2022-07-18 KuiperC def concept RO-BP-621.139.80-TOTAAL-ON01
Tekst van het document
Gemeente Schagen Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Ontwerp
18 juli 2022
Gemeente Schagen Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Ontwerp
Inhoud • Toelichting • Regels • Verbeelding
werknummer datum bestand
621.139.80 18 juli 2022 J:\621\139\80\3 Projectresultaat\
KuiperCompagnons BV Ruimtelijke Ordening, Stedenbouw, Architectuur, Landschap Rotterdam
Toelichting
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’
Toelichting
2
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
3
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Inleiding ................................................................................................................... 5
1.1
Aanleiding en doel ................................................................................................................... 5
1.2
Plangebied .............................................................................................................................. 5
1.3
Voorgaande bestemmingsplannen ......................................................................................... 6
1.4
Leeswijzer ............................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 2
Planbeschrijving ...................................................................................................... 9
2.1
Inleiding ................................................................................................................................... 9
2.2
Bestaande situatie ................................................................................................................... 9
2.3
Ontwikkelingen ...................................................................................................................... 11
2.4
Juridische aspecten .............................................................................................................. 15
Hoofdstuk 3
Beleidskader .......................................................................................................... 18
3.1
Rijksbeleid ............................................................................................................................. 18
3.2
Provinciaal en regionaal beleid ............................................................................................. 20
3.3
Gemeentelijk beleid ............................................................................................................... 22
3.4
Conclusie............................................................................................................................... 26
Hoofdstuk 4
Mobiliteit ................................................................................................................ 27
4.1
Verkeer .................................................................................................................................. 27
4.2
Parkeren ................................................................................................................................ 29
Hoofdstuk 5
Water ..................................................................................................................... 30
5.1
Kader ..................................................................................................................................... 30
5.2
Watertoets ............................................................................................................................. 31
Hoofdstuk 6
Natuur .................................................................................................................... 34
6.1
Kader ..................................................................................................................................... 34
6.2
Onderzoek ............................................................................................................................. 35
6.3
Conclusie............................................................................................................................... 37
Hoofdstuk 7
Archeologie en cultuurhistorie ............................................................................... 38
7.1
Kader ..................................................................................................................................... 38
7.2
Onderzoek ............................................................................................................................. 38
7.3
Conclusie............................................................................................................................... 38
Hoofdstuk 8
Milieu ..................................................................................................................... 39
8.1
Algemeen .............................................................................................................................. 39
8.2
M.e.r.-beoordeling ................................................................................................................. 39
8.3
Geluid .................................................................................................................................... 41
8.4
Luchtkwaliteit ......................................................................................................................... 42
8.5
Externe veiligheid .................................................................................................................. 44
8.6
Bodemkwaliteit ...................................................................................................................... 46
8.7
Bedrijven en milieuzonering .................................................................................................. 47
8.8
Overige belemmeringen ........................................................................................................ 48
Hoofdstuk 9
Duurzaamheid ....................................................................................................... 49 Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
4
9.1
Kader ..................................................................................................................................... 49
9.2
Onderzoek en conclusie ........................................................................................................ 49
Hoofdstuk 10
Uitvoerbaarheid ..................................................................................................... 51
10.1
Economische uitvoerbaarheid ........................................................................................... 51
10.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid..................................................................................... 51
10.3
Handhavingsaspecten ....................................................................................................... 51
Hoofdstuk 11
Procedure .............................................................................................................. 52
11.1
Overleg .............................................................................................................................. 52
11.2
Ontwerpfase en zienswijzen ............................................................................................. 52
11.3
Vaststelling ........................................................................................................................ 52
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1 KuiperCompagnons (augustus 2021) Stedenbouwkundig en Beeldkwaliteitsplan Centrumontwikkeling Waldervaart Bijlage 2 ABO-Milieuconsult (27 september 2021) Flora- en faunaonderzoek Waldervaart te Schagen Bijlage 3 KuiperCompagnons (7 maart 2022) Stikstofdepositie-onderzoek bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Bijlage 4 Archeologie West-Friesland (14 september 2018) Archeologische quickscan – Herinrichting Waldervaart, Schagen, gemeente Schagen Bijlage 5 KuiperCompagnons (8 december 2021) Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai – Bestemmingsplan Waldervaart, Schagen Bijlage 6 ABO-Milieuconsult (28 oktober 2021) Verkennend bodemonderzoek volgens NEN 5740 Waldervaart te Schagen Bijlage 7 Smit Groenadvies (16 september 2020) Aanvullend onderzoek huismussen, gierzwaluwen, vleermuizen, marterachtigen en jaarrond beschermde vogelnesten – Waldervaart, Schagen
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
5
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding en doel
De gemeente Schagen heeft het voornemen om het centrumgebied van de wijk Waldervaart te herontwikkelen. De bestaande voorzieningen in het gebied zijn verouderd. Bij de verschillende belanghebbende partijen in het gebied bestaat daarom het voornemen de scholen te slopen en samen te voegen in een nieuw te bouwen kindcentrum, de sportzaal te vervangen en het winkelcentrum te verbouwen. Daarnaast bestaat de wens om woningen in het gebied toe te voegen, en mogelijk maatschappelijke ruimte. Ook dient de openbare ruimte opnieuw en groen te worden ingericht. Hiertoe is in 2021 een integraal stedenbouwkundig en beeldkwaliteitsplan opgesteld. Daarmee is een samenhangend ruimtelijk kader vastgelegd, om te komen tot een gezamenlijke planvorming voor de herontwikkeling van het gebied. In het plan zijn de bestaande situatie en kenmerken van het gebied geanalyseerd, op basis waarvan een integraal stedenbouwkundig plan is geschetst met een visie op het gebied, het toekomstige programma en de beoogde inrichting en hoofdstructuren. Vervolgens wordt dit per deelgebied nader uitgewerkt, waarbij ook wordt ingegaan op de beoogde uitstraling en beeldkwaliteit.
Het plan zal gefaseerd worden ontwikkeld, waarbij achtereenvolgens een nieuwe sportzaal wordt gebouwd, de oude sportzaal wordt gesloopt, het nieuwe kindcentrum wordt gerealiseerd, de bestaande onderwijsgebouwen worden gesloopt en tot slot de appartementen worden gebouwd. De verbouwing van het winkelcentrum is inmiddels afgerond. In totaal omvat het te ontwikkelen programma een kindcentrum (scholencluster) van circa 5.000-6.000 m2 bvo, een sportzaal van 1.600 m2 bvo en circa 120 woningen in verschillende categorieën met maatschappelijke ruimte in de plint. Het stedenbouwkundig plan dient als uitgangspunt voor de nadere uitwerking van de verschillende onderdelen van de gebiedsontwikkeling. In een definitief ontwerp worden het precieze programma en de precieze verkaveling en fasering uitgewerkt. Binnen de kaders van het stedenbouwkundig plan is daarin nog enige flexibiliteit mogelijk. De beoogde ontwikkelingen passen niet binnen het geldende bestemmingsplan ‘Woongebieden Kern Schagen’. Dit bestemmingsplan laat de bouw van woningen niet toe, en de nieuw te bouwen scholen en sportzaal passen niet binnen de huidige bestemmings- en bouwvlakgrenzen. Het gemeentebestuur heeft daarom besloten voorliggend bestemmingsplan in procedure te brengen om de beoogde functies en bouwwerken mogelijk te maken.
