Amendement D66 Meerjarenprognos Grondexploitaties

Schagen Amendement Voor de raadsvergadering van 17 december 2024 Agendapunt 14 Onderwerp: Meerjarenprognoses Grondexploitaties (MPG) 2024 De raad van de gemeente Schagen in vergadering bijeen op 17 december 2024 Constaterende dat: 1. er in 2011 sprake was van een ambitieus plan voor het Centrum van Schagen 2. in oktober 2013 resteerde: o een herontwikkeling en uitbreiding van het Makado (plandeel 1) en o nieuwbouw op het parkeerterrein ten Noorden van het Makado (winkels, 14 appartementen en een parkeerkelder, plandeel 2); 3. de ontwikkeling van plandeel 2 was gegund aan Makado Vastgoed b.v. (hierna MKV)1; 4. het grondeigendom niet aansloot bij de herontwikkeling plandeel 1 en de realisatie van plandeel 2; 5. in verband daarmee in de anterieure overeenkomst (AO) een grondtransactie is overeengekomen over de inbreng van gemeentegrond (3226 m²) en de overdracht van gronden (circa 1000 m²) van Makado Vastgoed b.v. (MKV) aan de gemeente, de laatste door de gemeente te bestemmen en in te richten als openbaar gebied (grondwaarde € 0,00); 6. die grondtransactie in de AO met MKV is vastgelegd met een financiële constructie waarbij MKV circa € 1,2 miljoen aan de gemeente verschuldigd was; 7. over de financiering van de herinrichting van het openbaar gebied in 2013 grote twijfel bij de raad bestond; 8. in de raad van 28 juni 20162 verder inzicht is gegeven over een gewijzigd krediet; 9.

de raad op basis van dit raadsvoorstel (zie bijlage 1) er van uit kon gaan dat de dekking van de herinrichting sluitend was; 10. in de voortgangsrapportages in de jaren 2014, 2015 en 2016 Makado niet genoemd is als ‘bouwgrond in exploitatie’ (BIE) en evenmin als ‘niet in exploitatie genomen gronden’ (NIEGG); 11. in het raadsvoorstel van 9 mei 2017 “voorgangsreportage grondexploitaties” geen paragraaf Makado was opgenomen; 12. eind 20173 het college voorstelt om voor het project Makado een grondexploitatie te openen. Overwegende dat: a. bij een herinrichting van de openbare ruimte een grondexploitatie niet het juiste instrument is; b. het raadsvoorstel eind 2017 om voor het project Makado een grondexploitatie te openen daarom verrassend en merkwaardig was; c. de anterieure overeenkomst: - zich richt op de herinrichting van het openbaar gebied en - is losgekoppeld van de ontwikkeling/realisatie van de plandelen 1 en 2; d. het her in te richten openbaar gebied buiten het bestemmingsplan (zie bijlagen 2 en 3) valt; e. op grond van de Grondexploitatiewet; een exploitatiegebied kan nooit groter zijn dan het bestemmingsplan;

1

Anterieure overeenkomst december 2013 agendapunt 20 “aanvullend krediet infrastructuur Makado”, bijlage II 3 raadsvoorstel van 26 september 2017, Agendapunt 10 “voortgangrapportage grondexploitaties 2017-2018” 2

Schagen het besluit eind 2017 “openen grondexploitatie”: - onjuist is en - het college zich zonder tussenkomst van de raad de mogelijkheid toe-eigende van uitneming uit de reserve grondexploitaties bij overschrijding van het budget; g. het gevolg voor het meerjaren investeringsproject ‘herinrichting openbare ruimte Nieuwstraat/Mozartlaan/Langestraat’ is dat er een onterechte uitneming van om en nabij € 1,95 miljoen uit de reserve grondexploitaties is geweest; h. in historisch perspectief gezien het huidige college en raad geen verwijt kan worden gemaakt voor respectievelijk het voorleggen van het raadsvoorstel in september 2017 en het nemen van een overeenkomstig raadsbesluit; i. dit amendement de huidige raad de kans biedt om te komen tot herstel van dat in het licht van de Grondexploitatiewet onjuiste raadsbesluit; j. door deze onterechte uitneming er minder reserve overblijft voor andere (gewenste) projecten zoals bijvoorbeeld een verlies bij de grondexploitatie bij voor sociale woningbouw f.

Besluit: het raadsvoorstel dat luidt: 1. Vaststelling van de Meerjarenprognoses Grondexploitaties 2024 gemeente Schagen inclusief de financiële consequenties daarvan. 2. In te stemmen met de voorgenomen verandering van de MPG-cyclus, gekoppeld aan de jaarrekening Te wijzigen in: 1. De Meerjarenprognoses Grondexploitaties 2024 Schagen te wijzigen door de paragraaf ‘Makado’ te schrappen; 2. Voor het overige kennis nemen van de Meerjarenprognoses Grondexploitaties 2024 inclusief de financiële consequenties daarvan; 3. Het college opdracht te geven de uitneming van € 1,95 miljoen uit het resultaat grondexploitaties terug te draaien ten laste van het begrotingsresultaat. 4. In te stemmen met de voorgenomen verandering van de MPG-cyclus, gekoppeld aan de jaarrekening.

