Aanvullende Begroting Schagen

SUBSIDIEAANVRAAG 2021

INHOUDSOPGAVE

Inhoudsopgave Inleiding

2

Meer doen met minder

3

Benchmarking

6

Subsidie 2017-2020

7

Begroting 2021

8

Schagen, 30 december 2020

1

INLEIDING

Een nieuwe beleidsperiode Het Beleidsplan 2017-2020 van KopGroep Bibliotheken loopt ten einde. Maar onze visie: Een leven lang leren! blijft de komende jaren van kracht. Zo ook onze focus op de jeugd en mensen die hulp nodig hebben bij het ontwikkelen van hun basisvaardigheden. Digitalisering neemt nog steeds toe en Nederlandse jongeren scoren slecht op taal- en leesvaardigheid. Het beroep op de zelfredzaamheid van inwoners is groot en tegelijkertijd groeit de kloof tussen kansrijke en kansarme kinderen, volwassenen en ouderen. Bibliotheken zetten in op lezen, leren en vrije toegang tot informatie. Aangevuld met activiteiten die ontmoeting en kennismaken met kunst en cultuur stimuleren. Deze activiteiten liggen vast in de kernfuncties uit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) die het Rijk in 2015 vaststelde. In februari 2020 presenteerde de minister van OCW de eerste evaluatie van deze wet.

Een belangrijke conclusie is dat de ontwikkeling van de traditionele ‘uitleenbibliotheek’ naar een ‘maatschappelijkeeducatieve bibliotheek’ succesvol verloopt: “Bibliotheken bieden toegang tot kennis, informatie en cultuur en doen steeds meer aan non-formele educatie, zoals het stimuleren van lezen, de bestrijding van laaggeletterdheid en verbetering van digitale vaardigheden.” Om dit kracht bij te zetten nam de minister in het voorjaar van 2020 het initiatief om met landelijke partners -waaronder de Vereniging van Nederlandse Gemeenten- een convenant op te stellen voor een sterk bibliotheekstelsel. In dit convenant wordt beschreven hoe bibliotheken kunnen bijdragen aan maatschappelijke opgaven. Het gaat daarbij om het versterken van basisvaardigheden, zoals lezen. Daarnaast ligt er een taak rondom digitalisering en technologie: snelle ontwikkelingen hebben tot gevolg dat niet iedereen kan meedoen. Iedere inwoner van Nederland moet ‘een leven lang kunnen leren!’

M a a r m a a t s c h a p p e l i j k e w a a r d e c r e ë r e n k a n d e b i b l i o t h e e k n ie t a lle e n, d a a r is o o k d e o v e r h e i d v o o r n o d i g . E r m o e t e n v o l d o e n d e f i n a n c i ë l e m i d d e le n b e sc h ik b a a r zij n o m gezamenlijke ambities waar te maken!

Schagen, 30 december 2020

2

MEER DOEN MET MINDER

Meer doen met minder De gemeenteraad van Schagen besloot in 2015 om 40% te bezuinigen op het bibliotheekwerk. Dit kon alleen gerealiseerd worden door het personeelsbestand in te krimpen, bepaalde activiteiten niet meer uit te voeren en te beknibbelen op de uitgaven. Zo is onder andere de afschrijftermijn van de collectie opgerekt. Desondanks heeft KopGroep Bibliotheken hard gewerkt om de inwoners van de gemeente Schagen zo goed mogelijk te bedienen. In samenwerking met onder meer Fiolet Taaltrainingen, Wonen Plus Welzijn en het ROC werd een Taalhuis opgericht, waar laaggeletterden doorverwezen worden naar passend taalaanbod. Het educatieve programma Doe de Bieb is uitgebreid om het stopzetten van de jeugdbus op te vangen en in Waarland en Petten zijn Bibliotheken op School geopend. Toch merken we dat KopGroep Bibliotheken in de gemeente Schagen steeds meer uit de pas loopt in vergelijking met buurgemeenten Den Helder en Texel. We zien bijvoorbeeld een afwijking in de behaalde prestatiedoelen in de leeftijd 0-6 jaar. Boekstart en VVE zijn in Schagen achtergebleven in het activiteitenaanbod. Als we kijken naar het convenant zullen we daar volop op moeten inzetten. Het gezamenlijke doel van de bibliotheek en de gemeente Schagen moet zijn dat we samen voorkomen dat de generatie van 0-12 jaar de laaggeletterden van morgen worden: voorkomen is beter dan genezen.