Met dit bestemmingsplan wordt de voorgenomen ontwikkeling voorzien van een actueel en toereikend juridisch-planologisch kader. Het bestemmingsplan is gebaseerd op het stedenbouwkundig plan en het daarin opgenomen ontwerp, maar biedt een breder kader om ook nog flexibiliteit in de uitwerking van het ontwerp mogelijk te maken.
1.2
Plangebied
Het plangebied ligt in de woonwijk Waldervaart, ten westen van het centrum van Schagen en de N245. Het plangebied vormt het centrum van de wijk, waar in de huidige situatie een winkelcentrum, sportzaal en verschillende scholen gevestigd zijn. Het plangebied bevindt zich ten noorden van de Menisweg en daaraan evenwijdige watergang, de Tjallewallervaart. Een vertakking van de vaart doorkruist het plangebied in noord-zuidelijke richting. Aan de noordzijde wordt het plangebied grofweg begrensd door het Steenloperspad, aan de oostkant door de Kievitlaan en in het westen vormen de woningen aan de Merelstraat de begrenzing. Afbeelding 1.1 toont de ligging van het plangebied in de omgeving.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
6
Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied in de omgeving (het plangebied is globaal wit omkaderd).
1.3
Voorgaande bestemmingsplannen
De gronden in voorliggend bestemmingsplan zijn onderdeel van het vigerende bestemmingsplan ‘Woongebieden Kern Schagen’, dat op 20 november 2013 door de gemeenteraad van Schagen is vastgesteld. Daarnaast vigeert ter plaatse van het plangebied het paraplubestemmingsplan ‘Parkeren’, dat op 7 november 2017 is vastgesteld. Op 30 juni 2020 is tevens het ‘Paraplu-omgevingsplan, 1e tranche’ vastgesteld, dat onder andere het vigerende bestemmingsplan ‘Woongebieden Kern Schagen’ op onderdelen herziet. In het vigerende bestemmingsplan ‘Woongebieden Kern Schagen’ kent voorliggend plangebied de bestemmingen ‘Maatschappelijk’, ‘Gemengd’ en ‘Sport’ voor de bebouwde delen van het gebied (de scholen, het winkelcentrum en de sportzaal respectievelijk). Daarbinnen zijn bouwvlakken met maatvoeringsaanduidingen opgenomen, en tevens enkele functieaanduidingen. De watergang kent de bestemming ‘Water’, de parkeerterreinen aan de oost- en westkant zijn bestemd als ‘Verkeer – Verblijfsgebied’. Aan de overige gronden is de bestemming ‘Groen’ toegekend. In de zuidoostelijke hoek van het plangebied valt een deel van de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’, die is opgenomen rondom het naastgelegen eiland, binnen het plangebied. Afbeelding 1.2 toont een uitsnede van het vigerende bestemmingsplan.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
7
Afbeelding 1.2 Uitsnede vigerend bestemmingsplan ‘Woongebieden Kern Schagen’ (voorliggend plangebied is globaal rood omkaderd).
Strijdigheid Het voorliggende bestemmingsplan is opgesteld om de sloop-nieuwbouw van de sportzaal, sloop van de scholen en samenvoeging in een nieuw gebouw (kindcentrum), en de bouw van woningen mogelijk te maken. Het nieuwe kindcentrum en de nieuwe sportzaal zijn voorzien in het zuidwestelijke deel van het plangebied. Deze gronden kennen in het vigerende bestemmingsplan grotendeels de bestemmingen ‘Groen’ en deels ‘Verkeer – Verblijfsgebied’ en ‘Sport’. Hierbinnen is deze ontwikkeling niet mogelijk. De nieuwe gebouwen passen zodoende niet binnen de bestaande maatschappelijke en sportbestemming. Daarnaast is aan de noordzijde van het plangebied woningbouw beoogd. Deze gronden zijn in het vigerende bestemmingsplan hoofdzakelijk bestemd als ‘Maatschappelijk’. De ontwikkeling van woningen is hierbinnen niet toegestaan. Gelet op het voorgaande, wordt met het voorliggende bestemmingsplan een nieuw juridisch-planologisch kader geboden om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken.
1.4
Leeswijzer
Het bestemmingsplan bestaat uit een toelichting, de regels en de geometrisch bepaalde bestemmingen (de verbeelding). De toelichting bevat de nadere onderbouwing van de bestemmingslegging zoals in de regels en de verbeelding zijn gemaakt.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
8
De opzet en het vervolg van deze toelichting zijn als volgt. In hoofdstuk 2 vindt de planbeschrijving plaats waarin de huidige en toekomstige situatie wordt beschreven. Tevens komt de planmethodiek aan de orde. In hoofdstuk 3 tot en met 9 van de toelichting komen achtereenvolgens de aspecten met betrekking tot het ruimtelijk kader, economie, mobiliteit, cultuurhistorische waarden, milieu, water, ecologie en duurzaamheid aan de orde. Hierbij wordt per thema het relevante beleid van de verschillende overheidslagen kort weergegeven en wordt de huidige situatie en de beoogde toekomstige situatie beschreven zoals deze is vastgelegd in dit bestemmingsplan. Hierbij wordt uitsluitend ingegaan op de toekomstige ontwikkeling die het bestemmingsplan mogelijk maakt. De uitvoerbaarheid van het plan en het hoofdstuk met betrekking tot overleg en inspraak komen in de laatste hoofdstukken aan de orde.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
9
Hoofdstuk 2 2.1
Planbeschrijving
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het plangebied zodat een duidelijk beeld van het totale gebied ontstaat. Bij de beschrijving van de bestaande situatie komen de ruimtelijke en functionele aspecten van het gebied aan bod. Vervolgens komen de uitgangspunten van het bestemmingsplan aan de orde waarbij ingegaan wordt op de planologische afwegingen die zijn gemaakt bij het opstellen van het bestemmingsplan. Ten slotte wordt de methodiek van het bestemmingsplan besproken.
2.2
Bestaande situatie
Het plangebied omvat het centrumgebied van de woonwijk Waldervaart. De wijk bevindt zich ten westen van het centrum van Schagen, ingesloten tussen de N245 en het open landschap. Het Schagerwiel vormt hier via de wijk een ‘groene poort richting de stad’. Historische lijnen en structuren tussen het dorpshart en het buitengebied zijn nog in de structuur herkenbaar, zoals de Menisweg die de verbinding met het centrum en het buitengebied vormt. Deze typische jaren ’70-woonwijk bestaat grotendeels uit grondgebonden woningen, opgebouwd uit kleine groene buurtjes die worden ontsloten via een ringbaan en met achterkanten op de openbare ruimte zijn georiënteerd. In totaal wonen er circa 4.300 mensen. De wijk wordt doorkruist door de Tjallewallervaart, de watergang waar de wijk haar naam aan dankt en die als blauwe ader door de wijk stroomt. Centraal in de wijk ligt als een hoefijzer het park van Waldervaart. In het groene hart van de wijk, waar de watergangen elkaar kruisen, bevindt zich het voorzieningencentrum van de wijk. Het centrumgebied ligt ten noorden van de oost-westelijke watergang en Menisweg, aan weerszijden van de noord-zuidelijke watergang. Langs de oostzijde van het centrum loopt de Kievitlaan als wijkontsluitingsweg, en aan de zuidwestkant de Spreeuwenlaan. Aan beide zijden is een parkeerterrein gesitueerd.
