Beantwoording Technische vragen VVD - Uitgangspunten Kadernota

Technische vragen

Aan : Het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Schagen Datum : 23 april 2023 Betreft : Uitgangspunten voor de Kadernota 2024

Inleiding In de Oordeelsvormende vergadering van 19 april 2023 zijn door diverse partijen, waaronder de VVD Schagen, vragen gesteld aan het college. De Wethouder van Financiën heeft de vragen niet beantwoord in de vergadering. De Wethouder van Financiën gaf ook aan dat hij niet alle vragen heeft kunnen opschrijven. Vandaar hierbij de vragen ook schriftelijk. Onderstaand de vragen die de VVD Schagen heeft gesteld, aangevuld met andere vragen. Vragen en bemerkingen In de Oordeelsvormende vergadering heeft de VVD Schagen de volgende vragen gesteld en bemerkingen gemaakt. De VVD Schagen gaf het college een compliment over het opvolgen van een van de adviezen van de Werkgroep P&C-cyclus. Echter ook heeft de VVD Schagen opgemerkt dat deze uitgangspunten eerder aan de Raad voorgelegd hadden moeten worden, omdat Financiën en Concern Control al op volle stoom bezig zijn met de Kadernota 2024. Ook de Wethouder van Financiën gaf in de Oordeelsvormende vergadering aan dat (met woorden van vergelijkbare strekking) er geen wijzigingen meer mogelijk zijn, omdat ze al zover in het proces zitten en wijzigingen pas volgend jaar aan de orde kunnen komen. 1.

Waarom zijn deze uitgangspunten zo laat aan de Raad voorgelegd, terwijl het zo goed als ene copy-past van de uitgangpunten voor de Kadernota 2023 betreft? In de planning van de Planning & Control documenten in 2023, is opgenomen dat de uitgangspunten vooruitlopend aan de kadernota ter bespreking in de gemeenteraad worden voorgelegd. De behandeling in april biedt voldoende ruimte om de uitkomsten van het debat te verwerken in de kadernota. De uitgangspunten zijn opgesteld in lijn met het coalitieakkoord. Om eenduidig en zonder spraakverwarring dient het stuk juist te worden geduid. In 2022 is de Kadernota 2023 besproken en in 2023 wordt de Kadernota 2024 besproken. 2. Verzoeke de juist duiding op het document Uitgangspunten te zetten, t.w. 2024 i.p.v. 2023. In het besluit is de kadernota van vorig jaar aangeduid als ‘Kadernota 2022’. In die lijn is de kadernota voor dit jaar aangeduid als ‘Kadernota 2023’. Het jaartal is het jaar waarin de kadernota wordt opgesteld. Om misverstanden te voorkomen, zullen we de benaming voor de kadernota aanpassen en aanduiden als ‘Kadernota voor de begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027’. Om goed de uitgangspunten goed te kunnen beoordelen is de afweging van het college nodig als het gaat om wijziging in de kaders ten aanzien van de Kadernota 2023. Uitgangspunten 4, 5, 9, 17, 19, 22 en 24 zijn gewijzigd t.o.v.

de uitgangspunten voor de Kadernota 2023. 3. Uitgangspunt 4 is wezenlijk veranderd m.b.t. de (meerjaren)begroting van “niet structureel in evenwicht” naar “structureel in evenwicht”. Graag ziet de VVD Schagen de afwegingen van het college waarom dit is gewijzigd. Het college is van mening dat er een reëel sluitende begroting en sluitend meerjarenperspectief aan de raad moet worden voorgelegd. De voornaamste reden hiervoor is dat er dan geen preventief toezicht door de provincie wordt opgelegd.

