. • Wordt gemotoriseerd verkeer gedwongen te ontsluiten via de provinciale weg en niet via omliggende buurten of de Priggeweg.

Fiets In de visie worden een aantal nieuwe fietspaden voorzien die de stad Schagen met de woonbuurten en de regio verbinden. Waar ze precies komen te liggen is nog niet bekend, maar gekeken wordt naar een aantal opties:

• Een nieuw vrij liggend fietspad op het voormalige trambaantje, waardoor fietsverkeer tussen Barsingerhorn en Schagen-stad de confrontatie met autoverkeer op de Snevert kan vermijden. • Vanaf dit nieuwe fietspad wordt een extra vrijliggend fietspad gecreëerd naar de bestaande fietstunnel bij de Nes. • De noordelijke en de zuidelijke woonbuurten krijgen toegang via een nieuw vrijliggend fietspad vanaf de Priggeweg. • Het nieuwe fietsnetwerk sluit naadloos aan op de regionale doorfietsroute. • Overige fietsverbindingen binnen het plangebied, met de stad en de omliggende dorpen worden nader uitgewerkt in een volgende fase van planvorming.

1.

2.

Auto

3.

De woonbuurten worden met een lusje ontsloten via de Priggeweg en de noordelijke woonbuurt via de Snevert. Dit voorkomt sluipverkeer over de linten. De exacte locaties worden nader bepaald. Hierbij zal voor de Snevert het uitgangspunt worden gehanteerd dat er een veilig wegprofiel ontstaat binnen het cultuurhistorisch beeld waarbij er een weg tussen twee watergangen in ligt.

Openbaar vervoer De gemeente zal zich hard maken om ervoor te zorgen dat Schagen-Oost een aansluiting krijgt op de openbare bus routes, zodat de toekomstige woonbuurten optimaal bereikbaar zijn. Daarnaast zorgen we voor goede wandelen fietsverbindingen naar het treinstation. 3 Ingrepen fietsnetwerk

92

Mobiliteitsvisie Bereikbaarheid is een voorwaarde voor een toekomstbestendige woonwijk. Tegelijkertijd zijn er grote opgaven in de maatschappij waar we als overheid ook binnen de mobiliteit verantwoordelijkheid moeten pakken. Dit betekent dat mobiliteit zo duurzaam mogelijk moet zijn, verkeersveilig, juist zorgt voor leefbaarheid, een gezonde omgeving en bereikbaarheid en daarmee het woongenot niet in de weg zit. In Schagen-Oost hanteren we bij het mobiliteitsvraagstuk het STOMP-principe. Deze afkorting staat voor Stappen (wandelen), Trappen (fietsen), Openbaar vervoer, Mobility as a service (MAAS) (deelvervoer) en Privéauto. Bij het principe van STOMP kijken we bij nieuwbouw eerst naar de schoonste, gezondste en veiligste manier van verplaatsen en pas op het eind naar de meest vervuilende, luie en onveilige manier van voortbewegen. Dit betekent dat de mobiliteit zich primair gaat richten op het stimuleren van wandelen en het gebruik van de fiets. Ondanks dat we zien dat er een grote autoafhankelijkheid is in deze regio, dwingen de verschillende maatschappelijke opgaven ons om de auto een minder belangrijke rol te geven, maar zal deze gezien de ligging van Schagen in de regio zeker een rol blijven spelen. In een volgend planstadium zal gekeken welke parkeernormen voor Schagen-Oost gehanteerd zullen worden.

Schagen-Oost krijgt goede voetgangers- en fietsverbindingen die logisch aansluiten op de rest van Schagen. Ook binnen Schagen-Oost worden hiervoor goede verbindingen aangelegd. Daarnaast zal er in overleg met de Provincie gekeken worden of Schagen-Oost een aansluiting kan krijgen op het openbaar busvervoer. Voor de voorzieningen die veel autoverkeer aantrekken zal worden onderzocht of deze ook in Schagen-Oost kunnen komen,

