Bijlage Kadernota voor de begroting 2025
Tekst van het document
23
We zetten in op het versterken van de weekmarkt. Momenteel werken wij aan een nieuwe marktverordening. In Q1 2025 leggen we dit voor aan de raad. Om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen verwachten wij dat er geïnvesteerd moet worden in de weekmarkt. Hierover zijn we in gesprek met de betrokkenen. Het is nog te vroeg om hiervoor een bedrag te ramen. Leader In opdracht van de Regio Kop van Noord-Holland, en met subsidie van de provincie Noord-Holland, is een nieuwe programmaperiode van LEADER gestart (2023–2027). Voor de nieuwe LEADER-periode is er een hogere bijdrage vastgesteld voor de deelnemende gemeentes. Dit betekent dat het huidige budget vanuit gemeente Schagen voor LEADER opgehoogd is met € 4.372. Ondernemersfonds Verhoging bijdrage toeristenbelasting Op 17 oktober 2023 heeft het college een voorstel goedgekeurd waarin het voorschot van de toeristenbelasting verhoogd werd met € 25.000 (van € 40.000 naar € 65.000). Deze aanpassing moet nog verwerkt worden in het huidige budget. Restant overschrijving € 15.000 Aangezien de OZB-opbrengst in 2023 hoger was dan verwacht, is de bijdrage aan het Ondernemersfonds hoger dan dat er van te voren begroot was. Daarom moet er € 15.000 worden toegevoegd aan het huidige budget.
24
6. Participatie, dienstverlening en organisatie Ontwikkeling gemeentelijke ICT Gemeenten worden geconfronteerd met grote maatschappelijke-, technologische- en wettelijke ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor onze inrichting van de automatisering (waaronder de beveiliging), de applicaties en de digitale processen. De implementatie en het gebruik van applicaties wordt steeds duurder. Daarnaast is er meer inhuur nodig van specialisten. Dit is een landelijke trend onder gemeentes. In 2025 lopen de softwarecontracten van het Beheersysteem openbaar gebied en de Financiële applicaties af. Deze contracten moeten in 2025 worden vernieuwd en zullen duurder zijn dan de huidige overeenkomsten, die 8 jaar geleden zijn afgesloten. In 2026 lopen de softwarecontracten voor het Sociaal domein af en in 2027 en 2028 voor respectievelijk de Burgerzaken applicaties en het HR/personeelssysteem. In de ICT-benchmark voor gemeenten stijgen de kosten van de ICT naar € 106 per inwoner (M&I rapport 2023, boekjaar 2022). Voor de gemeente Schagen was dat € 89 per inwoner in 2023. De benchmark laat tevens zien dat de ICT- en beheerkosten een steeds groter deel uitmaken van de gemeentebegroting. In 2023 was dat voor Schagen 2,73% van de begroting waarbij de betreffende benchmark boven de 3% zit.
Voor 2025 stellen wij een structurele verhoging van het ICT-budget voor om de ontwikkelingen vorm te kunnen geven en om de verschillende projecten op het gebied van de digitalisering van de gemeente uit te kunnen voeren. Deze projecten zijn o.a.: - transitie van de ICT-systemen en applicaties naar de cloud; - nieuwe maatregelen op het gebied van informatie- en cyberbeveiliging (NIS2); - ontwikkeling van het applicatielandschap en zaakgerichte processen; - modernisering van de digitale werkplek; - bewerking van de digitale archieven, datamigraties en aansluiting e-depot. Naast de verhoging stellen wij voor om het (onderhouds-)budget voor de bestaande contracten en verplichtingen voor 2025 te indexeren op basis van de inflatie. Juridische zaken We richten ons de komende jaren op de ontwikkeling van onze juridische organisatie. Om dit te doen wordt in 2024 de opdracht van het taakveld Juridische Zaken opnieuw vastgesteld en in 2025 wordt de werkwijze geïmplementeerd. Naast onze juridische organisatie gaat deze opdracht ook over de verzekeringsportefeuille en de ontwikkeling van de Wet openbare overheid. Oftewel de Woo. De Woo is een wet in ontwikkeling. We verwachten dat de wetgeving in de komende jaren wordt uitgebreid. We streven ernaar om deze mogelijke wijzigingen uit te voeren vanuit het bestaande budget.
