CConstaterende datSchagen
Koppel je AI →
Document · PDF

bijlage 4. Rapport verkenning nut en noodzaak sturing woningvoorraad - RIGO

Gemeenteraad 6 mei 2025, gemeente SchagenBij agendapunt: Huisvestingsverordening gemeente Schagen7.054 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Rapport

Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak Gemeente Schagen

Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak Gemeente Schagen

Datum

31 oktober 2024

Opdrachtgever:

Gemeente Schagen

Contactpersoon:

Sylvia Reinders

Nadere inlichtingen:

Pieter Kranenborg pieter.kranenborg@rigo.nl 06 57 69 04 25

Projectnummer:

P 48580

RIGO is lid van de Vereniging voor Beleidsonderzoek (VBO) en gecertificeerd volgens ISO 9001:2015 WWW.RIGO.NL INFO@RIGO.NL

DE RUIJTERKADE 112-C AMSTERDAM POSTBUS 2805 1000 CV AMSTERDAM

IBAN NL 14 INGB 0002903851 BTW NR NL 0092.84.461.B.01

T 020 522 11 11 KVK 33227618

Inhoud Inleiding

3

1

Achtergrond: opkoopbescherming en sturing op recreatief woninggebruik

2

1.1

De opkoopbescherming

2

1.2

Sturing op tweede woningbezit en toeristische verhuur

2

Analyse woningtransacties

4

2.1

Samenstelling van de woningvoorraad

4

2.2

Omvang opkopen door investeerders en tweedewoningkopers

5

2.3

Actueel woningbezit

12

2.4

Spreiding binnen de gemeente

13

2.5

Landelijk perspectief

15

2.6

Samenvatting en conclusie

17

Toeristische verhuur

19

3.1

Oneigenlijk gebruik van woningen

19

3.2

Vakantieverhuur via Airbnb en Vrbo

19

3.3

Samenvatting en conclusie

24

Inleiding De gemeente Schagen werkt aan het opstellen van een Huisvestingsverordening. Daarbij overweegt de gemeente om in (bepaalde delen van) de gemeente een opkoopbescherming in te voeren, en denkt ze aan sturing op de toeristische verhuur/het tweede woningbezit. Om deze instrumenten in te kunnen zetten, is een gedegen onderbouwing nodig, waarbij de grondslag (bij wet) gelegen moet zijn in schaarste of leefbaarheid. Maar hieraan voorafgaand is het wenselijk de nut en noodzaak van de inzet van de sturingsinstrumenten af te wegen. In deze rapportage brengen we de informatie in beeld die ons in staat stelt bovenstaande vragen te beantwoorden. Dit als basis voor een keuzemoment: wil de gemeente verder met invoering? Oftewel is nut en noodzaak hiervoor voldoende en hebben we er voldoende vertrouwen in dat we aan de wettelijke eisen kunnen voldoen, wanneer we de vervolgstappen naar implementatie zetten? De analyses in deze rapportage zijn uiteraard ook bruikbaar in een eventueel vervolg, maar zullen dan nog wel enige verdieping vergen. Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat een korte achtergrond van de twee sturingsinstrumenten. In hoofdstuk 2 onderzoeken we de nut en noodzaak van het invoeren van een opkoopbescherming in Schagen.

Daarvoor analyseren we cijfers van het Kadaster over de woningtransacties in Schagen, waarbij we ons concentreren op de aan- en verkopen van tweedewoningkopers en investeerders. In hoofdstuk 3 onderzoeken we gegevens over recreatief woninggebruik in de gemeente Schagen, met het oog op de nut en noodzaak van sturing op toeristische verhuur.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 1

Achtergrond: opkoopbescherming en sturing op recreatief woninggebruik In dit hoofdstuk bespreken we kort de beide sturingsinstrumenten inhoudelijk. Dit als achtergrondinformatie bij het lezen van de rapportage.

1.1 De opkoopbescherming Een gemeente kan er sinds 1 januari 2022 voor kiezen een opkoopbescherming in te voeren. Dit om woningzoekenden (waaronder koopstarters en middeninkomens) op de woningmarkt meer kans te geven op een betaalbare koopwoning, of om extra druk op de leefbaarheid als gevolg van de opkoop van woningen voor verhuur te beperken. Concreet is het na invoering van de opkoopbescherming de koper van een (aangewezen) goedkope en middeldure woning verboden om deze zonder verhuurvergunning, in gebruik te geven (te verhuren) binnen een periode van vier jaar na de leveringsdatum. In drie gevallen zijn burgemeester en wethouders bij wet verplicht om op aanvraag een verhuurvergunning opkoopbescherming te verlenen. Het gaat om woonruimten die: a. aan naaste familie worden verhuurd; b. tijdelijk worden verhuurd in afwachting van het moment waarop de koper de woning zelf zal betrekken; of c. onderdeel zijn van een winkel-, kantoor- of bedrijfspand. De gemeenteraad kan in de verordening daarnaast zelf extra uitzonderingsgevallen aanwijzen waarbij een vergunning mag worden verleend. De gemeenteraad kan een opkoopbescherming voor (een) nader te bepalen gebied(en) invoeren. Om de maatregel in te voeren moet de gemeente echter vaststellen en juridisch houdbaar onderbouwen in de huisvestingsverordening: •

•

in welk(e) gebied(en) van de gemeente er door schaarste aan goedkope en middeldure koopwoningen onevenwichtige en onrechtvaardige effecten optreden voor bepaalde groepen omdat zij hierdoor onvoldoende kans maken op een betaalbare koopwoning én dat de maatregel noodzakelijk en effectief is om de schaarste te bestrijden; of dat de inzet van deze maatregel noodzakelijk, geschikt en proportioneel is voor het behoud of de bevordering van de leefbaarheid in het (de) betreffende gebied(en).

1.2 Sturing op tweede woningbezit en toeristische verhuur Het feit dat mensen een tweede woning aankopen is moeilijk te voorkomen. Men is er in principe vrij in om een woning aan te kopen, en deze niet voor permanent verblijf te gebruiken. Ook de toeristische verhuur van woonruimte levert in veel gevallen geen onwenselijke situatie op wanneer de woonruimte kort, tijdelijk en aan een beperkt aantal gasten wordt verhuurd, zo is de gedachte van de wetgever.1 De wetgever ziet toeristische verhuur van woonruimte zelfs als een aanvulling op de gastvrijheidseconomie en wil dat dit voldoende kansen krijgt. Een verbod op de verhuur van een tweede woning ligt dan ook niet voor de hand, en het hebben van een tweede woning is ook niet tegen te gaan.

