Algemene beschouwingen 2023 JessLokaal

Algemene beschouwingen 2023 Tijdens de algemene beschouwingen van vorig jaar schreven we, dat we verwachtten dat gemeente Schagen voor grote opgaven zou komen te staan. Opgaven die veel menskracht en geld zouden gaan betekenen. JessLokaal zag toen de begroting als een tussenmoment, de grote opgaven zouden immers nog komen. Hoe graag hadden we in deze situatie ons ongelijk gekregen! We zijn er helaas nog (lang) niet, want de bouw van betaalbare woningen blijft achter en kost onze gemeente vaak geld. Maar ook de alsmaar stijgende zorgkosten, de stikstofproblematiek, klimaatverandering en de toenemende krapte op de gemeentelijke arbeidsmarkt, de structurele achterstanden in het onderhoud binnen het openbaar gebied en het voortdurende tekort aan handhavingscapaciteit zijn dossiers die veel geld en tijd gaan kosten. Bovenstaande inleiding was onze inleiding van vorig jaar. Met de toenemende problemen waar ons land mee kampt, staat een gemeentelijke organisatie nog meer onder druk. Wij kiezen er uitdrukkelijk voor om ons als partij kritisch-constructief te positioneren. Op een goede manier met al deze problemen omgaan is een grote uitdaging voor de gemeente. Daar willen we graag aan meewerken. Wij zijn een partij die ons graag van alle kanten laat informeren, wij voeren een kritisch maar genuanceerd debat en maken keuzes die we goed kunnen onderbouwen.

Niet dom schrappen of belastingen verhogen, dat is de makkelijkste weg. We willen daarom doorgaan in de lijn waar we al langer voor staan. Een voorbeeld; wij willen de toerist op een eerlijke manier laten meebetalen. Een ander voorbeeld is dat wij onze organisatie herinrichten waardoor we efficiënter gaan werken. Vanuit het rapport Berenschot zijn diverse zaken aangetoond waar wij als gemeente meer geld uitgeven dan vergelijkbare gemeentes. Wij hebben meegewerkt aan een snelle impuls aan de financiële afdeling om meer in control te komen. Deze impuls samen met de voortzetting vanuit het rapport zullen wat ons betreft leiden tot besparingen. Het kan zijn dat dit gevolgen heeft voor ons dienstverleningsniveau en voor onze personeelsbezetting. Want we willen uitdrukkelijk dat onze gemeente niet gaat snijden in leefbaarheid zoals sportvoorzieningen, speeltoestellen en zwembaden. Daarnaast is ons onderhoud van de buitenruimte binnen de gemeente niet op peil en we moeten daarin blijven verbeteren. We zijn blij dat we grote steun voelen voor onze kritisch-constructieve lijn. Zowel binnen deze raad als binnen de samenleving. Als we de kritische lijn kunnen blijven inzetten dan kijken we met vertrouwen naar de toekomst. Wij openen met twee kritische pijlers die voor ons zeer belangrijk zijn.

Eerlijk blijven bij herinrichtingen richting inwoners en dorpsraden Wij zien grote uitdagingen het meest expliciet terugkomen in het programma Beheer Openbare Buitenruimte. Uitdagingen binnen dit domein lopen snel in de miljoenen. U kent ons dan ook als een partij die hier kritisch over is. Tegelijkertijd zijn er herinrichtingen die al langer onderwerp van gesprek zijn met dorpsraden, bedrijfsleven en inwoners. Recent zijn we bijgepraat over actuele projecten. Wij misten daar stukken en wij zagen hoofdader Dorpsstraat Warmenhuizen niet terugkomen terwijl de gemeente al in de vorige periode heeft gevraagd aan de dorpsraad om te inventariseren wat men hier wil. Daarnaast is de ontsluiting Dijken – Dergmeerweg een fietsverbinding geworden terwijl deze ontsluiting eerder is besproken als

JessLokaal | De lokale partij voor héél Schagen

ontsluiting voor autoverkeer ter ontlasting van de Kalverdijk. De LZV-route is wel benoemd maar eerder is besproken dat dit een optie is als het bedrijfsleven hier fors aan mee betaalt, ook dat zagen we niet terugkomen. We gaan er vanuit dat deze projecten ofwel snel correct besproken worden met de raad ofwel dat u met een verdiepingsslag komt waarom zaken anders zijn geworden. Juist op dit terrein dient de raad als budgethouder goed te worden meegenomen daar waar het gaat over dure politieke keuzes.