4. Uitgangspunt 4 geeft aan dat de (meerjaren)begroting in evenwicht, maar gelijktijdig wordt aangegeven dat als dit niet het geval is, dit wordt onderbouwd. Waarom is door het college deze toevoeging gedaan? Het lijkt wel of de tekst is veranderd en de strekking niet. Is het college hiermee eens, waarom? De toevoeging is gedaan, omdat mogelijk door hogere kosten in het Sociaal Domein en de niet toereikende inkomsten van het Rijk (bijvoorbeeld jeugdzorg en ravijnjaar gemeentefonds), de gemeente het meerjarenperspectief niet reëel sluitend kan krijgen. In deze voorbeelden kan een afweging worden gemaakt om een niet sluitend perspectief te bieden. 5. Uitgangspunt 5 is veranderd van de lasten maatschappelijk nut “direct te nemen” naar “als de begroting de ruimte biedt nemen we de lasten voor investeringen in maatschappelijk nut direct”. In beide gevallen worden de lasten direct genomen, ongeacht of er ruimte is. Het lijkt wel of de tekst is veranderd en de strekking niet. Is het college hiermee eens, waarom? Als de uitgaven in de openbare ruimte dusdanig hoog zijn, zodat de uitgaven niet meer in een keer kunnen worden genomen in de exploitatie door middel van een storting in de reserve maatschappelijk nut, is er een escape om de lasten te kapitaliseren. Dit heeft niet onze voorkeur, maar kan in het uiterste geval van nood een optie zijn. 6.

Uitgangspunt 9 is veranderd: de afbouw schuldenlast en de daaraan gekoppelde mogelijkheid om de belastingen te verlagen zijn geschrapt. Op welke wijze wil het college de schuldenlast naar beneden krijgen en daarmee de belastingen ook? Graag ziet de VVD Schagen ook welke afwegingen het college heeft gemaakt m.b.t. deze wijziging. De afbouw van de schuldenlast staat los van lagere belastingen. De afbouw van de schuldenlast vindt plaats door positieve kasstromen. Dit wordt bereikt door het spaarzaam omgaan met het kapitaliseren van investeringen, en dus geen nieuwe leningen aan te hoeven trekken. Dan gaat de schuldenlast omlaag. Wanneer de belastingen worden verlaagd, ontstaat er een dekkingsvraagstuk. Er zullen dan andere inkomsten moeten worden gegenereerd of moeten de kosten moeten worden verlaagd. 7. Uitgangspunt 9 voor de kadernota 2024 geeft aan “Hierdoor ontstaat er een gezonde financiële buffer voor het opvangen van tekorten en het afdekken van risico’s”. Hoe rijmt het college dit met het schrappen van het afbouwen van de schuldenlast? Bij stijgende rentepercentages wordt de last en ook het risico voor de gemeente groter i.p.v. lager. Streeft het college er niet meer naar om de schuldenlast af te bouwen, waarom? Het creëren van een gezonde financiële buffer, staat los van een lagere schuldenlast.

Het storten van middelen in een reserve leidt niet tot een hogere financieringslast. Door het storten van middelen in een reserve ontstaat er geen kasstroom en zijn er dus geen liquide middelen nodig. 8. Uitgangspunten 17 en 19 zijn veranderd van CPI september naar CPI mei. Waarom deze wijziging? Is de mogelijkheid bezien om de CPI van september 2023 te gebruiken, waarom? Dit is niet vreemd in vergelijking met bijvoorbeeld de OZB, waar het peilmoment op januari voorgaand jaar ligt. Bij het opmaken van de begroting is het doorvoeren van de CPI van september te laat. Door de CPI van mei als uitgangspunt te nemen, kan de begroting tijdig worden opgemaakt op de beschikbare gegevens. De peildatum van de OZB is wettelijk voorgeschreven. Deze peildatum is ingericht om ook de processen ordentelijk te kunnen uitvoeren. 9. Uitgangspunten 17 en 19: heeft het college gekeken naar welke prijsindexcijfers er beschikbaar zijn en naar welke prijsindexcijfer de meest eerlijke is, waarom? Ter beeldvorming: in de oordeelsvormende vergadering is bijvoorbeeld door de Seniorenpartij de vraag gesteld of de prijsindexcijfers lonen niet eerlijker is om toe te passen. In gemeenteland wordt er in het algemeen gekeken naar de CPI index. Dit sluit ook aan bij de prijzen die de gemeente moet betalen voor het uitvoeren van de werkzaamheden en het beleid.