1

Zie Kamerstukken 33 009, nr. 12.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 2

Wel kan in een omgevingsplan de bestemming ‘wonen’ voor bepaalde gebieden zo omschreven worden dat toeristische verhuur hier niet onder valt. Bijvoorbeeld door in de regels op te nemen dat het niet is toegestaan een tweede woning recreatief te verhuren of beschikbaar te stellen aan derden. Tegelijkertijd laten bestemmingsplannen zich moeilijk aanpassen en is handhaving niet gemakkelijk. Vroeger kon de gemeente de toeristische verhuur aanvullend reguleren middels een onttrekkingsvergunning op grond van artikel 21 van de Huisvestingswet 2014. Dit is echter niet meer mogelijk sinds de Huisvestingswet per 1 januari 2021 gewijzigd is. Gemeenten die de toeristische verhuur van woningen nu wensen te reguleren, moeten de instrumenten uit de Wet toeristische verhuur (opgenomen in de Huisvestingswet 2014) toepassen. De onttrekkingsvergunning kan nog wel worden ingezet voor het reguleren van tweede woningbezit. De Wet toeristische verhuur van woonruimte is er om de negatieve neveneffecten van toeristische verhuur van woonruimte te voorkomen of beperken. Daartoe kan de gemeente een eenmalige registratieverplichting voor aanbieders van toeristische verhuur, een nachtencriterium (eventueel met meldingsplicht) en een vergunningplicht voor de feitelijke verhuur instellen.

Deze instrumenten kunnen worden gebruikt als er sprake is van schaarste met onevenwichtige of onrechtvaardige effecten (verdringing van doelgroepen), of wanneer er sprake is van een aantoonbare leefbaarheidsproblematiek. Ook gemeenten zonder schaarste kunnen dus gebruikmaken van de instrumenten ter bestrijding van de negatieve effecten van toeristische verhuur. Daarbij aangetekend dat de wetgever hierbij een smalle definitie van de leefbaarheid hanteert. Het gaat om het voorkomen van een onaanvaardbare inbreuk op een geordend woonen leefmilieu rond het desbetreffende pand, meer specifiek: de aantasting van de openbare ruimte; denk aan een tekort aan parkeerplekken, te veel afvalcontainers, geluidsoverlast en vervuiling.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 3

Analyse woningtransacties Om de opkoopbescherming als instrument in te kunnen zetten moet nut en noodzaak van de maatregel worden aangetoond. Daarom is het verstandig om eerst zicht te krijgen op de actuele situatie van investeerders op de Schagense woningmarkt op twee vlakken: • •

Omvang van het aantal aangekochte woningen door investeerders en tweedewoningkopers Spreiding over de gemeente

Hier beschrijven we de uitkomsten van de analyse van de omvang en spreiding van het aandeel investeerders op de woningmarkt van de gemeente Schagen aan de hand van Kadastergegevens. In de eerste paragraaf wordt kort de samenstelling van de woningvoorraad van Schagen beschreven om de onderzoeksresultaten in context te kunnen plaatsen. Vervolgens worden de transacties in de gemeente onder de loep genomen. In de laatste paragraaf worden de ontwikkelingen in de woningvoorraad van verschillende woonkernen in de gemeente Schagen onderzocht. Let op: door afronding kan het voorkomen dat de optellingen van percentages niet exact uitkomen op 100%. Dit geldt voor alle figuren in deze rapportage.

2.1 Samenstelling van de woningvoorraad De woningvoorraad van de gemeente Schagen bestond uit 21.169 woningen in 2023 (CBS). Daarvan was 69% een koopwoning, 9% een particuliere huurwoning en 21% een corporatiewoning (zie Figuur 1). Op woonkernniveau is de verdeling soms anders. Zo staan er in Sint Maartensbrug vooral koopwoningen (93%) en in Schagen-Centrum juist meer huurwoningen, waarvan 21 procentpunt een particuliere huurwoning is. In de meeste woonkernen is tussen de circa 5 en 10 procent van de woningen een particuliere huurwoning. Figuur 1 Woningvoorraad naar eigendom per woonkern in Schagen, 2023. Bron: CBS; bewerking RIGO.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 4

2.2 Omvang opkopen door investeerders en tweedewoningkopers Woningen gekocht door investeerders en tweedewoningkopers In de periode 2020-2023 werden 2.868 woningen verkocht in Schagen. Het gros van deze woningen werd ieder jaar gekocht door eigenaar-bewoners: 75 à 80 procent (Figuur 2). Dat zijn jaarlijks 500 à 600 woningen (Figuur 3). Tussen de 8 en 21 procent van de woningen werd gekocht als tweede woning of door investeerders (particulier of bedrijfsmatig). Jaarlijks gaat het om circa 100 woningen.2 Het relatieve hoge percentage in 2020 (21 procent) gevolgd door een dip in 2021 (8 procent) zou het gevolg kunnen zijn van veranderende regelgeving. Op 1 januari 2021 werd namelijk een verhoging van de overdrachtsbelasting ingevoerd (van 2 naar 8 procent) voor woningen die de koper niet als hoofdverblijf gebruikt. In 2020 bleken beleggers in veel plaatsen nog vlug voor het invoeren van de belasting aankopen te doen. De cijfers over Schagen suggereren dat dat hier ook gebeurd kan zijn. Per 1 januari 2023 is de overdrachtsbelasting opnieuw verhoogd, naar 10,4 procent. Ook wordt de categorie vastgoed als belegging in box 3 sindsdien zwaarder belast. Maar in 2022-2023 zien we in Schagen geen piek gevolgd door een dip, zoals in 2020-2021. Het aantal aankopen bleef in deze periode ongeveer gelijk, zowel absoluut als relatief. In deze cijfers zijn ook tweedewoningbezitters meegenomen.

Dat is een diffuse categorie (zie kader), waartoe bijvoorbeeld ook personen behoren die tijdelijk twee woningen bezitten omdat ze aan het verhuizen zijn. Niet alle opgekochte woningen die we in deze analyse bespreken zullen dus worden verhuurd of worden gebruikt als recreatiewoning.

