CDA Algemene beschouwingen kadernota 2026

Voorzitter, Vanavond blikken we vooruit, niet alleen richting de begroting van 2027, maar naar een verdere toekomst, en geven onze visie en kaders mee. Vooruitblikkend tot 2030 zien we dat de wereld om ons heen, sneller dan ooit, verandert. De dreigingen zijn complexer, internationale spanningen nemen toe, het klimaat is onvoorspelbaarder, De digitale wereld brengt ons kansen, maar ook nieuwe dreigingen. En ook onze samenleving verandert. In het nieuwe coalitieakkoord gaan we hierop in. Want bijzonder is dit jaar dat er gemeenteraadsverkiezingen zijn geweest, dat er een nieuwe coalitie is gevormd en er een goed werkend akkoord ligt. De financiële vertaling van dat akkoord is helaas nog niet verwerkt in deze kadernota. Tegelijkertijd weten we dat zowel de uitgangspunten kadernota als de afspraken uit het coalitieakkoord, hun weg zullen vinden naar de begroting van 2027, waar we in november over kunnen besluiten. Dat brengt CDA Schagen tot een praktische vraag: Kan de wethouder aangeven of hij ons als gemeenteraad, nog vóór de begrotingsbehandeling, wil meenemen in de financiële uitwerking van het coalitieakkoord? En op welke manier hij dit wenst te doen? Het helpt ons als raadsleden om in november de begroting voor 2027 in samenhang, en op haalbaarheid te kunnen beoordelen.

-----------Terug naar de blik op de toekomst, In een tijd vol onzekerheden wordt vaak gesproken over weerbaarheid, waarbij de grote thema’s als crisisbeheersing, cyberveiligheid of onze vitale infrastructuur de boventoon voeren. En deze zijn ook zeer belangrijk. Maar voor CDA Schagen begint weerbaarheid bij mensen, bij onze inwoners. Want uiteindelijk wordt een samenleving niet weerbaar door systemen, maar door acties van mensen. Een samenleving wordt weerbaar doordat mensen om elkaar bekommeren. Als vrouw van, moeder van, dochter van, zus van, bestuurslid van, ervaar ik dagelijks dat deze ketting zo sterk is, omdat we elkaar hebben, en zo kom je tot besef hoe sterk we elkaar nodig hebben. Niemand redt het alleen. Niet het jonge kind, maar ook die puber die vastloopt niet, de buurman die onverwacht hulp nodig heeft, of het gezin die alle ballen even niet in de lucht kan houden. Juist dan maken mensen het verschil. Als vrijwilliger bij de vereniging. als buurvrouw die boodschappen doet. als mantelzorger die klaarstaat. als ondernemer die de plaatselijke vereniging ondersteunt. als schoolpleinouder die nét WEL dat extra praatje houdt. Dat zijn misschien geen grote politieke onderwerpen, maar het zijn wel de mensen die onze samenleving dragen. We leven in een tijd waarin individuele vrijheid groter is dan ooit.

We kunnen talenten ontwikkelen en eigen keuzes maken, dat is een groot goed. Maar deze vrijheid brengt ook dat mensen steeds meer langs elkaar heen leven, en steeds minder betrokken raken bij het leven van een ander, dat vraagt om verantwoordelijkheid. Want wanneer verbondenheid afneemt, neemt ook de weerbaarheid van een samenleving af. Een omgeving waarin mensen elkaar kennen, elkaar aanspreken en elkaar helpen, kan veel meer aan dan een samenleving waarin iedereen vooral op zichzelf is aangewezen. Daarom is investeren in de sociale basis geen zachte beleidskeuze, het is misschien wel de belangrijkste investering die we kunnen doen.

Bruisende dorpen, sterke verenigingen, ontmoetingsplekken voor jongeren en senioren, mantelzorgers die ondersteuning krijgen, vrijwilligers die zich gewaardeerd voelen, jeugd die voelt dat ze erbij horen. Dat is de basis van een weerbare gemeente. Weerbaarheid vraagt ook iets van onszelf, als gemeenteraad en als de overheid die het dichtst bij de inwoners staat. Want een weerbare overheid moet óók wendbaar zijn. Een nieuwe dreiging wacht immers niet tot er nieuw beleid is geschreven. Wanneer een crisis zich aandient, wanneer inwoners vastlopen of wanneer nieuwe ontwikkelingen zich aandienen, moeten we kunnen schakelen en handelen. Dat vraagt om vertrouwen en ruimte aan professionals, Om ondersteuning van initiatieven uit dorpen en wijken, en soms, vraagt dit om even sneller te durven besluiten dan wij gewend zijn. Niet omdat regels onbelangrijk zijn, maar omdat dossiers gaan over mensen en niet enkel over processen, het gaat om de menselijke maat, het gaat om onze inwoner. Het coalitieakkoord heeft als titel: ‘met vertrouwen vooruit’, en gaat over sterke gemeenschappen, over preventie in plaats van reparatie, over een gezonde sociale basis. Dat zijn geen losse hoofdstukken, dit is één verhaal. Dit akkoord, dat ligt hier in het gemeentehuis, maar een sterke samenleving begint in onze dorpen en stad Schagen.

Bij iedereen die iedere dag, vaak zonder er erg in te hebben, een steentje bijdraagt. CDA Schagen ziet hier de kern van onze opdracht richting de toekomst, Niet alleen investeren in stenen, maar minstens zoveel investeren in mensen. Niet alleen bouwen aan woningen, maar bouwen aan buurten Niet alleen zorgen voor voorzieningen, maar zorgen dat inwoners elkaar vinden. Dat vraagt om vertrouwen, ruimte, samenwerking en de overtuiging dat de kracht onze inwoners zijn. Een sterke samenleving ontstaat namelijk niet doordat de gemeente alles doet, De kracht van een sterke samenleving is de zelfredzaamheid van inwoners met een ondersteunende gemeente die zorgt dat inwoners er kunnen zijn voor elkaar. Laten we daarom de komende jaren bouwen aan een gemeente die niet alleen financieel gezond is, maar ook maatschappelijk sterk. Een gemeente die weerbaar is omdat haar inwoners verbonden zijn, en wendbaar is wanneer de omstandigheden daarom vragen. Een trots Schagen waar verschillen mogen bestaan, maar waar we niet tegenover elkaar staan, maar naast elkaar, in stad en dorpen. Voorzitter, dank u wel