Organisatieontwikkeling In het najaar van 2023 zijn de missie, visie en kernwaarden van de organisatie vastgesteld. Vanuit deze basis bepalen wij de koers van onze organisatie. Dit is de kapstok voor de verdere doorontwikkeling van de organisatie. Deze gaat dit jaar vorm krijgen aan de hand van vijf interne speerpunten. De uitwerking van deze speerpunten is door medewerkers in de organisatie in gang gezet. Bij drie van deze speerpunten zijn al stappen gezet en is de concrete uitwerking al zichtbaar. Het gaat om 'Grip op grote projecten’, de ‘LTP’ en ‘Managementontwikkeling'. De andere twee speerpunten:
25
'Ontwikkelagenda' en 'Thuis in gemeente Schagen', worden op dit moment verder uitgewerkt in kleinere deelprojecten met elk een eigen projectleider. Wij bouwen samen aan een huis. Dit thuis is niet een fysiek gebouw maar een plek waar mensen samenwerken en elkaar nodig hebben om hun werk te kunnen doen. Dat huis is niet in één dag gebouwd. Het aankomende jaar blijven we hieraan werken zodat uiteindelijk iedereen zich thuis voelt bij de gemeente Schagen. Dienstverlening In 2025 zal een geactualiseerde visie op dienstverlening aan de raad worden voorgelegd. Op basis van de visie wordt een programma dienstverlening opgesteld met diverse uitvoeringsactiviteiten. Hierbij is aandacht voor zowel de ‘reguliere’ dienstverlening als de e-dienstverlening (digitale aanvraagprocessen, webpagina, digitale toegankelijkheid, etc.). Bij het opstellen van deze producten wordt de raad actief betrokken. Hierbij kijken we ook naar de uitkomsten van het burgerberaad. Veiligheid Ondermijning In de veiligheidsagenda Schagen 2024-2027 is ondermijning één van de speerpunten waar wij extra aandacht op vestigen. Dit jaar stellen wij een plan van aanpak op om ondermijning beter op de kaart de zetten binnen de gemeente Schagen. Het plan van aanpak wordt in 2025 uitgewerkt. In het plan van aanpak gaan wij in op zowel interne als externe bewustwording.
Hierbij moet gedacht worden aan het organiseren van trainingen, het door ontwikkelen van het meldpunt veiligheid en de uitwerking van signalen. Reddingsbrigades We gaan werken met budgetsubsidies voor de 3 reddingsbrigades ten behoeve van materieel (groot en klein) en bemensing. In 2025 komt hiervoor beleid, dat we daarna gaan implementeren. Participatie We vinden participatie heel belangrijk en willen deze verbeteren. Het plan van aanpak hiervoor waarmee we in 2024 gestart zijn, krijgt zijn beslag in 2025. Onderdeel hiervan is een helder participatiebeleid met concrete doelen. Daarbij kijken we naar de verschillende vormen van participatie, de bijbehorende instrumenten en hoe we deze als gemeente willen inzetten. Bij het verbeteren van de participatie kijken we uiteraard ook naar de uitkomsten van het Burgerberaad.
26
7. Financiën Algemene uitkering Gemeentefonds De uitkomsten van de Voorjaarsnota 2024 geven een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. In de meicirculaire worden gemeenten geïnformeerd over de bijbehorende gevolgen. De meicirculaire wordt begin juni verwacht. De uitkomsten van deze circulaire zijn niet in de kadernota verwerkt, maar zullen middels een RIM met de raad gedeeld worden. Vervolgens zullen de financiële gevolgen in de begroting verwerkt worden. De actuele onderwerpen uit de Voorjaarsnota 2024 zijn: Accres Incidentele compensatie van 2024 tot en met 2029 Opschalingskorting afgeschaft per 2026 Afrekening BTW Compensatiefonds 2023 Hervormingsagenda Jeugd Vooraankondiging indexatie Wmo voor stijgende zorgkosten Accres Volume accres De nieuwe financieringssystematiek die in 2027 in zou gaan is in de Voorjaarsnota 2024 vervroegd naar 2024. Dit houdt in dat het volume accres vanaf 2024 gebaseerd wordt op een gemiddelde van het bruto binnenlands product van de afgelopen 8 jaar (t-9 t/m t-2). Het volume accres is daardoor in 2024 en 2025 lager en vanaf 2026 hoger dan in de Miljoenennota 2024 werd vermeld. LPO-accres In de Voorjaarsnota 2024 is het LPO-accres geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan 2024.