Definitie investeerders en tweede woningen van het Kadaster Tweede woning: Woning in het bezit van een particulier (NP) die in totaal twee woningen bezit en zelf niet in de woning gaat wonen. Een tweede woning kan een woning zijn die wordt verhuurd, een woning gekocht door een ouder voor een studerend kind, een woning die tijdelijk nog in het bezit is van een persoon die gaat verhuizen, of een ‘administratieve’ tweede woning (als twee woningen zijn samengetrokken tot één woning zonder dat dit in de data staat vermeld). Particuliere investeerder: Woning in het bezit van een particulier (NP) met meer dan twee woningen, die niet in deze woningen woont. Bij transacties wordt de check op wonen een dag, een maand, een half jaar en een jaar na verkrijging uitgevoerd. Als de verkrijger op enig moment in de woning is gaan wonen verandert de indicatie in eigenaar-bewoner. Bedrijfsmatige investeerder: Woning in het bezit van een rechtspersoon (type BV, CV, NV, BR en VF).

Circa 50 woningen werden jaarlijks gekocht door overige partijen, waaronder woningcorporaties. 2

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 5

Figuur 2 Woningtransacties 2020-2023 naar koper, in percentages. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

Figuur 3 Woningtransacties 2020-2023 naar koper. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

Tabel 1 Totaal woningtransacties per jaar, alle typen kopers. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

jaar 2020 2021 2022 2023

totaal woningtransacties per jaar 774 743 668 683

Woningen gekocht door investeerders en tweedewoningkopers van eigenaar-bewoners In de vorige twee figuren keken we naar alle woningtransacties in Schagen. Maar wat als we inzoomen op de woningen die werden verkocht door eigenaar-bewoners? Hoe vaak werden deze woningen gekocht door investeerders of tweedewoningkopers en daarmee onttrokken aan de reguliere koopwoningmarkt? Zie Figuur 4. Let op: het gaat hierbij enkel om de woningen verkocht door eigenaar-bewoners. We zien dat 80 à 90 procent van deze woningen jaarlijks wordt verkocht aan andere eigenaarbewoners. Een kleiner deel gaat naar investeerders en tweedewoningkopers: jaarlijks rond de 10 procent. Dat is gemiddeld 53 woningen per jaar (Figuur 5).

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 6

Figuur 4 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners naar koper, in percentages, 2020-2023. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

Figuur 5 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners naar koper, 2020-2023. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

In Figuur 6 zijn de transacties waarbij investeerders de verkrijger waren uitgesplitst naar type investeerder. Het Kadaster maakt onderscheid tussen particuliere investeerders (natuurlijke personen) en bedrijfsmatige investeerders (rechtspersonen type BV, CV, NV, BR en VF). Ook de tweedewoningkopers staan weergegeven. Het gaat hier om het totaal aan transacties naar deze type kopers over de periode 2020-2023. We zien dat tweedewoningkopers de grootste groep zijn: zij kochten 5,1% van de woningen die door eigenaar-bewoners verkocht werden. Ze worden gevolgd door de bedrijfsmatige investeerder (3,2%) en de kleinste van de particuliere investeerders (1,8%). De particuliere investeerders met grotere portefeuilles kochten nauwelijks koopwoningen op in Schagen. Figuur 6 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners aan tweedewoningkopers en investeerders, totaal 2020-2023. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 7

Transacties naar prijsklasse In Figuur 7 zijn de verkopen door eigenaar-bewoners naar prijsklassen weergegeven. Woningen waar de koopsom minder dan €25.000 of meer dan €3.000.000 betroffen zijn niet meegenomen.3 51 woningen zijn hierdoor buiten beschouwing gelaten. Zie het oranje kader voor de door de gemeente gedefinieerde prijsklassen, die per jaar verschillen. We zien dat het aantal verkopen door eigenaar-bewoners in het hoogste prijssegment (boven de sociale koopgrens) jaarlijks toeneemt, van 53 procent in 2020 naar 70 procent in 2023. In 2023 had slechts 30 procent van deze woningen een prijs onder de sociale koopgrens, waar dat in 2020 nog bijna de helft was. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de twee prijsgrenzen jaarlijks niet op gelijke mate geïndexeerd worden (de goedkope koopgrens werd jaarlijks gemiddeld 4 procent opgehoogd, de sociale koopgrens 9 procent). De verschillende segmenten zijn daarmee niet ieder jaar even groot. Dat zal de resultaten deels vertekenen. Figuur 7 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners naar prijsklasse, 2020-2023. Bron: Kadaster, bewerking RIGO

Prijsklassen De gehanteerde prijsklassen verschillen per jaar. Het gaat om de prijsgrenzen van goedkope koop en sociale koop (80% NHG). De sociale koopgrens is door de gemeente pas voor het eerst gedefinieerd voor het jaar 2023. Daarom is voor dit onderzoek voor de voorgaande jaren een fictieve sociale koopgrens berekend, door steeds uit te gaan van 80% NHG. Goedkope koop

Sociale koop (80% NHG)

2020

€ 200.000

€ 248.000 (fictief)

2021

€ 210.000

€ 260.000 (fictief)

2022

€ 210.000

€ 284.000 (fictief)

2023

€ 227.500

€ 324.000

Koopsommen lager dan €25.000 en hoger dan €3.000.000 euro worden door het Kadaster in haar analyses uitgesloten, omdat uit eerder onderzoek is gebleken dat deze vaak onbetrouwbaar zijn. 3

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 8

In Figuur 8 zien we dat investeerders en tweedewoningkopers in absolute zin met name actief zijn in het hoogste prijssegment (boven de sociale koopgrens). Jaarlijks kopen ze in dat segment enkele tientallen woningen. In relatieve zin zijn investeerders en tweedewoningkopers vooral aanwezig in de goedkope markt. Van de woningen tot de goedkope koopgrens die werden verkocht door eigenaarbewoners, kochten ze jaarlijks tussen de 10 en 30 procent (zie Figuur 9). Maar dit gaat om kleine aantallen: bijvoorbeeld slechts 4 woningen in 2022 en 3 woningen in 2023 (zie Figuur 8). In Schagen komen blijkbaar relatief weinig goedkope koopwoningen op de markt. Dit aantal daalt bovendien: in 2020 verkochten eigenaar-bewoners nog 49 goedkope koopwoningen, in 2023 waren het er 21. Figuur 8 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners naar prijsklasse en type koper, 2020-2023, absolute aantallen. Bron: Kadaster, bewerking RIGO

