Begroting 2024 -28-9 definitief (1)

Begroting 2024

Begroting 2024

Inhoudsopgave Leeswijzer ................................................................................................................................................ 3 Bestuurlijke inleiding .............................................................................................................................. 5 Infographic............................................................................................................................................. 7 Ontwikkeling van het begrotingssaldo 2024 - 2027 .......................................................................... 8 Meerjarenoverzicht begroting 2024 .................................................................................................... 8 Programma's ........................................................................................................................................ 10 Programma 1 Sociaal domein .......................................................................................................... 11 Programma 2 Wonen en ruimtelijk ordening ................................................................................... 27 Programma 3 Beheer openbare buitenruimte ................................................................................

33 Programma 4 Duurzaamheid ............................................................................................................ 38 Programma 5 Economische zaken ................................................................................................... 46 Programma 6 Participatie, dienstverlening en organisatie ........................................................... 53 Programma 7 Financiën ..................................................................................................................... 62 Paragrafen ........................................................................................................................................... 69 Paragraaf financiering ....................................................................................................................... 70 Paragraaf lokale heffingen ................................................................................................................ 77 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 84 Paragraaf kapitaalgoederen ............................................................................................................ 91 Paragraaf bedrijfsvoering ..................................................................................................................

96 Paragraaf verbonden partijen ........................................................................................................ 100 Paragraaf grondbeleid .................................................................................................................... 127 Financiële begroting ......................................................................................................................... 129 Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................................... 129 Overzicht baten en lasten ............................................................................................................... 130 Overzicht incidentele baten en lasten (incl. toelichting) ............................................................. 131 Prognosebalans ................................................................................................................................. 135 Structurele mutaties reserves ........................................................................................................... 137 Verloopoverzicht reserves en voorzieningen ................................................................................. 138 Productenboek 2024 ........................................................................................................................

144 Specificatie afvalstoffenheffing en rioolheffing……………………………………………………….187

Leeswijzer Dit is de begroting van de gemeente Schagen. In deze leeswijzer lichten we kort alle onderdelen van de begroting toe. De Begroting 2024 bestaat uit de volgende onderdelen: Algemeen In deze hoofdstukken is een beschrijving van de bestuurlijke en financiële hoofdlijnen voor 2024 en de daaropvolgende jaren opgenomen. • • •

•

De bestuurlijke inleiding is een samenvatting van de begroting op hoofdlijnen De Infographic geeft een overzicht van inkomsten en uitgaven in 1 oogopslag weer die makkelijk leesbaar is. Bij de ontwikkeling van het begrotingssaldo en de meerjarenoverzicht begroting worden de financiële hoofdlijnen vorm gegeven om tot een sluitende begroting voor 2024 te komen. Verder geeft het inzicht in de financiële hoofdlijnen van 2025-2027. Begroting in1 oogopslag is de totale begroting op programmaniveau.

Programma’s De begroting 2024 is opgebouwd uit 7 beleidsprogramma’s (onderverdeeld in programmaonderdelen), financiën, product en investeringen. Alle programma’s beginnen met relevante hoofdpunten uit het coalitieakkoord voor het programma in 2024. Vervolgens worden per programmaonderdeel de belangrijkste acties uit het coalitieakkoord in 2024 beschreven. Ook beschrijven we onder andere wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen, en welke beleidskaders er gelden. Ook wordt per programmaonderdeel inzicht gegeven in de financiën, de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van het beleid, in de risico’s en beheersmaatregelen. Paragrafen De begroting bevat naast programma’s ook een toelichting op programma overstijgende onderwerpen. Deze programma overstijgende onderwerpen worden beschreven in de paragrafen. Een deel van deze paragrafen is verplicht vanuit het BBV (art. 9 lid 2 BBV): • financiering • lokale heffingen • weerstandsvermogen en risicobeheersing • kapitaalgoederen • bedrijfsvoering • verbonden partijen • grondbeleid Financiële begroting Hierin zijn de financiële overzichten op detailniveau opgenomen. • Overzicht financiële begroting - hierin zijn de begrotingsregels zijn opgenomen. • Overzicht van de baten en lasten per programma opgenomen - De baten en lasten worden weergegeven op één aggregatieniveau lager: op het niveau van programmaonderdeel.

3

•

• • • • • •

Overzicht van incidentele baten en lasten per programma opgenomen - De baten en lasten worden weergegeven op één aggregatieniveau lager: op het niveau van programmaonderdeel. Prognose balans- weergave van de balans voor de toekomstige periode. Structurele mutaties reserves - geven we een overzicht van de reserves en voorzieningen. Verloopoverzicht reserves en voorzieningen - de reserves en voorzieningen vanaf 2022 tot 2027. Taakvelden - bevat de taakveldenraming (de verdeling van de baten en lasten over de taakvelden zoals voorgeschreven in het BBV). Producten raming - producten worden weergegeven op één aggregatieniveau lager Specificatie afvalstoffenheffing - totstandkoming tarieven.

4

Bestuurlijke inleiding Voor u ligt de begroting 2024. In deze begroting staat wat wij als gemeente willen bereiken. Ook staat er in wat we daarvoor doen. En hoeveel geld dit kost. De basis komt uit onze kadernota voor de begroting 2024. Hierin hebben we afgesproken wat voor onze gemeente de belangrijkste punten zijn om in 2024 aan te werken. In de begroting zijn deze punten verder uitgewerkt. In deze bestuurlijke inleiding vindt u de belangrijkste hoofdlijnen uit onze begroting 2024. Binnen de verschillende programma’s zijn wij begonnen met onder andere: de voorbereidingen voor de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in werking treedt. Ook is er een project opgezet voor het burgerberaad. Binnen het programma duurzaamheid hebben wij een start gemaakt met de beoordeling van indicatoren. Ondanks een stevige financiële basis, een behoedzame begroting De begroting voor 2024 en voor 2025 sluit met een positief resultaat. Dit betekent dat we meer inkomsten hebben dan aan kosten wordt verwacht. Ook halen we onze doelstelling om onze algemene reserve te vullen tot 8 miljoen. Daarmee hebben we een stevige buffer om financiële risico’s op te vangen. Waar we ons wel zorgen over maken is 2026 en verder. Dit noemen we het zogenaamd ‘ravijnjaar’. Een groot deel van onze inkomsten krijgen wij van het Rijk. Net als andere gemeenten in Nederland.

Vanaf 2026 past het Rijk de manier waarop zij dit geld verdelen aan. Wij verwachten door deze nieuwe verdeling minder geld te ontvangen. Het is nog onduidelijk of het Rijk hier een oplossing voor gaat bieden. Wij kiezen er daarom voor om behoedzaam te zijn in deze begroting. Zo willen we onze stevige financiële basis behouden. In Schagen voel je je thuis Iedereen doet mee, iedereen telt mee. Dat willen we zo houden. Daarom werken we aan kleine en grote projecten in de verschillende dorpskernen, die de leefbaarheid in gemeente Schagen verbeteren. We bouwen niet alleen extra woningen, maar onderzoeken ook de andere voorzieningen. Denk aan scholen en plekken om te sporten. Ook stellen we in 2024 de inclusieagenda vast. We zien dat de kloof tussen arm en rijk steeds groter wordt. We willen ervoor zorgen dat er meer inwoners gebruik kunnen maken van onze regelingen voor mensen met weinig inkomen. Scholen voor alle kinderen Alle kinderen in onze gemeente het verdienen om les te krijgen in een school die geschikt, veilig en gezond is. Op dit moment zijn er een aantal scholen dringend aan vervanging toe. De kosten voor het bouwen van nieuwe gebouwen zijn flink gestegen. Ook worden er steeds hogere eisen gesteld bij de bouw vanwege de klimaatdoelen. Dit betekent dat we hier in 2024 en de jaren erna geld aan uitgeven.

