bijlage 20201026 Tweede bijlage bij aanvullingen en opmerkingen op tekening oktober 2020-1

Tweede bijlage bij aanvullingen en opmerkingen op tekening oktober 2020. Wij hebben informatie ingewonnen bij onder andere een ontwerpdeskundige en bij de heer Frank Kolderie van Struyk Verwo Infra. Hierbij hun ervaring. 1. Geluid Geluid wordt door bepaald door de rijsnelheid van het verkeer en het toe te passen materiaal van het wegdek. Het geluid wordt bepaald door de motor of door de banden. Hoe lager de rijsnelheid, hoe lager het verkeersgeluid. Bij snelheden van 30-40 km/u is het motorgeluid bepalend, daarboven juist het bandengeluid. In het dorp zal de afstand tot de bebouwing in combinatie met een rijsnelheid van max. 30 km/u het meeste effect opleveren wat betreft geluidsreductie. Voor geluid of geluidsreductie van het passerende verkeer zal het type wegdek een rol spelen, er zijn hiervoor 2 mogelijkheden: • Asfalt • Stille elementen (klinkers) Beide materialen worden veel toegepast in bebouwd gebied en hebben elk hun effect bewezen. Diverse onderzoeken in de afgelopen jaren hebben de te behalen geluidsreductie in combinatie met diverse rijsnelheden bewezen en tonen de resultaten voor verschillende verhardingsmaterialen. Hiervoor zijn diverse rapporten publiek toegankelijk en te raadplegen. 2. Trilling Juist in bebouwd gebied is trilling een belangrijk aspect. Wat van belang is, is de vlakheid van de weg. Het zijn vooral de kuilen die de trillingen veroorzaken.

Maar daarin ligt dus de zwakte van een elementenverharding op alleen een zandbed. Een goede fundering onder de elementenverharding zal dus de trillingen verminderen. Deze fundering kan zowel in een ongebonden (o.a. menggranulaat) als lichtgebonden en gebonden variant worden toegepast. Ook een laag asfalt wordt wel toegepast. Asfalt is in het algemeen stabieler en geeft een lager trillingsniveau, de verharding op zich maakt niet erg veel uit. Ronald Gijzel van M+P heeft hier onderzoek naar gedaan. Ook het CROW heeft de nodige publicaties, zie ‘kennismodule fundering en trillingen’ op hun site. 3. Snelheid Voor snelheid of snelheidsbeperking binnen bebouwd gebied zijn drempels of plateaus een algemeen toegepaste oplossing. Door gebruik te maken van verschillende kleuren in het wegdek werkt effectief. Afwisseling van materialen werkt attentie verhogend, bijvoorbeeld asfalt tussen de kruispunten en op de kruispunten klinkerverharding. Het kortdurende resultaat van deze maatregelen is een veelgehoord argument om van deze oplossing af te zien. Dit zit helaas vaak in de categorie ‘gewoonterijders’ Dit zijn automobilisten die de situatie terplaatse kennen en de lak hebben aan de snelheidsbeperking. Het blijkt in de praktijk een veel voorkomende klacht en het is zeer lastig om dit fenomeen tegen te gaan, je moet dan gaan sturen op gedrag en dat is van een heel andere orde. 4.

Toepassen elementenverharding Om het dorpse karakter te behouden is het toepassen van elementenverharding een goed alternatief voor asfalt. Toepassing kan op zowel de rijbaan als op de kruispunten. Met oog op geluidreductie is stille elementenverharding een gangbare oplossing. Onderbouwing is na te lezen in de onderaan genoemde linken. Hierin vind je ook de vergelijking met andere materialen. 5. Fundering elementenverharding Het is gebruikelijk om op doorgaande wegen of wegen met bussen of vrachtverkeer de elementenverharding te voorzien van een fundering. Deze fundering heeft een gunstig effect op de het voorkomen van trilling.

De elementen worden aangebracht op een ca. 5 cm dikke straatlaag. Deze laag wordt aangebracht op een funderingslaag van menggranulaat of betonpuin. De funderingslaag wordt aangebracht op een goed verdicht zandbed. Een sterkteberekening moet aantonen wat de minimaal benodigde dikte van elk van deze lagen is. 6. Waterafvoer elementenverharding In tegenstelling tot een asfalt deklaag is een elementenverharding niet waterdicht. Het meeste regenwater zal tijdens een bui over het oppervlak afstromen, een deel zal tussen de elementen (via de voegen) wegzakken in de straatlaag. Om wateroverlast (verzadiging) in deze laag te voorkomen moet deze laag worden voorzien van een goede afvoer. Zowel de funderingslaag als de straatlaag worden daarom afgewerkt onder afschot naar de zijkant van de weg. Hierdoor stroomt het water vanzelf af. Afhankelijk van het type fundering zal een deel van het regenwater wel of niet via de fundering direct wegzakken naar het eronder gelegen zandbed. Open fundering: dit is bijvoorbeeld ongebonden menggranulaat of betonpuin. Voor asfalt wordt ook wel een zoab-laag toegepast. De open ruimtes of poriën in deze materialen zorgen voor voldoende afvoer van het regenwater. 7. Afwatering zandbed In alle gevallen is het van belang dat er een goed en voldoende dik zandbed aanwezig is onder de fundering. De dikte van deze laag is afhankelijk van de grondslag terplaatse.

Dit zandbed wordt voorzien van een drainage, bij voorkeur aan beide zijden. Deze drainage wordt aangesloten op een wegsloot of op de HWA-riolering. Tot slot Behalve een goed ontwerp verdient ook een goede uitvoering grote aandacht. Alleen met beide aspecten kan een kwalitatief goed product tot stand komen. Er zou zeker niet bezuinigd moeten worden op aanlegkosten. Dit moet worden ondergebracht in een RAW-bestek. Ook kan gekozen worden om dit risicodragend in de markt te zetten in een D&C-contract. Die keuze ligt bij de gemeente. https://www.verkeerskunde.nl/blog/stille-straatstenen-hebben-de-toekomst https://www.verkeerskunde.nl/artikel/hoe-stil-kan-een-straatsteen-zijn https://www.struykverwoinfra.nl/N-267/5-redenen-voor-een-stil-wegdek-in-een-30-kilometerzone