Figuur 9 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners naar prijsklasse en type koper, 2020-2023, aandelen. Bron: Kadaster, bewerking RIGO

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 9

Transacties naar woningtype Eigenaar-bewoners in Schagen verkopen met name eengezinswoningen (Figuur 10). In 2020 was twee derde van de door eigenaar-bewoners verkochte woningen een eengezinswoning, in 2023 ging het om 90 procent. Figuur 10 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners naar woningtype, 2020-2023. Bron: Kadaster, bewerking RIGO

Investeerders en tweedewoningkopers kopen in absolute zin vooral eengezinswoningen (Figuur 11). Maar in relatieve zin zijn ze vooral aanwezig op de markt voor appartementen. Daarvan kochten ze in 2022 bijvoorbeeld ruim 20 procent. Figuur 11 Woningen verkocht door eigenaar-bewoners naar woningtype en type koper, 2020-2023. Bron: Kadaster, bewerking RIGO

Breder beeld woningtransacties in Schagen Hierboven is ingezoomd op woningen die door eigenaar-bewoners zijn verkocht, dus ze geven niet het hele beeld van de markt. In Tabel 2 en Tabel 3 zijn alle transacties weergegeven uit de periode tussen 2020 en 2023 naar type verkoper en verkrijger. Eigenaar-bewoners kochten vooral van elkaar: 80 procent van de woningen die zij kochten, kwamen van een andere eigenaar-bewoner. Daarnaast kochten ze van tweedewoningbezitters (7 procent) en investeerders (8 procent). Tweedewoningbezitters kochten voor twee derde van eigenaar-bewoners en voor het overige deel van andere tweedewoningbezitters en Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 10

investeerders. Investeerders kochten voor 40 procent van eigenaar-bewoners, maar ongeveer evenveel van andere investeerders (38 procent). Belangrijk is dat in absolute zin tweedewoningbezitters en investeerders meer woningen verkochten aan eigenaar-bewoners dan dat ze er aankochten. Tweedewoningbezitters kochten 104 woningen op, maar verkochten er 152. Investeerders kochten 110 woningen op, maar 188 woningen werden door eigenaar-bewoners weer van hen overgenomen. In Figuur 12 is de ontwikkeling van aan- en verkopen door deze partijen geschetst. We zien dat sinds 2021 tweedewoningbezitters en investeerders meer woningen verkopen dan ze aankopen, ook in hun transacties met eigenaar-bewoners.

Tweede woning

Investeerder

Woningcorporatie

Eigenaar-bewoner

80%

66%

40%

66%

5%

71%

Tweede woning

7%

16%

12%

3%

5%

8%

Investeerder

8%

14%

38%

-

42%

14%

Woningcorporatie

4%

1%

-

-

-

3%

Overig/Onbekend

1%

3%

10%

31%

48%

5%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Totaal

Totaal

Type verkrijger ⇨

Overig/Onbekend

Type verkoper ⇩

Eigenaar-bewoner

Tabel 2 Verdeling totaal transacties 2020-2023 in Schagen, gepercentueerd naar verkrijger. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

1.789

104

110

19

8

2.030

Tweede woning

152

25

33

1

9

220

Investeerder

188

22

107

-

73

390

Woningcorporatie

84

2

1

-

-

87

Overig/Onbekend

17

5

27

9

83

141

2.230

158

278

29

173

2.868

Totaal

Totaal

Overig/Onbekend

Investeerder

Woningcorporatie

Eigenaar-bewoner

Type verkrijger ⇨

Tweede woning

Type verkoper ⇩

Eigenaar-bewoner

Tabel 3 Verdeling totaal transacties 2020-2023 in Schagen. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 11

Figuur 12 Ontwikkeling aantallen aankopen en verkopen door tweedewoningbezitters en investeerders. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

2.3 Actueel woningbezit In deze paragraaf brengen we de bestaande situatie op het vlak van het woningbezit in beeld. We kijken op basis van Kadasterdata naar de eigendomssituatie van de woningvoorraad, de ontwikkeling van de verschillende typen eigendom, en waar eigenaars van tweede woningen en investeerders zelf staan ingeschreven. Omvang soorten eigendom in Schagen In Tabel 4 is het woningbezit per 1 januari 2024 weergegeven van verschillende typen eigenaren. Van de 21.467 woningen in Schagen zijn 2.533 woningen in handen van tweedewoningbezitters of investeerders (wel of niet woonachtig in de gemeente). Dat is 11,8 procent van de totale woningvoorraad. Dit bezit bestaat voor pakweg drie vijfde uit eengezinswoningen. Binnen deze groep is de categorie investeerders met 2 t/m 5 woningen het grootst. Deze investeerders bezitten tezamen 1.067 woningen, ofwel circa 5 procent van de woningvoorraad. Het gaat hierbij om investeerders met 2 t/m 5 woningen in heel Nederland: niet al hun woningen hoeven in Schagen te staan. De op één na grootste groep zijn tweedewoningbezitters (circa 2,5 procent van de voorraad). Bij andere typen investeerders gaat het om kleinere aantallen. De investeerders met meer dan 100 woningen zijn grotendeels woningcorporaties. Tabel 4 Woningbezit naar type eigenaren en woningtype in 2024. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

2e woning 1 woning (natuurlijk persoon) mg eg totaal

1.071 13.213 14.284

172 371 543

2 t/m 5 6 t/m 9 10 t/m 99

307 760 1.067

81 64 145

274 115 389

100 en meer woningen (waarvan % van woningcorporaties)

bezit onbekend

totaal

% tweede woning/investeerder (excl. woningcorporaties)

1.705 (88%) 3.169 (94%) 4.874 (92%)

76 89 165

3.686 17.781 21.467

1.039 28,2% 1.500 8,4% 2.534 11,8%

Ontwikkeling woningbezit De woningvoorraad in Schagen is tussen 2021 en 2024 met circa 4 procent gegroeid (Tabel 5). In totaal gaat het om 885 woningen, waarvan 635 in het bezit van eigenaar-bewoners. Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 12