Start burgerberaad Samen met onze inwoners en ondernemers willen wij dat de gemeente Schagen een fijne plek is om te wonen en te werken. Nu en in de toekomst. Daarom starten we in 2024 met een burgerberaad met als onderwerp de leefbaarheid in onze kernen. Inwoners en ondernemers kunnen hun oplossingen en ideeën met ons delen. Met deze uitkomsten gaan we vervolgens

5

aan de slag. Ook maken we een handleiding over participatie bij bouwplannen, naar aanleiding van een initiatiefvoorstel van de gemeenteraad. We zorgen ervoor dat onze gemeente klaar is voor de toekomst Daar steken we dan ook de komende tijd geld in. Zo willen we onder andere het openbaar gebied in onze gemeente aanpakken. Een aantal straten, kruispunten, bruggen, fietspaden en stoepen zijn inmiddels oud en aan vervanging toe. Maar ook het normale onderhoud van bijvoorbeeld een weg is duurder geworden. Dat komt door de inflatie, maar ook doordat we het onderhoud van onze openbare ruimte nu beter in beeld hebben. Daarnaast zijn er een aantal plekken in onze gemeente waar we fietsers meer ruimte willen geven. Daar willen we samen met de regio en de rijksoverheid wat aan doen. Woningen bouwen Ook vinden wij het belangrijk dat er voor onze inwoners genoeg woningen beschikbaar zijn. Daarom gaan we 1600 wooneenheden realiseren in deze collegeperiode. Verspreid over alle kernen. We zien wel grote uitdagingen bij het bouwen, in verband met netcongestie, stikstof, grondprijzen en gestegen bouwkosten. Ook gaat de Omgevingswet in 2024 in. Dit betekent dat een groot aantal van onze procedures veranderen. Duurzame gemeente Tegelijkertijd werken we er ook aan om een duurzame gemeente te zijn. Samen met woningcorporaties en woningeigenaren bouwen we toekomstbestendig.

En werken we eraan om het energieverbruik en daarmee ook de kosten te verlagen. Zo willen we energiearmoede tegengaan. Ons streven is dat alle woningen en bedrijven in onze gemeente zelfvoorzienend worden in hun energie. Zolang ons elektriciteitsnet daar nog niet klaar voor is werken we aan andere oplossingen. Zoals het slim uitwisselen en opslaan van energie. En het koppelen van lokale, duurzame energie aan onze inwoners en bedrijven. Tot slot Binnen onze economische agenda werken we samen met ondernemers en scholen om Schagen aantrekkelijk te houden voor zowel bedrijven als jongeren in onze regio. We zoeken de verbinding met onder andere de onderwijsinstellingen, Ondernemers Federatie Schagen, Seed Valley en de Energy & Health Campus. En natuurlijk blijven we onze gemeente en de West-Friese cultuur promoten voor toeristen. Ondertekend door: Burgemeester

Gemeentesecretaris

6

Infographic

7

Ontwikkeling van het begrotingssaldo 2024 - 2027 Deze begroting 2024 sluit aan bij de op 11 juli vastgestelde Kadernota. De door de Raad genomen besluiten die nog volgen na het opstellen van deze begroting, zoals het besluit met betrekking tot de Septembercirculaire 2023 en de 2de tussenrapportage 2023 zullen begrotingstechnisch worden verwerkt in de 1ste tussenrapportage 2024.

Begroting 2024, meerjarenoverzicht 2025-2027

2024

2025

Primitieve begroting 2023

1.409 V

3.098 V

-92 N

-1.248 N

428 V

-318 N

916 N

-272 N

Stand 1e tussenrapportage 2023

1.837 N

2.780 V

824 V

-1.520 N

Mutaties 1e Tussenrapportage 2023

-140 N

-140 N

-140 N

-140 N

Mutaties tot 1e tussenrapportage 2023

2026

2027

Mutaties Kadernota voor begroting 2024

964 V

-770 N

-5.010 N

-4.397 N

Uitkomsten Kadernota voor begroting 2024

2.661 V

1.870 V

-4.326 N

-6.058 N

2.661 V

1.870 V

-4.326 N

-6.058 N

Mutaties begroting 2024 Uitkomsten begroting

Meerjarenoverzicht begroting 2024 Bedragen x1.000

Omschrijving

Rekening Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijziging

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten Sociaal domein

57.261

58.431

55.750

54.602

54.572

54.148

Wonen en Ruimtelijke ordening

3.761

10.402

10.045

1.147

1.237

520

Beheer openbare buitenruimte

12.465

18.517

20.631

23.245

25.804

27.116

Duurzaamheid

6.952

7.374

7.763

7.876

8.157

8.252

732

1.044

1.398

1.238

1.066

1.068

Participatie, dienstverlening en organis

49.140

52.323

52.721

52.479

52.244

51.896

Financiën

2.049

1.805

3.303

3.405

3.406

3.406

132.359

149.895

151.610

143.993

146.486

146.405

Sociaal domein

13.879

11.448

10.343

10.379

10.379

10.379

Wonen en Ruimtelijke ordening

6.178

14.591

11.733

3.125

3.125

2.502

Beheer openbare buitenruimte

5.818

6.243

6.484

6.692

6.746

6.956

Duurzaamheid

7.854

7.960

8.110

8.263

8.420

8.579

Economische zaken

Totaal lasten Baten

8

Economische zaken

2.004

2.716

3.038

3.038

3.038

3.038

Participatie, dienstverlening en organis

1.987

956

1.681

1.381

1.381

1.381

Financiën

103.271

106.762

113.496

114.698

107.216

106.911

Totaal baten

140.991

150.676

154.885

147.576

140.305

139.746

Saldo van lasten en baten

8.632

781

3.275

3.583

-6.180

-6.659

Toevoeging aan reserves

18.947

12.076

11.165

9.600

6.509

6.509

Onttrekkingen aan reserves

14.179

11.674

10.551

7.886

8.363

7.110

Saldo mutaties reserves

-4.768

-402

-613

-1.713

1.854

601

Resultaat begroting

3.864

379

2.661

1.870

-4.326

-6.058

9

Programma's

10

Programma 1 Sociaal domein Managementinformatie De maatschappij is continu in beweging. De bestaanszekerheid van de inwoners komt onder druk te staan. We zien dat een groot aantal mensen kwetsbaarder wordt. Zowel op psychisch, sociaal als fysiek vlak. De druk op de zorg wordt groter. Dat komt aan de ene kant door een grotere vraag. Aan de andere kant komt dit door een tekort aan arbeidskrachten en vrijwilligers. Daarnaast zien we ook dat er weer 'nieuwe' inwoners bij komen. We zijn namelijk aangewezen als groeiregio. Het aantal vergunninghouders dat een woning nodig heeft groeit nog steeds. Ook Oekraïners zullen hier blijven wonen. Dit alles vraagt een andere aanpak van ons als gemeente. Wij doen steeds meer een beroep op de eigen inzet van onze inwoners. Bij de inkoop van zorg voor jeugd en vanuit de Wmo betrekken wij al in een vroege fase de aanbieders en de kern- en ketenpartners. We hebben ons verbonden aan de Hervormingsagenda Jeugd. De komende jaren betekent dit dat we onze inzet op jeugd nog beter met de regio willen gaan afstemmen. We gaan opnieuw kijken naar ons minimabeleid omdat de bestaanszekerheid onder druk komt te staan. We maken de regelingen toegankelijker zodat er meer inwoners gebruik van kunnen maken.

Maatschappelijke voorzieningen zoals scholen, sportvoorzieningen, kunst en cultuur en dorpshuizen vragen onze aandacht als onderdeel van de leefbaarheid in onze gemeente. Het seniorenbeleid met thema's als wonen en zorg hebben onze bijzondere aandacht omdat wij dit beleid samen met de raad gaan ontwikkelen. We voeren een behoefteonderzoek uit naar onze sportende inwoners, voor nu en in de toekomst. Een extra uitdaging vormen de sterk toegenomen kosten voor energie, onderhoud en nieuwbouw. We moeten daarom goed kijken naar hoe we ons geld uitgeven. Over deze beslissingen gaan we in gesprek met onze inwoners en professionele partners. Dit zijn allen vraagstukken die binnen het sociaal domein spelen. Deze vraagstukken kunnen wij niet alleen binnen het sociaal domein oplossen. Dit vraagt om een aanpak waarbij we samenwerken met andere domeinen. Dit zien we terug bij veel thema's. Op het snijvlak van zorg en veiligheid, de inrichting van de fysieke leefomgeving en de vraag naar woonruimte voor onze inwoners. Inclusie staat in programma 6.