Er is geen wegverbinding tussen de oost- en westkant; er zijn alleen twee bruggen aanwezig voor langzaam verkeer. Het centrumgebied omvat een oppervlakte van circa 5,4 ha, en huisvest verschillende voorzieningen: een winkelcentrum met supermarkt (Vomar) en enkele dagwinkels, enkele bovenwoningen boven het winkelcentrum, twee basisscholen (De Vogelweid, De Wielewaal), speciaal onderwijs (SBO De Tender, Antoniusschool), peuterspeelzaal (De Kikkerpoel), kinderdagverblijf, bso en een sportzaal. De voorzieningen dateren van het begin van de ontwikkeling van de woonwijk, en zijn architectonisch met elkaar verbonden. De bebouwing is overwegend één laag hoog met een kap, met veel achterkantsituaties naar de omgeving. Afbeelding 2.1 tot en met 2.3 tonen de bestaande situatie, met achtereenvolgens zicht op het winkelcentrum, schoolgebouw aan de Kievitlaan en de sportzaal.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
10
Afbeelding 2.1: Bestaande situatie plangebied, zicht op het winkelcentrum bezien vanaf de Kievitlaan (bron: foto KuiperCompagnons).
Afbeelding 2.2: Bestaande situatie plangebied, zicht op het schoolgebouw bezien vanaf de Kievitlaan (bron: foto KuiperCompagnons).
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
11
Afbeelding 2.3: Bestaande situatie plangebied, zicht op de sportzaal bezien vanaf het parkeerterrein aan de Merelstraat (bron: foto KuiperCompagnons).
2.3
Ontwikkelingen
Omdat de bestaande voorzieningen verouderd zijn en er sprake is van enkele (ruimtelijke) problemen in het centrumgebied, is het voornemen ontstaan om het gebied te vernieuwen. Zowel de eigenaar van het winkelcentrum, de verschillende scholenbesturen als de gemeente hebben de wens uitgesproken om te komen tot een nieuwe inrichting voor het gebied. Hiertoe heeft de gemeente Schagen een integraal stedenbouwkundig plan voor het centrumgebied laten opstellen, om een samenhangend ruimtelijk kader voor de toekomstige ontwikkelingen vast te leggen. Daarbij is als doel gesteld om samen met de belangrijkste stakeholders te komen tot een gedragen stedenbouwkundig plan voor een mooi, duurzaam en toekomstbestendig centrumgebied van Waldervaart, dat een nieuw hart van de wijk vormt en waarin functies in het kader van winkelen, sport, onderwijs, welzijn en zorg – aangevuld met woningbouw – elkaar versterken en waar ‘ontmoeten’ door de inrichting van de openbare ruimte wordt aangemoedigd. In augustus 2021 is door KuiperCompagnons het ‘Stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan Centrumontwikkeling Waldervaart’ opgesteld (zie bijlage 1). In dit plan is op basis van een analyse van de bestaande karakteristieken, kwaliteiten, zwaktes en potenties van het gebied een integraal stedenbouwkundig plan gevormd.
Daarbij wordt ingegaan op de algehele visie voor het gebied, de beoogde ontwikkeling in zeven principiële ingrepen, het indicatieve programma en de groen-, water- en verkeersstructuren. Vervolgens is op basis daarvan een nadere uitwerking in vier deelgebieden (clusters) gemaakt. Tot slot zijn verschillende beeldkwaliteitscriteria voor de toekomstige ontwikkeling opgesteld. Het stedenbouwkundig plan vormt een samenhangend toekomstperspectief voor Waldervaart, waarbinnen uitwerking per deelgebied mogelijk is. Het biedt een raamwerk voor de stapsgewijze ontwikkeling van het gebied, zodat de verschillende ontwikkelingen die in het gebied gaan plaatsvinden elkaar kunnen versterken. Het dient als inspirerend document voor ontwikkelende partijen, en tegelijk een sturend en toetsingskader voor de gemeente. Het integrale plan geeft de beoogde stedenbouwkundige ontwikkeling van het centrumgebied op (middel)lange termijn aan; het gewenste eindbeeld dat op termijn gerealiseerd kan/zal worden.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
12
De ontwikkeling van het gebied zal gefaseerd plaatsvinden. Om de verschillende ontwikkelingen mogelijk te maken, is voorliggend bestemmingsplan opgesteld. Het stedenbouwkundig plan heeft hiervoor als uitgangspunt gediend. Omdat de verschillende onderdelen – zowel de bebouwing per cluster als de openbare ruimte – op basis van het stedenbouwkundig plan nog nader worden uitgewerkt, is hierbij nog ruimte gelaten voor flexibiliteit in de definitieve invulling. Hieronder wordt ingegaan op de stedenbouwkundige hoofdopzet, en de uitwerking per deelgebied. Stedenbouwkundige hoofdopzet Op basis van de algehele stedenbouwkundige visie die voor het gebied is geformuleerd, zijn zeven principiële ingrepen voorgesteld. Deze vormen als het ware het robuuste raamwerk, de basisambitie voor de ontwikkelingsrichting van het centrumgebied. Deze zeven ingrepen zijn: 1. Een compact centrum aan de oevers van de vaart; 2. Een nieuwe identiteit voor het centrum creëren; 3. Het centrum een gezicht naar de Menisweg en omgeving geven; 4. De verblijfskwaliteit in het centrumgebied vergroten; 5. Versterken relatie met de omgeving, groenstructuur behouden en versterken; 6. Nieuwe bebouwing zorgvuldig integreren; 7. Centrum duurzaam en klimaatadaptief vernieuwen. Deze principiële ingrepen krijgen vervolgens een ruimtelijke vertaling in de uitwerking van verschillende deelgebieden.
Dit heeft geleid tot een hoofdopzet voor het hele gebied; het voorlopig ontwerp van het stedenbouwkundig plan is weergegeven in afbeelding 2.4. Afbeelding 2.5 toont een impressie van de toekomstige situatie, waarbij de verschillende deelgebieden zijn onderscheiden. Binnen dit raamwerk, worden de verschillende deelgebieden nog nader uitgewerkt. Zoals te zien in afbeelding 2.4 en 2.5, is het plangebied ingedeeld in vier clusters, met daartussen en rondom openbare ruimte. In het zuidoosten is ruimte voor commerciële voorzieningen, waaronder de bestaande supermarkt. De onderwijs- en kindervoorzieningen die in het plangebied aanwezig zijn, worden samengevoegd in een integraal kindcentrum en samen met een nieuwe sportzaal geclusterd in het zuidwestelijke deel. Aan de noordkant, ter plaatse van de bestaande schoolgebouwen, zijn twee clusters met woningen voorzien. Tussen de noordelijke en zuidelijke clusters is ruimte voor parkeerplaatsen ingeruimd. Net als in de huidige situatie wordt geen wegverbinding over de vaart gerealiseerd, en zijn alleen een aantal bruggen voor langzaam verkeer voorzien. De ruimte rondom de bebouwing wordt grotendeels groen ingericht, waarbij in ieder geval een groene zone langs de watergangen wordt vrijgehouden. Ook de groene zone aan de noordzijde van het plangebied blijft behouden, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de parkontwikkeling in Waldervaart.