Het bezit van tweedewoningbezitters en investeerders is met 161 woningen toegenomen. Dat is een toename van afgerond 13 procent. Een relatief grote toename zien we met name bij de tweedewoningbezitters (12 procent) en bedrijfsmatige investeerders (23 procent). Deze toename heeft dus plaatsgevonden ondanks dat investeerders en tweedewoningbezitters meer woningen verkochten dan aankochten (zie paragraaf 2.2). Tabel 5 Woningvoorraad naar type eigenaar in 2021 en 2024. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.4

Type eigenaar Eigenaar bewoner Tweede woning Particuliere investeerder Bedrijfsmatige investeerder Woningcorporatie Overig/onbekend Totaal

2021 14.187 486 454 338 4.502 615 20.582

2024 14.822 543 479 417 4.551 655 21.467

ontwikkeling 4% 12% 6% 23% 1% 7% 4%

Waar wonen de tweedewoningbezitters en investeerders? In Figuur 13 staat (voor zover bekend) de locatie van inschrijving van tweedewoningbezitters en investeerders in Schagen weergegeven. In 2024 is 17 procent van deze groep een nietnatuurlijke persoon en is er dus geen sprake van een woongemeente. 54 procent is een natuurlijk persoon ingeschreven in Schagen. Daarnaast woont een klein aandeel in de rest van de provincie (7%) of in de rest van Nederland (2%). Van 20 procent is de woonplaats onbekend of ligt deze in het buitenland. Ten opzichte van 2021 zijn deze verhoudingen niet noemenswaardig veranderd. Figuur 13 Locatie woongemeente van investeerders in Schagen, 2021 en 2024. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

2.4 Spreiding binnen de gemeente In Tabel 6 en Figuur 14 staat per woonkern weergegeven hoeveel woningen in de periode tussen 2018 en 2021 door eigenaar-bewoners zijn verkocht aan eigenaar-bewoners en aan

Door een andere manier van rapportage door het Kadaster verschillen deze cijfers enigszins van die in Tabel 4. Dit komt voort uit de categorie overig/onbekend, die in Tabel 5 groter is. Zo is het aantal eigenaar-bewoners in Tabel 5 kleiner dan het aantal eigenaren met 1 woning in Tabel 4. Dit omdat het Kadaster niet van alle eigenaren met 1 woning kan vaststellen of het om eigenaar-bewoners gaat. 4

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 13

tweedewoningkopers/investeerders. De oranje kolom geeft het percentage aan dat eigenaarbewoners in iedere woonkern verkochten aan deze kopers. In absolute zin kochten tweedewoningkopers en investeerders de meeste woningen in Schagen-Centrum (29 woningen), Warmenhuizen (26 woningen), Schagen-Noord (25 woningen) en Callantsoog (20 woningen). In sommige woonkernen kochten tweedewoningkopers en investeerders relatief veel woningen, maar gaat het in absolute zin om kleine aantallen. Dat is bijvoorbeeld zo in Burgerbrug (10 woningen, 25 procent) en Sint Maartensvlotbrug (6 woningen, 18 procent). Tabel 6 Verkopen door eigenaar-bewoners aan eigenaar-bewoners en aan tweedewoningkopers/investeerders per woonkern in Schagen, 2020-2023. Bron: Kadaster, bewerking RIGO.

verkopen door eigenaarbewoners aan: Burgerbrug Callantsoog Dirkshorn Oudesluis Petten Schagen-Centrum Schagen-Noord Schagen-Oost Schagen-West Schagen-Zuid Schagerbrug Sint Maarten Sint Maartensbrug Sint Maartensvlotbrug Tuitjenhorn Waarland Warmenhuizen 't Zand Gemeente Schagen

eigenaar-bewoners 2020 2021 2022 2023 5 8 10 6 18 28 32 17 21 17 15 16 10 5 12 6 23 15 6 15 31 42 37 36 51 78 55 50 58 60 45 32 34 47 33 53 18 29 11 15 17 22 14 15 19 19 14 13 7 6 6 9 3 5 9 8 36 36 37 29 24 25 19 28 66 39 45 45 17 27 25 16 458 508 425 409

totaal aan tweede woning/ tweede woning/investeerders investeerders totaal 2020 2021 2022 2023 totaal % 29 6 2 1 1 10 25% 95 8 4 5 3 20 17% 69 2 1 2 0 5 7% 33 1 0 0 0 1 3% 59 2 1 1 0 4 6% 146 12 2 13 2 29 16% 234 13 1 8 3 25 10% 195 6 3 3 4 16 7% 167 8 0 5 0 13 7% 73 4 2 1 0 7 9% 68 1 2 0 1 4 5% 65 2 5 2 2 11 14% 28 1 0 0 1 2 6% 25 1 3 2 0 6 18% 138 4 2 4 2 12 8% 96 3 1 3 0 7 7% 195 13 3 6 4 26 12% 85 3 2 2 0 7 8% 1.800 90 34 58 23 205 10%

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 14

Figuur 14 Totaal aantal woningen verkocht door eigenaar-bewoners aan tweedewoningkopers en investeerders, per woonkern, 2020-2023. Bron: Kadaster; bewerking RIGO.

2.5 Landelijk perspectief In deze paragraaf plaatsen we de uitkomsten over Schagen tot slot in landelijk perspectief. In februari 2024 publiceerde het Kadaster een analyse van de woningtransacties door investeerders. Hierbij zijn tweedewoningkopers niet meegenomen, dus de cijfers zijn niet geheel vergelijkbaar met die uit de voorliggende analyse. Het Kadaster constateert dat het aantal aankopen door investeerders dalende is (Figuur 15). Het Kadaster verklaart dit aan de hand van de genomen beleidsmaatregelen (hogere belastingdruk, lokaal de opkoopbescherming) en economische omstandigheden. Sinds 2021 verkopen investeerders zelfs meer dan dat ze kopen (Figuur 16). Dit zien we ook in Schagen.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 15

Figuur 15 Landelijke ontwikkeling van de aankopen door investeerders. Bron: Kadaster.

Figuur 16 Landelijke ontwikkeling van verkopen door investeerders. Bron: Kadaster.