1.1 Onderwijs Wat willen we bereiken Een goede leeromgeving en een fijn schoolklimaat zijn belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Elk kind verdient een gelijke kans. Zowel kinderen als de samenleving zijn gebaat bij een fijne school in de eigen kern. En in de regio voor speciaal onderwijs. Scholen leveren een belangrijke bijdrage aan de samenhang in een kern. Ze zijn vaak het centrum van sociale ontmoeting in een dorp of wijk. Het samenvoegen van functies in en om de school zien we als een waardevolle ontwikkeling. We zetten in op bestrijding van laaggeletterdheid.

11

Wat willen we daar voor doen • Samen met het onderwijs onderzoeken we wat er nodig is voor de ontwikkeling naar inclusief onderwijs. • We geven uitvoering aan het leerlingenvervoer voor speciaal onderwijs. • We onderzoeken de mogelijkheden voor een locatie voor hoger onderwijs in Schagen, oftewel HBO en WO.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Ieder kind kan zich ontwikkelen en ontplooien tot een zelfstandige volwassene. Resultaten: • Wij zorgen voor noodzakelijke en vervangende nieuwbouw van schoolgebouwen in een verkeersveilige omgeving. Dit geldt ook voor brede scholen. • We komen tot een nieuw en toekomstbestendig Integraal Huisvestingsplan. Dit stemmen we af met het onderwijs via het op overeenstemming gericht overleg (OOGO). • Basisschool de Zwerm zal naar verwachting in 2024 nieuwbouw krijgen. • Bij nieuwbouw van scholen nemen we de doelstellingen op het gebied van verduurzaming mee. Dit doen we in de vorm van een proef. We zorgen ervoor aan de ventilatie-eisen te voldoen. • Binnen het lokaal onderwijsbeleid voeren wij het OOGO met het onderwijs. Ook zorgen wij voor het leerlingenvervoer, schoolmaatschappelijk werk en voor kunst en cultuur op school. • Als onderdeel van het onderwijsachterstandenbeleid voeren wij het Lokaal Educatieve Agenda (LEA) overleg met de besturen van de kinderopvang, het primair onderwijs en de GGD. Hierbij staat een doorgaande lijn van de voorschool naar de vroegschool centraal. • Via het Doorstroompunt Leerplicht en Kwalificatieplicht zetten wij in op het voorkomen van schooluitval. Dit heette eerder het RMC. • Wij bieden kinderen met een spraakachterstand of taalachterstand Voorschoolse Educatie aan. Oftewel VVE.

Voor kinderen van ouders met een sociaal medische indicatie bieden wij een tegemoetkoming in de kosten van opvang. Wij dragen de GGD op het toezicht op opvanglocaties uit te voeren.

Vastgesteld beleid • Het Integraal Huisvestingsplan 2022 – 2027. • Verordening voorziening Onderwijshuisvesting gemeente Schagen 2015. • Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Schagen 2013. • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein 2021-2025

1.2 Jeugd en gezin Wat willen we bereiken Schagen staat bekend als fijne gemeente voor jonge gezinnen. Veel jonge mensen vertrekken voor studie. Als zij kinderen krijgen, vestigen velen van hen zich weer in onze regio. Op dat

12

moment willen we dat Schagen voor hen een aantrekkelijke gemeente is. De komende drie jaar willen we daarom bij beleidskeuzes extra aandacht blijven geven aan jonge gezinnen. Zo willen we ook in nieuwe wijken voldoende speeltuinen, veel en goede sportvoorzieningen, goede scholen met aanvullende lesprogramma’s vanuit de gemeente en veilige schoolroutes. In de gemeente Schagen is ruimte om groter te wonen, er is veel speelgelegenheid en de natuur is nooit ver weg. Dat koesteren we. Het is van belang om de voorzieningen in onze gemeente op peil te houden. Als er hulp nodig is in een gezin, moet dit op een laagdrempelige manier ingezet kunnen worden. Kinderen moeten niet de dupe worden van ouders met problemen. We zorgen voor het terugdringen en stopzetten van niet noodzakelijke administratieve belasting, zoals tijdschrijven. We hebben vertrouwen in de professionele hulpverlening. Wat willen we daar voor doen • We bezuinigen niet op (speel)voorzieningen voor kinderen. • Hulp en zorg voor kinderen is gericht op het gezin en dichtbij geregeld. • We ondersteunen jongeren bij het vormgeven van jongerenparticipatie. • We blijven inzetten op preventie om te voorkomen dat jeugdigen in de jeugdhulp belanden. • We geven samen met alle partners uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Er is ondersteuning en jeugdhulp voor onze inwoners die dat nodig hebben. Resultaten: • Wij bieden structureel preventieve vormen van opvoedingsondersteuning. Bijvoorbeeld cursussen en ondersteuning zoals Homestart en Buurtgezinnen. • We voeren de integrale aanpak van jeugdgroepen uit. Het ambulant jeugdwerk en jongerenwerk op straat is onderdeel van de integrale jongerenaanpak. • Bij relevante onderwerpen maken we gebruik van jongerenparticipatie. We gaan op een duurzame wijze met hen in dialoog. • De GGD voert alle taken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg uit. Oftewel JGZ. • We ondersteunen de gedupeerden van de toeslagenaffaire in onze gemeente. • Regionaal wordt de inkoopstrategie Wmo & jeugd vormgegeven. • Het schoolmaatschappelijk werk wordt uitgevoerd op zowel het primair als voortgezet onderwijs.

Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein 'Maatwerk voor onze inwoners' 2021-2025. • Integrale Verordening Sociaal Domein 2021. • Verordening tegemoetkoming kosten kinderopvang Schagen 2019. • Regiovisie huiselijk geweld. • Regionaal Transitie Arrangement (RTA).

13

1.3 Sport, cultuur en kunst Wat willen we bereiken Sport Sporten is belangrijk, gezond, leerzaam en gezellig. Wij ondersteunen sport in onze gemeente. Sport is een belangrijk onderdeel van het maatschappelijk leven. Sport maakt de dorpen leefbaar, zorgt voor ontspanning en verbindt mensen. Sport kan het verschil maken in een mensenleven. Wij zijn ons ervan bewust dat onze rol hierin van wezenlijk belang is. We stimuleren kinderen om met zoveel mogelijk sporten kennis te maken. We willen dat mensen zoveel mogelijk worden uitgedaagd om te bewegen. In Schagen zijn er veel verschillende sportmogelijkheden. Verspreid over onze hele gemeente is er veel keuze om te sporten. We willen dat zo houden. We zijn bezig om, voor nu en in de toekomst, sportvoorzieningen in stand te houden, onderzoeken we wat voor binnen- en buitensport nodig is. Het verlenen van subsidies aan sportverenigingen blijven we doen op basis van het aantal jeugdleden. Kunst en Cultuur Kunst en cultuur moeten voor iedere inwoner bereikbaar zijn. Het beleven en beoefenen van cultuur vraagt om een eigentijds en gevarieerd aanbod. Voor jong en oud. We genieten van professionele uitingen van kunst en cultuur. Deze kunnen een voorbeeld zijn voor de beoefening van kunst en cultuur door amateurs. Elk heeft zijn eigen waarde voor onze inwoners. Beide vormen verdienen onze aandacht. We koesteren ons cultureel erfgoed.