Op de verschillende onderdelen van het plan wordt hieronder nader ingegaan.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
13
Afbeelding 2.4: Stedenbouwkundig plan centrumgebied Waldervaart (bron: KuiperCompagnons, d.d. augustus 2021).
Afbeelding 2.5: Impressie toekomstige situatie in vogelvluchtperspectief (bron: KuiperCompagnons, d.d. augustus 2021).
Cluster 1: wijkwinkelcentrum Cluster 1, in het zuidoosten, omvat het bestaande winkelcentrum. Hier is inmiddels een uitbreiding van de supermarkt gerealiseerd, en is daarnaast ruimte voor enkele dagwinkels. De bovenwoningen zijn daarbij behouden gebleven. Daarnaast zijn de kantoren ten noorden van het winkelcentrum inmiddels gesloopt. De supermarkt is nu meer op het plein georiënteerd en er is een doorzicht richting de
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
14
bestaande sporthal ontstaan. Daarmee is de ontwikkeling van cluster 1 grotendeels voltooid. Dit bestemmingsplan wordt afgestemd op de nieuwe situatie. Cluster 2: kindcentrum en sportzaal In het zuidwestelijke deel van het plangebied is momenteel de sportzaal Waldervaart aanwezig. Deze zal worden gesloopt, en opnieuw binnen het deelgebied worden gebouwd. Daarnaast is hier een nieuw ‘Kindcentrum Waldervaart’ voorzien. Dit wordt een voorziening voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar, waarin alle bestaande onderwijs- en kindervoorzieningen in het plangebied worden geïntegreerd. De bestaande gebouwen zullen alle worden gesloopt. Het nieuwe gebouw zal bestaan uit circa 5.0006.000 m2 bvo in twee bouwlagen. Hoe het kindcentrum eruit komt te zien is momenteel nog niet bekend. De betrokken partijen zijn nog in gesprek over de precieze invulling. Vooruitlopend hierop is een variantenstudie uitgevoerd, waarin drie mogelijke varianten zijn uitgewerkt. Deze zijn weergegeven in afbeelding 2.6. Omdat een definitieve variant nog niet gekozen is, is voor het cluster in dit bestemmingsplan een globalere bestemming opgenomen waarbinnen alle drie de varianten passen. De bouw van de sportzaal en het kindcentrum zal in minimaal twee fasen plaats vinden, waarbij het in de eerste fase om de realisatie van de sportzaal zal gaan, waarmee ruimte voor realisatie van de andere voorzieningen ontstaat.
Na realisatie van het kindcentrum, zullen de oude schoolgebouwen worden gesloopt.
Afbeelding 2.6: varianten cluster 2 (bron: KuiperCompagnons, d.d. augustus 2021).
Cluster 3 en 4: woningen Aan de noordzijde van het plangebied, zijn twee woonclusters voorzien. Hiertoe zullen de bestaande schoolgebouwen die in de huidige situatie aanwezig zijn, worden gesloopt. Volgend uit de beschreven fasering, kan deze ontwikkeling pas plaatsvinden als het kindcentrum in cluster 2 is gerealiseerd. De woonfunctie wordt aan het gebied toegevoegd om te zorgen voor meer levendigheid en sociale veiligheid in het gebied. Het zorgt bovendien voor een compact en samenhangend centrum. Ook voor de woonclusters geldt dat een exacte invulling nog niet bekend is. De clusters bestaan uit een samengesteld blok van appartementen, en kunnen op twee manieren worden uitgewerkt. Enerzijds als halfopen blokken (zoals nu ingetekend) of als objecten in het groen (parkachtig gesitueerde bebouwing in het groen). De compacte woonclusters bestaan uit minimaal twee en maximaal vier gebouwen rondom een binnenterrein. Binnen het bouwblok, op maaiveld, is ruimte voor het parkeren en bergingen. De woningen worden op het park, de vaart en de parkeerpleinen georiënteerd. Van belang hierbij is ook de inpassing in de omgeving. De bebouwing is overwegend drie lagen hoog, in ieder geval aan de buitenranden van het plangebied. Langs de vaart zijn vier bouwlagen mogelijk, met de mogelijkheid voor een hoogteaccent uitsluitend gericht op de vaart en het parkeerterrein.
Een impressie van een mogelijke invulling van de woonclusters is te zien in afbeelding 2.7. Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
15
Afbeelding 2.7: impressie toekomstige situatie cluster 3 en 4, bezien vanaf de vaart (bron: KuiperCompagnons, d.d. augustus 2021).
De precieze verdeling van aantallen en typen woningen in cluster 3 (noordwestkant) en cluster 4 (noordoostkant) is nog niet bekend. Uitgangspunt is de realisatie van in totaal 120 woningen. Daarbij wordt gericht op verschillende doelgroepen, waaronder senioren. De beoogde woningen variëren in grootte en prijs, waarbij zowel betaalbare als vrije sectorwoningen kunnen worden gerealiseerd. Om te kunnen inspelen op veranderingen in de vraag (bijvoorbeeld meer kleinere woningen) kunnen tot maximaal 140 woningen worden toegestaan, maar alleen wanneer dit regionaal is afgestemd. In beide clusters is daarnaast in de plint ruimte gereserveerd voor kleinschalige maatschappelijke functies.
2.4
Juridische aspecten
De planmethodiek is afgestemd op de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen van de DURPstandaarden 2012. Daarbij is de indelingsopzet van de aangegeven hoofdgroepen van bestemmingen gehanteerd. Verbeelding De analoge verbeelding is getekend op schaal 1:1000. Op de verbeelding wordt met lijnen, coderingen en arceringen aan gronden een bepaalde bestemming toegekend. Binnen een bestemmingsvlak zijn op de verbeelding met aanduidingen nadere regels aangegeven. De verbeelding is volgens IMRO 2012 (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening 2012) getekend. Dit is een eenduidige en technische methode voor het tekenen van kaarten. Hiermee kan ruimtelijke informatie eenvoudig digitaal uitgewisseld worden met andere overheden en samenwerkingspartners. Tevens maakt deze methode het mogelijk om het plan via internet te raadplegen. Regels De regels bevatten het juridisch instrumentarium voor het regelen van het gebruik van de gronden, bepalingen omtrent de toegelaten bebouwing en regelingen betreffende het gebruik van aanwezige en/of op te richten bouwwerken. Bij het opstellen van de regels is aangesloten op het bestemmingsplan ‘Woongebieden Kern Schagen’, zodat de bestemmingsplanregelingen in het gebied zo veel mogelijk gelijkluidend zijn. Hoofdstuk 1 Inleidende regels In dit hoofdstuk zijn de begrippen verklaard die gebruikt worden in hoofdstuk 2 en 3.