om zo de verkeerstroom van auto’s richting de rest van Schagen te verminderen. De aansluitingen op de N241 zullen zo worden gekozen dat de Zuiderweg een aansluitende wegen het extra verkeer vanuit Schagen-Oost goed aankunnen. Hiervoor is een quick scan in het verkeersmodel uitgevoerd. Geconcludeerd kan worden dat de ontwikkeling van Schagen-Oost zonder noemenswaardige problemen kan worden de afgewikkeld op de rotonde N241/Zuiderweg en dat het extra verkeer niet tot veel extra reistijd leidt in de spitsuren op het traject N241 en N245 en vice versa. Deze conclusie geldt voor een gemiddeld spitsuur. Bij de piek binnen het spitsuur en wanneer bij de spoorwegovergang in de Zuiderweg de spoorbomen dicht zijn, zal de toename in reistijd relatief groter zijn. Dit heeft vooral grote invloed op de wijze waarop bewoners van Schagen deze vertraging ervaren. In de vervolgfase kan een verdiepende studie met een simulatiemodel worden uitgevoerd als er meer inzicht wordt gevraagd in de verkeersafwikkeling van de op- en afbouw van een ochtend- of avondspitsuur (en de impact van de overweg daarop). Daarnaast wordt er door de gemeente ingezet op de verbetering van de hoofdverkeersstructuur (zie p.38). Een verbetering in deze structuur, bijvoorbeeld door middel van een zuidelijke randweg, zal ervoor zorgen dat de afwikkeling van Schagen-Oost nog soepeler verloopt.

De afwikkeling van Schagen-Oost zal dan ook meegenomen worden in de verdere uitwerking van de hoofdverkeersstructuur.

Ontsluiting buurten via Snevert en Priggeweg

93

Geldend beleid/beleidsanalyse Provinciaal beleid Op 19 november 2018 heeft de provincie Noord-Holland de “Omgevingsvisie NH2050 – Balans tussen economische groei en leefbaarheid” vastgesteld. In deze visie wordt de langetermijnvisie van de provincie gepresenteerd aan de hand van ambities en een sturingsfilosofie. Vanuit de ambities zijn een vijftal bewegingen opgesteld die laten zien hoe Noord-Holland wil omgaan met de opgaven die op de samenleving afkomen en die de provincie wil faciliteren. De belangrijkste ambities voor Noord-Holland, zoals omschreven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de Omgevingsverordening.

Omgevingsverordening NH2022 Vanaf 1 januari 2024 is de ‘Omgevingsverordening NH2022’ van de provincie van kracht. De belangrijkste gebiedsaanwijzingen zijn ‘Landelijk gebied’ en ‘Bijzonder Provinciaal Landschap’(BPL). Deze zijn in het gehele gebied van kracht. Op een klein deel (paar percelen) zit de aanwijzing ‘Natuurnetwerk Nederland’. Ook is de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie van toepassing. Het realiseren van een woonwijk in het landelijk gebied en in BPL is niet zondermeer mogelijk. Er dient rekening te worden gehouden met de bijzondere kwaliteiten van het gebied, de nut en noodzaak dient te worden aangetoond, evenals het grote maatschappelijke belang van deze ontwikkeling en het aantal woningen dient regionaal afgestemd te worden. Onderhavige Omgevingsvisie biedt een eerste onderbouwing waarom bouwen in BPL ruimtelijk mogelijk zou kunnen zijn.

94

Omgevingsvisie gemeente Schagen In de omgevingsvisie heeft de gemeenteraad de volgende speerpunten vastgesteld: 1. Een gezinsvriendelijke gemeente met een stad die belangrijk is voor de regio. Met sterke dorpen. En een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers; 2. Een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw; 3. Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen; 4. Een gemeente waar iedereen mee kan doen; 5. Een gemeente waar kernen, voorzieningen, onderwijs en werk goed bereikbaar zijn; 6. Een veilige, gezonde en sportieve gemeente; 7. Een duurzame gemeente; 8. Een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden. De woningbouw in Schagen-Oost draagt bij aan de grote behoefte aan woningen. De woningbouw zal ruimte bieden aan diverse groeperingen o.a. gezinnen, ouderen en ook voor bewoners met een kleine portemonnee. Ook zal in Schagen-Oost gekeken worden naar andere functies dan wonen (denk aan een school, detailhandel, recreatie, etc.). Dit zal later nader worden uitgewerkt. Dit sluit goed aan bij de gedachten van de Omgevingsvisie. Ook zal de bereikbaarheid van de nieuwe woonwijk een belangrijk element zijn.