Vrijwilligers zijn voor de samenleving van onschatbare waarde. Zij krijgen steun van de gemeente waar nodig. Erfgoed zichtbaar en beleefbaar maken Onze rijke cultuurhistorie maakt onze gemeente aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Waardevolle panden spelen hierin een belangrijke rol. We gaan door met het opstellen van een Erfgoedagenda. Hier zijn we in 2023 mee gestart. Daarnaast werken we verder aan de Kerkenvisie. De Cultuurhistorische elementenkaart wordt een digitale kaart die bewoners en geïnteresseerden kunnen raadplegen. Met deze kaart krijgt men inzicht in de cultuurhistorische waarden in een gebied wanneer er ruimtelijke ontwikkelingen plaatsvinden.

Wat willen we daar voor doen • We moedigen samenwerking tussen verenigingen in een kern aan door het clusteren van voorzieningen in die kern. • We brengen de meedoen regeling meer onder de aandacht. Dit doen wij bij sportverenigingen, cultuurverenigingen en de inwoners. • We richten onze buitenruimte zo in dat bewegen aantrekkelijk wordt gemaakt. • We blijven de kunstroutes ondersteunen. • We stellen een Erfgoedagenda op. Daarin leggen we vast wat we de komende jaren op het gebied van Erfgoed gaan doen. • We stellen een Kerkenvisie op. Als onderdeel van de Kerkenvisie ondersteunen wij kerkeigenaren bij nevenbestemming of herbestemming van kerkgebouwen.

14

• • • •

We maken de cultuurhistorische elementenkaart extern toegankelijk. We blijven monumenteneigenaren ondersteunen bij onderhoudswerkzaamheden door middel van de monumentensubsidie. We gaan aan de slag met de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek naar het subsidiebeleid. We gaan aan de slag met de volgende drie ambities uit het Sportakkoord II: 1. Het fundament op orde. 2. Een groter bereik. 3. Meer (zichtbare) betekenis.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Ter bevordering van deelname en ontmoeting, bieden we algemene voorzieningen aan voor sport en cultuur. Daarnaast faciliteren we accommodaties. Resultaten: • Wij bieden sportstimuleringsactiviteiten aan en faciliteren de ondersteuning van sportevenementen en sportverenigingen. • Wij voeren het accommodatiebeleid uit voor de binnensport, buitensport, zwembaden en dorpshuizen. • In 2024 is er invulling geven aan wat een haalbaar en realistisch scenario is voor sportpark Groenoord. • In 2024 wordt gestart met de bouw van de nieuwe sportzaal Waldervaart. • Wij faciliteren de Sport Adviesraad. Oftewel de SARS. • Wij faciliteren de Kunst en Cultuur Adviesraad. Oftewel de KCARS. • Wij ondersteunen het Cultuurfonds. • Wij geven vorm aan het bibliotheekwerk. • Met ons museumbeleid realiseren we samenhang en versterking van de musea. • Wij faciliteren de lokale omroep. • Wij voeren het topcultuurfonds uit. • Wij voeren het topsportfonds uit.

Vastgesteld beleid • Accommodatiebeleid 2021-2026, vastgesteld in 2020. • Subsidiebeleid 2017. • Integraal beleidsplan Sociaal Domein “Maatwerk voor onze inwoners” 2021-2025. • Integrale verordening Sociaal Domein 2021. • Museumbeleid, vastgesteld in 2017. • Kunst in de openbare ruimte, kaders in 2017. • 213a onderzoek accommodatiebeleid.

1.4 Grip en sturing op Wmo en jeugdzorg Wat willen we bereiken Wij hebben als gemeente de plicht om te zorgen voor onze inwoners. Vooral voor wie het even, of langere tijd, niet mogelijk is om het zonder hulp te doen. Zorg en ondersteuning zijn brede begrippen. In de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet is zorg opgenomen die wij volgens

15

de wet verplicht zijn om te geven. We vinden het belangrijk dat alle mensen zo goed mogelijk kunnen meedoen. Bij alles wordt eigen regie van onze inwoners meegenomen. Elke persoon heeft individuele behoeftes. Dus gaan we door met het aanbieden van maatwerk. Om te bepalen of er maatwerk geleverd gaat worden onderzoekt de gemeente ook de andere mogelijkheden. Zoals de eigen kracht, het voorliggend veld en eventuele hulp uit het netwerk. We gaan voor ons sociaal beleid uit van preventie. Dit doen we vanuit de visie op positieve gezondheid. Wat willen we daar voor doen • We onderzoeken de mogelijkheden voor een 'open voorziening dagbesteding'. Dit is in aanvulling op of in plaats van geïndiceerde dagbesteding. • We zetten in op het versterken van de sociale basis. Zo willen we zorg en ondersteuning uitstellen of voorkomen. • We zetten in op het versterken van de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. • We zetten in op het vergroten van de vitaliteit en zelfredzaamheid van onze inwoners. Zo kunnen zij langer zelfstandig thuis blijven wonen. • We zetten in op integrale ontwikkeling van wonen en zorg. • We gaan in 2024 voor verdere uitbouw van regionale en bovenregionale samenwerking binnen Wmo, jeugd en participatie. Hierdoor bereiken we een hogere kwaliteit voor onze inwoners op een efficiënte manier.

• We werken aan de voorbereiding van nieuwe, langlopende contracten en duurzaam partnerschap met aanbieders voor de continuïteit van specialistische jeugdhulp en Wmo in onze regio. • We werken in 2024 aan de verdere afbouw van gesloten jeugdzorg. Ook werken we aan de opbouw van alternatieven. Dit zijn nieuwe vormen van verblijf of andere vormen van ambulante jeugdhulptrajecten om jeugdigen zo thuis mogelijk te laten opgroeien.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Voor inwoners die (tijdelijk) niet zelf kunnen voorzien in hun zorg is een vangnet van maatwerkvoorzieningen beschikbaar. Resultaten: • Wij bieden individuele maatwerkvoorzieningen Wmo aan op het vlak van begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf, hulpmiddelen, schoonmaakondersteuning, woningaanpassingen en vervoer. • De huidige contracten lopen af op 1 januari 2024. Met uitzondering van de hulpmiddelen en woningaanpassingen. De basis is gelegd voor implementatie van de doelen die in het Regionale Transformatieplan Wmo zijn geformuleerd. • Wij bieden voorzieningen aan voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. • We geven uitvoering aan Reablement. • In 2024 werken we verder aan het ontwikkelen van het Trefpunt Gezond & Zo. • We hebben een stevige samenwerking tussen het medisch en sociaal domein door middel van 'Welzijn op recept'.

16

•

• • • •

• •

•

•

•

•

• • • •

Er is onderzocht wat de mogelijkheden zijn om te komen tot een open vorm van dagbesteding. Er is een verband gelegd met de ingekochte geïndiceerde dagbesteding. We hebben een communicatieplan waarmee we onze inwoners meenemen in onze denkwijze als het gaat om het versterken van de sociale basis en zelfredzaamheid. We werken integraal samen aan het ontwikkelen van wonen en zorg. Wij bieden Veilig Thuis aan via de GGD. De Integrale Crisisdienst Jeugd wordt in 2024 samengevoegd met de GGD. Oftewel Veilig Thuis. Het raadbrede programma van het thema seniorenbeleid wordt vanaf 2024 uitgevoerd. Er is een werkgroep vanuit de raad en ambtelijke ondersteuning die dit voorbereidt. Wij bieden individuele voorzieningen jeugdhulp aan op het vlak van ambulante jeugdhulp, begeleiding, dagbesteding, behandeling, pleegzorg en verblijf. Het onderzoek naar een product voor de begeleiding van jongeren van net onder de 18 of net boven de 18 om te leren zelfstandig te wonen nemen we mee in de voorbereiding van de in te kopen producten op jeugdhulp en Wmo. De gecontracteerde gecertificeerde instellingen voeren voor onze inwoners de jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclasseringsmaatregelen uit. We geven uitvoering aan de beschermingstafel. In 2019 zijn we de transformatie van gesloten jeugdhulp gestart. Hier werken we verder aan.