Vervolgens is de indexatie voor de loon- en prijsontwikkeling vanaf 2024 gebaseerd op de prijs bruto binnenlandse product. Incidentele compensatie Door het vervroegen van de gewijzigde financieringssystematiek van 2027 naar 2024 dalen het volume- en LPO-accres voor de jaren 2024 tot en met 2029. In 2024 wordt dit volledig gecompenseerd en in 2025 voor ongeveer 50% zodat er een tekort van € 675 miljoen resteert. Voor 2026 tot en met 2029 wordt dit tekort wederom gecompenseerd. Uiteindelijk levert dit een positief saldo op dat gelijk is aan het bedrag van het schrappen van de opschalingskorting (€ 675 miljoen). Opschalingskorting In de Voorjaarsnota is de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026 stopgezet. De opschalingskorting zou tot 2026 oplopen tot een bedrag van € 975 miljoen. In 2019 is een stand van de opschalingskorting van € 300 miljoen bereikt. Dit komt overeen met de eerdergenoemde opschalingskorting van € 675 miljoen. BTW Compensatiefonds In 2023 is er € 573 miljoen minder gedeclareerd door gemeenten bij het BTW Compensatiefonds. In de septembercirculaire is hier al een voorschot van uitbetaald (€ 359 miljoen). Het resterende bedrag van € 214 miljoen wordt in 2024 incidenteel toegevoegd. Hervormingsagenda jeugd In de Voorjaarsnota is opgenomen dat de geraamde extra besparingen van het Rijk van € 500 miljoen voor 2025 komt te vervallen.
27
Vooraankondiging indexatie Wmo voor stijgende zorgkosten De verwachting is dat in de toekomst een nader te bepalen deel van de Wmo niet meer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat lopen, maar via een aparte financiering. Vooruitlopend op de gekozen bekostigingsvorm wordt onderzoek gedaan naar een passende indexering die ook rekening houdt met de kostenontwikkeling en vergrijzing. Vanaf 2026 is er een reservering opgenomen van € 75 miljoen oplopend tot € 300 miljoen in 2029. Het streven is dat er met ingang van 2026 nadere afspraken zijn. Deze worden nog niet in de meicirculaire 2024 verwerkt. Correctie Door een actualisatie van de maatstaven waarop de algemene uitkering van het gemeentefonds gebaseerd wordt moet er een correctie plaatsvinden voor 2025 en de meerjarenraming van 2026-2027 en 2028. Door deze correctie wordt er een realistischer beeld geschetst van de financiële situatie de komende jaren. Dit is erg belangrijk aangezien ons, tezamen met bijna alle gemeentes, een ravijnjaar in 2026 te wachten staat.
28
Bijlagen
Uitgangspunten Kadernota Algemene uitgangspunten 1. We hebben een (meer jaren)begroting die structureel in evenwicht is. 2. Bij alle keuzes wegen we af of de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten voor de samenleving. 3. Voor dekking van een begrotingstekort benutten we alle mogelijke middelen waarbij een bezuiniging op bijvoorbeeld bibliotheken, zwembaden en sport- en speelvoorzieningen van kinderen de laatste optie zijn. 4. Voor de kostenbudgetten passen we een inflatiecorrectie toe. Budgetten die niet toereikend blijken zullen we in afstemming met de raad aanpassen. Algemene reserve 5. Het uitgangspunt is dat we financieel weerbaar willen zijn Het instrument om deze weerbaarheid vast te stellen is het incidenteel weerstandsratio, dat gestuurd zal worden op een gezonde waarden van 1,5. 6. Incidentele baten, zoals het jaarrekeningsaldo, voegen we toe aan de algemene reserve. Investeringen/reserves en voorzieningen 7. Conform de BBV worden investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut geactiveerd. 8. Lasten schuiven we niet door naar de toekomst. Dit houdt in dat het bedrag wordt gestort in een bestemmingsreserve als dekking van de kapitaallasten van het maatschappelijk nut. Lokale heffingen 9. De belastingen (OZB, toeristen- en forensenbelasting) volgen standaard de inflatie (het gemiddelde van CPI van mei (t-1) tot en met april (t)). 10.
Voor leges en riool- en afvalstoffenheffing heffen we kostendekkende tarieven.
29