Amendement RRN Aanvulling zienswijze Kadernota 2027 Omgevingsdienst

AMENDEMENT Betreft: Aanvulling zienswijze Kadernota 2027 Omgevingsdienst

De raad van de gemeente Schagen in vergadering bijeen op 17 februari 2026, Gelet op de beraadslaging in de vergadering van de Regionale Raadscommissie Noordkop van 5 februari 2026, besluit: Aan het voorgestelde besluit een punt 4 toe te voegen met de volgende tekst: 4.

De zienswijze aan te vullen met onderstaande tekst:

11. Visie en strategie Omgevingsdienst in de P&C cyclus Gelet op de uitkomsten van het Efficiencyonderzoek uitgevoerd door Berenschot, is behoefte aan een duidelijker koppeling tussen de visie en strategie van de Omgevingsdienst en de producten die voortkomen uit de Planning en Control (P&C) cyclus. In 2024 is er een Uitvoerings- & Handhaving (U&H) vastgesteld door alle deelnemers in deze gemeenschappelijke regeling, Deze strategie, die de deelnemers zou moeten binden in het toekomstbeeld van de Omgevingsdienst NHN, heeft nog onvoldoende een weg gevonden naar de P&C-stukken (Kadernota, begroting, jaarrekening). In toekomstige begrotingen verwachten wij dat de doelen zoals beschreven in de U&H strategie herkenbaar worden opgenomen zodat we als deelnemende gemeenten meer duidelijkheid hebben dat investeringen ook leiden tot een gewenst resultaat. De huidige U&H Strategie loopt tot en met 2027. Wij zien graag in de begroting van 2027 een planning voor het opstellen van een nieuwe strategie voor de periode 2028-2031. Met het opstellen van de nieuwe strategie wordt ook voorzien in het opnieuw bepalen van de toekomst zoals de deelnemers die voor ogen zien.

Toelichting: Bij de behandeling van de concept zienswijze in de vergadering van de Regionale Raadscommissie Noordkop (RRN) op 5 februari jl. is uitvoerig stilgestaan bij de rapportage van de raadsrapporteurs. De raadsrapporteurs hebben erop gewezen dat voor de beoordeling van de Kadernota en de concept zienswijze kennisname van het onderzoeksrapport van Berenschot inzake de efficiency bij de Omgevingsdienst noodzakelijk is. Het efficiencyrapport wijst één centrale randvoorwaarde aan voor het realiseren van efficiencywinst: de deelnemers (gemeenten en provincie) moeten eerst samen bepalen wat voor omgevingsdienst zij willen zijn. Het rapport concludeert dat er sterk uiteenlopende verwachtingen bestaan onder de deelnemers: sommige sturen op kostenreductie, anderen op innovatie, weer anderen op nabijheid en maatwerk. Zolang deze divergentie bestaat, kan de Omgevingsdienst zich niet consistent ontwikkelen en blijven efficiencykansen beperkt.

Het rapport benadrukt dat strategische alignment (het op één lijn brengen van verschillende zaken) tussen gemeenten en provincie voorwaardelijk is voor: • realisatie van 5% efficiency in 2029, • procesoptimalisatie, ketensturing en datagedreven werken, • uniformering van taakpakketten (maatregel 10). Het rapport stelt dat uniformering en verzakelijking van taakpakketten (maatregel 10) essentieel is voor efficiency, duidelijkheid en voorspelbaarheid. Het rapport maakt duidelijk dat het ontbreken van een eenduidige sturingsfilosofie leidt tot inefficiëntie en spanning in verwachtingen. Tijdens de vergadering van de RRN is namens de raadsrapporteurs aangegeven dat het begrijpelijk is dat in de Kadernota weinig aandacht wordt besteed aan het rapport van Berenschot, omdat dit rapport is verschenen op een moment dat de Kadernota al gereed was. In de rapportage van de raadsrapporteurs is een aantal vragen geformuleerd, die tijdens de vergadering van de RRN zijn beantwoord door de wethouder van Hollands Kroon, tevens lid van het Dagelijks Bestuur (DB) van de Omgevingsdienst. In grote lijnen kwam de beantwoording neer op het volgende. Naar zijn mening is een strategische positionering aanwezig. Er is in 2024 een Uitvoerings- & Handhavings (U&H) Strategie vastgesteld door alle deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling.

Dat toekomstbeeld wordt door de verschillende deelnemers wel anders ingevuld. Daarbij speelt de krappe financiële situatie van verschillende deelnemers een belangrijke rol. Het DB ziet een groot voordeel voor de Omgevingsdienst in het harmoniseren van het takenpakket van de Omgevingsdienst. Nu is het een soort ruim keuzemenu waarin elke deelnemers het zijne kiest. Dat zorgt voor een niet efficiënte uitvoering. Het uitvoeren van het efficiëntie-onderzoek was voor het DB ook een mooi moment om daarop een onafhankelijk advies te krijgen om mee door te kunnen. Dat advies is dusdanig dat het DB hierop verder zal focussen om de Omgevingsdienst een meer efficiënt en vooral ook werkbare organisatie te maken voor de toekomst. Erkend wordt dat de 5%-doelstelling niet haalbaar is zonder governance verbetering, procesoptimalisatie en duidelijke bestuurlijke afspraken. De Omgevingsdienst heeft een historie van samenvoegingen van diverse uitvoeringsorganisaties. Daarbij heeft governance en procesoptimalisatiie weinig aandacht gekregen en daarin is de Omgevingsdienst bezig met een inhaalslag. Dat betekent meer inzicht in data, processen en organisatie. Dat deze Omgevingsdienst van Berenschot een bovengemiddeld oordeel behaalt op de efficiëntie mag als grote opsteker worden gezien. Maar nog meer efficiëntie kan alleen behaald worden als die basis verder op orde komt.

Die basis op orde brengen, tegelijk met het robuust maken van de organisatie kan niet zonder (structurele) financiële middelen. Door de gestelde vragen blijkt dat de vertaling van de U&H Strategie naar de jaarlijkse begroting onvoldoende helder is verwoord. Dat wordt gezien als aandachtspunt richting de komende begroting. Samen met de gemeenteraden zou ook het streven moeten zijn dat een nieuwe strategie (2028-2031) meer inhoud geeft aan de wijze waarop alle deelnemers een gedragen beeld hebben van de toekomst van de

Omgevingsdienst. Het zou helpen als in de zienswijzen daarnaar een verwijzing komt zodat het expliciet aanleiding is om dat in het Algemeen Bestuur aan de orde te stellen. Gelet op de beantwoording tijdens de Regionale Raadscommissie Noordkop en de oproep om in de zienswijze hiervoor aandacht te vragen, is tijdens de vergadering van de RRN de strekking van dit amendement verwoord en door de RRN is hierover positief geadviseerd.