Met name bij de transacties tussen kleine investeerders (tot 10 woningen) en eigenaarbewoners zien we deze ontwikkeling sterk optreden. Buy-to-let (opkopen woningen van eigenaar-bewoners) was in 2023 lager dan let-to-buy (verkopen van woningen aan eigenaarbewoners). Dit speelt vooral in de G4. Figuur 17 Landelijke ontwikkeling aan- en verkopen kleine investeerders in transacties met eigenaar-bewoners. Bron: Kadaster.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 16

Tegelijk is het aandeel in de woningvoorraad van investeerders wel toegenomen, met name van grote (Figuur 18). Dit komt door toevoegingen aan de woningvoorraad: nieuwbouw, woningsplitsingen en transformaties van bijvoorbeeld kantoorpanden. Ook in Schagen zagen we de woningvoorraad van investeerders toenemen, met name bij bedrijfsmatige investeerders. Figuur 18 Landelijke ontwikkeling aandeel investeerders van de woningvoorraad. Bron: Kadaster.

2.6 Samenvatting en conclusie De belangrijkste bevindingen uit deze analyse zijn als volgt: •

•

•

•

•

•

•

In de periode 2020-2023 werden 2.868 woningen verkocht in Schagen. Tussen de 8 en 21 procent van deze woningen werd gekocht als tweede woning of door investeerders (particulier of bedrijfsmatig). Jaarlijks ging het om circa 100 woningen. Tussen 2020 en 2021 is een duidelijke afname te zien in het aantal en aandeel aankopen door tweedewoningkopers en investeerders. Dat zou het gevolg kunnen zijn van de per 1 januari 2021 verhoogde overdrachtsbelasting. Tussen 2022 en 2023 (toen de belastingdruk verder verhoogd werd) zien we zo’n ontwikkeling echter niet plaatsvinden. Van de woningen die werden verkocht door eigenaar-bewoners, kochten investeerders en tweedewoningkopers jaarlijks rond de 10 procent. Dat komt neer op gemiddeld 53 woningen per jaar. Sinds 2021 verkopen tweedewoningbezitters en investeerders echter meer woningen dan ze aankopen. Ook aan eigenaar-bewoners verkopen deze groepen meer woningen dan ze van eigenaar-bewoners opkopen. Dit komt overeen met landelijke trends. In absolute aantallen kopen tweedewoningkopers en investeerders vooral woningen met een prijs boven de sociale koopgrens. Maar relatief gezien is hun aanwezigheid groter op de markt van de goedkoopste woningen (tot de goedkope koopgrens). In absolute aantallen kopen tweedewoningkopers en investeerders vooral eengezinswoningen.

Maar relatief gezien is hun aanwezigheid groter op de markt voor meergezinswoningen. Tweedewoningbezitters en investeerders bezitten circa 12 procent van de Schagense woningvoorraad. Tussen 2021 en 2024 is hun gezamenlijke bezit toegenomen met 161

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 17

•

•

woningen (een groei van circa 13 procent). Deze toename heeft dus plaatsgevonden ondanks dat investeerders en tweedewoningbezitters meer woningen verkochten dan aankochten. Dat komt overeen met landelijke trends. Landelijk constateert het Kadaster een toename van het woningbezit van investeerders door nieuwbouw, woningsplitsingen en transformaties van bijvoorbeeld kantoorpanden. Ruim de helft van de tweedewoningbezitters en investeerders staat zelf ingeschreven in Schagen. Dat betekent niet dat hun hele woningbezit ook in Schagen staat. De rest van deze personen woont in de provincie, elders in Nederland of hun woonplaats is onbekend of in het buitenland. Van 17 procent van de investeerders is geen woonplaats bekend omdat het gaat om niet-natuurlijke personen. Tweedewoningkopers en investeerders kochten de meeste woningen in SchagenCentrum (29 woningen), Warmenhuizen (26 woningen), Schagen-Noord (25 woningen) en Callantsoog (20 woningen).

Conclusie ten aanzien van nut en noodzaak opkoopbescherming Op basis van deze analyse lijken de nut en noodzaak van een opkoopbescherming in Schagen beperkt. Sinds 2021 verkopen tweedewoningbezitters en investeerders meer woningen dan ze aankopen. Ook aan eigenaar-bewoners verkopen deze groepen inmiddels meer woningen dan dat ze er opkopen. Dat betekent dat het koopwoningaanbod in Schagen per saldo niet (meer) afneemt door de activiteiten van beleggers. Cijfers van het Kadaster laten zien dat het om een landelijke trend gaat. Die wordt veroorzaakt door economische omstandigheden (zoals de stijgende rente) maar ook door nieuw beleid, zoals de verhoging van de overdrachtsbelasting voor beleggers en de grotere belastingdruk voor vastgoed in box 3. (Anticipatie op) de Wet betaalbare huur heeft mogelijk ook een effect op het aantal aankopen én verkopen van woningen door beleggers. Plaatselijk is het natuurlijk zo dat juist de invoering van een opkoopbescherming leidt tot minder aankopen door beleggers. Dit zal dan ook invloed hebben op de landelijke cijfers. Maar we zien in Schagen dezelfde, landelijke trend van meer verkoop dan opkoop plaatsvinden zonder dat er sprake is van een opkoopbescherming. Wel is het zo dat tweedewoningkopers en investeerders in Schagen relatief veel van de goedkoopste koopwoningen opkopen.

Van deze woningen worden er maar weinig verkocht door eigenaar-bewoners: 17 woningen in 2022, 21 woningen in 2023. Daarvan werden er respectievelijk 4 en 3 opgekocht. Dat zijn geen grote aantallen, maar relatief gaat het om 24 procent respectievelijk 14 procent. Een constatering is dus dat het aantal goedkope koopwoningen dat op de markt komt klein is én dat tweedewoningkopers en beleggers daar relatief veel van verkrijgen. Tegelijk is het wat betreft de nutsvraag goed om op te merken dat tweedewoningverkopers en beleggers veel meer woningen kopen in het hogere prijssegment (boven de sociale koopgrens van €324.000). (Een deel van) dit segment zal niet onder het werkingsgebied van de opkoopbescherming gebracht kunnen worden, aangezien het instrument bedoeld is voor de goedkope of middeldure voorraad.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 18

3

Toeristische verhuur

In deze paragraaf analyseren we de data die voorhanden is over toeristische verhuur van woningen in de gemeente Schagen. Eerst bekijken we meldingen over het oneigenlijk gebruik van woningen. Vervolgens analyseren we het gebruik van platforms Airbnb en Vrbo in de gemeente. Over het effect van toeristische verhuur op de leefbaarheid in Schagen is helaas geen data beschikbaar.