We bouwen aan het verkorten van het verblijf, terugdringen van recidive in de JeugdzorgPlus en bevorderen de uitstroom. De jongeren zullen een plek in de verschillende dorpen en wijken in Schagen krijgen. In 2024 werken we binnen het nieuwe contract JeugdzorgPlus aan de verdere afbouw van de gesloten jeugdzorg. Dit doen we door de inzet van onder andere ambulante jeugdzorg plus en intensieve gezinsbehandeling. Binnen 'Een Thuis voor Noordje' werken we samen met gemeenten, samenwerkingsverbanden, voortgezet onderwijs en jeugdhulpaanbieders aan de ontwikkeling van kleinschalige woonvoorzieningen. We werken in de regio gezamenlijk aan een regionaal expertteam. Oftewel RET. Dit is gericht op de best passende zorg voor de meest complexe casuïstiek We geven uitvoering aan project externe verwijzers met het doel om de kwaliteit van verwijzingen en de samenwerking te vergroten. We gaan door met de eerder gemaakte samenwerkingsafspraken tussen de Kopgemeenten en het onderwijs. Deze worden ook tussentijds geëvalueerd. We geven uitvoering aan de onderwijszorgarrangementen.

Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein "Maatwerk voor onze inwoners" 2021-2025 • Integrale Verordening Sociaal Domein 2021 • " Thuis in de buurt" plan van aanpak beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2016 – 2020

17

1.5 Armoede en eenzaamheid Wat willen we bereiken We willen ruimhartige armoedebestrijding en dat hulp geboden kan worden waar nodig. Kinderen kunnen de dupe worden van gezinssituaties met schulden. We gaan daarom door met goede schuldhulpverlening, cursussen in budgetteren en het kindpakket 'Meedoen in de Noordkop'. Dit stelt kinderen van ouders met schuldenproblematiek in staat om gewoon mee te doen bij de verenigingen. Ook op scholen is er aandacht voor budgettering en dus voor het voorkomen van schulden op latere leeftijd. We streven naar maatwerk. Ook nieuwe vormen van armoede moeten worden aangepakt. Zoals energiearmoede. Misbruik van sociale voorzieningen beperkt het gebruik voor de mensen die het nodig hebben. Wat willen we daar voor doen • We verruimen de toegang tot het kindbudget, het ouderenpakket en de individuele inkomenstoeslag tot de inkomens tot 120% van het sociale minimum. • We zetten het geluksbudget om in het meedoenpakket voor volwassenen met meer eenvoudige eisen. Zo kunnen meer mensen hier gebruik van maken. • Inwoners die gebruik maakten van de minimaregeling krijgen een overgangsregeling. Doelstelling en resultaten Doelstelling: • Er is voor inwoners met een inkomen op of onder het bestaansminimum ondersteuning. Eventueel tijdelijk. • Onze inwoners zijn in staat om zelf te voorzien in hun eigen ondersteuning en zorg.

Resultaten: • Wij bieden op individuele basis aan mensen onder een bepaalde inkomensgrens een vergoeding voor noodzakelijke kosten, de bijzondere bijstand. Ook geven we een vergoeding om mee te kunnen doen aan verschillende activiteiten. Dit is de Meedoenregeling. Daarnaast geven we een bijdrage voor de kosten van een aanvullende ziektekostenverzekering. • Wij bieden schuldhulpverlening aan. In de vorm van activiteiten gericht op preventie tot en met schuldsaneringstrajecten. De vroegsignalering krijgt extra aandacht. • We werken met de gemeenten in Noord-Holland Noord samen om laaggeletterden te bereiken. We bieden hen cursussen aan om zo hun vaardigheden op het gebied van taal, rekenen en de digitale wereld te verbeteren. • Wij ondersteunen de Voedselbank en maken het Noodfonds meer bekend. • Wij voeren het jeugdontbijt uit. • Wij voeren de aanpak energiearmoede uit. Als er aanvullende rijksmaatregelen voor de aanpak van energiearmoede komen voeren wij deze uit. • Wij zorgen dat er voldoende aanbod is van informele zorg, cliëntondersteuning en maaltijdvoorziening. • Wij dragen zorg voor sociaal cultureel werk, vrijwilligersondersteuning en maatschappelijk werk. • Welzijn op recept wordt structureel uitgevoerd. • Raad en Daad. Dit is een sociaal netwerk met de nadruk op wederkerigheid. Hierin zijn 8 tot 12 psychisch kwetsbare mensen met elkaar verbonden.

Persoonlijke coaching kan hierbij ingezet worden. Dit netwerk geeft vertrouwen, bevordert de

18

•

• • •

• •

participatie en samenredzaamheid en maakt ook iedere deelnemer afzonderlijk sterker en zelfredzamer. Wij ondersteunen het lokaal vervoersnetwerk. Onder andere de Seniorenbus, 60+bus, Zonnebloemauto en Graag Gedaan. Nieuwe subsidieafspraken worden gemaakt op basis van een verdiepend onderzoek rondom de vraag naar mobiliteit en eenzaamheid. Hierbij krijgt het rolstoelvervoer speciale aandacht. Regionaal worden er afspraken gemaakt hoe het regionaal vervoer versterkt kan worden. Wij faciliteren de Adviesraad Sociaal Domein Schagen. Zodat zij hun adviesrol kunnen vervullen. Jaarlijks voeren wij een klanttevredenheidsmeting uit over het sociaal domein. Wij voeren het Mantelzorgbeleid uit door in te zetten op de volgende onderdelen: o Communicatie. o Het geven van informatie, advies en begeleiding aan mantelzorgers en professionals. o Inzet van de mantelzorgmakelaar. o Uitbreiding inzet respijtzorg. Bovenregionaal richten wij een regiepunt mantelzorg in. Zodat de behoefte van mantelzorgers en het gebruik van mantelzorgondersteuning nog beter in beeld komt. Wij hebben een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie voor ondersteuning van de maatschappelijke sector na corona. Dit geldt voor de volgende activiteiten: 1. DOP Petten: inventaris van DOP gebouw; 2. Wonen Plus Welzijn: versterking van de vrijwilligerssector in de gemeente; 3.

Team Sportservice: ontmoetingen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders, via sport; 4. RCO de Hoofdzaak: ontmoetingen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.

Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein 'Maatwerk voor onze inwoners' 2021-2025. • Integrale Verordening Sociaal Domein 2021.

1.6 Werk en inkomen Wat willen we bereiken We willen dat iedereen in de gemeente mee kan doen op de arbeidsmarkt. Daarvoor voeren we goed overleg met het lokale bedrijfsleven, om arbeidsplaatsen te blijven creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Onze inwoners met een uitkering worden enthousiast gemaakt om weer gedeeltelijk of volledig deel te nemen aan het werkzame leven. We leveren maatwerk, om mensen zo goed mogelijk van een uitkering naar een passende baan te helpen. De gemeente geeft hierin het goede voorbeeld. De huisvesting van statushouders valt onder de urgentieverordening. De instroom van te huisvesten statushouders neemt sinds 2022 duidelijk toe. In 2023 is sprake van een verdubbeling ten opzichte van 2022. Voor 2024 wordt een verdere toename verwacht. Het rijk faciliteert provincies en gemeenten met financiële regelingen voor specifieke doelgroepen van statushouders. Zoals grote gezinnen. Ook adviseert zij over alternatieve vormen van huisvesting. Zoals flex wonen en woningen splitsen. Wanneer een gemeente de taakstelling huisvesting

19

statushouders niet realiseert kan er een in de plaats stelling door de provincie volgen. De provincie neemt de uitvoering van de huisvesting dan over op kosten van de gemeente. Dit gebeurt na een aantal escalatiestappen. De oorlog in Oekraïne heeft ons volledig overvallen op 20 februari 2022. Niemand weet hoe lang de oorlog nog duurt. Het is wel duidelijk dat het nog een tijd duurt voordat het land weer is opgebouwd als de oorlog voorbij is. Dat betekent ook dat het nog even duurt voor iedereen weer terug kan. Ook in 2024 hebben we dus nog te maken met oorlog in Oekraïne. Het Rijk heeft toegezegd dat de gemeenten volledig gecompenseerd worden voor de gemaakte kosten. De bekostiging vindt plaats op basis van werkelijke kosten voor de realisatie van een gemeentelijke opvanglocatie. Ook vindt deze plaats op basis van normbedragen voor gerealiseerde gemeentelijke opvangplekken en opvangplekken bij particulieren. In de periode dat Oekraïense vluchtelingen in Schagen verblijven willen we hen een zo zelfstandig mogelijk leven laten opbouwen. Wat willen we daar voor doen • De 17 gemeenten in de arbeidsmarktregio werken samen in het Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid. Om de arbeidsmarktinfrastructuur te verbeteren werken we samen in het RPA zodat iedereen de weg weet te vinden als zij vragen hebben op het gebied van de arbeidsmarkt.