Een en ander voorkomt dat er bij de uitvoering van het plan onduidelijkheden ontstaan over de uitleg van bepaalde regelingen. Daarnaast is het artikel "wijze van meten" opgenomen waarin bepaald is hoe de voorgeschreven maatvoering in het plan gemeten moet worden. Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels In dit hoofdstuk zijn de in het plan voorkomende bestemmingen geregeld. Voor dit bestemmingsplan gelden de enkelbestemmingen ‘Gemengd’, ‘Groen’, ‘Maatschappelijk’, ‘Verkeer – Verblijfsgebied’, ‘Water’ en ‘Wonen’. Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
16
Gemengd De bestemming ‘Gemengd’ is opgenomen aan de zuidoostkant van het plangebied (cluster 1), ten behoeve van het winkelcentrum en de bovenwoningen. Daarbij is aangesloten bij de bestemming uit het vigerende bestemmingsplan, waarbij de bestemmingsgrens en het bouwvlak zijn afgestemd op de nieuwe situatie. Groen De voor ‘Groen’ aangewezen gronden zijn bestemd voor groenvoorzieningen, openbare nutsvoorzieningen, water(huishoudkundige voorzieningen), voet- en fietspaden en bijbehorende bouwwerken. Deze bestemming is opgenomen voor de groene langs de randen van de bebouwingsblokken. Langs de vaart is hiermee geborgd dat in ieder geval een zone van 15 m vrij en groen gehouden wordt. Ook de groene zone aan de noordkant van het plangebied is als ‘Groen’ bestemd, in lijn met het vigerende bestemmingsplan. Maatschappelijk De bestemming ‘Maatschappelijk’ is opgenomen voor het cluster aan de zuidwestkant, waar het kindcentrum en de sportzaal zijn voorzien. Deze gronden zijn bestemd voor maatschappelijke voorzieningen, waaronder een sportzaal ter plaatse van de aanduiding ‘sportzaal’, en tevens verschillende andere (ondergeschikte) voorzieningen. Met de bestemming is aangesloten bij het vigerende bestemmingsplan, waarin deze is opgenomen ten behoeve van de bestaande onderwijsvoorzieningen.
Omdat de precieze invulling de bebouwing in het cluster nog niet bekend is, is het bouwvlak zo getekend dat de verschillende varianten hierbinnen passen. De ligging van de sportzaal is al wel concreter uitgewerkt en daarom op de verbeelding aangeduid. Verkeer – Verblijfsgebied De bestemming ‘Verkeer – Verblijfsgebied’ is opgenomen voor de parkeerplaatsen en toegangswegen binnen het plangebied. Hiermee is aangesloten bij de systematiek uit het vigerende bestemmingsplan. Deze gronden zijn bestemd voor wegen met een functie voor de ontsluiting van aanliggende gronden en het doorgaande verkeer, parkeervoorzieningen en fietsenstallingen en enkele andere voorzieningen. Daaraan is een bepaling toegevoegd dat ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke vorm van detailhandel – kiosk’ een kiosk ten behoeve van een bloemist is toegestaan. Deze is naar aanleiding van een locatieverkenning opgenomen op het parkeerterrein ten oosten van het winkelcentrum. Water De watergangen binnen het plangebied zijn bestemd als ‘Water’. Deze bestemming is ongewijzigd overgenomen uit het vigerende bestemmingsplan. Hiermee is geborgd dat de watergangen ook als water behouden blijven. Wonen Voor de twee woonclusters aan de noordzijde van het plangebied is de bestemming ‘Wonen’ opgenomen. De woonbestemming uit het vigerende bestemmingsplan is hiervoor toegespitst op de beoogde ontwikkeling in dit plangebied.
Zo is in de bestemmingsomschrijving in plaats van het bestaande aantal het maximaal toegestane aantal van 120 woningen bepaald, en zijn maatschappelijke voorzieningen in de plint van de bebouwing toegevoegd. Omdat de precieze invulling van de woonclusters nog wordt uitgewerkt, is gekozen voor een zekere mate van flexibiliteit. Op basis van het actuele stedenbouwkundig ontwerp zijn ruime bouwvlakken opgenomen. Daaraan is een maximaal bebouwingspercentage toegekend gebaseerd op de bebouwing uit het ontwerp. Hiermee wordt voorkomen dat het bouwvlak geheel wordt bebouwd. De toegestane bouwhoogte is in de regels bepaald middels het maximaal aantal bouwlagen. In principe zijn maximaal drie bouwlagen toegestaan, waarbij voor bebouwing grenzend aan de vaart en/of het openbaar gebied binnen het plangebied vier bouwlagen mogelijk zijn. Hiervan kan worden afgeweken ten behoeve van een hoogteaccent tot maximaal 6 bouwlagen, wanneer aan verschillende voorwaarden (waaronder passendheid binnen het straat- en bebouwingsbeeld) wordt voldaan. Ook is een afwijkingsbevoegdheid opgenomen voor het toestaan van maximaal 140 woningen, maar alleen wanneer de woningaantallen regionaal zijn afgestemd. Hoofdstuk 3 Algemene regels Dit hoofdstuk bevat regels die op de bestemmingen van hoofdstuk 2 van toepassing zijn. Het gaat om de volgende artikelen.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
17
Anti-dubbeltelregel In deze bepaling is vastgelegd dat grond die in aanmerking moest worden genomen bij het verlenen van een omgevingsvergunning, waarvan de uitvoering heeft plaatsgevonden of alsnog kan plaatsvinden, bij de beoordeling van een andere aanvraag om omgevingsvergunning niet opnieuw in beschouwing mag worden genomen. Algemene bouwregels In dit artikel is een aantal aanvullende bouwregels opgenomen die voor alle bestemmingen kunnen gelden. Het betreft regels omtrent bestaande afmetingen, afstanden en percentages. Daarnaast is hieraan een bepaling met betrekking tot parkeervoorzieningen toegevoegd, op basis van het paraplubestemmingsplan ‘Parkeren’. Algemene gebruiksregels In de algemene gebruiksregels wordt aangegeven wat er onder strijdig gebruik wordt verstaan. Daaraan is eveneens een parkeerbepaling uit het paraplubestemmingsplan ‘Parkeren’ toegevoegd. Ook is hier een voorwaardelijke verplichting opgenomen, die er op ziet dat wordt voorzien in de aanleg en instandhouding van bruggen voor langzaam verkeer over het water. Algemene afwijkingsregels Dit artikel is een aanvulling op de afwijkingsregels uit de bestemmingen waarin een aantal algemene afwijkingen is opgenomen. Het betreft hier een standaardregeling die het mogelijk maakt om bij de uitvoering van bouwplannen beperkte afwijkingen van het plan mogelijk te maken.
Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels In het overgangsrecht is een regeling opgenomen voor bebouwing en gebruik dat al bestond bij het opstellen van het plan, maar dat strijdig is met de opgenomen regeling. Onder bepaalde voorwaarden mag deze strijdige bebouwing en/of strijdig gebruik worden voortgezet of gewijzigd. In de slotregel is de officiële naam van het plan bepaald, te weten bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’. Onder deze naam kan het bestemmingsplan worden aangehaald.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
18
Hoofdstuk 3
Beleidskader
Door de verschillende overheden is beleid geformuleerd ten aanzien van ruimtelijke ontwikkelingen. Paragraaf 3.1 behandelt het rijksbeleid, het provinciale en regionale beleid is opgenomen in paragraaf 3.2, in paragraaf 3.3 wordt ingegaan op het relevante gemeentelijke beleid.