3.1 Oneigenlijk gebruik van woningen De gemeente Schagen registreert meldingen over het oneigenlijk gebruik van woningen als recreatieve woning. Daarbij gaat het om situaties waarin woningen recreatief worden gebruikt terwijl dat volgens het Omgevingsplan niet toegestaan is. Daaronder valt ook het uitbaten van een bed & breakfast die niet ondergeschikt is.5 In Tabel 7 is het aantal meldingen hierover weergegeven sinds 2020. In 2021 is de gemeente Schagen gestart met het project ‘Oneigenlijk gebruik woningen’ waarbij in brede zin is ingezet op de aanpak van woningen waarvan bekend is dat er niemand staat ingeschreven. Het project is begonnen vanuit het vermoeden dat veel van deze woningen recreatief verhuurd werden. In 2021, het jaar dat het project begon, was het aantal meldingen relatief hoog. Sindsdien gaat het om circa 10 meldingen per (geheel) jaar. Tabel 7 Aantal meldingen van oneigenlijk gebruik woningen als recreatiewoningen in Schagen 2020 t/m eerste helft 2024. Bron: gemeente Schagen; bewerking RIGO.

Oneigenlijk gebruik als recreatiewoning 2020 2021 2022 2023 eerste helft 2024

1 19 11 8 6

3.2 Vakantieverhuur via Airbnb en Vrbo De Universiteit Utrecht heeft in samenwerking met onderzoeksbureau Sweco een onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkeling van vraag en aanbod van vakantieverhuur via Airbnb en Vrbo in de provincie Noord-Holland. De onderzoekers maakten daarbij gebruik van verhuurdata van deze platforms (afkomstig van kennisbank AirDNA) over de jaren 2019 t/m 2022. Een belangrijke kanttekening bij dit onderzoek is dat óók ‘formele’ accommodaties meegenomen zijn die op Airbnb of Vrbo worden aangeboden. Dat wil zeggen: vakantieparken, hotels, hostels en bed & breakfasts. Ook deze sectoren maken namelijk gebruik van platforms als Airbnb/Vrbo. Dat betekent dus dat de hier gepresenteerde cijfers niet enkel slaan op het soort toeristische verhuur waarop via de Huisvestingsverordening kan worden gestuurd, dat wil zeggen toeristische verhuur van woonruimte. Verderop in deze paragraaf wordt hier nadere aandacht aan besteed.

Volgens het Omgevingsplan van Schagen is een B&B ondergeschikt wanneer deze maximaal 30% uitmaakt van de bruto vloeroppervlakte van een woning en niet meer dan 9 slaapplaatsen bevat. 5

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 19

De gemeente Schagen komt in het onderzoek geregeld aan bod. Vergeleken met andere gemeenten in de provincie Noord-Holland werd er in Schagen in het jaar 2022 relatief veel via Airbnb/Vrbo verhuurd. De gemeente stond dat jaar op nummer 3 in de top tien gemeenten met meeste actieve accommodaties. Zie Figuur 19. Een actieve accommodatie is minstens één keer gereserveerd in het betreffende jaar. In totaal ging het in 2022 in Schagen om 1.200 adressen; 96 procent daarvan betrof een heel woonhuis, de rest was een kamer. Figuur 19 De top tien gemeenten (exclusief gemeente Amsterdam) naar aantal actieve accommodaties in NoordHolland, periode 2019-2022. Bron: Universiteit Utrecht & Sweco, 2023.6

Ook viel Schagen op door de sterke en ook consequente groei in het aantal actieve accommodaties. In de andere top tien-gemeenten was deze groei minder sterk, of volatiel (zie Figuur 19). Deze groei is bovendien al sinds 2016 aan de gang (zie Figuur 20). Opvallend is dat de toename extra sterk is na 2020, tijdens de coronacrisis: ondanks de beperkingen die volgden uit de crisis, nam het aantal actieve accommodaties in Schagen dus toe. Figuur 20 Ontwikkeling aantal actieve accommodaties in Schagen, 2016-2022. Bron: Universiteit Utrecht en Sweco, 2023.

Amsterdam (de gemeente met de meeste actieve accommodaties) is door de auteurs in deze figuur niet opgenomen met het oog op de leesbaarheid 6

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 20

Gemiddeld ging het in Schagen om een toename van 18 procent per jaar over de jaren 20192022. In Noord-Holland als geheel (exclusief Amsterdam) nam het aantal accommodaties jaarlijks gemiddeld genomen af (zie Tabel 8).

Tabel 8 Ontwikkeling aantal actieve accommodaties ten opzichte van het voorgaande jaar. Bron: Universiteit Utrecht & Sweco, 2023.

2020 Schagen Noord-Holland Noord-Holland excl. A'dam

2021 2022 8,5% 25,1% 19,2% -30,4% -18,0% 0,1% -6,2% -1,5% -0,1%

Schagen kent niet alleen relatief veel toeristische verhuuradressen op Airbnb/Vbro in absolute zin, maar ook per hoofd van de bevolking. Per 1.000 inwoners waren er in 2022 circa 25 accommodaties. Daarmee staat Schagen op positie 4 in de Noord-Hollandse top tien (zie Figuur 21). Overigens is het verschil tussen Schagen en de gemeenten met de hoogste scores wel vrij groot. In Bergen, Zandvoort en Texel stonden in 2022 tussen de 40 en 50 accommodaties per 1.000 inwoners. Deze gemeenten sturen alle drie op toeristische verhuur.

Figuur 21 De top tien gemeenten naar aantal actieve accommodaties per 1.000 inwoners in Noord-Holland, periode 2019-2022. Bron: Universiteit Utrecht & Sweco, 2023.