• De Human Capital Agenda wordt in 2024 uitgevoerd. Deze is opgesteld in 2023 door de partijen die samenwerken in het RPA. Er zijn hierin 3 actielijnen opgenomen die domeinoverstijgend worden uitgevoerd: 1. Jong talent voor de regio aantrekken en behouden. 2. Innovaties in het onderwijs en beroepspraktijk blijven doorvoeren. 3. HR-beleid en arbeidsmarktcommunicatie in het MKB professionaliseren. • Daarnaast worden re-integratie-instrumenten in de gehele arbeidsmarkt op elkaar afgestemd. • Regionaal worden 2 matchmakers voor elk 32 uur aangesteld. Deze zullen werkzoekenden met het digitale systeem 'Overzicht op werk' begeleiden naar een werkgever. Overzicht op werk sluit aan op EVA. Dit is de landelijke digitale instrumentengids voor professionals om mensen te begeleiden naar werk of duurzame participatie. EVA wordt in 2024 verder ontwikkeld en ingevoerd. • De vanuit het RPA ingezette projecten 'Actieplan jeugd en werkgelegenheid' dat inzet op jeugd en 'Hoofdzaakwerk' dat inzet op psychisch kwetsbare inwoners worden voorgezet. • In 2024 geven wij verder invulling aan social return on investment. Oftewel SROI. Hiervoor wordt regionaal een coördinator aangesteld. • In 2024 moet de voorbereiding voor de implementatie van de nieuwe Participatiewet plaatsvinden. • Wij geven uitvoering aan de opgelegde taakstelling huisvesting statushouders.

• Wij geven uitvoering aan de rijksrichtlijnen tijdelijke bescherming ontheemden. Huisvesting Oekraïense ontheemden Voor de opvang van de Oekraïense ontheemden is gekeken naar een meer permanente locatie. Daarvoor worden 45 prefab woningen op Noorderlicht gebouwd. Volgens planning worden deze vanaf december 2023 gefaseerd opgeleverd. In de lijn met landelijke ontwikkelingen is ook voor Noorderlicht het op tijd leveren van de nutsvoorzieningen een probleem. Het risico is aanwezig dat de planning niet wordt gehaald. Dit betekent dat we

20

langer een beroep moeten doen op de gastgezinnen en er geen ruimte is voor gezinshereniging en de opvang van nieuwe ontheemden. Onderzocht wordt of de aanleg van nutsvoorzieningen versneld kan worden en alternatieven worden bekeken.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Waar nodig biedt de gemeente (tijdelijk) ondersteuning om te kunnen voorzien in eigen levensonderhoud of te participeren naar vermogen. Resultaten: • Contracten, voor begeleiding van mensen die een traject naar werk of participatie volgen, zijn voor vijf jaar afgesloten en lopen in 2024 af. Voor nieuwe aanbieders is er ook de mogelijkheid om een contract met de gemeente te sluiten om zorg te gaan leveren voor onze inwoners. Zodat het aanbod passend blijft voor de vraag van de inwoners. De inkoop wordt uitgevoerd, tegelijkertijd met die van de Wmo en jeugdhulp. • Wij bieden inkomensondersteuning aan mensen die (tijdelijk) geen betaald werk hebben en daardoor niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien. • Via een variatie aan voorzieningen (zoals re-integratie trajecten, taalvoorzieningen, sociale activering etc.) begeleiden wij mensen naar werk. Of, indien dit nog niet mogelijk is, bevorderen we dat mensen zelfstandig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven (onder andere via vrijwilligerswerk). Wij zien dat een steeds groter deel van het huidige uitkeringsbestand bestaat uit kwetsbare mensen, met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De inzet van loonkostensubsidie hoort bij het instrumentarium voor de kwetsbare doelgroep met een (flink) verminderde verdiencapaciteit.

De uitvoering van “Duurzaam aan het werk” door de GrGa (gemeenschappelijke regeling gesubsidieerde arbeid) is blijvend. • We realiseren de landelijk opgelegde taakstelling Beschut werken. In bijzondere persoonlijke situaties plaatsen we ook boven op de taakstelling mensen in beschut werk. De Wsw wordt conform landelijk beleid fasegewijze afgebouwd. • Wij bieden vergunninghouders verschillende integratieactiviteiten aan. Zodat zij sneller kunnen integreren en hun kans op betaald werk vergroten. • Wij voeren de Wet Inburgering uit. Dit betekent: regie op de uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. Dit omvat: afnemen van de brede intake, het opstellen van het persoonlijk participatie en integratieplan (PIP), de maatschappelijke begeleiding van mensen die verplicht zijn tot inburgering, de duale aanpak (werken en leren), de inkoop van het taalaanbod en de andere verplichte onderdelen. • Vanuit het Regionaal Platform Arbeidsmarkt (hierna: RPA) zijn er verschillende projecten gestart die bijdragen aan de doelstellingen in het coalitieakkoord.

Dit zijn: het Actieplan jeugd en werkgelegenheid (inzet op jeugd), Hoofdzaakwerk (inzet op psychisch kwetsbare inwoners), het Regionale mobiliteitsteam (dat via aanvullende dienstverlening werkzoekenden en werkenden naar werk begeleidt), subsidies van het Europees Sociaal Fonds (sollicitatietraining uitgevoerd door Vluchtelingenwerk) en individuele maatwerkbegeleidingstrajecten. • Naast de reguliere inzet vanuit het Regionale Werkgeversservicepunt (WSP) gaan 2 matchmakers aan de slag. Zij gaan via de website Zicht op werk (ZOW) koppelingen tussen werkzoekenden en werkgevers vereenvoudigen. Daarnaast wordt door het

21

regionaal aantrekken van 2 Job-Hunters mogelijk om kwetsbare inwoners (complex vanwege een psychisch gedrags- of lichamelijke kwetsbaarheid) met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen. Zo willen we hen begeleiden naar een voor hen gepaste werkplek.

Vastgesteld beleid • Integraal Beleidsplan Sociaal Domein "Maatwerk voor onze inwoners" 2021-2025. • Integrale Verordening Sociaal Domein 2021. • (Gewijzigde) Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid 2021, inclusief uitvoering van Beschut werk en de Regeling Duurzaam aan het Werk met loonkostensubsidie.

1.7 Volksgezondheid Wat willen we bereiken In 2023 is nationaal het Gezond en Actief Leven Akkoord van kracht geworden. Oftewel GALA. Met het GALA bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Dit doen de gemeenten samen met GGD, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Regionaal en lokaal is voor de uitvoering een plan van aanpak opgesteld. Bij de uitvoering van het GALA werken we ook vanuit het gedachtegoed ‘positieve gezondheid'. Positieve gezondheid is het vermogen om je aan te passen en zelf te beslissen hoe je omgaat met sociale, fysieke en emotionele uitdagingen in het leven. Belangrijke randvoorwaarden van deze visie zijn onder andere een bredere kijk op gezondheid. Ook betekent het uitgaan van de gezondheidsbeleving van het individu, veerkracht en zingeving. Er is aandacht voor onderwerpen als voeding en beweging. Ook is er aandacht voor bijvoorbeeld zelfbeeld, stress en rust. De focus ligt op gezondheid en gedrag. Het thema gezondheid staat niet op zichzelf en is daarom geen onderwerp waarop alleen wordt ingezet. Het is een onderwerp dat een plek krijgt in alle thema’s binnen het sociaal, fysieke en veiligheidsdomein.