Laaggeletterdheid kost de Nederlandse samenleving elk jaar ruim 1 miljard euro.

Laaggeletterdheid in de gemeente Schagen Voorschoolse en vroegschoolse educatie (VVE) is belangrijk om te voorkomen dat kinderen met een taalachterstand aan de basisschool beginnen. In Den Helder en Texel gaat het geld dat de gemeente voor VVE krijgt naar de bibliotheek. Hierdoor kunnen we in deze gemeenten volop inzetten op ondersteuning van de pedagogisch medewerkers in de Kinderopvang, het organiseren van een Voorleesteam, BoekStart activiteiten, etc. In Schagen beschikken we niet over dit geoormerkte budget en kunnen we deze ondersteuning/activiteiten helaas (nog) niet bieden. Laaggeletterdheid is ook in gemeente Schagen een probleem: 12% van de bevolking is laaggeletterd. Deze mensen hebben grote moeite met lezen, schrijven en het begrijpen en toepassen van informatie; ze zijn veelal ook zwak op het gebied van digitale vaardigheden. Daardoor kunnen ze niet goed functioneren in de huidige informatiemaatschappij, ze raken sneller in problemen dan anderen (slechte gezondheid, werkloosheid, schulden) en kunnen hun kinderen niet helpen met voorlezen of huiswerk maken. KopGroep Bibliotheken heeft een scan laaggeletterdheid laten uitvoeren voor alle vier gemeenten. Met deze scan kunnen we werken aan een wijkgerichte aanpak van de preventie en bestrijding van laaggeletterdheid.

Schagen, 30 december 2020

3

MEER DOEN MET MINDER

Leesoffensief: voorkomen van laaggeletterdheid Nederlandse jongeren lezen steeds minder vaak, minder goed en met steeds minder plezier. Maar liefst 18 % van de 15-jarigen dreigt met een te laag taalniveau van school te komen. Daarom is in 2019 het breed gedragen ‘Leesoffensief’ gepresenteerd. Daarbij ligt de focus op groepen die het meest achterblijven: jongens, leerlingen in het vmbo en mbo en jongeren met een migratieachtergrond. Belangrijk is een rijke leesomgeving in elke school en daarbij kan KopGroep Bibliotheken goed ondersteunen. Met programma’s om het leesplezier en de leesmotivatie te vergroten en met collecties actuele jeugdboeken op school. Ook is een structurele samenwerking met het voortgezet onderwijs wenselijk, dat willen wij in Schagen graag op dezelfde manier doen als met Scholen aan Zee in Den Helder.

Van Jeugdbus tot boeken op school Het stopzetten van de jeugdbus had als doel om meer boekencollecties op scholen te plaatsen. Scholen zijn enthousiast en blijken bereid om een uitgebreidere dienstverlening af te nemen: 19 van de 23 scholen in Schagen neemt een module af, vooral de module ‘Extra boeken’ is populair. Daarbij krijgt een school een collectie van 3 tot 5 boeken per leerling, lesprogramma's gericht op leesbevordering en digitale geletterdheid en extra themacollecties en tijdvakkisten. Dit succes is een positieve ontwikkeling en scholen geven aan het liefst nóg nauwer samen te werken, maar de impact is een aanslag op onze totale KopGroep collectie en ook op ons budget. De collectie van de jeugdbussen is niet toereikend om alle scholen met de module ‘Extra boeken’ van voldoende materialen te voorzien. Er moeten extra boeken worden aangeschaft en daarnaast is de huidige afschrijvingstermijn van 10 jaar niet realistisch. Ook vraagt het een grotere formatie inzet van onze backoffice en logistieke dienst om alle scholen te bedienen.