Ook als het gaat om het aantal gereserveerde nachten staat Schagen hoog in de top tien in de provincie Noord-Holland. Daarbij is wederom sprake van een consequente en sterke groei (sinds 2020). Zie Figuur 22.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 21

Figuur 22 De top tien gemeenten (exclusief gemeente Amsterdam) naar aantal gereserveerde nachten via Airbnb/Vrbo in Noord-Holland, periode 2019-2022. Bron: Universiteit Utrecht & Sweco, 2023.7

Het punt dat ook aanbieders uit de formele sector accommodatie aanbieden op deze platforms is in het geval van de gemeente Schagen echter cruciaal. In Schagen is het aandeel ‘formele’ accommodaties op Airbnb/Vbro namelijk relatief groot (zie Figuur 23). In 2022 waren ruim 60 procent van de 1.200 actieve accommodaties in Schagen deel van de formele accommodatiesector. Het gaat voornamelijk om bungalows in vakantieparken. Minder dan de helft van de accommodaties bestond dus uit ‘klassieke’ Airbnbs, oftewel toeristische woonruimte verhuurd door particulieren. Deze vallen in Figuur 23 onder ‘overige accommodaties’. Van alle gemeenten in de provincie staat Schagen op plaats 4 als het gaat om het aandeel accommodaties uit de formele sector op Airbnb/Vbro. Het aandeel formele accommodaties is daarbij groter dan in andere toeristische gemeentes zoals Bergen, Texel, en Zandvoort. We kunnen dus concluderen dat hoewel de omvang van Airbnb/Vbro-verhuur in Schagen relatief groot is en relatief hard groeit, het wat accommodaties betreft maar in beperkte mate gaat om toeristisch verhuurde woonruimte. En dus ook in beperkte mate om het soort toeristische verhuur waarop via de Huisvestingsverordening gestuurd kan worden. Helaas biedt het onderzoek geen inzicht in de jaarlijkse ontwikkeling van specifiek de recreatieve verhuur van woonruimte.8

Amsterdam (de gemeente met de meeste overnachtingen) is in deze figuur niet opgenomen met het oog op de leesbaarheid 7

Er is navraag gedaan bij Sweco en de UU of het mogelijk is om ten behoeve van dit onderzoek deze ontwikkeling alsnog in kaart te brengen. De twee partijen gaven daarbij aan dat dit niet mogelijk is, omdat niet met zekerheid vast te stellen is welk deel van de aangeboden accommodaties woonruimte betreft. 8

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 22

Figuur 23 Top 10 gemeenten naar percentage accommodaties onderdeel van de formele accommodatiesector NoordHolland, 2022. Bron: Universiteit Utrecht & Sweco, 2023.

Het onderzoek van de UU en Sweco geeft ook inzicht in de activiteit op Airbnb/Vbro op buurtniveau. In Tabel 9 zijn de tien buurten in de gemeente Schagen weergegeven met de meeste actieve accommodaties. Met name Callantsoog springt daarbij in het oog qua absolute aantallen. Sint Maartenszee valt op door het grote aantal accommodaties per 1.000 inwoners: in 2022 waren dat er 1.800. In absolute aantallen gaat het om 81 actieve accommodaties in 2022. Tabel 9 Top 10 buurten in gemeente Schagen met meeste actieve accommodaties, en gereserveerde nachten, 2022. Bron: Universiteit Utrecht & Sweco, 2023.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 23

Figuur 24 Spreiding actieve accommodaties over de gemeente Schagen, 2022. Bron: Universiteit Utrecht en Sweco, 2023.

3.3 Samenvatting en conclusie De belangrijkste bevindingen uit deze analyse zijn als volgt: •

•

•

In 2021 is de gemeente Schagen gestart met het project ‘Oneigenlijk gebruik woningen’ waarbij in brede zin is ingezet op de aanpak van woningen waarvan bekend is dat er niemand staat ingeschreven. Het project is begonnen vanuit het vermoeden dat veel van deze woningen recreatief verhuurd werden. In 2021, het jaar dat het project begon, waren er 19 meldingen. Sindsdien zijn er circa 10 meldingen per (geheel) jaar. De Universiteit Utrecht heeft in samenwerking met onderzoeksbureau Sweco een onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkeling van vraag en aanbod van vakantieverhuur via Airbnb en Vrbo in de provincie Noord-Holland. Daaruit blijkt dat in Schagen in het jaar 2022 relatief veel werd verhuurd via deze platforms, vergeleken met andere gemeenten in de provincie. De gemeente stond dat jaar op nummer 3 in de provinciale top tien gemeenten met meeste actieve accommodaties. In totaal ging het in 2022 in Schagen om 1.200 adressen. Ook viel Schagen op door de sterke en consequente groei in het aantal actieve accommodaties in de jaren 2019-2022. In Noord-Holland als geheel (exclusief Amsterdam) nam het aantal accommodaties jaarlijks gemiddeld genomen juist af in de periode 2019-2022.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 24

•

•

Schagen kent niet alleen relatief veel toeristische verhuuradressen op Airbnb/Vbro in absolute zin, maar ook per hoofd van de bevolking. Per 1.000 inwoners waren er in 2022 circa 25 accommodaties. Daarmee staat Schagen op positie 4 in de Noord-Hollandse top tien. De afstand tot de top drie (Zandvoort, Bergen, Texel) is echter relatief groot, want daar ging het om 40 à 50 accommodaties per 1.000 inwoners. Belangrijke kanttekening bij al deze bevindingen is echter dat in het onderzoek van de UU en Sweco ook aanbieders uit de formele sector zijn meegenomen. In 2022 waren ruim 60 procent van de 1.200 actieve accommodaties in Schagen deel van de formele accommodatiesector (voornamelijk bungalows in vakantieparken). Minder dan de helft van de accommodaties bestond dus uit ‘klassieke’ Airbnbs, oftewel toeristische woonruimte verhuurd door particulieren.

Conclusie ten aanzien van nut en noodzaak sturing op toeristische verhuur Er is beperkt data beschikbaar die iets kan zeggen over de nut en noodzaak van sturing op toeristische verhuur van woonruimte. Jaarlijks komt er een aantal meldingen binnen over oneigenlijk gebruik van woningen (gemiddeld 10 per heel jaar sinds 2022). Over eventuele effecten op de leefbaarheid als gevolg van toeristische verhuur in Schagen zijn echter geen gegevens voorhanden. De omvang van Airbnb/Vbro-verhuur is in Schagen relatief groot en groeit relatief hard, wat erop wijst dat Schagen (toenemend) populair is als recreatiebestemming. Anderzijds gaat het bij meer dan de helft van de actieve accommodaties om formele accommodaties, met name bungalows in vakantieparken.

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 25

Rapport Sturing op de woningvoorraad: verkenning nut en noodzaak 26

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15318092/1