Wat willen we daar voor doen • Met het regionale plan van aanpak GALA werken publieke en private partijen aan het verwezenlijken van een ambitie. Deze ambitie is "De Kop van Noord-Holland is in 2033 een positief gezonde regio. In de Kop van Noord-Holland leven gezonde, vitale en gelukkige inwoners. Zij hebben een actieve leefstijl en groeien op in een gezonde omgeving. De inwoners zijn veerkrachtig en maken gezonde keuzes”. Hierbinnen zijn de 6 dimensies van positieve gezondheid het uitgangspunt:  Lichaamsfuncties;  Mentaal welbevinden;  Zingeving;  Kwaliteit van leven;  Meedoen;  Dagelijks functioneren.

22

•

Via de brede SPUK ontvangen gemeenten in de periode 2023 - 2026 een budget vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om uitvoering te geven aan het plan van aanpak GALA.

Doelstelling en resultaten Doelstelling: Inwoners van Schagen kunnen kiezen voor een gezonde leefstijl. Resultaten: • Alle wettelijke taken op basis van de Wet verplichte publieke gezondheid, oftewel Wpg, worden uitgevoerd door de GGD Hollands Noorden. Dit bevat onder meer de jeugdgezondheidszorg. • Uitvoering geven aan het plan van aanpak GALA vanuit het preventieakkoord. Dit is gebaseerd op positieve gezondheid. Projecten die hier onderdeel van uitmaken zijn onder andere: • JOGG  Projectuitvoering Rookvrij, gezonde omgeving gemeente Schagen 2021-2023;  Doorgaande gezondheidslijn op scholen;  Evenementen gezonder maken;  Campagne Ik Pas;  Campagne 30 dagen gezonder;  Evenement Week voor de gezonde jeugd;  Evenement Vitaliteitsweek;  Campagne Stoptober. • Voor 2024 kijken we in regionaal verband bij deze thema’s naar welke activiteiten we in kunnen zetten en met welke partners. •

•

Sinds 1 januari 2020 is de Wet verplichte GGZ van kracht. Oftewel Wvggz. Deze regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg vanwege een psychische aandoening. De GGD geeft met het mandaat van de gemeenten, uitvoering aan een aantal Wvggz-taken. Dit is vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst tot en met 31 december 2024. Uiterlijk 31 december 2023 besluiten gemeenten hoe ze de Wvggz-taken willen beleggen per 1 januari 2025. Wij verstrekken subsidie aan de EHBO's. Dit zijn gratis cursussen voor inwoners. Daarnaast werken we aan een sluitend lokaal netwerk van AED's.

Vastgesteld beleid • Gezondheidsbeleid 2018. • Plan van aanpak GALA.

23

Totaal Financiën Bedragen x1.000

Omschrijving

Rekening Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijziging

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten Onderwijs

5.498

6.088

5.385

5.443

5.421

5.408

Jeugd en gezin

1.308

1.093

1.217

1.217

1.217

1.217

Sport cultuur kunst

5.243

5.509

5.321

5.184

5.591

5.029

Grip en sturing op WMO en jeugdzorg

22.396

25.444

24.097

23.122

22.597

22.597

Armoede en eenzaamheid

5.205

3.408

3.507

3.507

3.507

3.507

Werk en Inkomen

16.231

15.470

14.764

14.672

14.782

14.932

Volksgezondheid

1.379

1.419

1.459

1.459

1.459

1.459

Totaal lasten

57.261

58.431

55.750

54.602

54.572

54.148

1.389

1.102

531

539

539

539

0

0

0

1.528

494

494

522

522

522

Grip en sturing op WMO en jeugdzorg

369

396

396

396

396

396

Armoede en eenzaamheid

102

79

79

79

79

79

Werk en Inkomen

10.457

9.376

8.843

8.843

8.843

8.843

Volksgezondheid

34

0

0

Totaal baten

13.879

11.448

10.343

10.379

10.379

10.379

Saldo van lasten en baten

-43.382

-46.983

-45.407

-44.223

-44.193

-43.769

Toevoeging aan reserves

2.023

1.281

1.318

1.366

1.794

1.396

Onttrekkingen aan reserves

1.218

1.982

1.777

1.700

1.396

1.697

Saldo mutaties reserves

-806

702

459

335

398

300

-44.188

-46.281

-44.948

-43.889

-43.796

-43.468

Baten Onderwijs Jeugd en gezin Sport cultuur kunst

Resultaat begroting

Toelichting financiën De verschillen tussen de jaarschijven 2023 en 2024 groter dan €100.000 lichten wij toe. Lasten: Onderwijs De lagere lasten in 2024 zijn het gevolg van de incidentele middelen die in 2023 zijn ontvangen voor het uitvoeren van de vroeg- en voorschoolse educatie van €310.000. Daarnaast zijn er in 2023 incidenteel middelen ontvangen voor het Nationaal Programma Onderwijs, oftewel NPO €216.000. Daarnaast hebben we in 2023 incidentele hogere middelen ontvangen voor compensatie voor het leerlingenvervoer, het vervoeren van vluchtelingen naar schakelklassen, van €87.000. Voor 2024 is hier nog geen toezeggingen gedaan.

24

Jeugd en gezin De hogere lasten in 2024 zijn het gevolg van de loon en prijsindexatie op de vastgestelde begroting van de GGD. Sport cultuur kunst De lagere lasten in 2024 worden verklaard door de hogere incidentele investeringskosten in 2023. Deze kosten waren het gevolg van ontwikkelingen rondom Groenoord en investeringen uit het accommodatiebeleid. Daarnaast is in 2023 eenmalig middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van de kerkenvisie . Deze eenmalige middelen komen niet terug in 2024 en levert een positief verschil van €50.000 op. Grip en sturing op Wmo en jeugdzorg In de begroting van 2023 is een stelpost opgenomen van 2,7 miljoen voor hogere jeugd zorgkosten. We verwachtten toen dat het Rijk de kosten volledig zou compenseren. Door maatregelen vanuit het Rijk zijn er in de meicirculaire 2023 extra middelen beschikbaar gesteld voor de jeugdzorg. De extra middelen compenseren niet de volledige stelpost van € 2,7 miljoen die in de begroting is opgenomen. Alleen zijn de werkelijke uitgaven ook lager dan de opgenomen maximale variant. Door de extra maatregelen en het verlagen van het budget kan de stelpost die in de begroting is opgenomen worden afgevoerd. Bij de kadernota is dit voor het 2024 en verder doorgevoerd. Voor 2023 wordt dit bij de 2e rapportage 2023 verwerkt. Hierdoor ontstaat een verschil in lasten tussen 2023 en 2024.

Armoede en eenzaamheid In het coalitieprogramma is afgesproken dat het college kiest voor ruimhartige armoedebestrijding met minimavoorzieningen voor degenen die het nodig hebben. Stille armoede en sociaal isolement sporen we actief op en we zetten in op sociale ontmoeting. Dit is de basis voor de herijking van het minimabeleid naar een inkomensgrens van 120%. De gevolgen van deze herijking zijn meegenomen in de meerjarenraming voor een bedrag van €85.000. Werk en inkomen De hogere lasten in 2023 zijn het gevolg van het afgegeven van een beschikking in 2023 in het kader van de nieuwe wet inburgering van €489.000 en de opgenomen uitvoeringskosten. Daarnaast zijn in 2023 de lasten hoger dan in 2024 als gevolg van een eenmalige bijdrage van Den Helder van €168.000 voor eenmalige aanpak jeugdwerkeloosheid. Baten: Werk en inkomen In 2023 zijn er hogere baten dan in 2024 als gevolg van een eenmalige bijdrage van Den Helder voor eenmalige aanpak jeugdwerkeloosheid van €59.000 en een ontvangen vergoeding in het kader van de nieuwe Wet inburgering van €489.000. Onderwijs: De hogere baten in 2023 hebben te maken met een ontvangen subsidie in 2023 voor het Nationaal Programma Onderwijs van €216.000 en een beschikking van het rijk voor 2023 in het kader van het onderwijs achterstandenbeleid van €310.000.