3.1
Rijksbeleid
Nationale omgevingsvisie (NOVI) Ook in de toekomst moet Nederland een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving bieden en economisch kunnen floreren. Daarom is het van belang om inzicht te hebben in de opgaven waar Nederland voor staat. De druk op de ruimte, de leefomgeving, vraagt voortdurend om afweging van verschillende belangen. Ook internationale ontwikkelingen, de invloed van technologie en de groeiende verschillen tussen regio's vragen om snellere, creatieve en integrale afwegingen. Het klimaat verandert en er moet zorgvuldiger worden omgaan met energiebronnen en grondstoffen. Ook daaruit vloeien nieuwe opgaven. In aanloop naar de Omgevingswet is op 11 september 2020 één rijksvisie op de leefomgeving vastgesteld: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. De NOVI schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050. Dit toekomstperspectief voor Nederland is: Een klimaatbestendige delta; Duurzaam, concurrerend en circulair; Kwaliteit van leven in stad en dorp; Nabijheid en betrouwbare verbindingen; Veilig en gezond, herkenbaar en natuurlijk. Het realiseren van een fysieke leefomgeving die dit toekomstperspectief mogelijk maakt, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden.
In de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen voor het omgevingsbeleid, inclusief de opgaven en de rol van het Rijk in het realiseren van deze opgaven. Deze opgaven komen samen in vier prioriteiten. Deze prioriteiten vormen complexe, omvangrijke en dringende opgaven die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Deze prioriteiten zijn: 1. Naar een duurzame en concurrerende economie; 2. Naar een klimaatbestendige en klimaatneutrale samenleving; 3. Naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving; 4. Naar een waardevolle leefomgeving. Deze vier opgaven kunnen alleen in samenhang verder worden gebracht wanneer aandacht is voor thema's die hier dwars doorheen lopen, zoals omgevingskwaliteit, gezondheid, cultuurhistorie, klimaatadaptatie, water, bodem, (nationale) veiligheid en milieukwaliteit. Hierbij worden drie inrichtingsprincipes gehanteerd die helpen om in een specifieke casus of gebied bij botsende belangen een zorgvuldige weging tussen nationale belangen te maken. Die inrichtingsprincipes zijn: 1. Combineren boven enkelvoudig; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen voorkomen. De komst van de Omgevingswet maakt het mogelijk om het beleid en aanpak rondom de gezonde leefomgeving steviger te verankeren, rekening houdend met de samenstelling van de wijk en de behoeften van inwoners.
Gemeenten krijgen onder de Omgevingswet namelijk meer ruimte voor lokaal maatwerk doordat taken worden gedecentraliseerd. Volgens het Rijk is een gezonde leefomgeving een omgeving waar inwoners zich prettig voelen, die uitnodigt tot gezond gedrag en zo min mogelijk negatieve invloed heeft op de gezondheid. Voor gemeenten is onder andere de 'Handreiking Gezonde Gemeente' door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport opgesteld om te ondersteunen bij het sturen op een gezonde fysieke en sociale leefomgeving.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
19
De NOVI is zelfbindend voor het Rijk. De rijksoverheid zet er wel op in dat provincies en gemeenten bij het vaststellen van hun eigen omgevingsvisies rekening houden met wat er in de NOVI staat. Voorliggend plangebied wordt niet specifiek in de NOVI benoemd. Wel kan in algemene zin gesteld worden dat met de vernieuwing van het centrumgebied van Waldervaart een ruimtelijke kwaliteitsverbetering wordt bijgedragen aan een aantrekkelijke en waardevolle leefomgeving en een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Rijk legt met het besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), de nationale ruimtelijke belangen juridisch vast. Enerzijds betreft het de belangen die reeds in de (ontwerp-) AMvB Ruimte uit 2009 waren opgenomen en anderzijds is het Barro aangevuld met onderwerpen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. Het SVIR (beleid) is opgegaan in de NOVI. De uitwerking ervan in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) zijn opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (BKL). Het BKL wordt van kracht zodra de Omgevingswet in werking treedt. Het BKL wordt dus uitgewerkt in regelgeving op basis van het beleid dat in de NOVI staat.
Ladder voor duurzame verstedelijking Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 lid 2 en 3) dienen plannen, waarin nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk gemaakt worden, getoetst te worden aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan: ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Overheden die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk willen maken, moeten conform artikel 3.1.6 van het Bro standaard een aantal stappen zetten die borgen dat tot een zorgvuldige ruimtelijke afweging en inpassing van die nieuwe ontwikkeling wordt gekomen. Ruimtelijke besluiten moeten aandacht besteden aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Toetsing aan de Ladder houdt in dat een plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het plan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. De uitgangspunten van duurzame verstedelijking zijn tevens onderdeel van de provinciale Omgevingsverordening NH2020. De vereisten uit de omgevingsverordening wijken echter af van het Bro.
In aanvulling op wat voor de Ladder in het Bro is geregeld, is in de omgevingsverordening bepaald dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen moeten dus regionaal zijn afgestemd. De voorgenomen ontwikkeling van een kindcentrum en sportzaal ter vervanging van de bestaande voorzieningen, en realisatie van 120 woningen kan worden aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling. Er dient daarom een onderbouwing van de behoefte aan de ontwikkeling te worden gegeven in het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Aangezien de ontwikkeling plaatsvindt binnen bestaand stedelijk gebied behoeft de locatiekeuze geen verdere onderbouwing. Het plan ‘centrumontwikkeling Waldervaart’ is opgenomen in het regionale convenant en woningbouwprogramma Kop van Noord-Holland (zie paragraaf 3.2). Hierin hebben de regiogemeenten en provincie Zuid-Holland kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwafspraken gemaakt. In het woningbouwprogramma voor Schagen zijn voor deze locatie 120 te realiseren woningen opgenomen. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in deze centrumontwikkeling van Waldervaart, en de realisatie van 120 woningen.
Aangezien deze ontwikkeling in het regionale convenant en woningbouwprogramma is opgenomen, is de behoefte aan de ontwikkeling aangetoond en is deze regionaal afgestemd. Bij de precieze (kwalitatieve) invulling van de woningen in het plangebied, die nog nader wordt uitgewerkt, wordt rekening gehouden bij de actuele behoefte en het kwalitatieve afwegingskader uit het regionale convenant.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
20
De overige ontwikkelingen in het plangebied voorzien niet in nieuwe voorzieningen, maar alleen in vernieuwing van de al aanwezige voorzieningen in het plangebied. De bestaande onderwijs- en kindervoorzieningen worden geclusterd in een nieuw te bouwen kindcentrum. Het voornemen is tot stand gekomen in nauwe samenwerking tussen de gemeente en alle schoolbesturen. Zij zien een kans en meerwaarde in de vernieuwingsopgave en het clusteren van de voorzieningen in één gebouw. Daarbij wordt ook de kinderopvang betrokken. Vanaf 2020 komen de scholen ook in aanmerking voor budget voor nieuwe onderwijshuisvesting. Gezien de aanwezigheid van de afzonderlijke functies in de bestaande situatie, de wens tot clustering en de belangrijke maatschappelijke functie is de behoefte van de beoogde ontwikkeling aangetoond. De bestaande sportzaal is ruim 40 jaar oud. Bij de start van het project Centrumontwikkeling Waldervaart was aanvankelijk geen budget voor een nieuwe sportzaal gereserveerd. In het kader van een duurzame en toekomstbestendige centrumontwikkeling zijn de voor- en nadelen voor een nieuwe sportzaal onderzocht. Geconcludeerd is dat een eenvoudige verbouwing of het in stand houden van de sportzaal geen duurzame oplossing is voor de toekomst. Daarom heeft de gemeenteraad van de gemeente Schagen ingestemd met een nieuwe sportzaal.