10. Uitgangspunt 22 is veranderd. In de uitgangspunten voor 2024 is de tekst “waarbij de OZB de laatste optie is.” geschrapt. Wat zijn de overwegingen van het college geweest om dit te schrappen? Dit sluit aan op het coalitieakkoord. Hierin is opgenomen dat het schrappen van voorzieningen de laatste optie is voor de dekking van een begrotingstekort. 11. Uitgangspunt 24 is veranderd. De aantallen woningen en inwoners en de te verwachten stijging uitkering gemeentefonds zijn geschrapt en wordt voor de Kadernota 2024 ingezet op een “reëel aantal” en stijging algemene uitkering. Wat zijn de overwegingen van het college geweest? Wordt nu nog wel voldaan aan het coalitieakkoord, waarom? Wat is volgens het college een reëel aantal, waarom? De begroting moet een zo reëel mogelijk beeld geven. Per jaar wordt bekeken wat haalbaar is in de woningbouwontwikkeling en wordt aangesloten op het MPG. Gezien het economische klimaat en de opgaven die er liggen voor gemeente (bijvoorbeeld woningbouw) zijn er geen vaste aantallen opgenomen in de uitgangspunten. Om op voorhand uit te gaan van 315 woningen en 560 inwoners, is ons inziens niet reëel. Daarom wordt er uitgegaan van de werkelijke cijfers en de werkelijke inkomsten uit het Gemeentefonds. In de oordeelsvormende vergadering heeft de VVD Schagen een extra uitgangspunt toe te voegen m.b.t. de risicoparagraaf. 12.

Naast de cijfer- en rekenkundige risico’s toevoegen van specifieke projecten die een financieel risico kennen, op naam met risico in financiële volume en in tijd, alsook een korte toelichting van waarvan het risico afhankelijk is. De VVD Schagen gaf hierbij als voorbeeld om op te nemen Multifunctioneel sportpark Groenoord en het Rioolplan. Er zijn er zeker meer te benoemen. We gaan kijken hoe we dit in kunnen voegen in de risicoparagraaf in de begroting en de jaarrekening. In de risicoparagraaf nemen we naar de beste inschatting van het college de risico’s op die bekend zijn en redelijkerwijze kunnen worden becijferd. In de oordeelsvormende vergadering kwam ook het volgende naar voren vanuit diverse fracties. 13. Kunnen bepaalde uitgangspunten niet beter worden samengevoegd? Hierbij werd als voorbeeld gegeven de punten waar het gaat om wat te doen als er ruimte in de begroting ontstaat of als er meevallers zijn. Concreet zouden uitgangspunten 9 en 23 kunnen worden samengevoegd. Dit kan niet met alle uitgangspunten. Het kan namelijk ook zo zijn dat er bewust is gekozen om uitgangspunten juist niet samen te voegen en deze afzonderlijk op te nemen. Juist door punten te knippen biedt dit de mogelijkheid om per punt een afweging te maken en het debat over te voeren. Door punten samen te voegen ontstaat het risico dat verschillende uitgangspunten worden vermengd.

Een uitgangspunt is een vertrekpunt, is richtingsgevend, er kan gaande weg van afgeweken worden. 14. Hoe vrijblijvend worden de uitgangspunten opgepakt? Hoe worden afwijkingen in de Kadernota 2024 zichtbaar gemaakt? De begroting wordt opgesteld op basis van de uitgangspunten. Wanneer er wordt afgeweken van de vastgestelde uitgangspunten worden deze gemotiveerd aan de gemeenteraad voorgelegd. Termijn Verzoeke uiterlijk 2 mei 2023 de vragen te beantwoorden en reacties te geven op bovenstaande bemerkingen, zodat de beantwoording en reactie nog tijdig voor de raadsvergadering van 9 mei 2023 door de fracties intern kunnen worden besproken. Namens: de VVD Schagen

R.A.J. Takes

Pagina 2 van 2