25

Reserves: Onttrekkingen: In 2024 wordt er minder onttrokken uit de reserve buitensportaccommodaties. Dit komt door de grotere investeringen rondom Groenoord waarbij de meeste projecten in 2023 worden afgerond. Investeringen Bedragen x € 1.000,Omschrijving

2024

Aanvullend Krediet Nieuwbouw Sportzaal Multitreffer

1.577

Aanvullend krediet Sporthal Waldervaart

1.840

Herstellen Dak Burgemeester de Wildeschool

2025

2026

2027

71

204

521

900

Sportpark Groenoord

2.442

Gymzaal Jozef Israelstraat

1.800

Handbalvereniging Geel Zwart

64

Handbalvereniging Petten

64

Aanleg vervanging sportvelden

26

Programma 2 Wonen en ruimtelijk ordening Managementinformatie In het Programma Woningbouw van het Rijk staat beschreven: "Wonen in een goed, duurzaam en betaalbaar huis is een eerste levensbehoefte. Momenteel kunnen veel Nederlanders geen woning vinden die past bij hun wensen en portemonnee. Er zijn onvoldoende woningen en het aantal huishoudens neemt toe. Mensen komen in de knel en worden beperkt in een volgende stap in hun leven zoals kinderen krijgen, samenwonen of scheiden. Bovendien is doorstroming in de woningmarkt lastig. Een snelle groei van het aantal woningen is noodzakelijk." Ook in Schagen is er een groot tekort aan betaalbare woningen. Het college en de gemeenteraad van Schagen zetten zich dan ook volop in om woningbouw te realiseren in onze gemeente. Zowel in de dorpen als de stad Schagen. We letten daarbij op betaalbaarheid en bereikbaarheid van woningen. De bouwkosten en de rente stijgen. Bijvoorbeeld de hypotheekrente. Daardoor is het verkrijgen van een betaalbare woning moeilijk geworden voor inwoners uit onze gemeente. Daarnaast zijn er in nieuwbouwontwikkelingen nog uitdagingen als stikstof, energiecongestie en spuitzones. Deze maken het toevoegen van woningen aan onze bestaande woningvoorraad er niet gemakkelijker op. Per 1 januari 2024 wordt de Omgevingswet van kracht.

De invoering van de Omgevingswet betekent een wijziging in de procedures voor vergunningverlening en wijzigen van bestemmingen. Vooruitlopend op de wet is de omgevingsvisie opgesteld. Deze omgevingsvisie wordt vertaald in een omgevingsplan. Er zullen voor het omgevingsplan ook beleidskeuzes aan de raad voorgelegd worden. Het rijk wil met alle Nederlandse provincies een ruimtelijk arrangement sluiten waarin afspraken worden gemaakt over de samenwerking bij ruimtelijke ontwikkelingen. De afspraken die voortkomen uit het ruimtelijk arrangement staan aan de basis voor de nieuwe nota Ruimte. In 2024 wil de provincie gezamenlijk een conceptversie Ontwikkelperspectief NHN opstellen. De gemeente levert input aan de provincie.

2.1 Bouwen en wonen Wat willen we bereiken We zitten midden in een wooncrisis. We zien een groot tekort aan – passende – woonruimte voor bijna alle doelgroepen. Onze focus ligt op wonen; bouwen is een middel. Vooral voor de toenemende categorie een- en tweepersoonshuishoudens gaan we kleinere en meer betaalbare, (flexibele) woningen bouwen. Verder gaan we actief inzetten op het creëren en vrijmaken van extra woonruimte binnen onze bestaande woningvoorraad. Er blijft ook ruimte voor het regelen van specifieke woonvormen. We stimuleren doorstroming. Dankzij het helpen van een groeiend aantal inwoners houden we de leefbaarheid in de dorpen en de stad Schagen in stand. We nemen onze verantwoordelijkheid bij het oplossen van de woningnood in onze gemeente. Dit doen we door flink extra te bouwen. We groeien in ons woningbouwprogramma van 300 naar 500 nieuwe wooneenheden per jaar. Het aantal sociale huurwoningen moet groeien. Dit tot de wachttijd voor een sociale huurwoning uiteindelijk gedaald is naar 3,5 jaar in de stad Schagen en 2,5 jaar in de dorpen. Bij woningbouwplannen streven we naar gemengde wijken.

27

Wat willen we daar voor doen • Het accent ligt op het creëren van wooneenheden. De ambitie is om de woningvoorraad te laten groeien met 1.600 woningen. Dat zijn 300 wooneenheden per jaar in het jaar 2022 en 2023 en 500 wooneenheden per jaar in 2024 en 2025. • We werken volop aan het programma wonen: woningbouwproductie en programmering, monitoring, onderzoek naar doorstromingsmogelijkheden, langer zelfstandig thuiswonen en betaalbaarheid. Daarbij zorgen we voor een lange termijn strategie om ook voor de langere termijn voldoende bouwmogelijkheden te hebben in onze gemeente. • We zetten maximale creativiteit in om zoveel mogelijk extra betaalbare en duurzame woonruimte te creëren. Door nieuwbouw, maar zeker ook door het benutten van kansen binnen de bestaande bebouwde omgeving. Onder andere door verandering van kantoren of bedrijfsgebouwen. Of mogelijkheden van woningsplitsing. • We bouwen binnenstedelijk en aan de randen van dorpen en wijken. • We creëren nieuwe initiatieven die wonen en zorg combineren. Ook kijken we naar levensloopbestendigheid. Om het mogelijk te maken langer zelfstandig thuis te wonen. Of juist doorstroming op gang te brengen. • We onderzoeken om niet-vitale vakantieparken om te kunnen zetten naar permanente bewoning. • We blijven ontwikkelaars via contracten dwingen om voortvarend te bouwen.

• We streven ernaar om woningen betaalbaar te laten bouwen en te houden voor eigen inwoners. We werken ernaar toe om 2/3 van de nieuwbouwwoningen in het betaalbare segment te laten realiseren. Inclusief 30% sociale huur. • We bouwen minimaal 40% goedkope koop en/of sociale huur bij grote projecten. Dit staat ook in de omgevingsvisie. Bij kleine projecten bouwen we tijdens de coalitieperiode gemiddeld meer dan 30% goedkope koop of sociale huur. • Het instrument zelfbewoningsplicht wordt actief ingezet bij nieuwbouwprojecten samen met anti-speculatiebedingen. We onderzoeken de mogelijkheid om beleid in te zetten voor zelfbewoningsplicht voor bestaande woningen. • We stellen een huisvestingsverordening op en onderzoeken de mogelijkheden om hieraan een doelgroepenverordening te koppelen. Inclusief urgentieverordening waarin ruimte is om spoedzoekers te kunnen huisvesten. • We onderzoeken de mogelijkheid om een Sociaal Vereveningsfonds op te stellen. We proberen meer gebruik te maken van subsidies en regelingen die bijdragen aan onze woningbouwopgave en financiële positie. • Voor sociale huurwoningen blijft de gemeente aan woningcorporaties een verlaagde grondprijs hanteren. Koopwoningen subsidiëren we niet. Voor sociale koop wordt het instrument koopgarant ingezet. • We willen groepen inwoners faciliteren in nieuwe projecten.

Bijvoorbeeld inwoners die zich gemeld hebben en samen willen bouwen in CPO-vorm. Bij startende projecten wordt geïnventariseerd of CPO’s een plaats krijgen in het project. • We bestrijden op adequate wijze het oneigenlijk woninggebruik. Bijvoorbeeld wanneer een woning als tweede woning wordt gebruikt. • We faciliteren voldoende kwalitatieve huisvesting voor bijzondere doelgroepen. Waaronder arbeidsmigranten, ontheemden en statushouders. Kortom: “Een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen.”