3.2
Provinciaal en regionaal beleid
Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 Op 19 november 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. In de Omgevingsvisie geeft de provincie aan welke provinciale belangen een rol spelen bij de ruimtelijke ordening in Noord-Holland. De visie laat in algemene zin zien wat de ontwikkelprincipes zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden. Ambities Het leidende principe van de Omgevingsvisie NH2050 is de balans tussen economische groei en leefbaarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving die goed is voor mens, plant én dier. Onder de hoofdambitie, balans tussen economische groei en leefbaarheid, zijn samenhangende ambities geformuleerd. Hierbij komen de thema’s gezondheid, veiligheid, klimaatadaptatie en landschap aan bod, alsook een aantal generieke principes voor het gebruik van de fysieke leefomgeving. Wonen, werken en landschap De ambitie op het gebied van wonen en werken is dat vraag en aanbod van woon- en werklocaties (kwantitatief en kwalitatief) beter met elkaar in overeenstemming zijn. De woningbouw wordt vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. Duurzaamheid van de totale voorraad is uitgangspunt.
Daarnaast stuurt de provincie op het benoemen, behouden en versterken van de unieke kwaliteiten van diverse landschappen en cultuurhistorie. Bewegingen Naast de verschillende ambities worden in de Omgevingsvisie vijf samenhangende bewegingen geschetst. Bewegingen die laten zien hoe de provincie omgaat met opgaven die op de samenleving afkomen en die zij willen faciliteren. Hiertoe zijn een aantal ontwikkelprincipes en randvoorwaarden meegegeven. Het gaat om de volgende vijf bewegingen: • •
• •
Dynamisch schiereiland: hier is het benutten van de unieke ligging leidend waarbij de kustverdediging voorop staat en waar toeristische en recreatieve kansen benut kunnen worden en natuurwaarden worden toegevoegd. Metropool in ontwikkeling: hierin beschrijven we hoe de Metropoolregio Amsterdam steeds meer als één stad gaat functioneren en dat de reikwijdte van de metropool groter wordt. Door het ontwikkelen van een samenhangend metropolitaan systeem vergroten we de agglomeratiekracht. Sterke kernen, sterke regio’s: deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumgemeenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden. Nieuwe energie: in deze beweging gaat het over het benutten van de economische kansen van de energietransitie en circulaire economie.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
21
•
Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving: deze beweging gaat over het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agrifoodsector.
De beweging ‘Sterke kernen, sterke regio’s’ beoogt handvatten te geven om de werkgelegenheid, het voorzieningenniveau en de bereikbaarheid op peil te houden. En om dorpen, steden en regio’s de krachtige identiteit die ze zo kenmerkt te laten behouden of te ontwikkelen. In het regionale netwerk zijn de verschillende typen kernen complementair aan elkaar. Groen-binnenstedelijke kernen en dorpskernen horen bij het regionale netwerk, versterken dat en zijn aanvullend op wat de centrumstad te bieden heeft en andersom. Zij bieden een woon- en werkmilieu passend bij dit type kern. Het beleid is er op gericht om kernen hun eigen identiteit te laten behouden. Versterking van de relatie met het landschap kan helpen hun identiteit krachtiger te maken. Groenblauwe structuren tussen de kernen door kunnen een voorbeeld daarvan zijn. Uitgangspunt bij dit principe is dat ontwikkelingen zo veel mogelijk binnenstedelijk en –dorps plaatsvinden. Dit geldt voor alle kernen. De omvang waarin dit gebeurt wordt ingegeven door de vraag die er op dat moment is (meest actuele bevolkingsprognoses).
Afbeelding 3.1: Uitsnede visiekaart Omgevingsvisie NH 2050.
De voorgenomen ontwikkeling voorziet in een vernieuwing van het centrumgebied van woonwijk Waldervaart in Schagen. Daarmee wordt invulling gegeven aan de behoefte om de bestaande voorzieningen in het gebied, die verouderd zijn, te vernieuwen. Zodoende wordt bijgedragen aan een goed en modern voorzieningenniveau voor de wijk en gemeente. In aanvulling hierop worden woningen aan het gebied toegevoegd. De nieuwe woningen worden zodoende in bestaand stedelijk gebied gerealiseerd, in het hart van de bestaande woonwijk Waldervaart. Er zijn verschillende typen woningen voorzien, waarbij de precieze invulling van de woonclusters wordt bepaald mede afhankelijk van de actuele vraag. In het stedenbouwkundig plan zijn de ruimtelijke kaders voor de toekomstige ontwikkeling gesteld, waarbij ook aandacht is besteed aan de bestaande karakteristieken van het gebied en de stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing. De beoogde ontwikkeling draagt zodoende bij aan de provinciale ambities op het gebied van wonen en werken, en Schagen als ‘sterke kern’. Omgevingsverordening NH2020 De Provinciale Omgevingsverordening is vastgesteld op 22 oktober 2020 door Provinciale Staten en is in werking getreden per 16 november 2020. De verordening schrijft voor waaraan de inhoud van (gemeentelijke) ruimtelijke plannen, zoals voorliggend bestemmingsplan, moet voldoen.
Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
22
In artikel 6.3 van de omgevingsverordening staat beschreven dat een bestemmingsplan kan voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Daarmee vormt het een aanvulling op de Ladder voor duurzame verstedelijking, op grond van het Bro. Hierop is in het kader van de Ladder in paragraaf 3.1 nader ingegaan; de regionale afspraken komen hieronder aan bod. Woonagenda provincie Noord-Holland 2020-2025 In april 2020 is de Woonagenda provincie Noord-Holland 2020-2025 vastgesteld. Doelstelling van de woonagenda is dat de provincie Noord-Holland wil zorgen voor voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen. De speerpunten van het provinciale woonbeleid zijn een woning voor iedereen, productie op peil: aanjagen woningbouwproductie, gezond, duurzaam en toekomstbestendig wonen in een aantrekkelijke provincie en een kwalitatief, betaalbaar en divers woningaanbod. Deze speerpunten worden vertaald in de Regionale Actieprogramma's. Regionale samenwerkingsafspraken woningbouw van de Kop van Noord-Holland 2020-2030 – Kwalitatief woningbouwprogramma Kop van Noord-Holland (KwK) Conform de provinciale Woonagenda 2020-2025 worden maatwerkafspraken op het gebied van wonen in regionale woonakkoorden opgenomen.