Belangrijk is verder dat het gaat om een woonwijk in een groene setting, een woonlandschap, waarbij rekening wordt gehouden met de waardevolle

karakteristieken van het gebied. Volgens de visiekaart van de Omgevingsvisie zijn er woningen aan de rand van de kern Schagen mogelijk. Al met al zijn er voldoende aanknopingspunten in de Omgevingsvisie voor de uitbreiding van Schagen aan de oostzijde. In deze Omgevingsvisie wordt dit nader uitgewerkt/vormgegeven.

Bestemmingsplan In het plangebied voor Schagen-Oost geldt het bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied Schagen’. Het bestemmingsplan is gedeeltelijk herzien door het paraplubestemmingsplan ‘Parkeren’ en het ‘Parapluomgevingsplan, 1e tranche’. In het gebied is voornamelijk de agrarische bestemming van kracht met op diverse plekken agrarische bouwpercelen, waarbij op een aantal plekken veehouderijen zijn toegestaan. Ook zijn er diverse woningen aanwezig en als zodanig bestemd. Daarnaast zijn er op kleine schaal andere functies in het gebied aanwezig en als zodanig bestemd. Daarbij kan gedacht worden aan het crematorium (maatschappelijke bestemming), de volkstuinen (recreatieve bestemming), de ijsbaan en kynologische club (beide als een aanduiding op de agrarische bestemming). De nieuwe woonwijk past niet binnen de bestemmingsplanvoorschriften. Medewerking is mogelijk met een afwijking van het omgevingsplan door een Buitenplanse OmgevingsPlan Activiteit (BOPA) of in een nieuw op te stellen omgevingsplan. Dit is noodzakelijk omdat de kaders nader zullen moeten worden uitgewerkt omdat deze visie niet als kader stellend mag worden beschouwd. Na inwerkintreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is het bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied Schagen’ opgegaan in het (tijdelijk deel van het) Omgevingsplan.

Ruimtelijke randvoorwaarden in het plangebied Wanneer een woonwijk wordt gerealiseerd in onderhavig gebied zijn er een aantal ruimtelijke zaken waar rekening gehouden mee dient te worden:

• Afstand houden tot de hoogspanningslijn, die hoor het gebied loopt; • Zelfde geldt voor afstand tot het crematorium, de kynologische club (hondenclub), volkstuinen, ijsbaan, agrarische bouwpercelen, bedrijven(terrein), nutsvoorzieningengebouw; • Rekening houden met de geluidscontour van wegen, met name van de provinciale weg (N241); • Rekening houden met spuitzones van agrariërs; • Rekening houden met ecologische, landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische waarden in het gebied; • Rekening houden met de uitstoot van stikstof op Natura-2000 gebieden; • Rekening houden met transport van gevaarlijke stoffen, buisleidingen, etc.; • Rekening houden met de wateraspecten in het gebied (dempen is graven, compenseren voor het toevoegen van verharding, aandacht voor onderhoud van waterpartijen, bouwen nabij waterpartijen, etc.); • Rekening houden met eisen van de brandweer (voldoende bluswater, bereikbaarheid, etc.).

Overig relevant beleid • Regionale samenwerkingsafspraken woningbouw van de Kop van Noord-Holland 2020-2030 (KwK, 20 oktober 2020); • Intentieverklaring ‘Van vergrijzing naar vernieuwing in de Kop van Noord-Holland’ (2020); • Bijzonder Provinciaal Landschap Schagen (12 april 2021); • Ruimtelijk afwegingskader klimaat adaptieve gebouwde omgeving (april 2024) • Omgevingsvisie gemeente Schagen (14 december 2021); • Woonvisie Schagen als onderdeel van de Omgevingsvisie; • Woonakkoord Kop van Noord-Holland (13 februari 2022); • Nationale woon- en bouwagenda (11 maart 2022); • Coalitieakkoord gemeente Schagen (2022 – 2026) ‘Doorbouwen op een gezond fundament’; • Werkagenda Mobiliteit Kop van Noord-Holland 2022-2024; • Programma Woningbouw 2022- 2026; • Woondeal 2.0 Regio Noord-Holland Noord (15 maart 2023); • Doelgroepenverordening woningbouw gemeente Schagen (2023) • Elke regio telt! Een nieuwe aanpak van verschillen tussen regio’s (maart 2023); • Actieprogramma Helderse Lijn;