Wat is de basis op orde? De keuze ‘sober en doelmatig’ van het Integraal beleidsplan Openbaar Gebied betekent dat wij de wegen grotendeels op CROW C-niveau in stand houden. Voor de toeristische centra van Schagen, Callantsoog, Petten, Burgerbrug en Sint Maartenszee doen wij dit op een iets hoger CROW B-niveau. Op dit moment lezen wij dat de wegen zich gemiddeld nog op B-niveau bevinden. Terwijl we tijdens de presentatie te horen kregen dat we ‘bijna onder het gewenste niveau zakken’. Vanwaar deze contradictie? De (verouderde) riolering is al langer onderdeel van gesprek. Bij al deze projecten is JessLokaal door de forse kostenverhogingen door de inflatie en te lage begrotingen uit het verleden bezorgd over de betaalbaarheid en daarmee ook de uitvoerbaarheid in de toekomst. Op eerdere vragen wat ons te wachten staat heeft het college sussend gereageerd. Deze maand werden we onaangenaam verrast door bovenstaande. De informatie die is gegeven geeft ons nog niet het vertrouwen dat de organisatie het op orde heeft voor de komende jaren. Op dit momenten worden projecten niet reëel begroot. Wij verwachten kwalitatieve verbeteringen voor de begroting en voorstellen in 2023.

Waar blijft Berenschot? Wij zijn blij met de ingezette koers waardoor onze organisatie sterker zal worden. We zien daarbij een duidelijke hand van de interim secretaris waar het veelvuldig gaat over de fijnstructuur, een voor ons nog onbekende term. Naar aanleiding van onder andere het rapport Berenschot is er flink geïnvesteerd in onze organisatie. Er is gezegd dat het vervolg van dit onderzoek spoedig naar ons toe zou komen. In september van dit jaar zouden we al meer horen. Helaas zien wij dit niet terug. Hierdoor o.a. onze kritische vragen over het P-Budget. Het P-budget, Fte’s en de inhuur is voor ons ongrijpbaar. Helaas ook na de antwoorden op onze technische vragen. Meer inzicht en voortgangsrapportages op dit vlak zijn daarom noodzakelijk. Wij worden als raad namelijk snel gevonden bij benodigde investeringen. Hierbij wordt het rapport Berenschot gebruikt als aanleiding. Vervolgens merken we dat het moeilijk is om informatie te krijgen over stukken binnen het rapport waar ruimte is. Er wordt dan snel geschermd met vervolgonderzoek en een goed niveau van dienstverlening. Het gesprek aangaan over nut en noodzaak wordt vermeden. Hier zouden wij dit najaar meer over horen maar we zien er niets in terug binnen de begroting voor 2023. Wij verwachten dit jaar nog een concretisering over de stappen na vervolgonderzoek.

Wij verwachten dusdanig vervolg zodat we het gesprek kunnen aangaan waardoor wij besparingen kunnen realiseren.

Ambitie gecombineerd met een realistische koers bij woningbouw Het programma wonen geeft ons vertrouwen om aantallen te maken in de komende jaren. Met deze aantallen hopen we, zoals afgesproken in het coalitieakkoord, de wachttijden voor een sociale

JessLokaal | De lokale partij voor héél Schagen

huurwoning wel te verlagen. Ook binnen dit programma dienen we kritische keuzes te maken die ons allen vooruit helpen. Aan de ene kant vragen we u met klem om door te gaan met het bouwen van vele aantallen. Wij denken deze aantallen te kunnen halen door ons nog meer te richten op het bouwen van kleinere woningen. Dit zijn de woningen waar enorme behoefte aan is én waar op dit moment een tekort aan is. Daarnaast is hoger bouwen (meer dan 4 lagen), op plekken waar dit passend is, voor JessLokaal óók een oplossing om meer aantallen te maken. We zijn blij dat we geen extra eisen stellen bovenop landelijke regelgeving bij grote projecten. Aan de andere kant mogen we juist wat extra vragen als we ruimte geven voor huizen met meer woonoppervlakte. Als wij dit gunnen aan de initiatiefnemers dan mogen we ook wat terugvragen voor de gemeenschap. Wij vinden dat we als gemeente meer eisen mogen stellen aan exclusieve woningbouwprojecten (1 tot enkele vrijstaande huizen), wat betreft natuurinclusief bouwen en vragen het college hiervoor ook met een voorstel te komen.