In dit kader is door de gemeenten van de regio Kop van Noord-Holland, waaronder Schagen, en de provincie het convenant ‘Regionale samenwerkingsafspraken woningbouw van de Kop van Noord-Holland 2020-2030’ gesloten. Hierin zijn de regionale kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwafspraken en de werkwijze van de regio voor de kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling van nieuwe plannen opgenomen. Bij het convenant is een regionaal Kwalitatief woningbouwprogramma voor de Kop van Noord-Holland (KwK) gevoegd, bestaande uit een kwalitatief en kwantitatief afwegingskader en een woningbouwprogramma per regiogemeente. In het woningbouwprogramma voor regiogemeente Schagen is het plan ‘Centrumontwikkeling Waldervaart’ opgenomen. Daarbij is het aantal te realiseren woningen van 120 aangegeven. Het plan is aangeduid als ‘medium’, dat wil zeggen dat het plan/besluit in voorbereiding is. Met dit bestemmingsplan wordt invulling gegeven aan de centrumontwikkeling van Waldervaart, waarmee 120 woningen mogelijk worden gemaakt. Deze ontwikkeling past zodoende binnen het regionale convenant en woningbouwprogramma. Daarmee is de behoefte aan de ontwikkeling aangetoond en in regionaal verband afgestemd.
3.3
Gemeentelijk beleid
Omgevingsvisie gemeente Schagen Op 14 december 2021 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie gemeente Schagen vastgesteld. De omgevingsvisie is een visie op hoofdlijnen gericht op de toekomst van – de fysieke leefomgeving van – Schagen. Met de omgevingsvisie nodigt de gemeente iedereen uit om bij te dragen aan de ontwikkeling van de gemeente; aan Schagen een gastvrije, gezinsvriendelijke Hollandse Kustgemeente. De omgevingsvisie bestaat uit een waardenkaart, 8 speerpunten, een visiekaart en een stappenplan voor initiatieven. Hiermee is aangegeven welke waarden de gemeente wil behouden, waarop zij wil inzetten en hoe plannen daaraan kunnen bijdragen. Voor de waarden is onderscheid gemaakt tussen algemene waarden die voor de hele gemeente gelden, en waarden apart voor verschillende gebieden en kernen die ieder een eigen karakter hebben. Gezamenlijk zijn deze verwerkt in de waardenkaart. Daarbij zijn de volgende deelgebieden onderscheiden: Kust en achterland, De Zijpe en Hazepolder, Westfriese landschap, stad Schagen, de grotere dorpen en de kleinere dorpen. Per gebied is beknopt beschreven welke waarden hier gelden, en wat goed én wat niet past bij deze waarden. Voorliggend plangebied ligt in het deelgebied stad Schagen. Voor de toekomst kijkt de omgevingsvisie vooruit naar 2040. Aan de hand van acht speerpunten is beschreven wat de gemeente in de toekomst wil bereiken.
Bij ieder speerpunt horen acties. De acties verschillen per plek in de gemeente. Welke acties gelden op welke plek is weergegeven op de visiekaart. Een uitsnede hiervan is te zien in afbeelding 3.2. De acht speerpunten voor de gemeente Schagen in 2040 zijn: Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
23
1. een gezinsvriendelijke gemeente met een stad die belangrijk is voor de regio. Met sterke dorpen. En een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers; 2. een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw; 3. een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen; 4. een gemeente waar iedereen mee kan doen; 5. een gemeente waar kernen, voorzieningen, onderwijs en werk goed bereikbaar zijn; 6. een veilige, gezonde en sportieve gemeente; 7. een duurzame gemeente; 8. een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden.
Afbeelding 3.2: Uitsnede visiekaart Omgevingsvisie Schagen (bron: gemeente Schagen, december 2021).
Voor de ontwikkeling van het centrumgebied van Waldervaart is met name het speerpunt met betrekking tot wonen (3) relevant. Dit speerpunt is uitgewerkt aan de hand van vier punten: • meer woningen; • woningen die passen bij de vraag; • woningbouw als basis voor sterke kernen; • meetbare doelen voor wonen. De gemeente zet in op het bouwen van flink meer woningen voor inwoners en personeel van werkgevers die in de gemeente willen wonen. Schagen is een aantrekkelijke woongemeente en wil dat ook blijven. Meer woningen bouwen betekent minimaal 300 nieuwe woningen per jaar. De gemeente kijkt daarbij altijd of nieuwe woningen goed in de omgeving passen. Naar verwachting zijn er in 2030 minimaal 3.000 nieuwe woningen gebouwd. Plannen voor woningbouw worden besproken met de buurgemeenten in de regio (volgens regionale afspraken). Bestemmingsplan ‘Centrumgebied Waldervaart’ Toelichting Ontwerp – 18 juli 2022
24
In en rond de kernen wil de gemeente onder meer woningen realiseren op terreinen of in gebouwen die eerst een andere functie hadden. Bijvoorbeeld woningen in een school; of het slopen van gebouwen die niet meer nodig zijn en nieuwe woningen terugbouwen, zoals op een terrein waar een school of een bedrijf heeft gestaan. Daarbij wordt altijd goed gekeken wat in de omgeving past. Om te zorgen voor woningen die passen bij de vraag, bekijkt de gemeente per project wat voor type woningen er passen en voor welke bewoners. Daarbij houdt de gemeente vraag en aanbod steeds in de gaten, om te voorkomen dat er te weinig of te veel woningen zijn. Ook faciliteert de gemeente initiatieven voor verschillende bijzondere vormen van wonen, woningen en ontwikkelingen. In dit kader zijn bij de visie ook bijlagen opgenomen, met informatie over inwoners en de woningvraag, de woningvoorraad, en hoe gemeten wordt of er voldoende en de juiste typen woningen gebouwd worden. Tot slot bevat de omgevingsvisie een stappenplan voor initiatieven. Hiermee is aangegeven welke stappen nodig zijn als iemand een plan heeft, en hoe bewoners en ondernemers hun plannen kunnen voorbereiden. Het stappenplan is opgebouwd aan de hand van vier vragen: 1. Sluit uw plan aan bij de waardenkaart? 2. Heeft u uw plan besproken met de buurt? 3. Draagt uw plan bij aan de speerpunten? 4.
Voldoet uw plan aan de wetten en regels? Voor de herontwikkeling van centrumgebied Waldervaart is de gemeente zelf initiatiefnemer. Het stappenplan kan echter wel dienen als kapstok om de voorgenomen ontwikkeling te toetsen aan de omgevingsvisie. Het plangebied is op de waardenkaart onderdeel van deelgebied stad Schagen. De beoogde ontwikkelingen passen op verschillende punten goed bij de waarden die voor het gebied bepaald zijn. De ontwikkeling zorgt voor een opwaardering van het centrumgebied van de wijk Waldervaart. De concentratie van voorzieningen als het winkelcentrum, de geïntegreerde onderwijsfuncties in het kindcentrum, sportzaal en maatschappelijke ruimten, met name gericht op de bewoners van de wijk, benadrukt de (wijk)centrumfunctie van het gebied. Daarnaast worden er nieuwe woningen aan het gebied toegevoegd, wat past bij het karakter van het gebied als woonwijk. Het stedenbouwkundig en beeldkwaliteitsplan zorgt er daarbij voor dat de nieuwbouw inspeelt en aansluit op de bestaande bebouwing. Het precieze woningprogramma is nog niet bekend, maar de woningen zullen variëren in omvang en prijs om in te spelen op de behoefte van verschillende doelgroepen. De woningen voldoen aan de geldende duurzaamheidseisen, en in het stedenbouwkundig ontwerp voor het hele gebied zijn duurzaamheid en klimaatadaptatie nadrukkelijk meegenomen.