De fractie van D66 Schagen Mr F.N.J. Jansen Fractievoorzitter

Schagen

Toelichting De voorzitter van de OV van 27 november jl heeft verzocht de inbreng van D66 over de MPG af te breken. Hier is met respect maar met enige tegenzin gehoor aan gegeven. Volledigheidshalve is aan de griffie verzocht dit betoog aan het agendapunt voor deze raad toe te voegen. Het vult deels de toelichting aan. Voor de daaraan voorafgaande inleiding bij de schriftelijke artikel-43 vragen geldt hetzelfde. De (aanvullende)motivatie: Antwoorden vanuit c.q. teksten van het college op mondelinge vragen in commissie bestuur/Oordeelsvormende vergadering en schriftelijke vragen: a. bij herinrichting van de openbare ruimte is een grondexploitatie niet het juiste instrument ; b. 28 juni 2016; wethouder: werkzaamheden plandeel 2 uitgesteld tot aantrekken markt gronden onder plandeel 2; gronden gaan gewoon over naar MKS; geen antwoord op de vraag over financiële consequenties (vragen van Wens4u). c. 9 mei 2017; het kredietvoorstel is niet anders dan een bevestiging dat de Grexwet niet van toepassing was. De draai in september 2017 is dan ook opmerkelijk. d. September 2017; het argument naar de raad voor het openen van een grondexploitatie Makado was “woningbouw in plandeel 2”; citaat wethouder: “op dat moment was het dus logisch dat er een grondexploitatie zou worden geopend” Dat is onjuiste informatie om de volgende redenen: i.

De ontwikkeling plandeel 2 was in 2013 al gegund aan MKS en was niet aan de gemeente. De exploitatie is op grond van de AO dan ook aan MKS. ii. Binnen plandeel 2 is er geen m² bestemd/bedoeld als openbaar gebied. Het her in te richten openbaar gebied valt geheel buiten het bestemmingsplan “(herziening) Uitbreiding Makado”. iii. Dat het op dat moment volgens de wethouder dus logisch was dat er een grondexploitatie zou worden geopend kan op zijn minst worden gezien als een fake argument dat kennelijk goed viel, waarbij de onbekendheid bij raadsleden met de systematiek van de Grondexploitatiewet zeker een rol zal hebben gespeeld4. iv. Omgekeerd geredeneerd wordt in feite gesteld dat zonder woningbouw een grondexploitatie voor een herinrichting openbaar gebied niet het juiste instrument is, waarmee in feite de onjuistheid van het raadsvoorstel/-besluit wordt bevestigd. De reactie van het college op de artikel 43-vragen Op de argumentatie over de aanleiding “woningbouw” is hiervoor uitgebreid ingegaan. Dat bij een negatief resultaat dan conform de BBV wordt voorzien geeft u nu aan. In het raadsvoorstel werd destijds daar niets over vermeld (zie voetnoot 2). De beantwoording over de juridische positie van de gemeente ten opzichte van MKS stelt enigszins gerust. De houding van MKS daarin blijft ongewis, zeker ten aanzien van plandeel 2.

4

Beschikte de raad bij het raadsvoorstel van september 2017 over adequate, voldoende informatie die het de raad mogelijk maakte om tot een gewogen oordeel te komen of is handig ingespeeld op de asymmetrie in kennis en/of ervaring tussen wethouder en raad en wellicht zelfs tussen die van de rest van het college en de wethouder? Volgens D66 voldeed het raadsvoorstel niet aan aanbevelingen uit het “Rekenkameronderzoek naar de bestuurlijke informatievoorziening aan de gemeenteraad” van 27 oktober 2015.

Schagen Voor D66 is het een vereiste daarvan formele kennis te hebben. Zonder dat kan het meerjarig investeringsprogramma openbaar gebied rond Makado niet worden afgesloten. Er is volgens D66 ten onrechte € 1,95 miljoen onttrokken uit het saldo grondexploitaties. De totale operatie herinrichting openbaar gebied rondom Makado heeft globaal € 5,6 miljoen gekost. Het budget van mei 2017 (€ 3.607.935) is met 54 % overstegen. Wat D66 betreft is herstel van de besluitvorming uit 2017 nodig met compensatie van de uitnemingen uit het resultaat grondexploitaties voor de herinrichting van het openbaar gebied rond het her ontwikkelde Makado. Voor D66 is het voorgaande ook een aanleiding om te pleiten voor een evaluatie van dit soort grootschalige projecten als ook bij grondexploitaties voordat die worden afgesloten. Het moet daarbij ook gaan om de vraag wat nu het succes is van dit project. In 2013 was de overtuiging van de noodzaak van een renovatie alom, niet van de uitbreiding. Er was grote twijfel. De huidige leegstand van het winkelcentrum bevestigd dit.

Schagen

Bijlagen Bijlage 1 Raadsvoorstel van 28 juni 2016 (agendapunt 20) “aanvullende krediet infrastructuur Makado” (zie bij punt 7 van overwegende dat)

Bijlage 2 bron: Handreiking Grondexploitatiewet VNG

Schagen Bijlage 3 Bestemmingsplan “herziening uitbreiding Makado” van 18-12-2018 Wijkt in de begrenzing van het plangebied nauwelijks af van het bestemmingsplan “Uitbreiding Makado” van 30 juni 2015. De afwijking betreft een strook langs de Mozartlaan/Langestraat.