Nog 2 maanden voor beleid Oneigenlijk woninggebruik Zoveel mogelijk en kleiner bouwen is voor ons prioriteit. Maar eigenlijk gaat het om het creëren van zoveel mogelijk wooneenheden voor onze inwoners. Wij zijn bezig om mensen een dak boven het hoofd te bieden en wij zien tegelijkertijd dat om ons heen huizen in toenemende mate worden onttrokken. Deze irritatie wordt gelukkig gedeeld met de organisatie maar de uitvoering dient al meer handen en voeten te krijgen. Daar waar het lang duurt voordat we als gemeente mogen ingrijpen, dienen we wat ons betreft hoge boetes uit te delen. Als reactie op onze algemene beschouwingen van vorig jaar heeft u gezegd: Op het gebied van veiligheid en handhaving heeft u gemeenteraad een beleid voor veiligheid vergunningverlening, toezicht en handhaving Schagen 2019 – 2022 vastgesteld. In dit beleid zijn de uitgangspunten en prioriteiten opgenomen waar in deze beleidsperiode aandacht aan wordt besteed. In 2022 wordt nieuw beleid opgesteld en aan u voorgelegd. Daarnaast komen we in de loop van 2022 met een voorstel voor integrale aanpak ondermijning, waar ook illegale woningverhuur en drugscriminaliteit onder valt. We zijn benieuwd.

Positieve gezondheid echt tot zijn recht laten komen We zijn blij met de preventieve inslag van de gemeente op het gebied van sociaal domein. Tegelijkertijd worden de uitdagingen in zowel jeugd- als seniorenbeleid groter. Er wordt al meer een beroep gedaan op de gemeente voor zorg. Preventie kan in alles terugkomen. Om beweging te stimuleren en om kinderen dichter bij de natuur te brengen, verwacht JessLokaal dat voor nieuwe speelplekken gedacht wordt vanuit de visie dat natuurlijke speelplekken (speelbos/natuurlijke speelbeleving/gratis verkrijgbare speurtochten) goed zijn voor de motorische en de sociaalemotionele ontwikkeling van kinderen. De natuur nodigt uit tot creatief en exploratief, onderzoekend denken. We doen mee aan zeer veel campagnes en acties. We proberen de juiste mensen te bereiken. Om daar beter in te worden vragen we u om te kijken naar de buren. In regio Alkmaar hebben ze Checkin.nl, een overzichtelijke website voor jongeren. Het is belangrijk om ons (zorg)aanbod af te stemmen op de belevingswereld van jongeren om jongeren te inspireren en om ze te laten zien dat zij niet alleen zijn met hun problematiek. Staat u open om met Alkmaar te praten om deze optie te onderzoeken voor Schagen?

JessLokaal | De lokale partij voor héél Schagen

Preventief handelen kunnen we al generaties lang als de beste als het aankomt op leren zwemmen. Door de komst van mensen uit andere landen en de stijgende inflatie zien we dat het kunnen leren zwemmen onder druk staat. In een periode dat we al preventiever willen werken, gebeurt het omgekeerde. Het kindpakket is te laag om een kind veilig te leren zwemmen. Wij kunnen er niet voor zorgen dat kinderen niet tussen wal en schip vallen maar er wel voor zorgen dat zij zich kunnen redden mocht dat gebeuren. Hoe denkt het college deze kinderen te kunnen helpen?

Duurzaamheid: Van papier naar uitvoering Duurzaamheid is een belangrijk thema en dat zien we ook terug in de begroting. De opgave is groot, de rol van de gemeente is ook groot en daarom zijn en worden veel nieuwe projecten opgestart. We zitten nu echt in de fase van uitvoeren. JessLokaal is zeer benieuwd wanneer de eerste projecten in uitvoering komen en er daadwerkelijk grote stappen gemaakt gaan worden richting een klimaatbestendige omgeving. Een belangrijk punt in duurzame mobiliteit is de deelauto. De gemeente promoot dit actief door middel van Mobipunten en bij diverse woningbouwprojecten is dit ook opgenomen. Wij zijn gestart met een mobipunt in het centrum van Schagen en recentelijk zijn er punten bij het station bijgekomen. Dit is een goede start en bedrijfseconomisch is dit logisch. Echter, de dorpen zijn nog steeds afgesloten van deze vorm van mobiliteit. Aangezien dit ook een vorm is om de dorpen met de stad te verbinden, zouden we graag zien dat de dorpen worden voorzien van deelauto’s. Dit stuk gaat verder dan duurzaamheid alleen. Bereikbaarheid van de dorpen werkt weer preventief voor onze ouderen. Een andere vorm van verbinden van de dorpen met de stad is het openbaar vervoer, voornamelijk in de vorm van buslijnen. Via een lobby bij de provincie zou dit moeten worden bereikt.