95

Conclusie projecten in de stadsrand Het landschap rond Schagen is waardevol. Er is in deze visie dan ook gestudeerd op ruimtelijke inpassingen die, denken wij, substantieel woonprogramma kunnen voorzien en daarnaast inspelen op de aanwezige kwaliteiten. Op verschillende plaatsen rond de stad zijn kansen aanwezig om landschap en wonen opnieuw met elkaar te verweven en nieuwe kwalitatieve verstedelijkte landschappen te creëren, met ruimte voor wonen, sporten, bewegen, bos, enz. Bij het aanwijzen van deze nieuwe verstedelijkte woonlandschappen zouden niet alleen het behoud van het landschap of grondposities leidend moeten zijn. Maar dient integraal te worden ingezet op een duurzame toekomst van de stad, waarin leefbaarheid, ruimte voor groei en het versterken van de regiofunctie voor Schagen centraal staat. Het gaat bijvoorbeeld over een goede bereikbaarheid, over belasting van de infrastructuur en een juiste programmering. Schagen-Oost ligt bijvoorbeeld dicht bij centrum en de OV-knoop en aan het open landschap en de Nes. Daarmee biedt Schagen-Oost andere kwaliteiten dan bijvoorbeeld Muggenburg-Zuid. Het verdient de voorkeur om niet alleen op Muggenburg-Zuid in te zetten, maar juist op meerdere plekken om plek-eigen, specifieke en kwalitatieve woonprojecten te realiseren.

Samen kunnen de projecten, mits goed uitgevoerd en vormgegeven, een boeiende volgende laag in de voortdurende transformatie van de Schagense stadsrand vormen!

Effect op BPL contouren Project Schagen-Oost roept het vraagstuk op hoe met het BPL om te gaan. Schagen-Oost vraagt om een mogelijke herbegrenzing van de BPL of het besluit om op een andere wijze de BPL status geen belemmering te laten zijn voor de ontwikkeling van de stad Schagen. Dit besluit betekent echter niet dat het waardevolle landschap integraal aan kwaliteit zal inleveren. Schagen-Oost zal uiteraard verdere uitwerking nodig hebben, maar laat veel potentie zien om juist bij te dragen aan de versterking van de kwaliteiten en

beleving van het landschap. De verbinding tussen de stad en het landschap wordt beter en we kunnen werken aan een aantrekkelijke, gelaagde stadsrand die meer recht doet aan het prachtige landschap. Op de kaart is aangegeven over welk deelgebied dit gaat. In 2024 zullen de provincie en gemeente samen verkennen of een positief besluit mogelijk is.

bestaand BPL projectgebied Schagen-Oost

96

Effect op het BPL

05 Eerste stappen

In deze omgevingsvisie schetsen we een ambitieus toekomstperspectief voor Schagen. We dragen een breed scala projecten aan op verschillende schaalniveaus en met een wisselende tijdshorizon. Een aantal van de in de omgevingsvisie onderzochte opgaven zijn interessant om als eerste op te pakken voor verder onderzoek en uitwerking, zonder daarbij de stip op de horizon uit het oog te verliezen: • Het nieuwe raamwerk (openbare netwerk van groene/ blauwe/recreatieve structuren); • Een verdiepende studie naar de hoofdverkeersstructuur; • Een centrumvisie is momenteel in voorbereiding; • Studie naar mogelijk ondersteunende winkels in de nieuwbouwwijken aan de randen van de stad; • Onderzoek naar bedrijventerreinen; • De uitwerking van de binnenstedelijke stadsprojecten; • Uitwerking Muggenburg-Zuid (bestemmingsplan in procedure); • Studie uitwerking Schagen-Oost.

Raamwerkkaart Schagen 2040

97

COLOFON

ONTWERP Palmbout Urban Landscapes i.s.m. H+N+S Landschapsarchitecten > Ontwerpbijdrage voor hoofdstuk 6. Schagen-Oost

IN OPDRACHT VAN Gemeente Schagen

98

achterkant kaft binnen

achterkant kaft BUITEN

Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)