Schagen, 30 december 2020

4

MEER DOEN MET MINDER

Het bevorderen van digitale inclusie Digitalisering en technologie hebben een steeds grotere impact op ons leven. Iedereen moet kunnen meedoen in de digitale samenleving. Daarom starten we, in samenwerking met de gemeente en maatschappelijke partners, een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) in onze bibliotheken. Mensen kunnen daar bijvoorbeeld terecht met vragen over hun belastingaangifte. Daarnaast wordt het cursusaanbod op het gebied van basisvaardigheden vergroot. Naast de al bestaande inloopspreekuren in Schagen en Tuitjenhorn willen we daar ‘Klik&Tik’ cursussen organiseren, bestemd voor mensen die moeite hebben met de computer en internet. Ook hebben we de training ‘Eerste hulp bij DigiD’ in ons aanbod. Deelnemers oefenen in kleine groepjes met eenvoudige leerstof. Deze cursussen worden al met veel succes in Den Helder en op Texel gegeven. Voor het realiseren van het bovenstaande hebben we meer ruimte nodig dan nu beschikbaar is in de bibliotheek van Schagen. Voor het IDO is in verband met de privacy een aparte spreekkamer nodig. Het huren van extra ruimte in Markt 18 brengt extra kosten met zich mee, waar we binnen de huidige subsidie geen geld voor hebben.

Bijstellen begroting We verzoeken de gemeenteraad van Schagen om onze subsidie structureel te verhogen met 50.000 euro per jaar. Op die manier kunnen we de maatschappelijke bibliotheek worden die de minister voor ogen heeft. We kunnen onze reserves weer opbouwen en de jeugdcollectie een belangrijke injectie geven. Ook willen we, net als in andere gemeenten, een goed cursusaanbod kunnen bieden om de kwetsbare mensen in onze samenleving te ondersteunen met het ontwikkelen van hun basisvaardigheden en ze te helpen om digitaal redzaam te worden.

Schagen, 30 december 2020

5

BENCHMARKING

De gemiddelde bijdrage voor KopGroep Bibliotheken totaal is € 19,22 per inwoner (inclusief huisvestingslasten). De onderlinge verhouding is bovenstaand weergegeven. In Hollands Kroon is voor 2020 en 2021 extra structurele subsidie toegekend.

KopGroep Bibliotheken kan op basis van aantal inwoners worden ingedeeld als een L bibliotheek. De gemiddelde bijdrage van alle L bibliotheken betreft € 21,27. Voor KopGroep Bibliotheken is dit € 19,22.

Schagen, 30 december 2020

6

RESULTAAT 2017-2020

Verloop resultaat boekjaar 2017-2020

De afgelopen jaren zijn de resultaten negatief en krijgen wij de exploitatie niet positief in Schagen. Met een structurele extra subsidie van € 50.000,- kunnen we onze bestaande en nieuwe activiteiten op een goede wijze voortzetten en de jeugdcollectie een impuls geven. Met het reeds gevormde eigen vermogen kunnen we eventuele onvoorziene tegenvallers beter opvangen, is er ruimte voor investeringen en zijn we financieel gezond. De (reguliere) subsidie in 2020 bedraagt € 675.400,- per jaar. De indexering bedraagt 2% per jaar. Vertaald in een structurele subsidie voor 2021 zou de (reguliere) subsidie op € 738.907,- moeten uitkomen. Per inwoner betekent dit een verhoging van € 0,93 voor de reguliere subsidie.

Schagen, 30 december 2020

7

BEGROTING 2021

Schagen, 30 december 2020

8