Een mogelijke verhoging van de bezettingsgraad is het aan elkaar knopen van de bestaande lijnen. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om de bus uit Alkmaar in plaats van naar Petten door te laten rijden naar de Stolpen (nieuwe plek huisartsen), zodat daar kan worden overgestapt op de bus naar Schagen. Op gebied van duurzame energie doen we het hartstikke goed. 100% van onze energie is duurzaam en komt van de HVC. Toch moeten we rekening houden met flinke meerkosten voor volgend jaar. Berekent de HVC marktprijzen aan ons door?

Vertrouwen ontstaat door helderheid van zaken Voor JessLokaal is het belangrijk dat tijdigheid en zorgvuldigheid wordt bewaakt, zodat voor iedereen vooraf en achteraf duidelijk is op welke wijze geparticipeerd wordt/is. Wij willen dat iedereen met een mening, belang of idee voor de leefomgeving daadwerkelijk de kans krijgt om mee te denken en om dus echt mee te doen. Dit vraagt iets van de wijze waarop wordt uitgenodigd en gecommuniceerd. JessLokaal is van mening dat participatie alleen slaagt wanneer er sprake is van een brede vertegenwoordiging van belangen, representativiteit en sociale inclusie. Voorkomen moet worden dat een participatieproces wordt gedomineerd door een bepaalde groep of een bepaald deelbelang. We realiseren ons terdege dat inwoners ontevreden kunnen zijn met de uitkomst van een goed participatieproces. Wij zijn echter wel van mening dat bij een goed doorlopen procedure, met het juiste verwachtingspatroon ook deze mensen de uitkomst wel vaker accepteren. Voor JessLokaal

JessLokaal | De lokale partij voor héél Schagen

heeft participatie niet als eerste doel om absolute draagvlak te realiseren. JessLokaal is van mening dat het slagen van een goed participatieproces behalve door goede spelregels en procedures ook sterk afhankelijk is van de manier waarop mensen hieraan invulling geven. Vandaar dat JessLokaal duidelijke richtlijnen wil voor initiatiefnemers, om daarmee de belangen van onze inwoners te borgen. Recente voorbeelden van brieven die niet zijn verstuurd of ontbreken van regie in de communicatie richting inwoners is pijnlijk en destructief.

Zichtbare ‘kleine’ dingen zijn waardevol Makkelijk zijn de uitdagingen niet. Maar uiteindelijk wonen we met zijn allen zeer graag in ons landje. Wat ons betreft is de gemeente Schagen binnen onze landsgrenzen weer een topgebied en dat komt mede door het beleid van de afgelopen jaren. Hoewel we in onze beschouwingen graag op hoofdlijnen blijven en de grote uitdagingen benoemen, hebben we vooral zicht voor kleinere initiatieven. Bijvoorbeeld onze nieuwe plekken ter ontspanning zoals Roockershuyspark en Polderpark. Daarnaast zien we enthousiaste reacties over de Streetart in het centrum van Schagen en over de graffitimuur naast Groenoord. Wat ons betreft brengt het college zulke initiatieven richting de dorpen. We moeten samen onze gemeente blijven maken. Laat dat voorop staan bij alles wat we met elkaar doen. We denken niet alleen aan grote zaken maar ook aan bijvoorbeeld de kleine presentjes die soms worden uitgereikt; presentjes en bonnen van grote online webwinkels moeten worden vermeden. Denk groot, koop lokaal.

Inhoudelijk gesprek We begonnen de beschouwingen met alle uitdagingen en de zorgen die we hebben. Met daarbij onze kritisch-constructieve lijn die u terug ziet komen in de rest van het document. Wij willen graag eindigen met onze volle tevredenheid over de bestuurlijke cultuur binnen onze gemeente. We vinden veel ruimte om inhoudelijk met elkaar het debat aan te gaan binnen de raad om op respectvolle wijze het met elkaar oneens te zijn over zaken, zonder dat we maandelijks over schandalen moeten hebben. Daardoor is er ruimte voor inhoud. We koesteren ook deze cultuur tussen raad en ambtenaren. Binnen vertrouwen kunnen we goed kritisch zijn. Laten we dat beseffen. Organisatie, college, raadsleden, bedankt. Laten we zo doorgaan.

JessLokaal | De lokale partij voor héél Schagen